ય ઇમે ઉભે અહની પુર એત્યપ્રયુચ્છન્ । સ્વાધીર્દેવઃ સવિતા
સ્વયં નિયંત્રણ ધરાવનારો દેવ સવિતાર, દિવસ અને રાત બંનેના આરંભે, સતત આગળ વધે છે.
ય ઇમા વિશ્વા જાતાન્યાશ્રાવયતિ શ્લોકેન । પ્ર ચ સુવાતિ સવિતા
જે સર્વ સૃષ્ટિને પોતાના ગીતથી પ્રસિદ્ધ કરે છે, એ સવિતાર સર્વને ઉત્પન્ન કરે છે અને આપે છે.
અચ્છા વદ તવસં ગીર્ભિરાભિ સ્તુહિ પર્જન્યં નમસા વિવાસ । કનિક્રદદ્વૃષભો જીરદાનૂ રેતો દધાત્યોષધીષુ ગર્ભમ્
તમારા મીઠા શબ્દોથી પરજન્યની સ્તુતિ કરો, ભક્તિપૂર્વક વંદન કરો; ગર્જનારો અને હંમેશાં દયાળુ પરજન્ય વૃક્ષોમાં બીજ રોપે છે.
વિ વૃક્ષાન્હન્ત્યુત હન્તિ રક્ષસો વિશ્વં બિભાય ભુવનં મહાવધાત્ । ઉતાનાગા ઈષતે વૃષ્ણ્યાવતો યત્પર્જન્ય સ્તનયન્હન્તિ દુષ્કૃતઃ
તે વૃક્ષોને તોડી નાખે છે અને દુષ્ટોને દંડ આપે છે; તેની મહાન શક્તિથી આખું જગત ડરે છે; જ્યારે પરજન્ય ગર્જના કરે છે ત્યારે નિર્દોષ પણ કાંપે છે અને દુષ્ટો નાશ પામે છે.
રથીવ કશયાશ્વાઁ અભિક્ષિપન્નાવિર્દૂતાન્કૃણુતે વર્ષ્યાઁ અહ । દૂરાત્સિંહસ્ય સ્તનથા ઉદીરતે યત્પર્જન્યઃ કૃણુતે વર્ષ્યં નભઃ
રથચાલક ઘોડાઓને કસે તેમ, એ વરસાદને દૂત તરીકે મોકલે છે; દૂરથી સિંહની ગર્જના સંભળાય છે, જ્યારે પરજન્ય આકાશમાં વરસાદ વરસાવે છે.
પ્ર વાતા વાન્તિ પતયન્તિ વિદ્યુત ઉદોષધીર્જિહતે પિન્વતે સ્વઃ । ઇરા વિશ્વસ્મૈ ભુવનાય જાયતે યત્પર્જન્યઃ પૃથિવીં રેતસાવતિ
પવન ફૂંકાય છે, વીજળી ચમકે છે, વનસ્પતિઓ જાગે છે, આકાશ વરસાદ વરસાવે છે; જ્યારે પરજન્ય પૃથ્વીને બીજથી ભરે છે ત્યારે આખા જગતને પોષણ મળે છે.
યસ્ય વ્રતે પૃથિવી નન્નમીતિ યસ્ય વ્રતે શફવજ્જર્ભુરીતિ । યસ્ય વ્રત ઓષધીર્વિશ્વરૂપાઃ સ નઃ પર્જન્ય મહિ શર્મ યચ્છ
જેના આદેશે પૃથ્વી નમે છે, જેના આદેશે પશુઓ હલનચલન કરે છે, અને જેના આદેશે વિવિધ વનસ્પતિઓ ફૂલે છે—હે પરજન્ય, અમને મહાન રક્ષા આપો.
દિવો નો વૃષ્ટિં મરુતો રરીધ્વં પ્ર પિન્વત વૃષ્ણો અશ્વસ્ય ધારાઃ । અર્વાઙેતેન સ્તનયિત્નુનેહ્યપો નિષિઞ્ચન્નસુરઃ પિતા નઃ
હે મારુતો, અમને આકાશમાંથી વરસાદ આપો, શક્તિશાળી ઘોડાની ધારા વરસાવો; હે અસુર, અમારા પિતા, તું ગર્જના સાથે આવો અને પાણી છાંટો.
અભિ ક્રન્દ સ્તનય ગર્ભમા ધા ઉદન્વતા પરિ દીયા રથેન । દૃતિં સુ કર્ષ વિષિતં ન્યઞ્ચં સમા ભવન્તૂદ્વતો નિપાદાઃ
જોરથી ગર્જો, વીજળી સાથે ગાજો અને બીજ રોપો; તમારા રથથી પાણીની આજુબાજુ ફરો; ઊંડા, ભરેલા અને નીચા સ્થળોથી પાણી બહાર લાવો—મેઘોના ધારા એક થાય એવી કરો.
મહાન્તં કોશમુદચા નિ ષિઞ્ચ સ્યન્દન્તાં કુલ્યા વિષિતાઃ પુરસ્તાત્ । ઘૃતેન દ્યાવાપૃથિવી વ્યુન્ધિ સુપ્રપાણં ભવત્વઘ્ન્યાભ્યઃ
મોટો ઘડો ખોલો, વહેતી નદીઓ આગળ વધે; ઘીથી આકાશ અને પૃથ્વી ભરાઈ જાય—ગાયોને સારું પાણી મળે એવી કરો.
યત્પર્જન્ય કનિક્રદત્સ્તનયન્હંસિ દુષ્કૃતઃ । પ્રતીદં વિશ્વં મોદતે યત્કિં ચ પૃથિવ્યામધિ
જ્યારે હે પરજન્ય, તું ગર્જે છે અને વીજળી સાથે દુષ્ટોને દંડ આપે છે, ત્યારે પૃથ્વી પર જે કંઈ છે, બધું આનંદિત થાય છે.
અવર્ષીર્વર્ષમુદુ ષૂ ગૃભાયાકર્ધન્વાન્યત્યેતવા ઉ । અજીજન ઓષધીર્ભોજનાય કમુત પ્રજાભ્યોઽવિદો મનીષામ્
તમે વરસાદ વરસાવ્યો, વીજળી પકડી, ખેતરો હલાવ્યા અને આગળ વધ્યા; તમે ખોરાક માટે વનસ્પતિઓ ઉત્પન્ન કરી—તમે લોકો માટે કઈ સમજણ આપી?
બળિત્થા પર્વતાનાં ખિદ્રં બિભર્ષિ પૃથિવિ । પ્ર યા ભૂમિં પ્રવત્વતિ મહ્ના જિનોષિ મહિનિ
પર્વતોમાં તું, પૃથ્વી, નાનાં અને મોટાં બધાને સહન કરીને, ખૂબ જ બળવાન બની ગઈ છે. તારી મહાનતાથી તું વિશાળને પણ જીતે છે, તું મહાનતામાં વિજયી છે.
સ્તોમાસસ્ત્વા વિચારિણિ પ્રતિ ષ્ટોભન્ત્યક્તુભિઃ । પ્ર યા વાજં ન હેષન્તં પેરુમસ્યસ્યર્જુનિ
હે વિહરતી, તારી પ્રશંસા માટે સ્તોત્રો ગુંજાય છે; જેમ ઘોડા ઇનામ માટે હિંમ્મત કરે છે, તેમ બધા તારી કૃપા મેળવવા માટે પ્રયત્ન કરે છે, હે તેજસ્વી.
દૃળ્હા ચિદ્યા વનસ્પતીન્ક્ષ્મયા દર્ધર્ષ્યોજસા । યત્તે અભ્રસ્ય વિદ્યુતો દિવો વર્ષન્તિ વૃષ્ટયઃ
પૃથ્વી પર તું તારી શક્તિથી દૃઢ વૃક્ષોને પણ તોડી નાખે છે; જ્યારે વાદળમાંથી તારી વીજળી વરસે છે ત્યારે આકાશમાંથી વરસાદ વરસે છે.
પ્ર સમ્રાજે બૃહદર્ચા ગભીરં બ્રહ્મ પ્રિયં વરુણાય શ્રુતાય । વિ યો જઘાન શમિતેવ ચર્મોપસ્તિરે પૃથિવીં સૂર્યાય
મહાન રાજા માટે ઊંડો અને પ્રિય સ્તોત્ર વહેવા દો, તે પ્રસિદ્ધ વરુણ માટે છે; જેમ ચામડાવાળો પૃથ્વીને સૂર્ય માટે ખેંચે છે, તેમ તેણે પૃથ્વીને પાથરી છે.
વનેષુ વ્યન્તરિક્ષં તતાન વાજમર્વત્સુ પય ઉસ્રિયાસુ । હૃત્સુ ક્રતું વરુણો અપ્સ્વગ્નિં દિવિ સૂર્યમદધાત્સોમમદ્રૌ
વનોમાં તેણે આકાશને પાથર્યું, ઝડપી દોડનારને શક્તિ આપી, ગાયોમાં દૂધ ભરી દીધું; હૃદયમાં વરુણે બુદ્ધિ મૂકી, જળમાં અગ્નિ, આકાશમાં સૂર્ય અને સોમમાં વીજળી મૂકી.
નીચીનબારં વરુણઃ કવન્ધં પ્ર સસર્જ રોદસી અન્તરિક્ષમ્ । તેન વિશ્વસ્ય ભુવનસ્ય રાજા યવં ન વૃષ્ટિર્વ્યુનત્તિ ભૂમ
વરુણે પૃથ્વી અને આકાશ વચ્ચે નીચું વાદળ અને ગુફા મોકલી, એથી સમગ્ર જગતનો રાજા બની, વરસાદને અનાજની જેમ પૃથ્વી પર વહેંચે છે.
ઉનત્તિ ભૂમિં પૃથિવીમુત દ્યાં યદા દુગ્ધં વરુણો વષ્ટ્યાદિત્ । સમભ્રેણ વસત પર્વતાસસ્તવિષીયન્તઃ શ્રથયન્ત વીરાઃ
જ્યારે વરુણ દૂધ વહેવા કહે છે ત્યારે પૃથ્વી, વિશાળ જમીન અને આકાશ ઊંચા થાય છે; વાદળ સાથે પર્વતો વસે છે, શક્તિશાળી અને વિજયી બની તૂટીને બહાર આવે છે.
ઇમામૂ ષ્વાસુરસ્ય શ્રુતસ્ય મહીં માયાં વરુણસ્ય પ્ર વોચમ્ । માનેનેવ તસ્થિવાઁ અન્તરિક્ષે વિ યો મમે પૃથિવીં સૂર્યેણ
હવે હું આ પ્રસિદ્ધ અસુર વરુણની મહાન માયા કહું છું; તે માપીને જેમ મધ્ય આકાશમાં ઊભો રહે છે, તેમ તેણે પૃથ્વીને સૂર્યથી ઘેરી લીધી છે.
ઇમામૂ નુ કવિતમસ્ય માયાં મહીં દેવસ્ય નકિરા દધર્ષ । એકં યદુદ્ના ન પૃણન્ત્યેનીરાસિઞ્ચન્તીરવનયઃ સમુદ્રમ્
હવે આ વિદ્વાન દેવની મહાન માયા કોઈએ પણ જીતેલી નથી; જ્યારે નદીઓ એકસાથે વહે છે અને પોતાનું પાણી એક સમુદ્રમાં ભરે છે.
અર્યમ્યં વરુણ મિત્ર્યં વા સખાયં વા સદમિદ્ભ્રાતરં વા । વેશં વા નિત્યં વરુણારણં વા યત્સીમાગશ્ચકૃમા શિશ્રથસ્તત્
અર્યમન, વરુણ, મીત્ર, મિત્ર, ભાઈ કે સતત સાથી, કે વરુણનું આશ્રય—અમે જે પણ ખોટું કર્યું હોય, અમે તે સ્વીકારીએ છીએ.
કિતવાસો યદ્રિરિપુર્ન દીવિ યદ્વા ઘા સત્યમુત યન્ન વિદ્મ । સર્વા તા વિ ષ્ય શિથિરેવ દેવાધા તે સ્યામ વરુણ પ્રિયાસઃ
છતાં અમે છેતરપિંડીથી, દુશ્મન તરીકે, અંધકારમાં, સત્યમાં કે અજ્ઞાનમાં—જે પણ ભૂલો થઈ હોય, એ બધું, દેવો, તમે છોડી દો અને વરુણ, અમે તમારે પ્રિય બનીએ.
ઇન્દ્રાગ્ની યમવથ ઉભા વાજેષુ મર્ત્યમ્ । દૃળ્હા ચિત્સ પ્ર ભેદતિ દ્યુમ્ના વાણીરિવ ત્રિતઃ
ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, તમે બંને મરણશીલને સ્પર્ધામાં મદદ કરો છો; તમારી તેજસ્વિતાથી દૃઢને પણ ત્રિતા જેવી વાણીથી તોડી નાખે છે.
યા પૃતનાસુ દુષ્ટરા યા વાજેષુ શ્રવાય્યા । યા પઞ્ચ ચર્ષણીરભીન્દ્રાગ્ની તા હવામહે
યે યુદ્ધમાં અપરાજેય છે, સ્પર્ધામાં પ્રસિદ્ધ છે, અને પાંચ જાતિઓનું રક્ષણ કરે છે—ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, અમે તેમને બોલાવીએ છીએ.
તયોરિદમવચ્છવસ્તિગ્મા દિદ્યુન્મઘોનોઃ । પ્રતિ દ્રુણા ગભસ્ત્યોર્ગવાં વૃત્રઘ્ન એષતે
એ બંનેનો આ મહિમા છે, વીજળી જેવી તીવ્રતા ધરાવનાર, દાનશીલ; વૃત્રના વિધ્વંસક પોતાના હાથથી ગાયો તરફ આવે છે.
તા વામેષે રથાનામિન્દ્રાગ્ની હવામહે । પતી તુરસ્ય રાધસો વિદ્વાંસા ગિર્વણસ્તમા
હું ઇન્દ્ર અને અગ્નિના રથોની ઇચ્છા રાખું છું, તેમને બોલાવું છું; તેઓ મહાન સંપત્તિના માલિક, વિદ્વાન અને ગાયકોમાં સૌથી વખાણાયેલા છે.
તા વૃધન્તાવનુ દ્યૂન્મર્તાય દેવાવદભા । અર્હન્તા ચિત્પુરો દધેઽંશેવ દેવાવર્વતે
એ બંને, વધતા વધતા, માનવ માટે દિવસોનું રક્ષણ કરે છે, દેવો તરીકે; યોગ્ય હોય તો પણ, તેઓ કિલ્લાઓ સ્થાપે છે, જેમ દેવો માટે ભાગ રાખે છે.
એવેન્દ્રાગ્નિભ્યામહાવિ હવ્યં શૂષ્યં ઘૃતં ન પૂતમદ્રિભિઃ । તા સૂરિષુ શ્રવો બૃહદ્રયિં ગૃણત્સુ દિધૃતમિષં ગૃણત્સુ દિધૃતમ્
આ રીતે ઇન્દ્ર અને અગ્નિને અમે મહાન હવન, શુદ્ધ ઘી જેવું પવિત્ર અર્પણ કરીએ છીએ; તેઓને, સૂર્યવંશીઓમાં, મહાન કીર્તિ, સંપત્તિ અને જીવનયાપન પ્રાપ્ત થાય, જે સ્તુતિ કરે છે તેમને.
પ્ર વો મહે મતયો યન્તુ વિષ્ણવે મરુત્વતે ગિરિજા એવયામરુત્ । પ્ર શર્ધાય પ્રયજ્યવે સુખાદયે તવસે ભન્દદિષ્ટયે ધુનિવ્રતાય શવસે
તમારા વિચારો મહાન વિષ્ણુ તરફ જાઓ, પર્વતજ વિજાતી મરુતો તરફ, સદા ગતિશીલ મરુતો તરફ; એ સમૂહ, યજ્ઞયોગ્ય, સુખદાતા, શક્તિશાળી, આશીર્વાદદાતા, ઝડપી અને પરાક્રમી તરફ.