અધા મન્યે બૃહદસુર્યમસ્ય યાનિ દાધાર નકિરા મિનાતિ । દિવેદિવે સૂર્યો દર્શતો ભૂદ્વિ સદ્માન્યુર્વિયા સુક્રતુર્ધાત્
હવે હું એના મહાન સ્વામીપદ પર વિચારું છું—જે એ ધારણ કરે છે, એને કોઈ ઓછું કરી શકતું નથી; રોજ સૂર્ય દર્શન માટે ઊગે છે, ઘર વિશાળ છે, અને વિદ્વાન એ બધું સ્થાપે છે.
અદ્યા ચિન્નૂ ચિત્તદપો નદીનાં યદાભ્યો અરદો ગાતુમિન્દ્ર । નિ પર્વતા અદ્મસદો ન સેદુસ્ત્વયા દૃળ્હાનિ સુક્રતો રજાંસિ
અજેય ઇન્દ્ર, આજે પણ તું નદીઓ માટે માર્ગ બનાવે છે, જ્યારે તું તેમને આગળ લાવતો; પર્વતો પણ, જેમ ભોજન પર બેઠેલા, સ્થિર રહી શક્યા નહીં; હે વિદ્વાન, તારા દ્વારા મજબૂત પ્રદેશો ખુલ્યા છે.
સત્યમિત્તન્ન ત્વાવાઁ અન્યો અસ્તીન્દ્ર દેવો ન મર્ત્યો જ્યાયાન્ । અહન્નહિં પરિશયાનમર્ણોઽવાસૃજો અપો અચ્છા સમુદ્રમ્
ખરેખર, તારા જેવો બીજો કોઈ દેવ નથી, હે ઇન્દ્ર, ન કોઈ મનુષ્ય તારા કરતાં મહાન છે; તું જળમાં પડેલા અહિ (સર્પ)ને મારી નાખ્યો અને પાણી છોડીને સમુદ્ર સુધી વહેવા દીધું.
ત્વમપો વિ દુરો વિષૂચીરિન્દ્ર દૃળ્હમરુજઃ પર્વતસ્ય । રાજાભવો જગતશ્ચર્ષણીનાં સાકં સૂર્યં જનયન્દ્યામુષાસમ્
હે ઇન્દ્ર, તું જ પાણી વહેવી, અવરોધો દૂર કરી, પર્વતની મજબૂતી તોડી; તું જગતના રાજા બન્યો, સૂર્ય, આકાશ અને ઉષાને સાથે મળીને ઉત્પન્ન કર્યો.
અભૂરેકો રયિપતે રયીણામા હસ્તયોરધિથા ઇન્દ્ર કૃષ્ટીઃ । વિ તોકે અપ્સુ તનયે ચ સૂરેઽવોચન્ત ચર્ષણયો વિવાચઃ
હે ઇન્દ્ર, તું એકલો જ ધનની સત્તા ધરાવનારો છે અને બધાં ધનનો સ્વામી બનીને, બધાં લોકો ને તારા બે હાથમાં રાખી દીધા છે. સંતાનમાં, પાણીમાં, પુત્રોમાં અને સૂર્યમાં, બધા લોકો જુદા જુદા શબ્દો બોલે છે.
ત્વદ્ભિયેન્દ્ર પાર્થિવાનિ વિશ્વાચ્યુતા ચિચ્ચ્યાવયન્તે રજાંસિ । દ્યાવાક્ષામા પર્વતાસો વનાનિ વિશ્વં દૃળ્હં ભયતે અજ્મન્ના તે
હે ઇન્દ્ર, તારી શક્તિથી પૃથ્વી પરની બધી જ વસ્તુઓ—even અડગ રહેનારી પણ—કાંપે છે. આકાશ, પૃથ્વી, પર્વતો અને વન—બધું જ તારા જન્મથી ડરે છે.
ત્વં કુત્સેનાભિ શુષ્ણમિન્દ્રાશુષં યુધ્ય કુયવં ગવિષ્ટૌ । દશ પ્રપિત્વે અધ સૂર્યસ્ય મુષાયશ્ચક્રમવિવે રપાંસિ
હે ઇન્દ્ર, તું કુત્સ સાથે મળીને ગાય માટેની લડાઈમાં શુષ્ણ અને કુયવ સામે લડ્યો હતો. દસ પેઢીથી તું સૂર્યના ખજાનાં વહેંચે છે અને ચોરોના કિલ્લાઓ તોડી નાખ્યા છે.
ત્વં શતાન્યવ શમ્બરસ્ય પુરો જઘન્થાપ્રતીનિ દસ્યોઃ । અશિક્ષો યત્ર શચ્યા શચીવો દિવોદાસાય સુન્વતે સુતક્રે ભરદ્વાજાય ગૃણતે વસૂનિ
તું શતાવધિ શમ્બરાના દુશ્મનના અજય કિલ્લાઓ તોડી નાખ્યા છે. તારી શક્તિથી તું સોમનું પાન કરનાર દિવોદાસ અને તારી સ્તુતિ કરનાર ભરદ્વાજ માટે ધન લાવ્યો છે.
સ સત્યસત્વન્મહતે રણાય રથમા તિષ્ઠ તુવિનૃમ્ણ ભીમમ્ । યાહિ પ્રપથિન્નવસોપ મદ્રિક્પ્ર ચ શ્રુત શ્રાવય ચર્ષણિભ્યઃ
હે સત્યશક્તિશાળી, મહાન યુદ્ધ માટે તારો રથ તૈયાર કર. હે ભયંકર શક્તિવાળા, નવી સંપત્તિ સાથે અમને મદદ કરવા આવો અને અમારા સ્તુતિઓ બધાં લોકો સુધી પહોંચાડો.
અપૂર્વ્યા પુરુતમાન્યસ્મૈ મહે વીરાય તવસે તુરાય । વિરપ્શિને વજ્રિણે શંતમાનિ વચાંસ્યાસા સ્થવિરાય તક્ષમ્
હું એ મહાન, શક્તિશાળી, વીર, દ્રઢ, વજ્રધારી વિરપ્શિન માટે નવી અને આનંદદાયક વાણી રચું છું, જે પ્રાચીન છે.
સ માતરા સૂર્યેણા કવીનામવાસયદ્રુજદદ્રિં ગૃણાનઃ । સ્વાધીભિરૃક્વભિર્વાવશાન ઉદુસ્રિયાણામસૃજન્નિદાનમ્
તે ઇન્દ્રે, જે સ્તુતિ પામે છે, સૂર્ય સાથે, જ્ઞાની લોકોની માતાને, પર્વતને ફોડી નાખ્યો. પોતાની સ્તુતિઓથી આનંદિત થઈ, ગાયોના વસવાટ સ્થળોને મુક્ત કર્યા.
સ વહ્નિભિરૃક્વભિર્ગોષુ શશ્વન્મિતજ્ઞુભિઃ પુરુકૃત્વા જિગાય । પુરઃ પુરોહા સખિભિઃ સખીયન્દૃળ્હા રુરોજ કવિભિઃ કવિઃ સન્
તે ઇન્દ્રે હંમેશાં અગ્નિ અને સ્તુતિઓથી, માપ જાણનારા મિત્રો સાથે, અનેક કાર્યો કર્યા છે. દૃઢ કિલ્લાઓને મિત્રોની મદદથી તોડી નાખ્યા છે, જ્ઞાની રહીને જ્ઞાનો સાથે કિલ્લાઓ તોડી નાખ્યા છે.
સ નીવ્યાભિર્જરિતારમચ્છા મહો વાજેભિર્મહદ્ભિશ્ચ શુષ્મૈઃ । પુરુવીરાભિર્વૃષભ ક્ષિતીનામા ગિર્વણઃ સુવિતાય પ્ર યાહિ
હે પુરુષોમાં વર, અનેક વીરોથી, મહાન દાન અને શક્તિ સાથે ગાયક પાસે આવો. હે ગાનપ્રેમી, શુભ ભાગ્ય માટે આવો.
સ સર્ગેણ શવસા તક્તો અત્યૈરપ ઇન્દ્રો દક્ષિણતસ્તુરાષાટ્ । ઇત્થા સૃજાના અનપાવૃદર્થં દિવેદિવે વિવિષુરપ્રમૃષ્યમ્
શક્તિશાળી ઇન્દ્રે દક્ષિણ તરફના દુશ્મનોને પોતાની તીવ્રતા અને બલથી હાંકી કાઢ્યા. એ રીતે, સતત પ્રયત્ન કરીને, તેઓ રોજે રોજ અપરાજિત ધન મેળવવા ઇચ્છે છે.
ય ઓજિષ્ઠ ઇન્દ્ર તં સુ નો દા મદો વૃષન્સ્વભિષ્ટિર્દાસ્વાન્ । સૌવશ્વ્યં યો વનવત્સ્વશ્વો વૃત્રા સમત્સુ સાસહદમિત્રાન્
હે ઇન્દ્ર, સર્વશક્તિમાન, અમને એ બલ આપો. હે વૃષભ, ઇચ્છિત દાન આપનાર, દયાળુ, જે ઘોડાઓથી સમૃદ્ધ છે અને પોતાના ઘોડાઓથી વિજય મેળવે છે, તે યુદ્ધમાં દુશ્મનોને હરાવે.
ત્વાં હીન્દ્રાવસે વિવાચો હવન્તે ચર્ષણયઃ શૂરસાતૌ । ત્વં વિપ્રેભિર્વિ પણીઁરશાયસ્ત્વોત ઇત્સનિતા વાજમર્વા
હે ઇન્દ્ર, લોકો પુરસ્કાર માટેની સ્પર્ધામાં તારી મદદ માગે છે. તું વિદ્વાનો સાથે પણીઓને વિખેરી નાખે છે અને તારી મદદથી ઝડપી પુરસ્કાર મેળવે છે.
ત્વં તાઁ ઇન્દ્રોભયાઁ અમિત્રાન્દાસા વૃત્રાણ્યાર્યા ચ શૂર । વધીર્વનેવ સુધિતેભિરત્કૈરા પૃત્સુ દર્ષિ નૃણાં નૃતમ
હે ઇન્દ્ર, તું બંને દુશ્મન, દાસ્યુ અને વૃત્ર, તથા આર્યોને પણ માર્યા છે. તું સુતૈયાર હથિયારો વડે દુશ્મનોને હરાવું છે અને યુદ્ધમાં શ્રેષ્ઠ પુરુષોને ઓળખે છે.
સ ત્વં ન ઇન્દ્રાકવાભિરૂતી સખા વિશ્વાયુરવિતા વૃધે ભૂઃ । સ્વર્ષાતા યદ્ધ્વયામસિ ત્વા યુધ્યન્તો નેમધિતા પૃત્સુ શૂર
હે ઇન્દ્ર, તારી અવિનાશી સહાયથી તું અમારો મિત્ર અને સર્વજીવનનો રક્ષક બની વધાર માટે રહે. જ્યારે અમે તને પ્રકાશ માટે બોલાવીએ, હે વીર, યુદ્ધમાં અમે કદી ન હારીએ.
નૂનં ન ઇન્દ્રાપરાય ચ સ્યા ભવા મૃળીક ઉત નો અભિષ્ટૌ । ઇત્થા ગૃણન્તો મહિનસ્ય શર્મન્દિવિ ષ્યામ પાર્યે ગોષતમાઃ
હવે, હે ઇન્દ્ર, તું અમારો અને અમારા વંશનો દયાળુ અને સહાયક બની રહે. આમ, તારી મહિમાની છાંયામાં, સ્વર્ગમાં, ગૌધનથી સમૃદ્ધ રહીયે.
સં ચ ત્વે જગ્મુર્ગિર ઇન્દ્ર પૂર્વીર્વિ ચ ત્વદ્યન્તિ વિભ્વો મનીષાઃ । પુરા નૂનં ચ સ્તુતય ઋષીણાં પસ્પૃધ્ર ઇન્દ્રે અધ્યુક્થાર્કા
હે ઇન્દ્ર, અનેક સ્તુતિઓ તારી પાસે ભેગી થઈ છે અને અનેક વિચારો તારી તરફ આવે છે. પ્રાચીન અને આજની કાળની, ઋષિઓની સ્તુતિઓ તારી માટે હંમેશાં સ્પર્ધા કરે છે.
પુરુહૂતો યઃ પુરુગૂર્ત ઋભ્વાઁ એકઃ પુરુપ્રશસ્તો અસ્તિ યજ્ઞૈઃ । રથો ન મહે શવસે યુજાનોઽસ્માભિરિન્દ્રો અનુમાદ્યો ભૂત્
જે બહુ બોલાવાય છે, બહુ વખાણવામાં આવે છે, એકમાત્ર અનેક યજ્ઞોથી પુજાય છે, તે મહાન શક્તિ માટે તૈયાર થયેલા રથ જેવો છે. ઇન્દ્ર અમારાથી પ્રશંસિત થાય.
ન યં હિંસન્તિ ધીતયો ન વાણીરિન્દ્રં નક્ષન્તીદભિ વર્ધયન્તીઃ । યદિ સ્તોતારઃ શતં યત્સહસ્રં ગૃણન્તિ ગિર્વણસં શં તદસ્મૈ
કોઈ પણ સ્તુતિ કે વાણી ઇન્દ્રને નુકસાન પહોંચાડતી નથી, પણ એ બધું તેને વધારતું જાય છે. જો સો કે હજારો ગાયક પણ ગાનપ્રેમી ઇન્દ્રની પ્રશંસા કરે, તો એ બધું એના માટે જ છે.
અસ્મા એતદ્દિવ્યર્ચેવ માસા મિમિક્ષ ઇન્દ્રે ન્યયામિ સોમઃ । જનં ન ધન્વન્નભિ સં યદાપઃ સત્રા વાવૃધુર્હવનાનિ યજ્ઞૈઃ
મારે આ તેજસ્વી સ્તુતિથી ઇન્દ્ર માટે સોમરસ અર્પણ કરું છું, જાણે મહિના માપી રહ્યો હોઉં. જેમ કોઈ માણસ રણમાં પાણી શોધે છે, તેમ યજ્ઞ અને હવન સાથે મળીને offerings બળવાન બને છે.
અસ્મા એતન્મહ્યાઙ્ગૂષમસ્મા ઇન્દ્રાય સ્તોત્રં મતિભિરવાચિ । અસદ્યથા મહતિ વૃત્રતૂર્ય ઇન્દ્રો વિશ્વાયુરવિતા વૃધશ્ચ
મારે મહાન ઇન્દ્ર માટે મનથી આ સ્તુતિ કહી છે, આ સ્તોત્ર પણ એમના માટે છે. જેમ તેઓ મહાન વિઘ્નહર્તા છે, તેમ ઇન્દ્ર સર્વ જીવનો રક્ષક અને હંમેશા વધતો રહે છે.
કદા ભુવન્રથક્ષયાણિ બ્રહ્મ કદા સ્તોત્રે સહસ્રપોષ્યં દાઃ । કદા સ્તોમં વાસયોઽસ્ય રાયા કદા ધિયઃ કરસિ વાજરત્નાઃ
હે દયાળુ, ક્યારે તમે અમને ચકચકતા રથોનું કાયમી ધન આપશો? ક્યારે અમારા ગીતથી હજારો ગુણું સમૃદ્ધિ આપશો? ક્યારે તમારી સંપત્તિથી અમારા સ્તુતિને ફળદાયી કરશો અને ક્યારે અમને પુરસ્કારથી ભરપૂર બુદ્ધિ આપશો?
કર્હિ સ્વિત્તદિન્દ્ર યન્નૃભિર્નૄન્વીરૈર્વીરાન્નીળયાસે જયાજીન્ । ત્રિધાતુ ગા અધિ જયાસિ ગોષ્વિન્દ્ર દ્યુમ્નં સ્વર્વદ્ધેહ્યસ્મે
હે ઇન્દ્ર, ક્યારે તમે પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ પુરુષો સાથે વિજય અપાવશો? ત્રણેય ધરતી પર ગાયો વચ્ચે ક્યારે તું કીર્તિ મેળવો અને અમને તેજસ્વી યશ અને પ્રકાશ આપ.
કર્હિ સ્વિત્તદિન્દ્ર યજ્જરિત્રે વિશ્વપ્સુ બ્રહ્મ કૃણવઃ શવિષ્ઠ । કદા ધિયો ન નિયુતો યુવાસે કદા ગોમઘા હવનાનિ ગચ્છાઃ
હે ઇન્દ્ર, ક્યારે તમે ભક્ત માટે સર્વત્ર વ્યાપક શક્તિનું કાર્ય કરશો? ક્યારે તમે અમારી બુદ્ધિ અને સહાયકોને સ્વીકારશો અને ગાયો ભરપૂર એવા હવનમાં આવશો?
સ ગોમઘા જરિત્રે અશ્વશ્ચન્દ્રા વાજશ્રવસો અધિ ધેહિ પૃક્ષઃ । પીપિહીષઃ સુદુઘામિન્દ્ર ધેનું ભરદ્વાજેષુ સુરુચો રુરુચ્યાઃ
હે ઇન્દ્ર, ભક્તને ગાયો, ઘોડા અને કીર્તિથી ભરપૂર ધન આપો અને ભરદ્વાજો પાસે પોષક ખજાનો મૂકો. તેજસ્વી અને હંમેશા દૂધ આપતી ગાયને એમની વચ્ચે વિકાસ આપો.
તમા નૂનં વૃજનમન્યથા ચિચ્છૂરો યચ્છક્ર વિ દુરો ગૃણીષે । મા નિરરં શુક્રદુઘસ્ય ધેનોરાઙ્ગિરસાન્બ્રહ્મણા વિપ્ર જિન્વ
જ્યારે તમે, વીર, તમારું શસ્ત્ર તૈયાર કરો ત્યારે એ મહાન દેવ અમને ક્યારેય છોડે નહીં—even જો વિરોધ થાય. તેજસ્વી દૂધ આપતી ગાયનું દૂધ અંગિરસોને ક્યારેય વંચિત ન કરો—હે જ્ઞાનવાન, પ્રાર્થના દ્વારા વિજય મેળવો.
સત્રા મદાસસ્તવ વિશ્વજન્યાઃ સત્રા રાયોઽધ યે પાર્થિવાસઃ । સત્રા વાજાનામભવો વિભક્તા યદ્દેવેષુ ધારયથા અસુર્યમ્
તમારા આનંદ સર્વ સર્જક છે, તમારી સંપત્તિ સમગ્ર ધરતીની છે; તમે સર્વને પુરસ્કાર વહેંચનાર છો, જ્યારે તમે દેવોમાં તમારું દેવત્વ ધરાવો છો.