યા શર્ધાય મારુતાય સ્વભાનવે શ્રવોઽમૃત્યુ ધુક્ષત । યા મૃળીકે મરુતાં તુરાણાં યા સુમ્નૈરેવયાવરી
જે યશ તમે, હે મારુતો, સદા તેજસ્વી, તમારી ટુકડીને આપો છો, જે અમર યશ બલવાન મારુતોને છે, જે સારા કર્મોથી મળે છે—
ભરદ્વાજાયાવ ધુક્ષત દ્વિતા । ધેનું ચ વિશ્વદોહસમિષં ચ વિશ્વભોજસમ્
એ યશ ભરદ્વાજને બે વખત આપો; એવી ગાય આપો કે જે સૌને દૂધ આપે, અને એવો અન્ન આપો કે જે સૌને પોષે.
તં વ ઇન્દ્રં ન સુક્રતું વરુણમિવ માયિનમ્ । અર્યમણં ન મન્દ્રં સૃપ્રભોજસં વિષ્ણું ન સ્તુષ આદિશે
હું એ ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરું છું, જે સુવિવેકી છે, વરુણ જેવો માયાવાન છે; આર્યમાન જેવો સૌમ્ય અને દાનશીલ છે; અને વિષ્ણુ જેવો નેતા છે, તેમ હું તેની પ્રશંસા કરું છું.
ત્વેષં શર્ધો ન મારુતં તુવિષ્વણ્યનર્વાણં પૂષણં સં યથા શતા । સં સહસ્રા કારિષચ્ચર્ષણિભ્ય આઁ આવિર્ગૂળ્હા વસૂ કરત્સુવેદા નો વસૂ કરત્
મારુતોની ભયાનક અને ગર્જનારી સેના અને અપરાજિત પુષણ, લોકો માટે સૈકડો-હજારોની સંખ્યામાં એકઠા થાય. સારા કર્મ કરનારાઓમાં છુપાયેલું ધન પ્રગટ થાય; તે અમને સંપત્તિ આપે.
આ મા પૂષન્નુપ દ્રવ શંસિષં નુ તે અપિકર્ણ આઘૃણે । અઘા અર્યો અરાતયઃ
હે પૂષણ, તું અમારી પાસે જલ્દી આવ, મારા સ્તુતિના શબ્દો ધ્યાનથી સાંભળ, તેજસ્વી દેવ! હે મહાન, દુશ્મન લોકો અમને કોઈ નુકસાન ન પહોંચાડે.
મા કાકમ્બીરમુદ્વૃહો વનસ્પતિમશસ્તીર્વિ હિ નીનશઃ । મોત સૂરો અહ એવા ચન ગ્રીવા આદધતે વેઃ
કાગડા જેવું વૃક્ષને ફાડી નાંખતું કામ તું ન કર, દુર્ભાગ્ય પણ તું લાવતો નથી, કેમ કે તું વિનાશક નથી. સૂર્ય કે પક્ષીઓની ગળા પણ આવો ભાર સહન કરતી નથી.
દૃતેરિવ તેઽવૃકમસ્તુ સખ્યમ્ । અચ્છિદ્રસ્ય દધન્વતઃ સુપૂર્ણસ્ય દધન્વતઃ
તારી મિત્રતા દૃષ્ટિ જેવી અડગ રહે, જે કદી ન ખૂટે; જેમ પૂરેપૂરું અને અખંડ પાત્ર હોય, તેમ તારી મિત્રતા અખંડિત રહે.
પરો હિ મર્ત્યૈરસિ સમો દેવૈરુત શ્રિયા । અભિ ખ્યઃ પૂષન્પૃતનાસુ નસ્ત્વમવા નૂનં યથા પુરા
તું માનવો કરતાં ઊંચો છે, દેવો જેવી તેજસ્વિતા ધરાવે છે. હે પૂષણ, યુદ્ધમાં તું પ્રકાશિત થા અને અમને એ જ રીતે રક્ષા કર જેમ તું પહેલા કરતો હતો.
વામી વામસ્ય ધૂતયઃ પ્રણીતિરસ્તુ સૂનૃતા । દેવસ્ય વા મરુતો મર્ત્યસ્ય વેજાનસ્ય પ્રયજ્યવઃ
તારી દયાળુ અને સુમેળવાળી પ્રેરણા અમને સારા માર્ગે લઈ જાય. દેવ, મારુત અને મહેનત કરનાર માનવની કૃપા અમારે ઉપર રહે.
સદ્યશ્ચિદ્યસ્ય ચર્કૃતિઃ પરિ દ્યાં દેવો નૈતિ સૂર્યઃ । ત્વેષં શવો દધિરે નામ યજ્ઞિયં મરુતો વૃત્રહં શવો જ્યેષ્ઠં વૃત્રહં શવઃ
જેની સ્તુતિ ક્ષણમાં જ આકાશ સુધી પહોંચે છે, જેમ દેવ સૂર્ય આભમાં ચડી જાય છે. મારુતો એ ભયાનક શક્તિ ધારણ કરી છે, પૂજનીય નામ અને વૃત્રને હરાવવાની મહાન શક્તિ ધરાવે છે.
સકૃદ્ધ દ્યૌરજાયત સકૃદ્ભૂમિરજાયત । પૃશ્ન્યા દુગ્ધં સકૃત્પયસ્તદન્યો નાનુ જાયતે
આકાશ એક જ સમયે જન્મ્યું, ધરતી પણ એ જ સમયે જન્મી; પૃશ્નીએ જે દૂધ આપ્યું એ પણ એક જ સમયે મળ્યું—એ પછી બીજું કંઈ જન્મતું નથી.
સ્તુષે જનં સુવ્રતં નવ્યસીભિર્ગીર્ભિર્મિત્રાવરુણા સુમ્નયન્તા । ત આ ગમન્તુ ત ઇહ શ્રુવન્તુ સુક્ષત્રાસો વરુણો મિત્રો અગ્નિઃ
હું શુભ વ્રત ધરાવનારા, સૌમ્ય અને દયાળુ મીત્ર અને વરુણની તાજી સ્તુતિથી પ્રસંસા કરું છું. તેઓ અહીં આવે, સાંભળે—ઉત્તમ શાસન ધરાવનારા વરુણ, મીત્ર અને અગ્નિ.
વિશોવિશ ઈડ્યમધ્વરેષ્વદૃપ્તક્રતુમરતિં યુવત્યોઃ । દિવઃ શિશું સહસઃ સૂનુમગ્નિં યજ્ઞસ્ય કેતુમરુષં યજધ્યૈ
દરેક યજ્ઞમાં, દરેક વ્યક્તિ માટે પ્રશંસનીય, કદી ન થાકતા, યુવાન, આકાશના સંતાન, શક્તિના પુત્ર અગ્નિ, યજ્ઞનો પ્રકાશ, તેજસ્વી દેવ—ચાલો આપણે તેની પૂજા કરીએ.
અરુષસ્ય દુહિતરા વિરૂપે સ્તૃભિરન્યા પિપિશે સૂરો અન્યા । મિથસ્તુરા વિચરન્તી પાવકે મન્મ શ્રુતં નક્ષત ઋચ્યમાને
લાલિમાવાળી દેવની બે પુત્રીઓ, જુદી-જુદી રૂપવાળી—એક સ્ત્રીઓમાં પોતાને શોભાવતી, બીજી, સૂર્ય, અલગ ફરતી. બંને સાથે ચમકે છે, મારી સ્તુતિ જ્યારે ઉચ્ચારાય ત્યારે એ સુધી પહોંચે.
પ્ર વાયુમચ્છા બૃહતી મનીષા બૃહદ્રયિં વિશ્વવારં રથપ્રામ્ । દ્યુતદ્યામા નિયુતઃ પત્યમાનઃ કવિઃ કવિમિયક્ષસિ પ્રયજ્યો
હું વાયુ માટે ઊંચી વિચારણા મોકલું છું, વિશાળ અને સર્વે ઇચ્છનીય ધન માટે, રથવાળા દેવ માટે. તેજસ્વી ઘોડાઓ સાથે, તું સમૂહને આગળ લઈ જાય છે, હે વિદ્વાન, તું વિદ્વાન પાસે પહોંચે છે, પૂજનીય છે.
સ મે વપુશ્છદયદશ્વિનોર્યો રથો વિરુક્માન્મનસા યુજાનઃ । યેન નરા નાસત્યેષયધ્યૈ વર્તિર્યાથસ્તનયાય ત્મને ચ
એ અશ્વિનીકુમારોનો અદ્ભુત અને સુવર્ણથી શોભાયમાન રથ, જેને તમે મનથી જોડો છો—જે રથથી, હે નાસત્ય, તમે સંતાન અને સ્વ માટે માર્ગે જાઓ છો—એ રથ મને રક્ષા આપે.
પર્જન્યવાતા વૃષભા પૃથિવ્યાઃ પુરીષાણિ જિન્વતમપ્યાનિ । સત્યશ્રુતઃ કવયો યસ્ય ગીર્ભિર્જગત સ્થાતર્જગદા કૃણુધ્વમ્
પાર્જન્ય અને વાયુ, ધરતીના બળવાન, પોષક જળોથી ધરતીને ભરપૂર કરો. સત્ય સાંભળનારા ઋષિઓ, જેમની સ્તુતિથી તમે ચાલતું અને અડગ જગત રચો છો, એ જગતને મજબૂત બનાવો.
પાવીરવી કન્યા ચિત્રાયુઃ સરસ્વતી વીરપત્ની ધિયં ધાત્ । ગ્નાભિરચ્છિદ્રં શરણં સજોષા દુરાધર્ષં ગૃણતે શર્મ યંસત્
પાવીરવી, તેજસ્વી આયુષ્યવાળી કન્યા, સરસ્વતી, વીરપત્ની, અમને બુદ્ધિ આપો. દેવીઓ સાથે મળીને, અખંડ અને અપરાજિત આશ્રય ગાયકને આપો.
પથસ્પથઃ પરિપતિં વચસ્યા કામેન કૃતો અભ્યાનળર્કમ્ । સ નો રાસચ્છુરુધશ્ચન્દ્રાગ્રા ધિયંધિયં સીષધાતિ પ્ર પૂષા
દરેક માર્ગ પર, વચનથી રક્ષા કરનાર, ઇચ્છાથી પ્રકાશિત પૂષણ આવે છે. તે અમને ભરપૂર, તેજસ્વી અને મનગમતી દાન આપે અને અમારી ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરે.
પ્રથમભાજં યશસં વયોધાં સુપાણિં દેવં સુગભસ્તિમૃભ્વમ્ । હોતા યક્ષદ્યજતં પસ્ત્યાનામગ્નિસ્ત્વષ્ટારં સુહવં વિભાવા
પ્રથમ સન્માન પામનાર, યશસ્વી, બળ આપનાર, સુંદર હાથે અને કિરણવાળો દેવ અગ્નિ—યજ્ઞના પુજારી, ઘરનો આરાધ્ય, તેજસ્વી અને સુમેળવાળો—તેની આપણે પૂજા કરીએ.
ભુવનસ્ય પિતરં ગીર્ભિરાભી રુદ્રં દિવા વર્ધયા રુદ્રમક્તૌ । બૃહન્તમૃષ્વમજરં સુષુમ્નમૃધગ્ઘુવેમ કવિનેષિતાસઃ
હું ગીતો દ્વારા જગતના પિતા, રુદ્રને, આકાશમાં અને યજ્ઞમાં વધાવું છું; મહાન, ઊંચા, અવિનાશી અને દયાળુ એવા રુદ્રને, અમે ઋષિની પ્રેરણા સાથે સ્મરણ કરીએ.
આ યુવાનઃ કવયો યજ્ઞિયાસો મરુતો ગન્ત ગૃણતો વરસ્યામ્ । અચિત્રં ચિદ્ધિ જિન્વથા વૃધન્ત ઇત્થા નક્ષન્તો નરો અઙ્ગિરસ્વત્
યુવાન અને પૂજનીય મારુતો, ગાયકની સ્તુતિ સાંભળવા આવો, ઇચ્છિત સ્થાન પર આવો. તમે સામાન્યને પણ મહાન બનાવો છો, અને આ રીતે, હે પુરુષો, અંગિરસોના માર્ગે ચાલો છો.
પ્ર વીરાય પ્ર તવસે તુરાયાજા યૂથેવ પશુરક્ષિરસ્તમ્ । સ પિસ્પૃશતિ તન્વિ શ્રુતસ્ય સ્તૃભિર્ન નાકં વચનસ્ય વિપઃ
જે રીતે ગવાળિયો પોતાના પશુઓનું રક્ષણ કરે છે, એ રીતે તે વીર, બલવાન અને ઝડપી માટે આગળ આવે છે; તે પોતાની કાયાથી વખાણના શિખરે સ્પર્શે છે, જેમ નદીઓ વાણીના ઊંચા સ્થાન સુધી પહોંચે છે.
યો રજાંસિ વિમમે પાર્થિવાનિ ત્રિશ્ચિદ્વિષ્ણુર્મનવે બાધિતાય । તસ્ય તે શર્મન્નુપદદ્યમાને રાયા મદેમ તન્વા તના ચ
જે વિષ્ણુએ ત્રણ વખત ધરતીના વિસ્તારો માપ્યા, મану માટે, જે મુશ્કેલીમાં હતો—એવો આશ્રય અમને મળે અને ધન મળે ત્યારે, અમે શરીરે અને સંતાન સાથે આનંદ કરીએ.
તન્નોઽહિર્બુધ્ન્યો અદ્ભિરર્કૈસ્તત્પર્વતસ્તત્સવિતા ચનો ધાત્ । તદોષધીભિરભિ રાતિષાચો ભગઃ પુરંધિર્જિન્વતુ પ્ર રાયે
અહિબુધ્ન્ય અમને પાણી સાથે એ આપે, સૂર્ય, પર્વત અને સવિતા પણ અમને એ આપે; ધન આપનારા ઔષધિઓ, ભાગ અને પુરંધિ અમને ધન માટે પ્રેરણા આપે.
નૂ નો રયિં રથ્યં ચર્ષણિપ્રાં પુરુવીરં મહ ઋતસ્ય ગોપામ્ । ક્ષયં દાતાજરં યેન જનાન્સ્પૃધો અદેવીરભિ ચ ક્રમામ વિશ આદેવીરભ્યશ્નવામ
હવે અમને રથવાળું, લોકોમાં પ્રસિદ્ધ, અનેક વીરોથી ભરપૂર અને મહાન, સત્યનું રક્ષણ કરનારું ધન મળે; જેના દ્વારા અમે લોકોમાં અવિનાશી નિવાસ મેળવી શકીએ, દુષ્ટોને જીતીએ અને દેવમંડળમાં પ્રવેશી, દેવત્વનો આનંદ માણી શકીએ.
હુવે વો દેવીમદિતિં નમોભિર્મૃળીકાય વરુણં મિત્રમગ્નિમ્ । અભિક્ષદામર્યમણં સુશેવં ત્રાતૄન્દેવાન્સવિતારં ભગં ચ
હું ભક્તિપૂર્વક અદિતિ દેવીને બોલાવું છું, કૃપા માટે; વરુણ, મિત્ર અને અગ્નિને પણ; આર્યમાન, શુભકામના કરનારા રક્ષક દેવતાઓ, સવિતા અને ભાગને પણ બોલાવું છું.
સુજ્યોતિષઃ સૂર્ય દક્ષપિતૄનનાગાસ્ત્વે સુમહો વીહિ દેવાન્ । દ્વિજન્માનો ય ઋતસાપઃ સત્યાઃ સ્વર્વન્તો યજતા અગ્નિજિહ્વાઃ
હે સૂર્ય, તેજથી અમારા પૂર્વજોને અહીં લાવ, મહાન દેવતાઓને પણ લાવ; જે દ્વિજ, સત્યના પાલક, સાચા, સ્વર્ગવાળા, પૂજનીય અને અગ્નિ જેવી જીભ ધરાવે છે.
ઉત દ્યાવાપૃથિવી ક્ષત્રમુરુ બૃહદ્રોદસી શરણં સુષુમ્ને । મહસ્કરથો વરિવો યથા નોઽસ્મે ક્ષયાય ધિષણે અનેહઃ
આકાશ અને ધરતી, વિશાળ અને મહાન, આશ્રય આપનારા, પોતાની દયાથી અમને રક્ષણ આપે; પોતાના મહાન રથથી, જાણે અમારે માટે માર્ગ બનાવે છે, એ રીતે અમને સુરક્ષિત ઘર આપે, જ્યાં કોઈ નુકસાન ન થાય.
આ નો રુદ્રસ્ય સૂનવો નમન્તામદ્યા હૂતાસો વસવોઽધૃષ્ટાઃ । યદીમર્ભે મહતિ વા હિતાસો બાધે મરુતો અહ્વામ દેવાન્
આજે અમે જેમને બોલાવ્યા છે, એવા રુદ્રના પુત્રો, વસુઓ, અજેય, અમને વંદન કરે; તેઓ નાના હોય કે મોટા, મુશ્કેલીમાં હોય, અમે દેવરૂપી મારુતોને બોલાવીએ છીએ.