તસ્ય વયં સુમતૌ યજ્ઞિયસ્યાપિ ભદ્રે સૌમનસે સ્યામ । સ સુત્રામા સ્વવાઁ ઇન્દ્રો અસ્મે આરાચ્ચિદ્દ્વેષઃ સનુતર્યુયોતુ
એ પૂજનીય ઇન્દ્રની કૃપા અને શુભ મનમાં અમે રહીએ. એ સારા રક્ષણ અને ઉદાર દાન આપનાર ઇન્દ્ર અમારાથી દુશ્મનાવટ દૂર કરે, ભલે દૂરથી પણ.
અવ ત્વે ઇન્દ્ર પ્રવતો નોર્મિર્ગિરો બ્રહ્માણિ નિયુતો ધવન્તે । ઉરૂ ન રાધઃ સવના પુરૂણ્યપો ગા વજ્રિન્યુવસે સમિન્દૂન્
હે ઇન્દ્ર, તારી તરફ નદીઓ, સ્તોત્રો, પ્રાર્થનાઓ અને યજ્ઞો વહે છે. જેમ દ્રવ્યના વહાવામાં વિશાળ સંપત્તિ મળે છે, તેમ તું, વજ્રધારી, અનેક સોમના બિંદુઓ ભેગા કરે છે.
ક ઈં સ્તવત્કઃ પૃણાત્કો યજાતે યદુગ્રમિન્મઘવા વિશ્વહાવેત્ । પાદાવિવ પ્રહરન્નન્યમન્યં કૃણોતિ પૂર્વમપરં શચીભિઃ
કોણ એનું સ્તુતિ કરી શકે, કોણ એને સંતોષી શકે, કોણ એને પૂજી શકે, જ્યારે સર્વનાશક મહાદાતા આગળ વધે છે? એ પોતાના બળથી એક પછી એકને હરાવે છે, અને પહેલાંને પાછળ રાખે છે.
શૃણ્વે વીર ઉગ્રમુગ્રં દમાયન્નન્યમન્યમતિનેનીયમાનઃ । એધમાનદ્વિળુભયસ્ય રાજા ચોષ્કૂયતે વિશ ઇન્દ્રો મનુષ્યાન્
મહાન વીર ઇન્દ્રનું નામ બધે સંભળાય છે, એ ભયાનક છે, બીજા બધાને વશ કરે છે અને પોતાનાં બળથી આગળ વધે છે. રાજા તરીકે ઇન્દ્ર માનવોમાં ઉન્નતિ અને પતન બંનેને ઊંચા કરે છે.
પરા પૂર્વેષાં સખ્યા વૃણક્તિ વિતર્તુરાણો અપરેભિરેતિ । અનાનુભૂતીરવધૂન્વાનઃ પૂર્વીરિન્દ્રઃ શરદસ્તર્તરીતિ
એ પહેલાંના મિત્રતાને છોડી, નવા સંબંધો શોધે છે. ઇન્દ્ર જૂનાને પાછળ મૂકી, અજમાયેલી વસ્તુઓને છોડે છે અને અનેક વર્ષો પાર કરે છે.
રૂપંરૂપં પ્રતિરૂપો બભૂવ તદસ્ય રૂપં પ્રતિચક્ષણાય । ઇન્દ્રો માયાભિઃ પુરુરૂપ ઈયતે યુક્તા હ્યસ્ય હરયઃ શતા દશ
એ દરેક રૂપને અનુરૂપ બની જાય છે; દરેક જોનાર માટે એનું અલગ રૂપ છે. ઇન્દ્ર અનેક રૂપોથી પોતાની માયાથી ચાલે છે; એની પાસે દસ ગણી સો ઘોડાઓ જોડાયેલા છે.
યુજાનો હરિતા રથે ભૂરિ ત્વષ્ટેહ રાજતિ । કો વિશ્વાહા દ્વિષતઃ પક્ષ આસત ઉતાસીનેષુ સૂરિષુ
પાંખી ઘોડાઓને રથમાં જોડીને, એ અહીં ખૂબ તેજથી તેજે છે, હે ત્વષ્ટા. કોણ હંમેશા દુશ્મન પક્ષનો સામનો કરી શકે, બેઠેલા હોય કે તેજસ્વી લોકોમાં હોય?
અગવ્યૂતિ ક્ષેત્રમાગન્મ દેવા ઉર્વી સતી ભૂમિરંહૂરણાભૂત્ । બૃહસ્પતે પ્ર ચિકિત્સા ગવિષ્ટાવિત્થા સતે જરિત્ર ઇન્દ્ર પન્થામ્
અમે દેવતાઓ, ગાયોના મેદાનમાં આવ્યા છીએ; વિશાળ ધરતી હવે વધુ વિસ્તૃત અને ખુલ્લી થઈ ગઈ છે. હે બૃહસ્પતિ, પુરસ્કાર માટે કાળજી રાખો; હે ઇન્દ્ર, ગાયક માટે યોગ્ય માર્ગ બતાવો.
દિવેદિવે સદૃશીરન્યમર્ધં કૃષ્ણા અસેધદપ સદ્મનો જાઃ । અહન્દાસા વૃષભો વસ્નયન્તોદવ્રજે વર્ચિનં શમ્બરં ચ
દરેક દિવસે, ઘરનાં કાળા જન્મેલા, એક પછી એક નાશ પામ્યા. વાછરડા જેવા વીરએ દાસ, વસ્નય, વર્ચિન અને શમ્બરાને વધ્યા.
પ્રસ્તોક ઇન્નુ રાધસસ્ત ઇન્દ્ર દશ કોશયીર્દશ વાજિનોઽદાત્ । દિવોદાસાદતિથિગ્વસ્ય રાધઃ શામ્બરં વસુ પ્રત્યગ્રભીષ્મ
ખરેખર, ઇન્દ્રએ પ્રસ્તોકને દસ રથ, દસ ઘોડા અને દસ પુરસ્કાર આપ્યા. દિવોદાસ અને અતિથિગ્વ પાસેથી એણે શમ્બરાનું ધન મેળવ્યું.
દશાશ્વાન્દશ કોશાન્દશ વસ્ત્રાધિભોજના । દશો હિરણ્યપિણ્ડાન્દિવોદાસાદસાનિષમ્
દસ ઘોડા, દસ રથ, દસ વસ્ત્રો અને ભરપૂર ભોજન; દસ સોનાના ગાંઠિયા મેં દિવોદાસ પાસેથી મેળવ્યા.
દશ રથાન્પ્રષ્ટિમતઃ શતં ગા અથર્વભ્યઃ । અશ્વથઃ પાયવેઽદાત્
દસ બેઠકવાળા રથો, સો ગાયો, અથર્વાને મળ્યા. અશ્વથાએ પાયુને આપ્યું.
મહિ રાધો વિશ્વજન્યં દધાનાન્ભરદ્વાજાન્સાર્ઞ્જયો અભ્યયષ્ટ
સારંજયએ ભરદ્વાજોને મહાન અને સર્વસંપન્ન ધન આપ્યું.
વનસ્પતે વીડ્વઙ્ગો હિ ભૂયા અસ્મત્સખા પ્રતરણઃ સુવીરઃ । ગોભિઃ સંનદ્ધો અસિ વીળયસ્વાસ્થાતા તે જયતુ જેત્વાનિ
હે વનસ્પતિ, તું મજબૂત હાથવાળો, અમારો મિત્ર અને વિજય આપનાર બન. ગાયોથી બંધાયેલો તું જીત પ્રાપ્ત કર; તારી સ્થિરતા અમને વિજય અપાવે.
દિવસ્પૃથિવ્યાઃ પર્યોજ ઉદ્ભૃતં વનસ્પતિભ્યઃ પર્યાભૃતં સહઃ । અપામોજ્માનં પરિ ગોભિરાવૃતમિન્દ્રસ્ય વજ્રં હવિષા રથં યજ
આકાશ અને ધરતીમાંથી ઉઠેલું, વૃક્ષોમાંથી ભેગું થયેલું બળ છે. પાણીની તાકાત, ગાયોથી ઘેરાયેલ, ઇન્દ્રના વજ્રરૂપ રથને હવનથી અર્પણ કર.
ઇન્દ્રસ્ય વજ્રો મરુતામનીકં મિત્રસ્ય ગર્ભો વરુણસ્ય નાભિઃ । સેમાં નો હવ્યદાતિં જુષાણો દેવ રથ પ્રતિ હવ્યા ગૃભાય
ઇન્દ્રનો વજ્ર મારુતોનું મુખ છે, મિત્રનો બીજ અને વરુણનું નાભિ છે. હે દેવ, આ હવન સ્વીકારી, અમારી અર્પણ માટે રથને ગ્રહણ કર.
ઉપ શ્વાસય પૃથિવીમુત દ્યાં પુરુત્રા તે મનુતાં વિષ્ઠિતં જગત્ । સ દુન્દુભે સજૂરિન્દ્રેણ દેવૈર્દૂરાદ્દવીયો અપ સેધ શત્રૂન્
પૃથ્વી અને આકાશ તરફ તારો શ્વાસ દોર, તારી હાજરી જગતના અનેક સ્થાનોમાં અનુભવી શકાય એવી થવા દે. હે દુન્દુભિ, ઇન્દ્ર અને દેવતાઓ સાથે મળીને, દુશ્મનોને દૂરથી પણ હાંકી કાઢ, તેમને હજી વધુ દૂર દોરી દે.
આ ક્રન્દય બલમોજો ન આ ધા નિ ષ્ટનિહિ દુરિતા બાધમાનઃ । અપ પ્રોથ દુન્દુભે દુચ્છુના ઇત ઇન્દ્રસ્ય મુષ્ટિરસિ વીળયસ્વ
હે દુન્દુભિ, તું શક્તિ અને બલથી ગુંજ, તારી ગર્જનાથી દુઃખોને દૂર કરી નાખ. દુર્ભાગ્યને પણ દૂર હાંકી દે, તું તો ઇન્દ્રની મુઠી સમાન છે—દુષ્ટો પર તું તૂટી પડ.
આમૂરજ પ્રત્યાવર્તયેમાઃ કેતુમદ્દુન્દુભિર્વાવદીતિ । સમશ્વપર્ણાશ્ચરન્તિ નો નરોઽસ્માકમિન્દ્ર રથિનો જયન્તુ
હે દુન્દુભિ, ઊભી થા અને આ અશુભ સંકેતોને પાછા ફેરવી દે; વિજયના સંકેતો સાથે તારો અવાજ ગુંજે. અમારા રથચાલકો પવન જેવી ઝડપથી એકસાથે ચાલે, હે ઇન્દ્ર, અમારા યુદ્ધવીરો જીતે.
યજ્ઞાયજ્ઞા વો અગ્નયે ગિરાગિરા ચ દક્ષસે । પ્રપ્ર વયમમૃતં જાતવેદસં પ્રિયં મિત્રં ન શંસિષમ્
યજ્ઞ પછી યજ્ઞ, ગીત પછી ગીતથી અમે અગ્નિની પ્રશંસા કરીએ છીએ, કૌશલ્ય માટે. અમર, જાતવેદસ, અમારા પ્રિય મિત્ર, જેમ મીત્રને વખાણવામાં આવે છે તેમ, અમે તારી સ્તુતિ કરીએ છીએ.
ઊર્જો નપાતં સ હિનાયમસ્મયુર્દાશેમ હવ્યદાતયે । ભુવદ્વાજેષ્વવિતા ભુવદ્વૃધ ઉત ત્રાતા તનૂનામ્
અમે બળના પુત્રને અમારી હવન માટે બોલાવી સેવા કરીએ. તે યુદ્ધમાં અમારો રક્ષક બને, અમારો વૃદ્ધિદાતા અને શરીરનો રક્ષક બને.
વૃષા હ્યગ્ને અજરો મહાન્વિભાસ્યર્ચિષા । અજસ્રેણ શોચિષા શોશુચચ્છુચે સુદીતિભિઃ સુ દીદિહિ
હે અગ્નિ, તું શક્તિશાળી, અક્ષય અને મહાન છે; તું તારી જ્યોતિથી તેજ આપે છે. તારી સતત કિરણોથી તું પ્રગટ છે, હે શુદ્ધ, તારા શુભ દાનથી તેજ આપ.
મહો દેવાન્યજસિ યક્ષ્યાનુષક્તવ ક્રત્વોત દંસના । અર્વાચઃ સીં કૃણુહ્યગ્નેઽવસે રાસ્વ વાજોત વંસ્વ
તું મહાન દેવતાઓની પૂજા કરે છે, જ્ઞાન અને શક્તિથી યજ્ઞ કરે છે. હે અગ્નિ, તેમને અમારી સહાય માટે નજીક લાવ, અમને બળ આપ અને ધન આપ.
યમાપો અદ્રયો વના ગર્ભમૃતસ્ય પિપ્રતિ । સહસા યો મથિતો જાયતે નૃભિઃ પૃથિવ્યા અધિ સાનવિ
પાણી, પથ્થરો અને વન તેને પોષે છે, તે અમરતાના ગર્ભને. જે બળથી પ્રગટ થાય છે તે મનુષ્યોમાં જન્મે છે, પૃથ્વી પર.
આ યઃ પપ્રૌ ભાનુના રોદસી ઉભે ધૂમેન ધાવતે દિવિ । તિરસ્તમો દદૃશ ઊર્મ્યાસ્વા શ્યાવાસ્વરુષો વૃષા શ્યાવા અરુષો વૃષા
જે પોતાના પ્રકાશથી આકાશ અને પૃથ્વી બંનેને ભરિ દે છે, જે ધૂમ્રપટ્ટથી આકાશમાં ફરે છે—તે તરંગોથી અંધકારને પારખે છે, કાળી વચ્ચે તપ્ત વાછરડા જેવો, કાળી વચ્ચે તપ્ત વાછરડા જેવો.
બૃહદ્ભિરગ્ને અર્ચિભિઃ શુક્રેણ દેવ શોચિષા । ભરદ્વાજે સમિધાનો યવિષ્ઠ્ય રેવન્નઃ શુક્ર દીદિહિ દ્યુમત્પાવક દીદિહિ
હે અગ્નિ, તારી વિશાળ જ્યોતિથી, તેજસ્વી પ્રકાશથી અમને પ્રકાશિત કર. ભરદ્વાજે પ્રગટ કરેલો, નવો, અમને તેજ આપ, પ્રકાશ આપ, હે દીપતા.
વિશ્વાસાં ગૃહપતિર્વિશામસિ ત્વમગ્ને માનુષીણામ્ । શતં પૂર્ભિર્યવિષ્ઠ પાહ્યંહસઃ સમેદ્ધારં શતં હિમા સ્તોતૃભ્યો યે ચ દદતિ
હે અગ્નિ, તું બધા ઘરોનો સ્વામી છે, બધા મનુષ્યોમાં. હે યુવાન, તારી રક્ષા દ્વારા અમને સો દુઃખોથી બચાવ; જે સ્તુતિ કરે અને આપે તેમને સો શિયાળો આપ.
ત્વં નશ્ચિત્ર ઊત્યા વસો રાધાંસિ ચોદય । અસ્ય રાયસ્ત્વમગ્ને રથીરસિ વિદા ગાધં તુચે તુ નઃ
હે ધનદાતા, અદ્ભુત સહાયથી અમને પ્રેરણા આપ અને દાન આપ. આ સંપત્તિમાં, હે અગ્નિ, તું રથચાલક છે; અમને સમૃદ્ધિ તરફ, સુરક્ષિત સ્થાન તરફ લઈ જા.
પર્ષિ તોકં તનયં પર્તૃભિષ્ટ્વમદબ્ધૈરપ્રયુત્વભિઃ । અગ્ને હેળાંસિ દૈવ્યા યુયોધિ નોઽદેવાનિ હ્વરાંસિ ચ
અમારા સંતાનો અને વંશજોને તું નિર્દોષ અને અડગ માર્ગદર્શકો સાથે સુરક્ષિત રીતે પાર પાડી દે. હે અગ્નિ, દૈવી ક્રોધ અને અધર્મીઓના દુષ્કર્મો અમથી દૂર રાખ.
આ સખાયઃ સબર્દુઘાં ધેનુમજધ્વમુપ નવ્યસા વચઃ । સૃજધ્વમનપસ્ફુરામ્
મિત્રો, દૂધથી ભરપૂર ગાય પાસે નવા ગીત સાથે આવો. તેને મુક્ત કરો, તેને બંધનથી બચાવો.