યથા હોતર્મનુષો દેવતાતા યજ્ઞેભિઃ સૂનો સહસો યજાસિ । એવા નો અદ્ય સમના સમાનાનુશન્નગ્ન ઉશતો યક્ષિ દેવાન્
જેમ તું, શક્તિશાળી પિતા, મનુષ્યો માટે યજ્ઞમાં દેવતાઓને આહ્વાન કરે છે, તેમ હવે, અગ્નિ, એકતા અને સમાનતાથી, અમને આશીર્વાદ આપ અને તેજથી દેવતાઓની પૂજા કર.
સ નો વિભાવા ચક્ષણિર્ન વસ્તોરગ્નિર્વન્દારુ વેદ્યશ્ચનો ધાત્ । વિશ્વાયુર્યો અમૃતો મર્ત્યેષૂષર્ભુદ્ભૂદતિથિર્જાતવેદાઃ
અગ્નિ, જે સર્વેને જાણે છે, અમારા ઘરમાં મહેમાન છે, જે સ્તુતિપાત્ર છે, તે અમારું કલ્યાણ સ્થાપિત કરે; અમર જાતવેદા, જે સૌને દાન આપે છે, સવારના સમયે મહેમાન બને છે.
દ્યાવો ન યસ્ય પનયન્ત્યભ્વં ભાસાંસિ વસ્તે સૂર્યો ન શુક્રઃ । વિ ય ઇનોત્યજરઃ પાવકોઽશ્નસ્ય ચિચ્છિશ્નથત્પૂર્વ્યાણિ
જે આકાશની જેમ અંધકાર દૂર કરે છે, તે પ્રકાશથી પોતાને આવરે છે, સૂર્યની જેમ તેજસ્વી છે; જે ક્યારેય ન થાકે, શુદ્ધ છે, બધે વ્યાપે છે અને ખોરાક સહિત જૂની વસ્તુઓને પણ ભસ્મ કરે છે.
વદ્મા હિ સૂનો અસ્યદ્મસદ્વા ચક્રે અગ્નિર્જનુષાજ્માન્નમ્ । સ ત્વં ન ઊર્જસન ઊર્જં ધા રાજેવ જેરવૃકે ક્ષેષ્યન્તઃ
હે શક્તિશાળી પિતા, અમે તારા નવા કે જૂના કાર્યોનું વર્ણન કરીએ છીએ, કારણ કે અગ્નિએ પોતાના જન્મથી જ ખોરાક આપ્યું છે; તું અમને તાકાત આપ, રાજા જેવી તાકાતથી પ્રજાનું રક્ષણ કરે છે.
નિતિક્તિ યો વારણમન્નમત્તિ વાયુર્ન રાષ્ટ્ર્યત્યેત્યક્તૂન્ । તુર્યામ યસ્ત આદિશામરાતીરત્યો ન હ્રુતઃ પતતઃ પરિહ્રુત્
જે ખોરાક આપવામાં આવે છે તે જે ખાય છે, તે પવનની જેમ નિયમનું ઉલ્લંઘન કરતો નથી, ન તો અર્પણ અવગણે છે; જે શરૂઆતમાં દુશ્મનાઈ કરે છે, એવા શત્રુને અમે જીતીએ, જેમ ચોર પકડાઈ અને ઘેરાઈ જાય છે.
આ સૂર્યો ન ભાનુમદ્ભિરર્કૈરગ્ને તતન્થ રોદસી વિ ભાસા । ચિત્રો નયત્પરિ તમાંસ્યક્તઃ શોચિષા પત્મન્નૌશિજો ન દીયન્
સૂર્યના તેજસ્વી કિરણોની જેમ, અગ્નિ, તું તારા પ્રકાશથી બંને લોકને વ્યાપી દીધા છે; તું તેજથી અંધકાર દૂર કરે છે, જ્યોતથી પ્રકાશિત થાય છે, અને દાન લાવનાર દૂતની જેમ આગળ વધે છે.
ત્વાં હિ મન્દ્રતમમર્કશોકૈર્વવૃમહે મહિ નઃ શ્રોષ્યગ્ને । ઇન્દ્રં ન ત્વા શવસા દેવતા વાયું પૃણન્તિ રાધસા નૃતમાઃ
હે અગ્નિ, તારા મોહક જ્યોતથી અમે તને પસંદ કરી છે કે તું અમારું શ્રવણ કરે; જેમ ઇન્દ્ર પોતાની શક્તિથી, કે દેવ વાયુ, મહાન યોદ્ધાઓ તને પોતાના દાનથી તૃપ્ત કરે છે.
નૂ નો અગ્નેઽવૃકેભિઃ સ્વસ્તિ વેષિ રાયઃ પથિભિઃ પર્ષ્યંહઃ । તા સૂરિભ્યો ગૃણતે રાસિ સુમ્નં મદેમ શતહિમાઃ સુવીરાઃ
હવે, અગ્નિ, અમને દુશ્મનાવટ વિના સુખ આપ, અમને ધન આપ, અને અમને દુઃખથી પાર ઉતાર; જે તને સ્તુતિ કરે છે, તેમને શુભતા આપ, અને અમે શતપુત્રો સાથે આનંદ કરીએ.
હુવે વઃ સૂનું સહસો યુવાનમદ્રોઘવાચં મતિભિર્યવિષ્ઠમ્ । ય ઇન્વતિ દ્રવિણાનિ પ્રચેતા વિશ્વવારાણિ પુરુવારો અધ્રુક્
હું તને બોલાવું છું, હે યુવાન શક્તિશાળી પિતા, જેનો વચન સત્ય છે, જે બુદ્ધિશાળી છે; જે ધન આપે છે, સર્વેને દયાળુ છે, અને ક્યારેય પછાતો નથી.
ત્વે વસૂનિ પુર્વણીક હોતર્દોષા વસ્તોરેરિરે યજ્ઞિયાસઃ । ક્ષામેવ વિશ્વા ભુવનાનિ યસ્મિન્સં સૌભગાનિ દધિરે પાવકે
તારા અંદર, હે યજમાન, પ્રાચીન ખજાના સવાર અને ઘરમાં રાખવામાં આવ્યા છે; જેમ પૃથ્વી પર સર્વે જીવ વસે છે, તેમ શુદ્ધ અગ્નિમાં સર્વે શુભતા એકઠી થાય છે.
ત્વં વિક્ષુ પ્રદિવઃ સીદ આસુ ક્રત્વા રથીરભવો વાર્યાણામ્ । અત ઇનોષિ વિધતે ચિકિત્વો વ્યાનુષગ્જાતવેદો વસૂનિ
તુ સભામાં દાનના રથચાલક બની બેઠો છે, તારી ઇચ્છાથી તું વરદાનનો સ્વામી થયો છે; તેથી, બુદ્ધિશાળી જાતવેદા, તું ઉપાસકને ખુલ્લેઆમ અને ગુપ્ત રીતે ધન આપે છે.
યો નઃ સનુત્યો અભિદાસદગ્ને યો અન્તરો મિત્રમહો વનુષ્યાત્ । તમજરેભિર્વૃષભિસ્તવ સ્વૈસ્તપા તપિષ્ઠ તપસા તપસ્વાન્
જે અમને નુકસાન પહોંચાડવા ઈચ્છે છે, હે અગ્નિ, ખુલ્લેઆમ કે છુપાઈને, એવા દુશ્મનને તારી અવિનાશી, શક્તિશાળી બળદોથી દહાડે; હે અત્યંત તીવ્ર, તારા જ્વલંત તાપથી તેને ભસ્મ કરી નાખ.
યસ્તે યજ્ઞેન સમિધા ય ઉક્થૈરર્કેભિઃ સૂનો સહસો દદાશત્ । સ મર્ત્યેષ્વમૃત પ્રચેતા રાયા દ્યુમ્નેન શ્રવસા વિ ભાતિ
જે યજ્ઞ, સમિધ અને સ્તુતિથી, હે શક્તિશાળી પિતા, તને પ્રસન્ન કરે છે; તે મનુષ્યોમાં અમર અને બુદ્ધિશાળી, ધન, મહિમા અને યશથી પ્રકાશે છે.
સ તત્કૃધીષિતસ્તૂયમગ્ને સ્પૃધો બાધસ્વ સહસા સહસ્વાન્ । યચ્છસ્યસે દ્યુભિરક્તો વચોભિસ્તજ્જુષસ્વ જરિતુર્ઘોષિ મન્મ
હે અગ્નિ, જ્યારે તને બોલાવીએ ત્યારે, તું તારી શક્તિથી અમારા શત્રુઓને દૂર કર; તું જે સ્વર્ગીય જ્યોતિ અને વચનથી ઈચ્છે છે, તે સ્વીકાર, અને અમારા સ્તુતિગાનમાં આનંદ પામ.
અશ્યામ તં કામમગ્ને તવોતી અશ્યામ રયિં રયિવઃ સુવીરમ્ । અશ્યામ વાજમભિ વાજયન્તોઽશ્યામ દ્યુમ્નમજરાજરં તે
હે અગ્નિ, તારી કૃપાથી અમને જે ઇચ્છા છે, તે પ્રાપ્ત થાય. અમને ધન, ઘણું સમૃદ્ધિ અને બળવાન સંતાન મળે. અમને શક્તિ મળે, અને અમારે મહેનતથી વધુ બળ પ્રાપ્ત થાય. અમને તારો ક્યારેય ન ઘટતો અને ન નાશ પામતો યશ મળે.
પ્ર નવ્યસા સહસઃ સૂનુમચ્છા યજ્ઞેન ગાતુમવ ઇચ્છમાનઃ । વૃશ્ચદ્વનં કૃષ્ણયામં રુશન્તં વીતી હોતારં દિવ્યં જિગાતિ
હું તારી કૃપા મેળવવા માટે, નવી સ્તુતિથી, બલવાનના પુત્ર પાસે યજ્ઞ લઈને જઈ રહ્યો છું. રક્ષાની ઇચ્છા રાખીને, કાળાં પીઠવાળું અને ચમકતું, દિવ્ય હોતાર, લાકડાં ફાડી ને આવે છે.
સ શ્વિતાનસ્તન્યતૂ રોચનસ્થા અજરેભિર્નાનદદ્ભિર્યવિષ્ઠઃ । યઃ પાવકઃ પુરુતમઃ પુરૂણિ પૃથૂન્યગ્નિરનુયાતિ ભર્વન્
એ તેજસ્વી છે, ગર્જના કરે છે, પ્રકાશમાં ઊભો છે, અવિનાશી અને યુવાન છે. એ શુદ્ધ અને શ્રેષ્ઠ અગ્નિ અનેક અને વિશાળ વસ્તુઓને લઈ આગળ વધે છે.
વિ તે વિષ્વગ્વાતજૂતાસો અગ્ને ભામાસઃ શુચે શુચયશ્ચરન્તિ । તુવિમ્રક્ષાસો દિવ્યા નવગ્વા વના વનન્તિ ધૃષતા રુજન્તઃ
હે અગ્નિ, તારી જ્વાલાઓ, પવનથી ચળકતી, ચારે બાજુ ફેલાય છે, શુદ્ધમાં શુદ્ધતાથી ફરે છે. એ તીવ્ર પ્રકાશથી, દિવ્ય અને નવી જન્મેલી, જંગલને તોડીને જીતે છે.
યે તે શુક્રાસઃ શુચયઃ શુચિષ્મઃ ક્ષાં વપન્તિ વિષિતાસો અશ્વાઃ । અધ ભ્રમસ્ત ઉર્વિયા વિ ભાતિ યાતયમાનો અધિ સાનુ પૃશ્નેઃ
તારા તેજસ્વી, શુદ્ધ અને તેજવંત ઘોડા, ઝડપથી ધરતી પર ફેલાઈ જાય છે. પછી તારો ચક્ર વાદળની કાંઠે, વિશાળ રીતે ચમકે છે.
અધ જિહ્વા પાપતીતિ પ્ર વૃષ્ણો ગોષુયુધો નાશનિઃ સૃજાના । શૂરસ્યેવ પ્રસિતિઃ ક્ષાતિરગ્નેર્દુર્વર્તુર્ભીમો દયતે વનાનિ
પછી, હે બલવાન, તારી જીભ વીજળી જેવી ફાટી નીકળે છે, પશુઓમાં ભયાનક જ્વાળા ફેલાવે છે. વીરની આગળ વધવા જેવી અગ્નિની શક્તિ, રોકી શકાય તેવી નથી, તે જંગલને ભયાનક રીતે ભસ્મ કરે છે.
આ ભાનુના પાર્થિવાનિ જ્રયાંસિ મહસ્તોદસ્ય ધૃષતા તતન્થ । સ બાધસ્વાપ ભયા સહોભિ સ્પૃધો વનુષ્યન્વનુષો નિ જૂર્વ
તારા પ્રકાશથી, તું ધરતી અને જૂની વસ્તુઓને વ્યાપી લે છે, તારા મહાન અને તીવ્ર શસ્ત્રથી. હવે તારી શક્તિથી અમારો ભય દૂર કર, અને અમારા દુશ્મનોને એક પછી એક વિજય કર.
સ ચિત્ર ચિત્રં ચિતયન્તમસ્મે ચિત્રક્ષત્ર ચિત્રતમં વયોધામ્ । ચન્દ્રં રયિં પુરુવીરં બૃહન્તં ચન્દ્ર ચન્દ્રાભિર્ગૃણતે યુવસ્વ
એ અદ્ભુત દેવ, અદ્ભુત કાર્ય કરે છે અને અમને અદ્ભુત ભાગ્ય આપે છે, અદ્ભુત શાસન અને અદ્ભુત બળ આપે છે. અમને તેજસ્વી, વીરોથી ભરપૂર, મહાન અને સુંદર સંપત્તિ આપ, જેની પ્રશંસા તેજસ્વી ગીતોથી થાય.
મૂર્ધાનં દિવો અરતિં પૃથિવ્યા વૈશ્વાનરમૃત આ જાતમગ્નિમ્ । કવિં સમ્રાજમતિથિં જનાનામાસન્ના પાત્રં જનયન્ત દેવાઃ
દિવનો શિર, પૃથ્વીનો અપરાજિત, સર્વજ્ઞ, સત્યમાંથી જન્મેલો અગ્નિ. કવિ, રાજા અને સર્વ લોકોના મહેમાન, દેવોએ તેને નજીક લાવી, હંમેશા હાજર પાત્ર બનાવ્યો.
નાભિં યજ્ઞાનાં સદનં રયીણાં મહામાહાવમભિ સં નવન્ત । વૈશ્વાનરં રથ્યમધ્વરાણાં યજ્ઞસ્ય કેતું જનયન્ત દેવાઃ
યજ્ઞનો નાભિ, સંપત્તિનું સ્થાન, મહાન અને શક્તિશાળી, સૌ તેની તરફ ધસી જાય છે. દેવોએ વૈશ્વાનર અગ્નિને, યજ્ઞનો માર્ગદર્શક અને યજ્ઞનો ચિહ્ન બનાવ્યો.
ત્વદ્વિપ્રો જાયતે વાજ્યગ્ને ત્વદ્વીરાસો અભિમાતિષાહઃ । વૈશ્વાનર ત્વમસ્માસુ ધેહિ વસૂનિ રાજન્સ્પૃહયાય્યાણિ
હે અગ્નિ, તારા દ્વારા જ્ઞાની અને બળવાન જન્મે છે, તારા દ્વારા વીર અને વિજયી ઉત્પન્ન થાય છે. હે વૈશ્વાનર, અમારે વચ્ચે ઇચ્છનીય ધન, હે રાજા, જે માટે હંમેશા ઇચ્છા રહે છે, તે મૂકી દે.
ત્વાં વિશ્વે અમૃત જાયમાનં શિશું ન દેવા અભિ સં નવન્તે । તવ ક્રતુભિરમૃતત્વમાયન્વૈશ્વાનર યત્પિત્રોરદીદેઃ
હે અમર, બધા દેવો તારા જન્મ સમયે તારી પાસે આવે છે, જેમ બાળક પાસે આવે છે. તારી શક્તિથી તું અમરતાને પામ્યો, હે વૈશ્વાનર, જ્યારે તું તારા માતા-પિતાથી પ્રકાશિત થયો.
વૈશ્વાનર તવ તાનિ વ્રતાનિ મહાન્યગ્ને નકિરા દધર્ષ । યજ્જાયમાનઃ પિત્રોરુપસ્થેઽવિન્દઃ કેતું વયુનેષ્વહ્નામ્
હે વૈશ્વાનર, તારા એ મહાન નિયમો, હે અગ્નિ, કોઈએ પણ તોડી શક્યા નથી. જ્યારે તું જન્મ્યો ત્યારે, તું તારા માતા-પિતાના માર્ગોમાં, અગ્નિના સ્થાનમાં, ચિહ્ન શોધી કાઢ્યું.
વૈશ્વાનરસ્ય વિમિતાનિ ચક્ષસા સાનૂનિ દિવો અમૃતસ્ય કેતુના । તસ્યેદુ વિશ્વા ભુવનાધિ મૂર્ધનિ વયા ઇવ રુરુહુઃ સપ્ત વિસ્રુહઃ
વૈશ્વાનરનાં દ્રષ્ટિના માપથી, સ્વર્ગના શિખરો અમરતાના ચિહ્નથી ઓળખાય છે. એના શિરે જ, બધા લોકોએ, પક્ષીઓની જેમ, સાત નદીઓ પેદા કરી છે.
વિ યો રજાંસ્યમિમીત સુક્રતુર્વૈશ્વાનરો વિ દિવો રોચના કવિઃ । પરિ યો વિશ્વા ભુવનાનિ પપ્રથેઽદબ્ધો ગોપા અમૃતસ્ય રક્ષિતા
જેણે વિદ્વાનતાથી, હે વૈશ્વાનર, આકાશના વિસ્તારો માપ્યા છે; કવિએ સ્વર્ગના પ્રકાશમય પ્રદેશો માપ્યા છે. એણે બધા લોકોએ ફેલાવી દીધા છે; અપરાજિત, રક્ષક અને અમરતાનો સંરક્ષક છે.
પૃક્ષસ્ય વૃષ્ણો અરુષસ્ય નૂ સહઃ પ્ર નુ વોચં વિદથા જાતવેદસઃ । વૈશ્વાનરાય મતિર્નવ્યસી શુચિઃ સોમ ઇવ પવતે ચારુરગ્નયે
હવે હું એ ચિત્તિધારી, બલવાન, લાલ રંગના, સર્વજ્ઞાની અગ્નિની મહિમા સભામાં ગાઈશ. વૈશ્વાનર માટે મારી નવી, શુદ્ધ ભાવના, શુદ્ધ સોમ જેવી સુંદર, અગ્નિ તરફ વહે છે.