અયં મે પીત ઉદિયર્તિ વાચમયં મનીષામુશતીમજીગઃ । અયં ષળુર્વીરમિમીત ધીરો ન યાભ્યો ભુવનં કચ્ચનારે
આ પિધેલો સોમ મારા વાણીને જાગૃત કરે છે, આ મારી ઇચ્છાશક્તિને પ્રેરણા આપે છે; આ બુદ્ધિશાળી એક વીરને માપે છે, જેના માટે જગતમાં કંઈ છુપાયું નથી.
અયં સ યો વરિમાણં પૃથિવ્યા વર્ષ્માણં દિવો અકૃણોદયં સઃ । અયં પીયૂષં તિસૃષુ પ્રવત્સુ સોમો દાધારોર્વન્તરિક્ષમ્
આ એ છે, જેણે પૃથ્વીનું વિશાળ સ્થાન અને આકાશની ઊંચાઈ બનાવી; આ સોમે ત્રણ વહેતી નદીઓમાં અમૃત મૂક્યું છે અને વિશાળ અંતરિક્ષને આધાર આપ્યો છે.
અયં વિદચ્ચિત્રદૃશીકમર્ણઃ શુક્રસદ્મનામુષસામનીકે । અયં મહાન્મહતા સ્કમ્ભનેનોદ્દ્યામસ્તભ્નાદ્વૃષભો મરુત્વાન્
આ ચમત્કારી દ્રષ્ટિ ધરાવનાર જાણે છે; તેજસ્વી ગૃહમાં, ઉષા પાસે; આ મહાન, મહાન આધારથી, વજ્રધારી અને મરુતો સાથે આકાશને થંભાવ્યું છે.
ધૃષત્પિબ કલશે સોમમિન્દ્ર વૃત્રહા શૂર સમરે વસૂનામ્ । માધ્યંદિને સવન આ વૃષસ્વ રયિસ્થાનો રયિમસ્માસુ ધેહિ
હે ઇન્દ્ર, વૃત્રના સંહારક, ધનના મેળામાં વીર, પાત્રમાં પડેલો સોમ હિંમતથી પીઓ; મધ્યાહ્નના સવને બળવાન બનો અને અમને ધન આપો.
ઇન્દ્ર પ્ર ણઃ પુરએતેવ પશ્ય પ્ર નો નય પ્રતરં વસ્યો અચ્છ । ભવા સુપારો અતિપારયો નો ભવા સુનીતિરુત વામનીતિઃ
હે ઇન્દ્ર, જેમ તમે અમારા પૂર્વજો પર કૃપા કરી હતી તેમ અમ પર દયાદ્રષ્ટિ રાખો; અમને ધનના પાર ઉતારો, સારા માર્ગદર્શક અને સહાયક બનો.
ઉરું નો લોકમનુ નેષિ વિદ્વાન્સ્વર્વજ્જ્યોતિરભયં સ્વસ્તિ । ઋષ્વા ત ઇન્દ્ર સ્થવિરસ્ય બાહૂ ઉપ સ્થેયામ શરણા બૃહન્તા
તમે જાણકાર છો, અમને વિશાળ જગ્યા, પ્રકાશમય, નિર્ભય અને શુભ સ્થાન સુધી લઈ જાઓ; હે શક્તિશાળી ઇન્દ્ર, તમારી મજબૂત અને પ્રાચીન બાંયે અમે આશરો લઈએ.
વરિષ્ઠે ન ઇન્દ્ર વન્ધુરે ધા વહિષ્ઠયોઃ શતાવન્નશ્વયોરા । ઇષમા વક્ષીષાં વર્ષિષ્ઠાં મા નસ્તારીન્મઘવન્રાયો અર્યઃ
હે ઇન્દ્ર, અમને શ્રેષ્ઠ રથમાં બેસાડો, સૌથી ઝડપી, શત પુરસ્કાર અને ઘોડાવાળું; અમને સૌથી વધુ ધન આપો, દુશ્મન ધનવાન અમને વટાવી ન જાય.
ઇન્દ્ર મૃળ મહ્યં જીવાતુમિચ્છ ચોદય ધિયમયસો ન ધારામ્ । યત્કિં ચાહં ત્વાયુરિદં વદામિ તજ્જુષસ્વ કૃધિ મા દેવવન્તમ્
હે ઇન્દ્ર, મારા પર કૃપા કરો, મને આયુષ્ય આપો; મારી પ્રાર્થનાને પ્રેરણા આપો જેમ કારીગર ધાર પોળે છે; હું આયુષ્ય ઈચ્છીને જે કહું છું, એ સ્વીકારો અને મને દેવોની અપ્રસન્નતા ન આવે તેમ કરો.
ત્રાતારમિન્દ્રમવિતારમિન્દ્રં હવેહવે સુહવં શૂરમિન્દ્રમ્ । હ્વયામિ શક્રં પુરુહૂતમિન્દ્રં સ્વસ્તિ નો મઘવા ધાત્વિન્દ્રઃ
હું ઇન્દ્રને, આપણા રક્ષક અને સહાયક, દરેક યજ્ઞ સમયે બોલાવું છું. એ સહેલાઈથી પ્રસન્ન થનાર, વીર ઇન્દ્રને હું પોકારું છું. અનેકવાર પૂજાયેલ એવા શક્રને હું બોલાવું છું. મહાન દાતા ઇન્દ્ર અમને સુખ-શાંતિ આપે.
ઇન્દ્રઃ સુત્રામા સ્વવાઁ અવોભિઃ સુમૃળીકો ભવતુ વિશ્વવેદાઃ । બાધતાં દ્વેષો અભયં કૃણોતુ સુવીર્યસ્ય પતયઃ સ્યામ
સારા રક્ષણ અને ઉદાર દાન આપનાર ઇન્દ્ર, સર્વજ્ઞ, પોતાની કૃપાથી અમારે પર પ્રસન્ન થાય. એ અમારો દુશ્મનાવટ દૂર કરે, અમને નિર્ભયતા આપે; અને અમે વીરતા ધરાવનારા બનીએ.
તસ્ય વયં સુમતૌ યજ્ઞિયસ્યાપિ ભદ્રે સૌમનસે સ્યામ । સ સુત્રામા સ્વવાઁ ઇન્દ્રો અસ્મે આરાચ્ચિદ્દ્વેષઃ સનુતર્યુયોતુ
એ પૂજનીય ઇન્દ્રની કૃપા અને શુભ મનમાં અમે રહીએ. એ સારા રક્ષણ અને ઉદાર દાન આપનાર ઇન્દ્ર અમારાથી દુશ્મનાવટ દૂર કરે, ભલે દૂરથી પણ.
અવ ત્વે ઇન્દ્ર પ્રવતો નોર્મિર્ગિરો બ્રહ્માણિ નિયુતો ધવન્તે । ઉરૂ ન રાધઃ સવના પુરૂણ્યપો ગા વજ્રિન્યુવસે સમિન્દૂન્
હે ઇન્દ્ર, તારી તરફ નદીઓ, સ્તોત્રો, પ્રાર્થનાઓ અને યજ્ઞો વહે છે. જેમ દ્રવ્યના વહાવામાં વિશાળ સંપત્તિ મળે છે, તેમ તું, વજ્રધારી, અનેક સોમના બિંદુઓ ભેગા કરે છે.
ક ઈં સ્તવત્કઃ પૃણાત્કો યજાતે યદુગ્રમિન્મઘવા વિશ્વહાવેત્ । પાદાવિવ પ્રહરન્નન્યમન્યં કૃણોતિ પૂર્વમપરં શચીભિઃ
કોણ એનું સ્તુતિ કરી શકે, કોણ એને સંતોષી શકે, કોણ એને પૂજી શકે, જ્યારે સર્વનાશક મહાદાતા આગળ વધે છે? એ પોતાના બળથી એક પછી એકને હરાવે છે, અને પહેલાંને પાછળ રાખે છે.
શૃણ્વે વીર ઉગ્રમુગ્રં દમાયન્નન્યમન્યમતિનેનીયમાનઃ । એધમાનદ્વિળુભયસ્ય રાજા ચોષ્કૂયતે વિશ ઇન્દ્રો મનુષ્યાન્
મહાન વીર ઇન્દ્રનું નામ બધે સંભળાય છે, એ ભયાનક છે, બીજા બધાને વશ કરે છે અને પોતાનાં બળથી આગળ વધે છે. રાજા તરીકે ઇન્દ્ર માનવોમાં ઉન્નતિ અને પતન બંનેને ઊંચા કરે છે.
પરા પૂર્વેષાં સખ્યા વૃણક્તિ વિતર્તુરાણો અપરેભિરેતિ । અનાનુભૂતીરવધૂન્વાનઃ પૂર્વીરિન્દ્રઃ શરદસ્તર્તરીતિ
એ પહેલાંના મિત્રતાને છોડી, નવા સંબંધો શોધે છે. ઇન્દ્ર જૂનાને પાછળ મૂકી, અજમાયેલી વસ્તુઓને છોડે છે અને અનેક વર્ષો પાર કરે છે.
રૂપંરૂપં પ્રતિરૂપો બભૂવ તદસ્ય રૂપં પ્રતિચક્ષણાય । ઇન્દ્રો માયાભિઃ પુરુરૂપ ઈયતે યુક્તા હ્યસ્ય હરયઃ શતા દશ
એ દરેક રૂપને અનુરૂપ બની જાય છે; દરેક જોનાર માટે એનું અલગ રૂપ છે. ઇન્દ્ર અનેક રૂપોથી પોતાની માયાથી ચાલે છે; એની પાસે દસ ગણી સો ઘોડાઓ જોડાયેલા છે.
યુજાનો હરિતા રથે ભૂરિ ત્વષ્ટેહ રાજતિ । કો વિશ્વાહા દ્વિષતઃ પક્ષ આસત ઉતાસીનેષુ સૂરિષુ
પાંખી ઘોડાઓને રથમાં જોડીને, એ અહીં ખૂબ તેજથી તેજે છે, હે ત્વષ્ટા. કોણ હંમેશા દુશ્મન પક્ષનો સામનો કરી શકે, બેઠેલા હોય કે તેજસ્વી લોકોમાં હોય?
અગવ્યૂતિ ક્ષેત્રમાગન્મ દેવા ઉર્વી સતી ભૂમિરંહૂરણાભૂત્ । બૃહસ્પતે પ્ર ચિકિત્સા ગવિષ્ટાવિત્થા સતે જરિત્ર ઇન્દ્ર પન્થામ્
અમે દેવતાઓ, ગાયોના મેદાનમાં આવ્યા છીએ; વિશાળ ધરતી હવે વધુ વિસ્તૃત અને ખુલ્લી થઈ ગઈ છે. હે બૃહસ્પતિ, પુરસ્કાર માટે કાળજી રાખો; હે ઇન્દ્ર, ગાયક માટે યોગ્ય માર્ગ બતાવો.
દિવેદિવે સદૃશીરન્યમર્ધં કૃષ્ણા અસેધદપ સદ્મનો જાઃ । અહન્દાસા વૃષભો વસ્નયન્તોદવ્રજે વર્ચિનં શમ્બરં ચ
દરેક દિવસે, ઘરનાં કાળા જન્મેલા, એક પછી એક નાશ પામ્યા. વાછરડા જેવા વીરએ દાસ, વસ્નય, વર્ચિન અને શમ્બરાને વધ્યા.
પ્રસ્તોક ઇન્નુ રાધસસ્ત ઇન્દ્ર દશ કોશયીર્દશ વાજિનોઽદાત્ । દિવોદાસાદતિથિગ્વસ્ય રાધઃ શામ્બરં વસુ પ્રત્યગ્રભીષ્મ
ખરેખર, ઇન્દ્રએ પ્રસ્તોકને દસ રથ, દસ ઘોડા અને દસ પુરસ્કાર આપ્યા. દિવોદાસ અને અતિથિગ્વ પાસેથી એણે શમ્બરાનું ધન મેળવ્યું.
દશાશ્વાન્દશ કોશાન્દશ વસ્ત્રાધિભોજના । દશો હિરણ્યપિણ્ડાન્દિવોદાસાદસાનિષમ્
દસ ઘોડા, દસ રથ, દસ વસ્ત્રો અને ભરપૂર ભોજન; દસ સોનાના ગાંઠિયા મેં દિવોદાસ પાસેથી મેળવ્યા.
દશ રથાન્પ્રષ્ટિમતઃ શતં ગા અથર્વભ્યઃ । અશ્વથઃ પાયવેઽદાત્
દસ બેઠકવાળા રથો, સો ગાયો, અથર્વાને મળ્યા. અશ્વથાએ પાયુને આપ્યું.
મહિ રાધો વિશ્વજન્યં દધાનાન્ભરદ્વાજાન્સાર્ઞ્જયો અભ્યયષ્ટ
સારંજયએ ભરદ્વાજોને મહાન અને સર્વસંપન્ન ધન આપ્યું.
વનસ્પતે વીડ્વઙ્ગો હિ ભૂયા અસ્મત્સખા પ્રતરણઃ સુવીરઃ । ગોભિઃ સંનદ્ધો અસિ વીળયસ્વાસ્થાતા તે જયતુ જેત્વાનિ
હે વનસ્પતિ, તું મજબૂત હાથવાળો, અમારો મિત્ર અને વિજય આપનાર બન. ગાયોથી બંધાયેલો તું જીત પ્રાપ્ત કર; તારી સ્થિરતા અમને વિજય અપાવે.
દિવસ્પૃથિવ્યાઃ પર્યોજ ઉદ્ભૃતં વનસ્પતિભ્યઃ પર્યાભૃતં સહઃ । અપામોજ્માનં પરિ ગોભિરાવૃતમિન્દ્રસ્ય વજ્રં હવિષા રથં યજ
આકાશ અને ધરતીમાંથી ઉઠેલું, વૃક્ષોમાંથી ભેગું થયેલું બળ છે. પાણીની તાકાત, ગાયોથી ઘેરાયેલ, ઇન્દ્રના વજ્રરૂપ રથને હવનથી અર્પણ કર.
ઇન્દ્રસ્ય વજ્રો મરુતામનીકં મિત્રસ્ય ગર્ભો વરુણસ્ય નાભિઃ । સેમાં નો હવ્યદાતિં જુષાણો દેવ રથ પ્રતિ હવ્યા ગૃભાય
ઇન્દ્રનો વજ્ર મારુતોનું મુખ છે, મિત્રનો બીજ અને વરુણનું નાભિ છે. હે દેવ, આ હવન સ્વીકારી, અમારી અર્પણ માટે રથને ગ્રહણ કર.
ઉપ શ્વાસય પૃથિવીમુત દ્યાં પુરુત્રા તે મનુતાં વિષ્ઠિતં જગત્ । સ દુન્દુભે સજૂરિન્દ્રેણ દેવૈર્દૂરાદ્દવીયો અપ સેધ શત્રૂન્
પૃથ્વી અને આકાશ તરફ તારો શ્વાસ દોર, તારી હાજરી જગતના અનેક સ્થાનોમાં અનુભવી શકાય એવી થવા દે. હે દુન્દુભિ, ઇન્દ્ર અને દેવતાઓ સાથે મળીને, દુશ્મનોને દૂરથી પણ હાંકી કાઢ, તેમને હજી વધુ દૂર દોરી દે.
આ ક્રન્દય બલમોજો ન આ ધા નિ ષ્ટનિહિ દુરિતા બાધમાનઃ । અપ પ્રોથ દુન્દુભે દુચ્છુના ઇત ઇન્દ્રસ્ય મુષ્ટિરસિ વીળયસ્વ
હે દુન્દુભિ, તું શક્તિ અને બલથી ગુંજ, તારી ગર્જનાથી દુઃખોને દૂર કરી નાખ. દુર્ભાગ્યને પણ દૂર હાંકી દે, તું તો ઇન્દ્રની મુઠી સમાન છે—દુષ્ટો પર તું તૂટી પડ.
આમૂરજ પ્રત્યાવર્તયેમાઃ કેતુમદ્દુન્દુભિર્વાવદીતિ । સમશ્વપર્ણાશ્ચરન્તિ નો નરોઽસ્માકમિન્દ્ર રથિનો જયન્તુ
હે દુન્દુભિ, ઊભી થા અને આ અશુભ સંકેતોને પાછા ફેરવી દે; વિજયના સંકેતો સાથે તારો અવાજ ગુંજે. અમારા રથચાલકો પવન જેવી ઝડપથી એકસાથે ચાલે, હે ઇન્દ્ર, અમારા યુદ્ધવીરો જીતે.
યજ્ઞાયજ્ઞા વો અગ્નયે ગિરાગિરા ચ દક્ષસે । પ્રપ્ર વયમમૃતં જાતવેદસં પ્રિયં મિત્રં ન શંસિષમ્
યજ્ઞ પછી યજ્ઞ, ગીત પછી ગીતથી અમે અગ્નિની પ્રશંસા કરીએ છીએ, કૌશલ્ય માટે. અમર, જાતવેદસ, અમારા પ્રિય મિત્ર, જેમ મીત્રને વખાણવામાં આવે છે તેમ, અમે તારી સ્તુતિ કરીએ છીએ.