એતત્ત્યત્ત ઇન્દ્રિયમચેતિ યેનાવધીર્વરશિખસ્ય શેષઃ । વજ્રસ્ય યત્તે નિહતસ્ય શુષ્માત્સ્વનાચ્ચિદિન્દ્ર પરમો દદાર
હે ઇન્દ્ર, તારી એ જ શક્તિ પ્રસિદ્ધ છે, જેના દ્વારા તું વરશિખનો અવશેષ હરાવ્યો. તારા વજ્રના ઘા પડતાં પણ, તું દુરનું પણ ભાગ ફાડી નાખ્યું.
વધીદિન્દ્રો વરશિખસ્ય શેષોઽભ્યાવર્તિને ચાયમાનાય શિક્ષન્ । વૃચીવતો યદ્ધરિયૂપીયાયાં હન્પૂર્વે અર્ધે ભિયસાપરો દર્ત્
ઇન્દ્રે વરશિખના બચેલા શત્રુને હરાવ્યો, પાછા ફરતા અને વિરોધ કરતા પર જીત મેળવી. હરિયૂપીયા ખાતે વૃચીવંત માટે લડતાં, તેણે ડરથી આગળના ભાગને હરાવ્યો.
ત્રિંશચ્છતં વર્મિણ ઇન્દ્ર સાકં યવ્યાવત્યાં પુરુહૂત શ્રવસ્યા । વૃચીવન્તઃ શરવે પત્યમાનાઃ પાત્રા ભિન્દાના ન્યર્થાન્યાયન્
ત્રણસો શસ્ત્રધારી, યવ્યાવત ખાતે, હે બહુપ્રસિદ્ધ ઇન્દ્ર, યશ માટે ભેગા થયા. વૃચીવંતો તીરોની ઝપટમાં પડ્યા, તેમના પાત્રો તૂટી ગયા અને તેઓ ત્યાં જ રોકાઈ ગયા.
યસ્ય ગાવાવરુષા સૂયવસ્યૂ અન્તરૂ ષુ ચરતો રેરિહાણા । સ સૃઞ્જયાય તુર્વશં પરાદાદ્વૃચીવતો દૈવવાતાય શિક્ષન્
જેના ગાયો લાલચટ્ટી અને સારા દૂધવાળી છે, અંદર ફરતી અને ઉલ્લાસભરી છે—એણે સૃંજય માટે તુર્વશને આપ્યો અને વૃચીવંત માટે દૈવવાત માટે પ્રયત્ન કર્યો.
દ્વયાઁ અગ્ને રથિનો વિંશતિં ગા વધૂમતો મઘવા મહ્યં સમ્રાટ્ । અભ્યાવર્તી ચાયમાનો દદાતિ દૂણાશેયં દક્ષિણા પાર્થવાનામ્
બે-બે વિસ રથયોદ્ધા, ગાયો અને વધૂઓ સાથે, દાતાર રાજાએ મને આપ્યા. પાછા ફરતો અને વિરોધ કરતો પણ આપે છે; આ પાર્થવોની દક્ષિણ દિશાની ભેટ છે.
આ ગાવો અગ્મન્નુત ભદ્રમક્રન્સીદન્તુ ગોષ્ઠે રણયન્ત્વસ્મે । પ્રજાવતીઃ પુરુરૂપા ઇહ સ્યુરિન્દ્રાય પૂર્વીરુષસો દુહાનાઃ
ગાયો આવી ગઈ છે, સુખ અને શુભતા લાવી છે; હવે એ ગૌશાળામાં શાંતિથી વસે અને અમારી માટે રંભાવે. એ સંતાનવાળી અને અનેક રૂપવાળી અહીં રહે, અને દરેક ઉષા સમયે ઇન્દ્ર માટે ઘણું દૂધ આપે.
ઇન્દ્રો યજ્વને પૃણતે ચ શિક્ષત્યુપેદ્દદાતિ ન સ્વં મુષાયતિ । ભૂયોભૂયો રયિમિદસ્ય વર્ધયન્નભિન્ને ખિલ્યે નિ દધાતિ દેવયુમ્
ઇન્દ્ર યજ્ઞ કરનાર અને દાન આપનારને સદા પૂરતું આપે છે, પોતાનું કશુંયે રોકતો નથી. એ વારંવાર એના ધનને વધારતો જાય છે અને દેવપ્રિય ખજાનો અખૂટ ભંડારમાં મૂકે છે.
ન તા નશન્તિ ન દભાતિ તસ્કરો નાસામામિત્રો વ્યથિરા દધર્ષતિ । દેવાઁશ્ચ યાભિર્યજતે દદાતિ ચ જ્યોગિત્તાભિઃ સચતે ગોપતિઃ સહ
એ ધન કદી ગુમાતું નથી, ચોર પણ એને નુકસાન પહોંચાડી શકતો નથી, દુશ્મન કે વેરવિખેર કરનાર પણ એને હરાવી શકતો નથી. એ ધનથી દેવતાઓની પૂજા થાય છે, દાન આપવામાં આવે છે અને ગોપાલક સાથે એ ધન સુખથી રહે છે.
ન તા અર્વા રેણુકકાટો અશ્નુતે ન સંસ્કૃતત્રમુપ યન્તિ તા અભિ । ઉરુગાયમભયં તસ્ય તા અનુ ગાવો મર્તસ્ય વિ ચરન્તિ યજ્વનઃ
ન નજીકના કે દૂરના શિકારી એ ધન સુધી પહોંચી શકે, ન ફાંદા ગોઠવનારના હાથમાં એ આવે. એ ધન વિશાળ અને નિર્ભય સ્વામીના અનુસરણમાં રહે છે—યજ્ઞ કરનાર મનુષ્યની ગાયો નિર્ભયપણે ફરતી રહે છે.
ગાવો ભગો ગાવ ઇન્દ્રો મે અચ્છાન્ગાવઃ સોમસ્ય પ્રથમસ્ય ભક્ષઃ । ઇમા યા ગાવઃ સ જનાસ ઇન્દ્ર ઇચ્છામીદ્ધૃદા મનસા ચિદિન્દ્રમ્
ગાયો મારા માટે સમૃદ્ધિ છે, ગાયો મારા માટે ઇન્દ્ર છે; ગાયો સૌપ્રથમ સોમનો ભાગ છે. હે લોકો, આ ગાયો જ ઇન્દ્ર છે—હું હૃદયથી અને મનથી ઇન્દ્રને ઇચ્છું છું.
યૂયં ગાવો મેદયથા કૃશં ચિદશ્રીરં ચિત્કૃણુથા સુપ્રતીકમ્ । ભદ્રં ગૃહં કૃણુથ ભદ્રવાચો બૃહદ્વો વય ઉચ્યતે સભાસુ
હે ગાયો, તમે દુર્બળને પણ તંદુરસ્ત બનાવો છો, અનાકર્ષકને પણ સુંદર બનાવો છો; તમે ઘર સુખમય કરો છો, તમારો અવાજ શુભ છે અને સભામાં તમારું યશ ફેલાય છે.
પ્રજાવતીઃ સૂયવસં રિશન્તીઃ શુદ્ધા અપઃ સુપ્રપાણે પિબન્તીઃ । મા વ સ્તેન ઈશત માઘશંસઃ પરિ વો હેતી રુદ્રસ્ય વૃજ્યાઃ
સંતાનથી ભરપૂર, લીલાં ચરાણમાં ચરતી, શુદ્ધ પાણી પીતી ગાયો—તમારા પર ચોર કે દુર્ભાવનાવાળો કદી અધિકાર ન મેળવે; તમે રુદ્રના શસ્ત્રથી બચો.
ઉપેદમુપપર્ચનમાસુ ગોષૂપ પૃચ્યતામ્ । ઉપ ઋષભસ્ય રેતસ્યુપેન્દ્ર તવ વીર્યે
આ અર્પણ ગાયો વચ્ચે કરવામાં આવે, એમાં પૂછપરછ થાય; એ વાછરડા અને તારી શક્તિમાં રહે, હે ઇન્દ્ર.
ઇન્દ્રં વો નરઃ સખ્યાય સેપુર્મહો યન્તઃ સુમતયે ચકાનાઃ । મહો હિ દાતા વજ્રહસ્તો અસ્તિ મહામુ રણ્વમવસે યજધ્વમ્
હે પુરુષો, મિત્રતા માટે આપણે ઇન્દ્રને પસંદ કર્યો છે—મહાન, આપણી કૃપા માટે આવનાર, અમને પ્રસન્ન કરનાર; એ મહાદાતા, વજ્રધારી છે—મદદ માટે એ મહાન દેવને યજ્ઞ કરો.
આ યસ્મિન્હસ્તે નર્યા મિમિક્ષુરા રથે હિરણ્યયે રથેષ્ઠાઃ । આ રશ્મયો ગભસ્ત્યો સ્થૂરયોરાધ્વન્નશ્વાસો વૃષણો યુજાનાઃ
જેના હાથમાં પુરૂષાર્થ માટે સદા તત્પર સુવર્ણ રથ છે, જે રથ પર ઊભો છે; મજબૂત દોરડા, મજબૂત હાથ અને શક્તિશાળી ઘોડાઓ એના જોડાયેલા છે.
શ્રિયે તે પાદા દુવ આ મિમિક્ષુર્ધૃષ્ણુર્વજ્રી શવસા દક્ષિણાવાન્ । વસાનો અત્કં સુરભિં દૃશે કં સ્વર્ણ નૃતવિષિરો બભૂથ
હે શક્તિશાળી, તારા પગ તેજ માટે ઉત્સુક છે; તું વજ્રધારી, શક્તિશાળી અને કુશળ છે; સુગંધિત વસ્ત્ર પહેરીને, સૌને આનંદ આપનાર, તું પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ બન્યો છે.
સ સોમ આમિશ્લતમઃ સુતો ભૂદ્યસ્મિન્પક્તિઃ પચ્યતે સન્તિ ધાનાઃ । ઇન્દ્રં નર સ્તુવન્તો બ્રહ્મકારા ઉક્થા શંસન્તો દેવવાતતમાઃ
સૌથી વધુ મિશ્રિત સોમ પિછડાયો છે; એમાં ભોજન તૈયાર થાય છે, અનાજ હાજર છે; ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરતા પુરુષો, ભજન રચનારા, દેવપ્રેરિત સ્તુતિઓ ગાય છે.
ન તે અન્તઃ શવસો ધાય્યસ્ય વિ તુ બાબધે રોદસી મહિત્વા । આ તા સૂરિઃ પૃણતિ તૂતુજાનો યૂથેવાપ્સુ સમીજમાન ઊતી
હે શક્તિશાળી, તારી મહિમાનો અંત નથી; આકાશ અને પૃથ્વી પણ તારી મહાનતાને રોકી શક્યા નથી; જેમ સૂર્ય ઝડપથી બધું ભરતો જાય છે, તેમ તું પણ બધાને એકત્ર કરે છે.
એવેદિન્દ્રઃ સુહવ ઋષ્વો અસ્તૂતી અનૂતી હિરિશિપ્રઃ સત્વા । એવા હિ જાતો અસમાત્યોજાઃ પુરૂ ચ વૃત્રા હનતિ નિ દસ્યૂન્
ઇન્દ્ર આવો સહેલાઈથી બોલાવાય છે, મહાન છે, સ્તુતિ અને નિંદા બંનેમાં સમાન છે, પીળા દાઢીધારી અને શક્તિશાળી છે; એવો જન્મી, તુલનારહિત બળ ધરાવે છે, અનેક દુશ્મનોને મારે છે અને દસ્યુઓને દબાવે છે.
ભૂય ઇદ્વાવૃધે વીર્યાયઁ એકો અજુર્યો દયતે વસૂનિ । પ્ર રિરિચે દિવ ઇન્દ્રઃ પૃથિવ્યા અર્ધમિદસ્ય પ્રતિ રોદસી ઉભે
એ સતત વધુ બળવાન બનતો જાય છે; એકલો, કદી ન થાકનાર, એ ધન વહેંચે છે; ઇન્દ્રે આકાશ અને પૃથ્વી પર પોતાનું સામ્રાજ્ય વધાર્યું છે અને બંનેનું અડધું ભાગ પોતાના માટે લીધો છે.
અધા મન્યે બૃહદસુર્યમસ્ય યાનિ દાધાર નકિરા મિનાતિ । દિવેદિવે સૂર્યો દર્શતો ભૂદ્વિ સદ્માન્યુર્વિયા સુક્રતુર્ધાત્
હવે હું એના મહાન સ્વામીપદ પર વિચારું છું—જે એ ધારણ કરે છે, એને કોઈ ઓછું કરી શકતું નથી; રોજ સૂર્ય દર્શન માટે ઊગે છે, ઘર વિશાળ છે, અને વિદ્વાન એ બધું સ્થાપે છે.
અદ્યા ચિન્નૂ ચિત્તદપો નદીનાં યદાભ્યો અરદો ગાતુમિન્દ્ર । નિ પર્વતા અદ્મસદો ન સેદુસ્ત્વયા દૃળ્હાનિ સુક્રતો રજાંસિ
અજેય ઇન્દ્ર, આજે પણ તું નદીઓ માટે માર્ગ બનાવે છે, જ્યારે તું તેમને આગળ લાવતો; પર્વતો પણ, જેમ ભોજન પર બેઠેલા, સ્થિર રહી શક્યા નહીં; હે વિદ્વાન, તારા દ્વારા મજબૂત પ્રદેશો ખુલ્યા છે.
સત્યમિત્તન્ન ત્વાવાઁ અન્યો અસ્તીન્દ્ર દેવો ન મર્ત્યો જ્યાયાન્ । અહન્નહિં પરિશયાનમર્ણોઽવાસૃજો અપો અચ્છા સમુદ્રમ્
ખરેખર, તારા જેવો બીજો કોઈ દેવ નથી, હે ઇન્દ્ર, ન કોઈ મનુષ્ય તારા કરતાં મહાન છે; તું જળમાં પડેલા અહિ (સર્પ)ને મારી નાખ્યો અને પાણી છોડીને સમુદ્ર સુધી વહેવા દીધું.
ત્વમપો વિ દુરો વિષૂચીરિન્દ્ર દૃળ્હમરુજઃ પર્વતસ્ય । રાજાભવો જગતશ્ચર્ષણીનાં સાકં સૂર્યં જનયન્દ્યામુષાસમ્
હે ઇન્દ્ર, તું જ પાણી વહેવી, અવરોધો દૂર કરી, પર્વતની મજબૂતી તોડી; તું જગતના રાજા બન્યો, સૂર્ય, આકાશ અને ઉષાને સાથે મળીને ઉત્પન્ન કર્યો.
અભૂરેકો રયિપતે રયીણામા હસ્તયોરધિથા ઇન્દ્ર કૃષ્ટીઃ । વિ તોકે અપ્સુ તનયે ચ સૂરેઽવોચન્ત ચર્ષણયો વિવાચઃ
હે ઇન્દ્ર, તું એકલો જ ધનની સત્તા ધરાવનારો છે અને બધાં ધનનો સ્વામી બનીને, બધાં લોકો ને તારા બે હાથમાં રાખી દીધા છે. સંતાનમાં, પાણીમાં, પુત્રોમાં અને સૂર્યમાં, બધા લોકો જુદા જુદા શબ્દો બોલે છે.
ત્વદ્ભિયેન્દ્ર પાર્થિવાનિ વિશ્વાચ્યુતા ચિચ્ચ્યાવયન્તે રજાંસિ । દ્યાવાક્ષામા પર્વતાસો વનાનિ વિશ્વં દૃળ્હં ભયતે અજ્મન્ના તે
હે ઇન્દ્ર, તારી શક્તિથી પૃથ્વી પરની બધી જ વસ્તુઓ—even અડગ રહેનારી પણ—કાંપે છે. આકાશ, પૃથ્વી, પર્વતો અને વન—બધું જ તારા જન્મથી ડરે છે.
ત્વં કુત્સેનાભિ શુષ્ણમિન્દ્રાશુષં યુધ્ય કુયવં ગવિષ્ટૌ । દશ પ્રપિત્વે અધ સૂર્યસ્ય મુષાયશ્ચક્રમવિવે રપાંસિ
હે ઇન્દ્ર, તું કુત્સ સાથે મળીને ગાય માટેની લડાઈમાં શુષ્ણ અને કુયવ સામે લડ્યો હતો. દસ પેઢીથી તું સૂર્યના ખજાનાં વહેંચે છે અને ચોરોના કિલ્લાઓ તોડી નાખ્યા છે.
ત્વં શતાન્યવ શમ્બરસ્ય પુરો જઘન્થાપ્રતીનિ દસ્યોઃ । અશિક્ષો યત્ર શચ્યા શચીવો દિવોદાસાય સુન્વતે સુતક્રે ભરદ્વાજાય ગૃણતે વસૂનિ
તું શતાવધિ શમ્બરાના દુશ્મનના અજય કિલ્લાઓ તોડી નાખ્યા છે. તારી શક્તિથી તું સોમનું પાન કરનાર દિવોદાસ અને તારી સ્તુતિ કરનાર ભરદ્વાજ માટે ધન લાવ્યો છે.
સ સત્યસત્વન્મહતે રણાય રથમા તિષ્ઠ તુવિનૃમ્ણ ભીમમ્ । યાહિ પ્રપથિન્નવસોપ મદ્રિક્પ્ર ચ શ્રુત શ્રાવય ચર્ષણિભ્યઃ
હે સત્યશક્તિશાળી, મહાન યુદ્ધ માટે તારો રથ તૈયાર કર. હે ભયંકર શક્તિવાળા, નવી સંપત્તિ સાથે અમને મદદ કરવા આવો અને અમારા સ્તુતિઓ બધાં લોકો સુધી પહોંચાડો.
અપૂર્વ્યા પુરુતમાન્યસ્મૈ મહે વીરાય તવસે તુરાય । વિરપ્શિને વજ્રિણે શંતમાનિ વચાંસ્યાસા સ્થવિરાય તક્ષમ્
હું એ મહાન, શક્તિશાળી, વીર, દ્રઢ, વજ્રધારી વિરપ્શિન માટે નવી અને આનંદદાયક વાણી રચું છું, જે પ્રાચીન છે.