વેષિ હ્યધ્વરીયતામગ્ને હોતા દમે વિશામ્ । સમૃધો વિશ્પતે કૃણુ જુષસ્વ હવ્યમઙ્ગિરઃ
હે અગ્નિ, તું ખરેખર યજ્ઞ માટે યોગ્ય છે, લોકોના ઘરમાં હોતા તરીકે. હે સર્વના સ્વામી, અમને સમૃદ્ધિ આપ અને અમારી આહુતિ સ્વીકાર.
અચ્છા નો મિત્રમહો દેવ દેવાનગ્ને વોચઃ સુમતિં રોદસ્યોઃ । વીહિ સ્વસ્તિં સુક્ષિતિં દિવો નૄન્દ્વિષો અંહાંસિ દુરિતા તરેમ તા તરેમ તવાવસા તરેમ
હે મિત્રના મિત્ર દેવ, તું અમારે આવો અને દેવતાઓને સ્વર્ગ અને પૃથ્વીનો આશીર્વાદ માગી આપ. અમને સુખ, સારું નિવાસ અને દુશ્મનાઈ, દુઃખ અને દુર્ભાગ્યમાંથી પાર ઉતાર—તારી કૃપાથી અમે બધું પાર કરી જઈએ.
અગ્ને સ ક્ષેષદૃતપા ઋતેજા ઉરુ જ્યોતિર્નશતે દેવયુષ્ટે । યં ત્વં મિત્રેણ વરુણઃ સજોષા દેવ પાસિ ત્યજસા મર્તમંહઃ
હે અગ્નિ, જે દેવો માટે સમર્પિત થઈને વિશાળ પ્રકાશ ઈચ્છે છે, તેને તું, ધર્મપ્રિય અને તેજસ્વી, મિત્ર અને વરુણ સાથે મળીને દુઃખ અને અનિષ્ટથી બચાવ.
ઈજે યજ્ઞેભિઃ શશમે શમીભિરૃધદ્વારાયાગ્નયે દદાશ । એવા ચન તં યશસામજુષ્ટિર્નાંહો મર્તં નશતે ન પ્રદૃપ્તિઃ
જે યજ્ઞથી પૂજા કરે છે, દાન આપે છે અને માર્ગ દર્શાવનાર અગ્નિને અર્પણ કરે છે—એવો માન્ય વ્યક્તિ કદી દુઃખી થતો નથી, ન તો તેને કોઈ દુઃખ સ્પર્શે છે.
સૂરો ન યસ્ય દૃશતિરરેપા ભીમા યદેતિ શુચતસ્ત આ ધીઃ । હેષસ્વતઃ શુરુધો નાયમક્તોઃ કુત્રા ચિદ્રણ્વો વસતિર્વનેજાઃ
જેમ સૂર્યની નજર નિર્દોષ છે, તેમ તારી ભયાનક જ્વાળાઓ આગળ વધે છે, તારા વિચારો પણ ભયજનક છે. ગર્જનારા, ઝડપી નેતા જ્યાં જાય છે, ત્યાં ઉત્સાહ અને વસવાટ થાય છે.
તિગ્મં ચિદેમ મહિ વર્પો અસ્ય ભસદશ્વો ન યમસાન આસા । વિજેહમાનઃ પરશુર્ન જિહ્વાં દ્રવિર્ન દ્રાવયતિ દારુ ધક્ષત્
અગ્નિનું તીક્ષ્ણ સ્વરૂપ પણ અહીં મહાન છે; તે દોડતા ઘોડા જેવો ધધકે છે. કુહાડાની જીભ જેવો ચાટે છે અને પીગળેલા ધાતુ જેવો લાકડાંને ઓગાળી અને બળી નાખે છે.
સ ઇદસ્તેવ પ્રતિ ધાદસિષ્યઞ્છિશીત તેજોઽયસો ન ધારામ્ । ચિત્રધ્રજતિરરતિર્યો અક્તોર્વેર્ન દ્રુષદ્વા રઘુપત્મજંહાઃ
જે એકમાત્ર તારી મહિમાનું વર્ણન કરે છે, તે તારી તેજસ્વિતા ને ધાતુની વહેતી ધારા જેવી તીક્ષ્ણ બનાવે છે; જેના તેજસ્વી માર્ગ અદ્ભુત છે, જે કર્મમાં ક્યારેય થાકતો નથી, અને જે કારીગરની જેમ ઝડપથી ચાલીને દુશ્મનને જીતે છે.
સ ઈં રેભો ન પ્રતિ વસ્ત ઉસ્રાઃ શોચિષા રારપીતિ મિત્રમહાઃ । નક્તં ય ઈમરુષો યો દિવા નૄનમર્ત્યો અરુષો યો દિવા નૄન્
જે ગર્જનારા વાછરડા જેવો છે, તેને રોકી શકાય નહીં; તે મહાન અને તેજસ્વી છે, સવારની કિરણોને મિત્રની જેમ લાવે છે; જે રાત્રે અને દિવસે મનુષ્યોમાં લાલ રંગનો છે, અમર છે અને દિવસે પણ મનુષ્યોમાં લાલ રંગથી પ્રકાશે છે.
દિવો ન યસ્ય વિધતો નવીનોદ્વૃષા રુક્ષ ઓષધીષુ નૂનોત્ । ઘૃણા ન યો ધ્રજસા પત્મના યન્ના રોદસી વસુના દં સુપત્ની
જે આકાશના તાજા તેજ જેવો છે, તેની તાકાત નવી છે, તે શક્તિશાળી હવે વનસ્પતિઓમાં પ્રકાશે છે; જેમ સૂર્ય સતત પોતાના માર્ગે ચાલે છે, તેમ તે બંને લોકને પોતાના ધનથી સુખી કરે છે, હે દયાળુ, સમૃદ્ધિ આપે છે.
ધાયોભિર્વા યો યુજ્યેભિરર્કૈર્વિદ્યુન્ન દવિદ્યોત્સ્વેભિઃ શુષ્મૈઃ । શર્ધો વા યો મરુતાં તતક્ષ ઋભુર્ન ત્વેષો રભસાનો અદ્યૌત્
કે તો ઝડપથી દોડતા ઘોડાઓ સાથે જોડાય છે કે તો સ્તુતિઓ સાથે, વીજળી જેવી ઝાકોળે છે કે પોતાની શક્તિથી તેજ આપે છે; અથવા જ્યારે તેણે મરુતોના સમૂહને રચ્યા, ત્યારે કારીગરની જેમ, તે શક્તિશાળી અને ઉત્સાહી પ્રકાશે છે.
યથા હોતર્મનુષો દેવતાતા યજ્ઞેભિઃ સૂનો સહસો યજાસિ । એવા નો અદ્ય સમના સમાનાનુશન્નગ્ન ઉશતો યક્ષિ દેવાન્
જેમ તું, શક્તિશાળી પિતા, મનુષ્યો માટે યજ્ઞમાં દેવતાઓને આહ્વાન કરે છે, તેમ હવે, અગ્નિ, એકતા અને સમાનતાથી, અમને આશીર્વાદ આપ અને તેજથી દેવતાઓની પૂજા કર.
સ નો વિભાવા ચક્ષણિર્ન વસ્તોરગ્નિર્વન્દારુ વેદ્યશ્ચનો ધાત્ । વિશ્વાયુર્યો અમૃતો મર્ત્યેષૂષર્ભુદ્ભૂદતિથિર્જાતવેદાઃ
અગ્નિ, જે સર્વેને જાણે છે, અમારા ઘરમાં મહેમાન છે, જે સ્તુતિપાત્ર છે, તે અમારું કલ્યાણ સ્થાપિત કરે; અમર જાતવેદા, જે સૌને દાન આપે છે, સવારના સમયે મહેમાન બને છે.
દ્યાવો ન યસ્ય પનયન્ત્યભ્વં ભાસાંસિ વસ્તે સૂર્યો ન શુક્રઃ । વિ ય ઇનોત્યજરઃ પાવકોઽશ્નસ્ય ચિચ્છિશ્નથત્પૂર્વ્યાણિ
જે આકાશની જેમ અંધકાર દૂર કરે છે, તે પ્રકાશથી પોતાને આવરે છે, સૂર્યની જેમ તેજસ્વી છે; જે ક્યારેય ન થાકે, શુદ્ધ છે, બધે વ્યાપે છે અને ખોરાક સહિત જૂની વસ્તુઓને પણ ભસ્મ કરે છે.
વદ્મા હિ સૂનો અસ્યદ્મસદ્વા ચક્રે અગ્નિર્જનુષાજ્માન્નમ્ । સ ત્વં ન ઊર્જસન ઊર્જં ધા રાજેવ જેરવૃકે ક્ષેષ્યન્તઃ
હે શક્તિશાળી પિતા, અમે તારા નવા કે જૂના કાર્યોનું વર્ણન કરીએ છીએ, કારણ કે અગ્નિએ પોતાના જન્મથી જ ખોરાક આપ્યું છે; તું અમને તાકાત આપ, રાજા જેવી તાકાતથી પ્રજાનું રક્ષણ કરે છે.
નિતિક્તિ યો વારણમન્નમત્તિ વાયુર્ન રાષ્ટ્ર્યત્યેત્યક્તૂન્ । તુર્યામ યસ્ત આદિશામરાતીરત્યો ન હ્રુતઃ પતતઃ પરિહ્રુત્
જે ખોરાક આપવામાં આવે છે તે જે ખાય છે, તે પવનની જેમ નિયમનું ઉલ્લંઘન કરતો નથી, ન તો અર્પણ અવગણે છે; જે શરૂઆતમાં દુશ્મનાઈ કરે છે, એવા શત્રુને અમે જીતીએ, જેમ ચોર પકડાઈ અને ઘેરાઈ જાય છે.
આ સૂર્યો ન ભાનુમદ્ભિરર્કૈરગ્ને તતન્થ રોદસી વિ ભાસા । ચિત્રો નયત્પરિ તમાંસ્યક્તઃ શોચિષા પત્મન્નૌશિજો ન દીયન્
સૂર્યના તેજસ્વી કિરણોની જેમ, અગ્નિ, તું તારા પ્રકાશથી બંને લોકને વ્યાપી દીધા છે; તું તેજથી અંધકાર દૂર કરે છે, જ્યોતથી પ્રકાશિત થાય છે, અને દાન લાવનાર દૂતની જેમ આગળ વધે છે.
ત્વાં હિ મન્દ્રતમમર્કશોકૈર્વવૃમહે મહિ નઃ શ્રોષ્યગ્ને । ઇન્દ્રં ન ત્વા શવસા દેવતા વાયું પૃણન્તિ રાધસા નૃતમાઃ
હે અગ્નિ, તારા મોહક જ્યોતથી અમે તને પસંદ કરી છે કે તું અમારું શ્રવણ કરે; જેમ ઇન્દ્ર પોતાની શક્તિથી, કે દેવ વાયુ, મહાન યોદ્ધાઓ તને પોતાના દાનથી તૃપ્ત કરે છે.
નૂ નો અગ્નેઽવૃકેભિઃ સ્વસ્તિ વેષિ રાયઃ પથિભિઃ પર્ષ્યંહઃ । તા સૂરિભ્યો ગૃણતે રાસિ સુમ્નં મદેમ શતહિમાઃ સુવીરાઃ
હવે, અગ્નિ, અમને દુશ્મનાવટ વિના સુખ આપ, અમને ધન આપ, અને અમને દુઃખથી પાર ઉતાર; જે તને સ્તુતિ કરે છે, તેમને શુભતા આપ, અને અમે શતપુત્રો સાથે આનંદ કરીએ.
હુવે વઃ સૂનું સહસો યુવાનમદ્રોઘવાચં મતિભિર્યવિષ્ઠમ્ । ય ઇન્વતિ દ્રવિણાનિ પ્રચેતા વિશ્વવારાણિ પુરુવારો અધ્રુક્
હું તને બોલાવું છું, હે યુવાન શક્તિશાળી પિતા, જેનો વચન સત્ય છે, જે બુદ્ધિશાળી છે; જે ધન આપે છે, સર્વેને દયાળુ છે, અને ક્યારેય પછાતો નથી.
ત્વે વસૂનિ પુર્વણીક હોતર્દોષા વસ્તોરેરિરે યજ્ઞિયાસઃ । ક્ષામેવ વિશ્વા ભુવનાનિ યસ્મિન્સં સૌભગાનિ દધિરે પાવકે
તારા અંદર, હે યજમાન, પ્રાચીન ખજાના સવાર અને ઘરમાં રાખવામાં આવ્યા છે; જેમ પૃથ્વી પર સર્વે જીવ વસે છે, તેમ શુદ્ધ અગ્નિમાં સર્વે શુભતા એકઠી થાય છે.
ત્વં વિક્ષુ પ્રદિવઃ સીદ આસુ ક્રત્વા રથીરભવો વાર્યાણામ્ । અત ઇનોષિ વિધતે ચિકિત્વો વ્યાનુષગ્જાતવેદો વસૂનિ
તુ સભામાં દાનના રથચાલક બની બેઠો છે, તારી ઇચ્છાથી તું વરદાનનો સ્વામી થયો છે; તેથી, બુદ્ધિશાળી જાતવેદા, તું ઉપાસકને ખુલ્લેઆમ અને ગુપ્ત રીતે ધન આપે છે.
યો નઃ સનુત્યો અભિદાસદગ્ને યો અન્તરો મિત્રમહો વનુષ્યાત્ । તમજરેભિર્વૃષભિસ્તવ સ્વૈસ્તપા તપિષ્ઠ તપસા તપસ્વાન્
જે અમને નુકસાન પહોંચાડવા ઈચ્છે છે, હે અગ્નિ, ખુલ્લેઆમ કે છુપાઈને, એવા દુશ્મનને તારી અવિનાશી, શક્તિશાળી બળદોથી દહાડે; હે અત્યંત તીવ્ર, તારા જ્વલંત તાપથી તેને ભસ્મ કરી નાખ.
યસ્તે યજ્ઞેન સમિધા ય ઉક્થૈરર્કેભિઃ સૂનો સહસો દદાશત્ । સ મર્ત્યેષ્વમૃત પ્રચેતા રાયા દ્યુમ્નેન શ્રવસા વિ ભાતિ
જે યજ્ઞ, સમિધ અને સ્તુતિથી, હે શક્તિશાળી પિતા, તને પ્રસન્ન કરે છે; તે મનુષ્યોમાં અમર અને બુદ્ધિશાળી, ધન, મહિમા અને યશથી પ્રકાશે છે.
સ તત્કૃધીષિતસ્તૂયમગ્ને સ્પૃધો બાધસ્વ સહસા સહસ્વાન્ । યચ્છસ્યસે દ્યુભિરક્તો વચોભિસ્તજ્જુષસ્વ જરિતુર્ઘોષિ મન્મ
હે અગ્નિ, જ્યારે તને બોલાવીએ ત્યારે, તું તારી શક્તિથી અમારા શત્રુઓને દૂર કર; તું જે સ્વર્ગીય જ્યોતિ અને વચનથી ઈચ્છે છે, તે સ્વીકાર, અને અમારા સ્તુતિગાનમાં આનંદ પામ.
અશ્યામ તં કામમગ્ને તવોતી અશ્યામ રયિં રયિવઃ સુવીરમ્ । અશ્યામ વાજમભિ વાજયન્તોઽશ્યામ દ્યુમ્નમજરાજરં તે
હે અગ્નિ, તારી કૃપાથી અમને જે ઇચ્છા છે, તે પ્રાપ્ત થાય. અમને ધન, ઘણું સમૃદ્ધિ અને બળવાન સંતાન મળે. અમને શક્તિ મળે, અને અમારે મહેનતથી વધુ બળ પ્રાપ્ત થાય. અમને તારો ક્યારેય ન ઘટતો અને ન નાશ પામતો યશ મળે.
પ્ર નવ્યસા સહસઃ સૂનુમચ્છા યજ્ઞેન ગાતુમવ ઇચ્છમાનઃ । વૃશ્ચદ્વનં કૃષ્ણયામં રુશન્તં વીતી હોતારં દિવ્યં જિગાતિ
હું તારી કૃપા મેળવવા માટે, નવી સ્તુતિથી, બલવાનના પુત્ર પાસે યજ્ઞ લઈને જઈ રહ્યો છું. રક્ષાની ઇચ્છા રાખીને, કાળાં પીઠવાળું અને ચમકતું, દિવ્ય હોતાર, લાકડાં ફાડી ને આવે છે.
સ શ્વિતાનસ્તન્યતૂ રોચનસ્થા અજરેભિર્નાનદદ્ભિર્યવિષ્ઠઃ । યઃ પાવકઃ પુરુતમઃ પુરૂણિ પૃથૂન્યગ્નિરનુયાતિ ભર્વન્
એ તેજસ્વી છે, ગર્જના કરે છે, પ્રકાશમાં ઊભો છે, અવિનાશી અને યુવાન છે. એ શુદ્ધ અને શ્રેષ્ઠ અગ્નિ અનેક અને વિશાળ વસ્તુઓને લઈ આગળ વધે છે.
વિ તે વિષ્વગ્વાતજૂતાસો અગ્ને ભામાસઃ શુચે શુચયશ્ચરન્તિ । તુવિમ્રક્ષાસો દિવ્યા નવગ્વા વના વનન્તિ ધૃષતા રુજન્તઃ
હે અગ્નિ, તારી જ્વાલાઓ, પવનથી ચળકતી, ચારે બાજુ ફેલાય છે, શુદ્ધમાં શુદ્ધતાથી ફરે છે. એ તીવ્ર પ્રકાશથી, દિવ્ય અને નવી જન્મેલી, જંગલને તોડીને જીતે છે.
યે તે શુક્રાસઃ શુચયઃ શુચિષ્મઃ ક્ષાં વપન્તિ વિષિતાસો અશ્વાઃ । અધ ભ્રમસ્ત ઉર્વિયા વિ ભાતિ યાતયમાનો અધિ સાનુ પૃશ્નેઃ
તારા તેજસ્વી, શુદ્ધ અને તેજવંત ઘોડા, ઝડપથી ધરતી પર ફેલાઈ જાય છે. પછી તારો ચક્ર વાદળની કાંઠે, વિશાળ રીતે ચમકે છે.
અધ જિહ્વા પાપતીતિ પ્ર વૃષ્ણો ગોષુયુધો નાશનિઃ સૃજાના । શૂરસ્યેવ પ્રસિતિઃ ક્ષાતિરગ્નેર્દુર્વર્તુર્ભીમો દયતે વનાનિ
પછી, હે બલવાન, તારી જીભ વીજળી જેવી ફાટી નીકળે છે, પશુઓમાં ભયાનક જ્વાળા ફેલાવે છે. વીરની આગળ વધવા જેવી અગ્નિની શક્તિ, રોકી શકાય તેવી નથી, તે જંગલને ભયાનક રીતે ભસ્મ કરે છે.