પુરુહૂતો યઃ પુરુગૂર્ત ઋભ્વાઁ એકઃ પુરુપ્રશસ્તો અસ્તિ યજ્ઞૈઃ । રથો ન મહે શવસે યુજાનોઽસ્માભિરિન્દ્રો અનુમાદ્યો ભૂત્
જે બહુ બોલાવાય છે, બહુ વખાણવામાં આવે છે, એકમાત્ર અનેક યજ્ઞોથી પુજાય છે, તે મહાન શક્તિ માટે તૈયાર થયેલા રથ જેવો છે. ઇન્દ્ર અમારાથી પ્રશંસિત થાય.
ન યં હિંસન્તિ ધીતયો ન વાણીરિન્દ્રં નક્ષન્તીદભિ વર્ધયન્તીઃ । યદિ સ્તોતારઃ શતં યત્સહસ્રં ગૃણન્તિ ગિર્વણસં શં તદસ્મૈ
કોઈ પણ સ્તુતિ કે વાણી ઇન્દ્રને નુકસાન પહોંચાડતી નથી, પણ એ બધું તેને વધારતું જાય છે. જો સો કે હજારો ગાયક પણ ગાનપ્રેમી ઇન્દ્રની પ્રશંસા કરે, તો એ બધું એના માટે જ છે.
અસ્મા એતદ્દિવ્યર્ચેવ માસા મિમિક્ષ ઇન્દ્રે ન્યયામિ સોમઃ । જનં ન ધન્વન્નભિ સં યદાપઃ સત્રા વાવૃધુર્હવનાનિ યજ્ઞૈઃ
મારે આ તેજસ્વી સ્તુતિથી ઇન્દ્ર માટે સોમરસ અર્પણ કરું છું, જાણે મહિના માપી રહ્યો હોઉં. જેમ કોઈ માણસ રણમાં પાણી શોધે છે, તેમ યજ્ઞ અને હવન સાથે મળીને offerings બળવાન બને છે.
અસ્મા એતન્મહ્યાઙ્ગૂષમસ્મા ઇન્દ્રાય સ્તોત્રં મતિભિરવાચિ । અસદ્યથા મહતિ વૃત્રતૂર્ય ઇન્દ્રો વિશ્વાયુરવિતા વૃધશ્ચ
મારે મહાન ઇન્દ્ર માટે મનથી આ સ્તુતિ કહી છે, આ સ્તોત્ર પણ એમના માટે છે. જેમ તેઓ મહાન વિઘ્નહર્તા છે, તેમ ઇન્દ્ર સર્વ જીવનો રક્ષક અને હંમેશા વધતો રહે છે.
કદા ભુવન્રથક્ષયાણિ બ્રહ્મ કદા સ્તોત્રે સહસ્રપોષ્યં દાઃ । કદા સ્તોમં વાસયોઽસ્ય રાયા કદા ધિયઃ કરસિ વાજરત્નાઃ
હે દયાળુ, ક્યારે તમે અમને ચકચકતા રથોનું કાયમી ધન આપશો? ક્યારે અમારા ગીતથી હજારો ગુણું સમૃદ્ધિ આપશો? ક્યારે તમારી સંપત્તિથી અમારા સ્તુતિને ફળદાયી કરશો અને ક્યારે અમને પુરસ્કારથી ભરપૂર બુદ્ધિ આપશો?
કર્હિ સ્વિત્તદિન્દ્ર યન્નૃભિર્નૄન્વીરૈર્વીરાન્નીળયાસે જયાજીન્ । ત્રિધાતુ ગા અધિ જયાસિ ગોષ્વિન્દ્ર દ્યુમ્નં સ્વર્વદ્ધેહ્યસ્મે
હે ઇન્દ્ર, ક્યારે તમે પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ પુરુષો સાથે વિજય અપાવશો? ત્રણેય ધરતી પર ગાયો વચ્ચે ક્યારે તું કીર્તિ મેળવો અને અમને તેજસ્વી યશ અને પ્રકાશ આપ.
કર્હિ સ્વિત્તદિન્દ્ર યજ્જરિત્રે વિશ્વપ્સુ બ્રહ્મ કૃણવઃ શવિષ્ઠ । કદા ધિયો ન નિયુતો યુવાસે કદા ગોમઘા હવનાનિ ગચ્છાઃ
હે ઇન્દ્ર, ક્યારે તમે ભક્ત માટે સર્વત્ર વ્યાપક શક્તિનું કાર્ય કરશો? ક્યારે તમે અમારી બુદ્ધિ અને સહાયકોને સ્વીકારશો અને ગાયો ભરપૂર એવા હવનમાં આવશો?
સ ગોમઘા જરિત્રે અશ્વશ્ચન્દ્રા વાજશ્રવસો અધિ ધેહિ પૃક્ષઃ । પીપિહીષઃ સુદુઘામિન્દ્ર ધેનું ભરદ્વાજેષુ સુરુચો રુરુચ્યાઃ
હે ઇન્દ્ર, ભક્તને ગાયો, ઘોડા અને કીર્તિથી ભરપૂર ધન આપો અને ભરદ્વાજો પાસે પોષક ખજાનો મૂકો. તેજસ્વી અને હંમેશા દૂધ આપતી ગાયને એમની વચ્ચે વિકાસ આપો.
તમા નૂનં વૃજનમન્યથા ચિચ્છૂરો યચ્છક્ર વિ દુરો ગૃણીષે । મા નિરરં શુક્રદુઘસ્ય ધેનોરાઙ્ગિરસાન્બ્રહ્મણા વિપ્ર જિન્વ
જ્યારે તમે, વીર, તમારું શસ્ત્ર તૈયાર કરો ત્યારે એ મહાન દેવ અમને ક્યારેય છોડે નહીં—even જો વિરોધ થાય. તેજસ્વી દૂધ આપતી ગાયનું દૂધ અંગિરસોને ક્યારેય વંચિત ન કરો—હે જ્ઞાનવાન, પ્રાર્થના દ્વારા વિજય મેળવો.
સત્રા મદાસસ્તવ વિશ્વજન્યાઃ સત્રા રાયોઽધ યે પાર્થિવાસઃ । સત્રા વાજાનામભવો વિભક્તા યદ્દેવેષુ ધારયથા અસુર્યમ્
તમારા આનંદ સર્વ સર્જક છે, તમારી સંપત્તિ સમગ્ર ધરતીની છે; તમે સર્વને પુરસ્કાર વહેંચનાર છો, જ્યારે તમે દેવોમાં તમારું દેવત્વ ધરાવો છો.
અનુ પ્ર યેજે જન ઓજો અસ્ય સત્રા દધિરે અનુ વીર્યાય । સ્યૂમગૃભે દુધયેઽર્વતે ચ ક્રતું વૃઞ્જન્ત્યપિ વૃત્રહત્યે
બધા લોકોએ એમની શક્તિ માગી છે, બધા એના બળને વીરતા માટે પકડી છે; વણકરના ઘરમાં અને ઝડપી માટે પણ, તેઓ બુદ્ધિ પસંદ કરે છે—even વિઘ્નહંતન માટે પણ.
તં સધ્રીચીરૂતયો વૃષ્ણ્યાનિ પૌંસ્યાનિ નિયુતઃ સશ્ચુરિન્દ્રમ્ । સમુદ્રં ન સિન્ધવ ઉક્થશુષ્મા ઉરુવ્યચસં ગિર આ વિશન્તિ
એ ઇન્દ્રને, એકઠા સહાયકો પુરૂષાર્થ અને વીરતા લાવે છે; જેમ નદીઓ મહાસાગરમાં મળે છે, તેમ સ્તુતિઓ પોતાની શક્તિથી એ વિશાળ ઇન્દ્ર તરફ વહે છે.
સ રાયસ્ખામુપ સૃજા ગૃણાનઃ પુરુશ્ચન્દ્રસ્ય ત્વમિન્દ્ર વસ્વઃ । પતિર્બભૂથાસમો જનાનામેકો વિશ્વસ્ય ભુવનસ્ય રાજા
હે ઇન્દ્ર, ગાયકને ધન મેળવવાની ઈચ્છા આપો, તમે તેજસ્વી ખજાનાના સ્વામી છો; તમે સર્વ લોકોના અનન્ય સ્વામી અને સમગ્ર જગતના એકમાત્ર રાજા બન્યા છો.
સ તુ શ્રુધિ શ્રુત્યા યો દુવોયુર્દ્યૌર્ન ભૂમાભિ રાયો અર્યઃ । અસો યથા નઃ શવસા ચકાનો યુગેયુગે વયસા ચેકિતાનઃ
હું પ્રાર્થના કરું છું કે, જેમ આકાશ અને ધરતી મહાનને સાંભળે છે, તેમ તમે પણ અમારી વાત સાંભળો; તમારા બળથી, હંમેશા જેમ કરો છો તેમ, દરેક યુગમાં સમજદારીથી અમારું કલ્યાણ કરો.
અર્વાગ્રથં વિશ્વવારં ત ઉગ્રેન્દ્ર યુક્તાસો હરયો વહન્તુ । કીરિશ્ચિદ્ધિ ત્વા હવતે સ્વર્વાનૃધીમહિ સધમાદસ્તે અદ્ય
હે ઇન્દ્ર, બધા પસંદ કરે છે એવા, તમારા જોડાયેલા ઘોડાઓ તમને અહીં લાવે; કારણ કે ગરીબ માણસ પણ તમને બોલાવે છે, પ્રકાશ લાવનાર, અમે આજે તમારી પ્રસાદી માં ભાગીદાર થવા ઇચ્છીએ છીએ.
પ્રો દ્રોણે હરયઃ કર્માગ્મન્પુનાનાસ ઋજ્યન્તો અભૂવન્ । ઇન્દ્રો નો અસ્ય પૂર્વ્યઃ પપીયાદ્દ્યુક્ષો મદસ્ય સોમ્યસ્ય રાજા
ઘોડાઓ વાસણ સુધી આવી ગયા છે, કાર્યો પૂર્ણ થયા છે, તેઓ શુદ્ધ અને સીધા બન્યા છે; પ્રાચીન ઇન્દ્ર એ મજબૂત અને સોમરસના રાજા છે, એ આ પાવન પાન પીવે.
આસસ્રાણાસઃ શવસાનમચ્છેન્દ્રં સુચક્રે રથ્યાસો અશ્વાઃ । અભિ શ્રવ ઋજ્યન્તો વહેયુર્નૂ ચિન્નુ વાયોરમૃતં વિ દસ્યેત્
સારા રીતે જોડાયેલા ઘોડાઓ, બળ માટે ઉત્સુક, ઇન્દ્ર પાસે આવ્યા છે; સારી રીતે બનેલા રથો પણ આવ્યા છે. સીધા ચાલનારા યશ વહન કરે અને પવનના અમૃતને ક્યારેય પાછળ ન રહેવા દો.
વરિષ્ઠો અસ્ય દક્ષિણામિયર્તીન્દ્રો મઘોનાં તુવિકૂર્મિતમઃ । યયા વજ્રિવઃ પરિયાસ્યંહો મઘા ચ ધૃષ્ણો દયસે વિ સૂરીન્
ઇન્દ્ર, દયાળુઓમાં સૌથી વધુ દયાળુ, દક્ષિણ હાથને માર્ગદર્શન આપે છે; જેના દ્વારા, હે વજ્રધારી, તું દુઃખ દૂર કરે છે અને ધીરજવાન, તું દયાળુઓને ધન આપે છે.
ઇન્દ્રો વાજસ્ય સ્થવિરસ્ય દાતેન્દ્રો ગીર્ભિર્વર્ધતાં વૃદ્ધમહાઃ । ઇન્દ્રો વૃત્રં હનિષ્ઠો અસ્તુ સત્વા તા સૂરિઃ પૃણતિ તૂતુજાનઃ
ઇન્દ્ર સદાય રહેતી શક્તિ આપનાર છે, મહાન ઇન્દ્ર અમારા ગીતોથી વધુ મહાન બને; ઇન્દ્ર, વિઘ્નહંત, હંમેશા વિજયી રહે—એ રીતે દયાળુ માણસ ઉત્સુકને તૃપ્ત કરે છે.
અપાદિત ઉદુ નશ્ચિત્રતમો મહીં ભર્ષદ્દ્યુમતીમિન્દ્રહૂતિમ્ । પન્યસીં ધીતિં દૈવ્યસ્ય યામઞ્જનસ્ય રાતિં વનતે સુદાનુઃ
તે ઊગ્યા છે અને સૌથી તેજસ્વી ઉષાઓ ફાટી નીકળી છે; ઇન્દ્રએ મહાન અને યશસ્વી સ્તુતિ લાવી છે. દયાળુ એ જ્ઞાની વિચાર, દેવમાર્ગ અને દાનશીલ માણસની ભેટ શોધે છે.
દૂરાચ્ચિદા વસતો અસ્ય કર્ણા ઘોષાદિન્દ્રસ્ય તન્યતિ બ્રુવાણઃ । એયમેનં દેવહૂતિર્વવૃત્યાન્મદ્ર્યગિન્દ્રમિયમૃચ્યમાના
દૂર બેઠેલા માણસના કાન સુધી ઇન્દ્રના ગર્જનાભર્યા અવાજની ગૂંજી પહોંચે છે. દેવતાઓની આ સ્તુતિ ઇન્દ્ર તરફ વળી છે, માદ્ર દેશની સ્ત્રી એ ઇન્દ્ર માટે આ ભજન ગાય છે.
તં વો ધિયા પરમયા પુરાજામજરમિન્દ્રમભ્યનૂષ્યર્કૈઃ । બ્રહ્મા ચ ગિરો દધિરે સમસ્મિન્મહાઁશ્ચ સ્તોમો અધિ વર્ધદિન્દ્રે
અમે પ્રાચીન સમયથી શ્રેષ્ઠ વિચારો અને ભજનોથી કદી ન વૃદ્ધ થનારા ઇન્દ્રને વંદન કર્યા છે. પવિત્ર વાણી અને ગીતો એમાં સમર્પિત છે, અને મહાન સ્તુતિ ઇન્દ્રમાં વધે છે.
વર્ધાદ્યં યજ્ઞ ઉત સોમ ઇન્દ્રં વર્ધાદ્બ્રહ્મ ગિર ઉક્થા ચ મન્મ । વર્ધાહૈનમુષસો યામન્નક્તોર્વર્ધાન્માસાઃ શરદો દ્યાવ ઇન્દ્રમ્
યજ્ઞ, સોમ અને ઇન્દ્રને વધારતો છે; પવિત્ર મંત્રો, ગીતો અને મારા શબ્દો પણ તેને વધારતા જાય છે. ઉષા, રાત્રીના માર્ગો, મહિનાઓ, વર્ષો અને આકાશ પણ ઇન્દ્રને વધારતા રહે છે.
એવા જજ્ઞાનં સહસે અસામિ વાવૃધાનં રાધસે ચ શ્રુતાય । મહામુગ્રમવસે વિપ્ર નૂનમા વિવાસેમ વૃત્રતૂર્યેષુ
આ રીતે હું બળ માટે જન્મેલા, દાન અને કીર્તિ માટે પ્રસિદ્ધ એવા તને વંદન કરું છું. મહાન અને ભયાનક, રક્ષા માટે, હે વિદ્વાન, હવે દુશ્મન સામેની લડાઈમાં તને બોલાવીએ.
મન્દ્રસ્ય કવેર્દિવ્યસ્ય વહ્નેર્વિપ્રમન્મનો વચનસ્ય મધ્વઃ । અપા નસ્તસ્ય સચનસ્ય દેવેષો યુવસ્વ ગૃણતે ગોઅગ્રાઃ
આ આનંદદાયક કવિ, સ્વર્ગીય અગ્નિ, વિદ્વાન, મન, વાણી અને મધુર શબ્દો — હે યુવાન દેવ, અમને એ મિત્રનું અનુગ્રહ આપજે, જે ગાયક ગાય માટે ઇચ્છે છે.
અયમુશાનઃ પર્યદ્રિમુસ્રા ઋતધીતિભિરૃતયુગ્યુજાનઃ । રુજદરુગ્ણં વિ વલસ્ય સાનું પણીઁર્વચોભિરભિ યોધદિન્દ્રઃ
તે તેજસ્વી, સત્યવૃત્તિ અને ધર્મથી જોડાયેલા વિચારો સાથે, પર્વત અને ઉષાઓને ફરતો જાય છે. તે પથ્થર જેવા કઠણ શિખરો તોડી નાખે છે, ઇન્દ્ર વાણીથી પણીઓ પર આક્રમણ કરે છે.
અયં દ્યોતયદદ્યુતો વ્યક્તૂન્દોષા વસ્તોઃ શરદ ઇન્દુરિન્દ્ર । ઇમં કેતુમદધુર્નૂ ચિદહ્નાં શુચિજન્મન ઉષસશ્ચકાર
તે તેજથી ઝગમગે છે, રાત-દિવસ અને ઋતુઓને પ્રકાશિત કરે છે, હે ઇન્દ્ર. દેવોએ આ ચિહ્ન દિવસોમાં પણ સ્થાપ્યું છે; શુદ્ધ જન્મેલા તેણે ઉષાઓનું સર્જન કર્યું છે.
અયં રોચયદરુચો રુચાનોઽયં વાસયદ્વ્યૃતેન પૂર્વીઃ । અયમીયત ઋતયુગ્ભિરશ્વૈઃ સ્વર્વિદા નાભિના ચર્ષણિપ્રાઃ
તે પ્રકાશથી ઝગમગે છે, તેજથી ચમકે છે; તે પ્રાચીન લોકોને સત્યથી પરિપૂર્ણ કરે છે. તે ધર્મયુક્ત ઘોડાઓ સાથે ચાલે છે, સૂર્યને જાણે છે, નેતાઓ મધ્યસ્થાન સુધી જાય છે.
નૂ ગૃણાનો ગૃણતે પ્રત્ન રાજન્નિષઃ પિન્વ વસુદેયાય પૂર્વીઃ । અપ ઓષધીરવિષા વનાનિ ગા અર્વતો નૄનૃચસે રિરીહિ
હવે ગાયક તને વંદે છે, હે પ્રાચીન રાજા; ધન આપનારને જૂના ખજાના વધાર. ઔષધિઓ, વનો, ગાયો, ઘોડા અને મનુષ્યો દૂર કર અને અમને આનંદ માટે આપ.
ઇન્દ્ર પિબ તુભ્યં સુતો મદાયાવ સ્ય હરી વિ મુચા સખાયા । ઉત પ્ર ગાય ગણ આ નિષદ્યાથા યજ્ઞાય ગૃણતે વયો ધાઃ
હે ઇન્દ્ર, તારા માટે પિછડાયેલો સોમ પી, આનંદ માટે; તારા ઘોડાઓ મિત્રતા માટે મુક્ત થવા દેજે. આવો, ગાઓ, સભા ભેગી કરો, બેસો; યજ્ઞમાં આવો, સ્તુતિ અને શક્તિ સ્વીકારો.