યસ્ય પ્રયાણમન્વન્ય ઇદ્યયુર્દેવા દેવસ્ય મહિમાનમોજસા । યઃ પાર્થિવાનિ વિમમે સ એતશો રજાંસિ દેવઃ સવિતા મહિત્વના
જેના પ્રસ્થાનને ઇચ્છી અન્ય દેવતાઓએ અનુસરી લીધું છે—એ દેવના મહિમાથી. જેમણે પૃથ્વીના વિસ્તારો માપ્યા છે, એ દેવ સવિતાએ પોતાના મહિમાથી આખા વિશ્વને માપ્યું છે.
ઉત યાસિ સવિતસ્ત્રીણિ રોચનોત સૂર્યસ્ય રશ્મિભિઃ સમુચ્યસિ । ઉત રાત્રીમુભયતઃ પરીયસ ઉત મિત્રો ભવસિ દેવ ધર્મભિઃ
હે સવિતા, તું ત્રણ તેજસ્વી લોકોમાં જાય છે અને સૂર્યની કિરણો સાથે જોડાય છે. તું બંને બાજુથી રાત્રિને ઘેરી લે છે અને ધર્મથી મિત્ર બની જાય છે.
ઉતેશિષે પ્રસવસ્ય ત્વમેક ઇદુત પૂષા ભવસિ દેવ યામભિઃ । ઉતેદં વિશ્વં ભુવનં વિ રાજસિ શ્યાવાશ્વસ્તે સવિત સ્તોમમાનશે
તું એકલોજ પ્રેરણાનો સ્વામી છે, અને યાત્રાથી પોષક બની જાય છે. તું આખા જગતમાં પ્રકાશ ફેલાવે છે, હે શ્યામ ઘોડાવાળા સવિતા, જેના માટે સ્તુતિ ગવાય છે.
તત્સવિતુર્વૃણીમહે વયં દેવસ્ય ભોજનમ્ । શ્રેષ્ઠં સર્વધાતમં તુરં ભગસ્ય ધીમહિ
અમે દેવ સવિતાનું પોષણ પસંદ કરીએ છીએ; અમે શ્રેષ્ઠ, સર્વને પોષક અને ઝડપી ભાગ્ય પ્રાપ્ત કરીએ એવી પ્રાર્થના કરીએ છીએ.
અસ્ય હિ સ્વયશસ્તરં સવિતુઃ કચ્ચન પ્રિયમ્ । ન મિનન્તિ સ્વરાજ્યમ્
સ્વયં પ્રાપ્ત યશ અને પ્રિય સ્વરાજ્ય, આ બધું સવિતારનું છે, અને કોઈ પણ એનું ક્યારેય ઘટાડતું નથી.
સ હિ રત્નાનિ દાશુષે સુવાતિ સવિતા ભગઃ । તં ભાગં ચિત્રમીમહે
સવિતાર દેવો ભક્તને અનેક ધન-દોલત આપે છે; અમે એ અજોડ ભાગની ઇચ્છા રાખીએ છીએ.
અદ્યા નો દેવ સવિતઃ પ્રજાવત્સાવીઃ સૌભગમ્ । પરા દુષ્વપ્ન્યં સુવ
હે દેવ સવિતાર, આજે અમને સંતાન અને સુખ આપો, અને અમારાથી ખરાબ સ્વપ્નો દૂર કરો.
વિશ્વાનિ દેવ સવિતર્દુરિતાનિ પરા સુવ । યદ્ભદ્રં તન્ન આ સુવ
હે દેવ સવિતાર, બધા દુઃખો અમાથી દૂર કરો અને જે શુભ છે, એ અમને આપો.
અનાગસો અદિતયે દેવસ્ય સવિતુઃ સવે । વિશ્વા વામાનિ ધીમહિ
અદિતિ માટે, દેવ સવિતારની કૃપાથી, અમારે કોઈ દોષ ન રહે અને બધા શુભ વસ્તુઓ પ્રાપ્ત કરીએ.
આ વિશ્વદેવં સત્પતિં સૂક્તૈરદ્યા વૃણીમહે । સત્યસવં સવિતારમ્
આજે અમે સર્વ દેવોના સત્ય સ્વામી અને સત્યકર્મી સવિતારને સ્તુતિથી પસંદ કરીએ છીએ.
ય ઇમે ઉભે અહની પુર એત્યપ્રયુચ્છન્ । સ્વાધીર્દેવઃ સવિતા
સ્વયં નિયંત્રણ ધરાવનારો દેવ સવિતાર, દિવસ અને રાત બંનેના આરંભે, સતત આગળ વધે છે.
ય ઇમા વિશ્વા જાતાન્યાશ્રાવયતિ શ્લોકેન । પ્ર ચ સુવાતિ સવિતા
જે સર્વ સૃષ્ટિને પોતાના ગીતથી પ્રસિદ્ધ કરે છે, એ સવિતાર સર્વને ઉત્પન્ન કરે છે અને આપે છે.
અચ્છા વદ તવસં ગીર્ભિરાભિ સ્તુહિ પર્જન્યં નમસા વિવાસ । કનિક્રદદ્વૃષભો જીરદાનૂ રેતો દધાત્યોષધીષુ ગર્ભમ્
તમારા મીઠા શબ્દોથી પરજન્યની સ્તુતિ કરો, ભક્તિપૂર્વક વંદન કરો; ગર્જનારો અને હંમેશાં દયાળુ પરજન્ય વૃક્ષોમાં બીજ રોપે છે.
વિ વૃક્ષાન્હન્ત્યુત હન્તિ રક્ષસો વિશ્વં બિભાય ભુવનં મહાવધાત્ । ઉતાનાગા ઈષતે વૃષ્ણ્યાવતો યત્પર્જન્ય સ્તનયન્હન્તિ દુષ્કૃતઃ
તે વૃક્ષોને તોડી નાખે છે અને દુષ્ટોને દંડ આપે છે; તેની મહાન શક્તિથી આખું જગત ડરે છે; જ્યારે પરજન્ય ગર્જના કરે છે ત્યારે નિર્દોષ પણ કાંપે છે અને દુષ્ટો નાશ પામે છે.
રથીવ કશયાશ્વાઁ અભિક્ષિપન્નાવિર્દૂતાન્કૃણુતે વર્ષ્યાઁ અહ । દૂરાત્સિંહસ્ય સ્તનથા ઉદીરતે યત્પર્જન્યઃ કૃણુતે વર્ષ્યં નભઃ
રથચાલક ઘોડાઓને કસે તેમ, એ વરસાદને દૂત તરીકે મોકલે છે; દૂરથી સિંહની ગર્જના સંભળાય છે, જ્યારે પરજન્ય આકાશમાં વરસાદ વરસાવે છે.
પ્ર વાતા વાન્તિ પતયન્તિ વિદ્યુત ઉદોષધીર્જિહતે પિન્વતે સ્વઃ । ઇરા વિશ્વસ્મૈ ભુવનાય જાયતે યત્પર્જન્યઃ પૃથિવીં રેતસાવતિ
પવન ફૂંકાય છે, વીજળી ચમકે છે, વનસ્પતિઓ જાગે છે, આકાશ વરસાદ વરસાવે છે; જ્યારે પરજન્ય પૃથ્વીને બીજથી ભરે છે ત્યારે આખા જગતને પોષણ મળે છે.
યસ્ય વ્રતે પૃથિવી નન્નમીતિ યસ્ય વ્રતે શફવજ્જર્ભુરીતિ । યસ્ય વ્રત ઓષધીર્વિશ્વરૂપાઃ સ નઃ પર્જન્ય મહિ શર્મ યચ્છ
જેના આદેશે પૃથ્વી નમે છે, જેના આદેશે પશુઓ હલનચલન કરે છે, અને જેના આદેશે વિવિધ વનસ્પતિઓ ફૂલે છે—હે પરજન્ય, અમને મહાન રક્ષા આપો.
દિવો નો વૃષ્ટિં મરુતો રરીધ્વં પ્ર પિન્વત વૃષ્ણો અશ્વસ્ય ધારાઃ । અર્વાઙેતેન સ્તનયિત્નુનેહ્યપો નિષિઞ્ચન્નસુરઃ પિતા નઃ
હે મારુતો, અમને આકાશમાંથી વરસાદ આપો, શક્તિશાળી ઘોડાની ધારા વરસાવો; હે અસુર, અમારા પિતા, તું ગર્જના સાથે આવો અને પાણી છાંટો.
અભિ ક્રન્દ સ્તનય ગર્ભમા ધા ઉદન્વતા પરિ દીયા રથેન । દૃતિં સુ કર્ષ વિષિતં ન્યઞ્ચં સમા ભવન્તૂદ્વતો નિપાદાઃ
જોરથી ગર્જો, વીજળી સાથે ગાજો અને બીજ રોપો; તમારા રથથી પાણીની આજુબાજુ ફરો; ઊંડા, ભરેલા અને નીચા સ્થળોથી પાણી બહાર લાવો—મેઘોના ધારા એક થાય એવી કરો.
મહાન્તં કોશમુદચા નિ ષિઞ્ચ સ્યન્દન્તાં કુલ્યા વિષિતાઃ પુરસ્તાત્ । ઘૃતેન દ્યાવાપૃથિવી વ્યુન્ધિ સુપ્રપાણં ભવત્વઘ્ન્યાભ્યઃ
મોટો ઘડો ખોલો, વહેતી નદીઓ આગળ વધે; ઘીથી આકાશ અને પૃથ્વી ભરાઈ જાય—ગાયોને સારું પાણી મળે એવી કરો.
યત્પર્જન્ય કનિક્રદત્સ્તનયન્હંસિ દુષ્કૃતઃ । પ્રતીદં વિશ્વં મોદતે યત્કિં ચ પૃથિવ્યામધિ
જ્યારે હે પરજન્ય, તું ગર્જે છે અને વીજળી સાથે દુષ્ટોને દંડ આપે છે, ત્યારે પૃથ્વી પર જે કંઈ છે, બધું આનંદિત થાય છે.
અવર્ષીર્વર્ષમુદુ ષૂ ગૃભાયાકર્ધન્વાન્યત્યેતવા ઉ । અજીજન ઓષધીર્ભોજનાય કમુત પ્રજાભ્યોઽવિદો મનીષામ્
તમે વરસાદ વરસાવ્યો, વીજળી પકડી, ખેતરો હલાવ્યા અને આગળ વધ્યા; તમે ખોરાક માટે વનસ્પતિઓ ઉત્પન્ન કરી—તમે લોકો માટે કઈ સમજણ આપી?
બળિત્થા પર્વતાનાં ખિદ્રં બિભર્ષિ પૃથિવિ । પ્ર યા ભૂમિં પ્રવત્વતિ મહ્ના જિનોષિ મહિનિ
પર્વતોમાં તું, પૃથ્વી, નાનાં અને મોટાં બધાને સહન કરીને, ખૂબ જ બળવાન બની ગઈ છે. તારી મહાનતાથી તું વિશાળને પણ જીતે છે, તું મહાનતામાં વિજયી છે.
સ્તોમાસસ્ત્વા વિચારિણિ પ્રતિ ષ્ટોભન્ત્યક્તુભિઃ । પ્ર યા વાજં ન હેષન્તં પેરુમસ્યસ્યર્જુનિ
હે વિહરતી, તારી પ્રશંસા માટે સ્તોત્રો ગુંજાય છે; જેમ ઘોડા ઇનામ માટે હિંમ્મત કરે છે, તેમ બધા તારી કૃપા મેળવવા માટે પ્રયત્ન કરે છે, હે તેજસ્વી.
દૃળ્હા ચિદ્યા વનસ્પતીન્ક્ષ્મયા દર્ધર્ષ્યોજસા । યત્તે અભ્રસ્ય વિદ્યુતો દિવો વર્ષન્તિ વૃષ્ટયઃ
પૃથ્વી પર તું તારી શક્તિથી દૃઢ વૃક્ષોને પણ તોડી નાખે છે; જ્યારે વાદળમાંથી તારી વીજળી વરસે છે ત્યારે આકાશમાંથી વરસાદ વરસે છે.
પ્ર સમ્રાજે બૃહદર્ચા ગભીરં બ્રહ્મ પ્રિયં વરુણાય શ્રુતાય । વિ યો જઘાન શમિતેવ ચર્મોપસ્તિરે પૃથિવીં સૂર્યાય
મહાન રાજા માટે ઊંડો અને પ્રિય સ્તોત્ર વહેવા દો, તે પ્રસિદ્ધ વરુણ માટે છે; જેમ ચામડાવાળો પૃથ્વીને સૂર્ય માટે ખેંચે છે, તેમ તેણે પૃથ્વીને પાથરી છે.
વનેષુ વ્યન્તરિક્ષં તતાન વાજમર્વત્સુ પય ઉસ્રિયાસુ । હૃત્સુ ક્રતું વરુણો અપ્સ્વગ્નિં દિવિ સૂર્યમદધાત્સોમમદ્રૌ
વનોમાં તેણે આકાશને પાથર્યું, ઝડપી દોડનારને શક્તિ આપી, ગાયોમાં દૂધ ભરી દીધું; હૃદયમાં વરુણે બુદ્ધિ મૂકી, જળમાં અગ્નિ, આકાશમાં સૂર્ય અને સોમમાં વીજળી મૂકી.
નીચીનબારં વરુણઃ કવન્ધં પ્ર સસર્જ રોદસી અન્તરિક્ષમ્ । તેન વિશ્વસ્ય ભુવનસ્ય રાજા યવં ન વૃષ્ટિર્વ્યુનત્તિ ભૂમ
વરુણે પૃથ્વી અને આકાશ વચ્ચે નીચું વાદળ અને ગુફા મોકલી, એથી સમગ્ર જગતનો રાજા બની, વરસાદને અનાજની જેમ પૃથ્વી પર વહેંચે છે.
ઉનત્તિ ભૂમિં પૃથિવીમુત દ્યાં યદા દુગ્ધં વરુણો વષ્ટ્યાદિત્ । સમભ્રેણ વસત પર્વતાસસ્તવિષીયન્તઃ શ્રથયન્ત વીરાઃ
જ્યારે વરુણ દૂધ વહેવા કહે છે ત્યારે પૃથ્વી, વિશાળ જમીન અને આકાશ ઊંચા થાય છે; વાદળ સાથે પર્વતો વસે છે, શક્તિશાળી અને વિજયી બની તૂટીને બહાર આવે છે.
ઇમામૂ ષ્વાસુરસ્ય શ્રુતસ્ય મહીં માયાં વરુણસ્ય પ્ર વોચમ્ । માનેનેવ તસ્થિવાઁ અન્તરિક્ષે વિ યો મમે પૃથિવીં સૂર્યેણ
હવે હું આ પ્રસિદ્ધ અસુર વરુણની મહાન માયા કહું છું; તે માપીને જેમ મધ્ય આકાશમાં ઊભો રહે છે, તેમ તેણે પૃથ્વીને સૂર્યથી ઘેરી લીધી છે.