ત્વાં વાજી હવતે વાજિનેયો મહો વાજસ્ય ગધ્યસ્ય સાતૌ । ત્વાં વૃત્રેષ્વિન્દ્ર સત્પતિં તરુત્રં ત્વાં ચષ્ટે મુષ્ટિહા ગોષુ યુધ્યન્
પુરસ્કાર મેળવવા ઈચ્છનાર તને બોલાવે છે, હે ઇન્દ્ર, મહાન ઇચ્છિત પુરસ્કાર માટે. વૃત્રો સાથેના યુદ્ધોમાં તું સાચો સ્વામી અને શક્તિશાળી છે; અને ગાય માટેના ઝઘડામાં પણ તને જ લડનાર યાદ કરે છે.
ત્વં કવિં ચોદયોઽર્કસાતૌ ત્વં કુત્સાય શુષ્ણં દાશુષે વર્ક્ । ત્વં શિરો અમર્મણઃ પરાહન્નતિથિગ્વાય શંસ્યં કરિષ્યન્
તુજથી કવિને પ્રશંસા મેળવવામાં પ્રેરણા મળે છે; તું કુત્સા માટે, ભક્ત માટે શુષ્ણને હરાવ્યું. તું નિર્જીવનું માથું કાપી, અતિથિગ્વાને પ્રસંશનીય કાર્ય આપ્યું.
ત્વં રથં પ્ર ભરો યોધમૃષ્વમાવો યુધ્યન્તં વૃષભં દશદ્યુમ્ । ત્વં તુગ્રં વેતસવે સચાહન્ત્વં તુજિં ગૃણન્તમિન્દ્ર તૂતોઃ
તુજથી રથ, વીર યોધ્ધા અને લડવૈયો દશદ્યુ યુદ્ધમાં આગળ વધે છે. તું તુગ્રાને વેતસુ માટે મદદ કરી, અને તુજી નામના ગાયકનું તું રક્ષણ કરે છે, હે ઇન્દ્ર.
ત્વં તદુક્થમિન્દ્ર બર્હણા કઃ પ્ર યચ્છતા સહસ્રા શૂર દર્ષિ । અવ ગિરેર્દાસં શમ્બરં હન્પ્રાવો દિવોદાસં ચિત્રાભિરૂતી
હે ઇન્દ્ર, તારી શક્તિથી જ તું હજારો દાન જોઈ શક્યો. તું પર્વત પરથી દાસ શમ્બરને હરાવ્યો અને દિવોદાસને અજોડ મદદ આપી.
ત્વં શ્રદ્ધાભિર્મન્દસાનઃ સોમૈર્દભીતયે ચુમુરિમિન્દ્ર સિષ્વપ્ । ત્વં રજિં પિઠીનસે દશસ્યન્ષષ્ટિં સહસ્રા શચ્યા સચાહન્
શ્રદ્ધા અને સોમરસથી તું આનંદિત થઈ, અમારા રક્ષણ માટે કુમુરીને નાશ કર્યો, હે ઇન્દ્ર. તું રાજીને પણ હરાવ્યો અને તારી શક્તિથી એકસાથે સાઠ હજારને હરાવ્યા.
અહં ચન તત્સૂરિભિરાનશ્યાં તવ જ્યાય ઇન્દ્ર સુમ્નમોજઃ । ત્વયા યત્સ્તવન્તે સધવીર વીરાસ્ત્રિવરૂથેન નહુષા શવિષ્ઠ
હું પણ વિદ્વાનો સાથે તારી મહાન કૃપા અને બળ પ્રાપ્ત કરું, હે ઇન્દ્ર. જે વીરો તારી સ્તુતિ કરે છે, તેમને તું ત્રણગણું રક્ષણ આપે છે, હે નહુષના વંશજ મહાબળવાન.
વયં તે અસ્યામિન્દ્ર દ્યુમ્નહૂતૌ સખાયઃ સ્યામ મહિન પ્રેષ્ઠાઃ । પ્રાતર્દનિઃ ક્ષત્રશ્રીરસ્તુ શ્રેષ્ઠો ઘને વૃત્રાણાં સનયે ધનાનામ્
હે ઇન્દ્ર, આ યશ માટેની પ્રાર્થનામાં અમે તારા મિત્ર બનીએ, તારી મહિમાથી સૌથી વધુ માન પામીએ. પ્રાતર્દનને શ્રેષ્ઠ રાજકીય વૈભવ મળે, યુદ્ધમાં સર્વોપરી રહે અને ધનનો વિજેતા બને.
કિમસ્ય મદે કિમ્વસ્ય પીતાવિન્દ્રઃ કિમસ્ય સખ્યે ચકાર । રણા વા યે નિષદિ કિં તે અસ્ય પુરા વિવિદ્રે કિમુ નૂતનાસઃ
આ પીણાની મજા માટે, આ પીવા માટે, આ મિત્રતા માટે ઇન્દ્રે શું કર્યું? જે લોકો સભામાં કે યુદ્ધમાં બેઠા છે, શું તેઓએ તેને પહેલા જાણ્યો હતો કે હવે જ?
સદસ્ય મદે સદ્વસ્ય પીતાવિન્દ્રઃ સદસ્ય સખ્યે ચકાર । રણા વા યે નિષદિ સત્તે અસ્ય પુરા વિવિદ્રે સદુ નૂતનાસઃ
આ પીણાની મજા માટે, આ પીવા માટે, આ મિત્રતા માટે જ ઇન્દ્ર કાર્ય કરે છે. સભામાં કે યુદ્ધમાં, જે તેને સાથે બેઠા છે, શું તેઓએ તેને પહેલા ઓળખ્યો હતો કે હવે જ?
નહિ નુ તે મહિમનઃ સમસ્ય ન મઘવન્મઘવત્ત્વસ્ય વિદ્મ । ન રાધસોરાધસો નૂતનસ્યેન્દ્ર નકિર્દદૃશ ઇન્દ્રિયં તે
હકીકતમાં, હે દાતાર, તારી મહાનતા અને તારી દયાની સંપૂર્ણ હદ આપણે જાણતા નથી. તારા નવા કે જૂના દાનની પણ કોઈએ તારી શક્તિની સીમા જોઈ નથી, હે ઇન્દ્ર.
એતત્ત્યત્ત ઇન્દ્રિયમચેતિ યેનાવધીર્વરશિખસ્ય શેષઃ । વજ્રસ્ય યત્તે નિહતસ્ય શુષ્માત્સ્વનાચ્ચિદિન્દ્ર પરમો દદાર
હે ઇન્દ્ર, તારી એ જ શક્તિ પ્રસિદ્ધ છે, જેના દ્વારા તું વરશિખનો અવશેષ હરાવ્યો. તારા વજ્રના ઘા પડતાં પણ, તું દુરનું પણ ભાગ ફાડી નાખ્યું.
વધીદિન્દ્રો વરશિખસ્ય શેષોઽભ્યાવર્તિને ચાયમાનાય શિક્ષન્ । વૃચીવતો યદ્ધરિયૂપીયાયાં હન્પૂર્વે અર્ધે ભિયસાપરો દર્ત્
ઇન્દ્રે વરશિખના બચેલા શત્રુને હરાવ્યો, પાછા ફરતા અને વિરોધ કરતા પર જીત મેળવી. હરિયૂપીયા ખાતે વૃચીવંત માટે લડતાં, તેણે ડરથી આગળના ભાગને હરાવ્યો.
ત્રિંશચ્છતં વર્મિણ ઇન્દ્ર સાકં યવ્યાવત્યાં પુરુહૂત શ્રવસ્યા । વૃચીવન્તઃ શરવે પત્યમાનાઃ પાત્રા ભિન્દાના ન્યર્થાન્યાયન્
ત્રણસો શસ્ત્રધારી, યવ્યાવત ખાતે, હે બહુપ્રસિદ્ધ ઇન્દ્ર, યશ માટે ભેગા થયા. વૃચીવંતો તીરોની ઝપટમાં પડ્યા, તેમના પાત્રો તૂટી ગયા અને તેઓ ત્યાં જ રોકાઈ ગયા.
યસ્ય ગાવાવરુષા સૂયવસ્યૂ અન્તરૂ ષુ ચરતો રેરિહાણા । સ સૃઞ્જયાય તુર્વશં પરાદાદ્વૃચીવતો દૈવવાતાય શિક્ષન્
જેના ગાયો લાલચટ્ટી અને સારા દૂધવાળી છે, અંદર ફરતી અને ઉલ્લાસભરી છે—એણે સૃંજય માટે તુર્વશને આપ્યો અને વૃચીવંત માટે દૈવવાત માટે પ્રયત્ન કર્યો.
દ્વયાઁ અગ્ને રથિનો વિંશતિં ગા વધૂમતો મઘવા મહ્યં સમ્રાટ્ । અભ્યાવર્તી ચાયમાનો દદાતિ દૂણાશેયં દક્ષિણા પાર્થવાનામ્
બે-બે વિસ રથયોદ્ધા, ગાયો અને વધૂઓ સાથે, દાતાર રાજાએ મને આપ્યા. પાછા ફરતો અને વિરોધ કરતો પણ આપે છે; આ પાર્થવોની દક્ષિણ દિશાની ભેટ છે.
આ ગાવો અગ્મન્નુત ભદ્રમક્રન્સીદન્તુ ગોષ્ઠે રણયન્ત્વસ્મે । પ્રજાવતીઃ પુરુરૂપા ઇહ સ્યુરિન્દ્રાય પૂર્વીરુષસો દુહાનાઃ
ગાયો આવી ગઈ છે, સુખ અને શુભતા લાવી છે; હવે એ ગૌશાળામાં શાંતિથી વસે અને અમારી માટે રંભાવે. એ સંતાનવાળી અને અનેક રૂપવાળી અહીં રહે, અને દરેક ઉષા સમયે ઇન્દ્ર માટે ઘણું દૂધ આપે.
ઇન્દ્રો યજ્વને પૃણતે ચ શિક્ષત્યુપેદ્દદાતિ ન સ્વં મુષાયતિ । ભૂયોભૂયો રયિમિદસ્ય વર્ધયન્નભિન્ને ખિલ્યે નિ દધાતિ દેવયુમ્
ઇન્દ્ર યજ્ઞ કરનાર અને દાન આપનારને સદા પૂરતું આપે છે, પોતાનું કશુંયે રોકતો નથી. એ વારંવાર એના ધનને વધારતો જાય છે અને દેવપ્રિય ખજાનો અખૂટ ભંડારમાં મૂકે છે.
ન તા નશન્તિ ન દભાતિ તસ્કરો નાસામામિત્રો વ્યથિરા દધર્ષતિ । દેવાઁશ્ચ યાભિર્યજતે દદાતિ ચ જ્યોગિત્તાભિઃ સચતે ગોપતિઃ સહ
એ ધન કદી ગુમાતું નથી, ચોર પણ એને નુકસાન પહોંચાડી શકતો નથી, દુશ્મન કે વેરવિખેર કરનાર પણ એને હરાવી શકતો નથી. એ ધનથી દેવતાઓની પૂજા થાય છે, દાન આપવામાં આવે છે અને ગોપાલક સાથે એ ધન સુખથી રહે છે.
ન તા અર્વા રેણુકકાટો અશ્નુતે ન સંસ્કૃતત્રમુપ યન્તિ તા અભિ । ઉરુગાયમભયં તસ્ય તા અનુ ગાવો મર્તસ્ય વિ ચરન્તિ યજ્વનઃ
ન નજીકના કે દૂરના શિકારી એ ધન સુધી પહોંચી શકે, ન ફાંદા ગોઠવનારના હાથમાં એ આવે. એ ધન વિશાળ અને નિર્ભય સ્વામીના અનુસરણમાં રહે છે—યજ્ઞ કરનાર મનુષ્યની ગાયો નિર્ભયપણે ફરતી રહે છે.
ગાવો ભગો ગાવ ઇન્દ્રો મે અચ્છાન્ગાવઃ સોમસ્ય પ્રથમસ્ય ભક્ષઃ । ઇમા યા ગાવઃ સ જનાસ ઇન્દ્ર ઇચ્છામીદ્ધૃદા મનસા ચિદિન્દ્રમ્
ગાયો મારા માટે સમૃદ્ધિ છે, ગાયો મારા માટે ઇન્દ્ર છે; ગાયો સૌપ્રથમ સોમનો ભાગ છે. હે લોકો, આ ગાયો જ ઇન્દ્ર છે—હું હૃદયથી અને મનથી ઇન્દ્રને ઇચ્છું છું.
યૂયં ગાવો મેદયથા કૃશં ચિદશ્રીરં ચિત્કૃણુથા સુપ્રતીકમ્ । ભદ્રં ગૃહં કૃણુથ ભદ્રવાચો બૃહદ્વો વય ઉચ્યતે સભાસુ
હે ગાયો, તમે દુર્બળને પણ તંદુરસ્ત બનાવો છો, અનાકર્ષકને પણ સુંદર બનાવો છો; તમે ઘર સુખમય કરો છો, તમારો અવાજ શુભ છે અને સભામાં તમારું યશ ફેલાય છે.
પ્રજાવતીઃ સૂયવસં રિશન્તીઃ શુદ્ધા અપઃ સુપ્રપાણે પિબન્તીઃ । મા વ સ્તેન ઈશત માઘશંસઃ પરિ વો હેતી રુદ્રસ્ય વૃજ્યાઃ
સંતાનથી ભરપૂર, લીલાં ચરાણમાં ચરતી, શુદ્ધ પાણી પીતી ગાયો—તમારા પર ચોર કે દુર્ભાવનાવાળો કદી અધિકાર ન મેળવે; તમે રુદ્રના શસ્ત્રથી બચો.
ઉપેદમુપપર્ચનમાસુ ગોષૂપ પૃચ્યતામ્ । ઉપ ઋષભસ્ય રેતસ્યુપેન્દ્ર તવ વીર્યે
આ અર્પણ ગાયો વચ્ચે કરવામાં આવે, એમાં પૂછપરછ થાય; એ વાછરડા અને તારી શક્તિમાં રહે, હે ઇન્દ્ર.
ઇન્દ્રં વો નરઃ સખ્યાય સેપુર્મહો યન્તઃ સુમતયે ચકાનાઃ । મહો હિ દાતા વજ્રહસ્તો અસ્તિ મહામુ રણ્વમવસે યજધ્વમ્
હે પુરુષો, મિત્રતા માટે આપણે ઇન્દ્રને પસંદ કર્યો છે—મહાન, આપણી કૃપા માટે આવનાર, અમને પ્રસન્ન કરનાર; એ મહાદાતા, વજ્રધારી છે—મદદ માટે એ મહાન દેવને યજ્ઞ કરો.
આ યસ્મિન્હસ્તે નર્યા મિમિક્ષુરા રથે હિરણ્યયે રથેષ્ઠાઃ । આ રશ્મયો ગભસ્ત્યો સ્થૂરયોરાધ્વન્નશ્વાસો વૃષણો યુજાનાઃ
જેના હાથમાં પુરૂષાર્થ માટે સદા તત્પર સુવર્ણ રથ છે, જે રથ પર ઊભો છે; મજબૂત દોરડા, મજબૂત હાથ અને શક્તિશાળી ઘોડાઓ એના જોડાયેલા છે.
શ્રિયે તે પાદા દુવ આ મિમિક્ષુર્ધૃષ્ણુર્વજ્રી શવસા દક્ષિણાવાન્ । વસાનો અત્કં સુરભિં દૃશે કં સ્વર્ણ નૃતવિષિરો બભૂથ
હે શક્તિશાળી, તારા પગ તેજ માટે ઉત્સુક છે; તું વજ્રધારી, શક્તિશાળી અને કુશળ છે; સુગંધિત વસ્ત્ર પહેરીને, સૌને આનંદ આપનાર, તું પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ બન્યો છે.
સ સોમ આમિશ્લતમઃ સુતો ભૂદ્યસ્મિન્પક્તિઃ પચ્યતે સન્તિ ધાનાઃ । ઇન્દ્રં નર સ્તુવન્તો બ્રહ્મકારા ઉક્થા શંસન્તો દેવવાતતમાઃ
સૌથી વધુ મિશ્રિત સોમ પિછડાયો છે; એમાં ભોજન તૈયાર થાય છે, અનાજ હાજર છે; ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરતા પુરુષો, ભજન રચનારા, દેવપ્રેરિત સ્તુતિઓ ગાય છે.
ન તે અન્તઃ શવસો ધાય્યસ્ય વિ તુ બાબધે રોદસી મહિત્વા । આ તા સૂરિઃ પૃણતિ તૂતુજાનો યૂથેવાપ્સુ સમીજમાન ઊતી
હે શક્તિશાળી, તારી મહિમાનો અંત નથી; આકાશ અને પૃથ્વી પણ તારી મહાનતાને રોકી શક્યા નથી; જેમ સૂર્ય ઝડપથી બધું ભરતો જાય છે, તેમ તું પણ બધાને એકત્ર કરે છે.
એવેદિન્દ્રઃ સુહવ ઋષ્વો અસ્તૂતી અનૂતી હિરિશિપ્રઃ સત્વા । એવા હિ જાતો અસમાત્યોજાઃ પુરૂ ચ વૃત્રા હનતિ નિ દસ્યૂન્
ઇન્દ્ર આવો સહેલાઈથી બોલાવાય છે, મહાન છે, સ્તુતિ અને નિંદા બંનેમાં સમાન છે, પીળા દાઢીધારી અને શક્તિશાળી છે; એવો જન્મી, તુલનારહિત બળ ધરાવે છે, અનેક દુશ્મનોને મારે છે અને દસ્યુઓને દબાવે છે.
ભૂય ઇદ્વાવૃધે વીર્યાયઁ એકો અજુર્યો દયતે વસૂનિ । પ્ર રિરિચે દિવ ઇન્દ્રઃ પૃથિવ્યા અર્ધમિદસ્ય પ્રતિ રોદસી ઉભે
એ સતત વધુ બળવાન બનતો જાય છે; એકલો, કદી ન થાકનાર, એ ધન વહેંચે છે; ઇન્દ્રે આકાશ અને પૃથ્વી પર પોતાનું સામ્રાજ્ય વધાર્યું છે અને બંનેનું અડધું ભાગ પોતાના માટે લીધો છે.