હ્વયામ્યગ્નિં પ્રથમં સ્વસ્તયે હ્વયામિ મિત્રાવરુણાવિહાવસે । હ્વયામિ રાત્રીં જગતો નિવેશનીં હ્વયામિ દેવં સવિતારમૂતયે
હું સૌપ્રથમ સુખ માટે અગ્નિને બોલાવું છું, મિત્ર અને વરુણને સહાય માટે બોલાવું છું. રાત્રિને, જે જગતને સ્થિર કરે છે, બોલાવું છું, અને દેવ સવિતારને સહાય માટે બોલાવું છું.
આ કૃષ્ણેન રજસા વર્તમાનો નિવેશયન્નમૃતં મર્ત્યં ચ । હિરણ્યયેન સવિતા રથેના દેવો યાતિ ભુવનાનિ પશ્યન્
કાળાં આકાશમાં ફરતો, અમર અને નશ્વર બંનેને સ્થિર કરતો, દેવ સવિતાએ પોતાના સોનાના રથમાં બેસી, બધા લોકોએ નજર રાખી આગળ વધે છે.
યાતિ દેવઃ પ્રવતા યાત્યુદ્વતા યાતિ શુભ્રાભ્યાં યજતો હરિભ્યામ્ । આ દેવો યાતિ સવિતા પરાવતોઽપ વિશ્વા દુરિતા બાધમાનઃ
દેવ નીચેના માર્ગે જાય છે, ઉપરના માર્ગે જાય છે, તેજસ્વી પીળા ઘોડાઓ સાથે જાય છે. દેવ સવિતા દૂરથી આવે છે અને બધા દુઃખો દૂર કરે છે.
અભીવૃતં કૃશનૈર્વિશ્વરૂપં હિરણ્યશમ્યં યજતો બૃહન્તમ્ । આસ્થાદ્રથં સવિતા ચિત્રભાનુઃ કૃષ્ણા રજાંસિ તવિષીં દધાનઃ
કિરણોથી આવરણ ધરાવતો, અનેક રૂપવાળો, સોનાના જૂઆ ધરાવતો, મહાન અને પૂજનીય સવિતા, તેજથી ભરેલા ચમકતા રથમાં બેઠો છે અને અંધકારમય આકાશમાં પોતાની શક્તિ ફેલાવે છે.
વિ જનાઞ્છ્યાવાઃ શિતિપાદો અખ્યન્રથં હિરણ્યપ્રઉગં વહન્તઃ । શશ્વદ્વિશઃ સવિતુર્દૈવ્યસ્યોપસ્થે વિશ્વા ભુવનાનિ તસ્થુઃ
શ્વેત પગવાળા બે ઘોડાઓએ લોકોમાં પ્રસિદ્ધિ પામાવી, અને સુવર્ણ દંડવાળું રથ ખેંચ્યું છે; દૈવી સવિતારના આંગણે સર્વે લોકોએ પોતાનું સ્થાન લીધું છે.
તિસ્રો દ્યાવઃ સવિતુર્દ્વા ઉપસ્થાઁ એકા યમસ્ય ભુવને વિરાષાટ્ । આણિં ન રથ્યમમૃતાધિ તસ્થુરિહ બ્રવીતુ ય ઉ તચ્ચિકેતત્
સવિતારના ત્રણે આકાશ તેના આંગણે છે; બે સ્પષ્ટ દેખાય છે, એક યમના લોકમાં સ્થિર છે; તે અમર ધુરા પર ઊભા છે. જે આ જાણે છે, તે અહીં કહો.
વિ સુપર્ણો અન્તરિક્ષાણ્યખ્યદ્ગભીરવેપા અસુરઃ સુનીથઃ । ક્વેદાનીં સૂર્યઃ કશ્ચિકેત કતમાં દ્યાં રશ્મિરસ્યા તતાન
સુંદર પાંખવાળાએ આકાશના વિસ્તારો જણાવી દીધા; ઊંડા ધ્રુજાવનાર, બુદ્ધિશાળી, સારા માર્ગદર્શક અસુરે. હવે સૂર્ય ક્યાં છે? કોણ તેને ઓળખે છે? તેની કિરણ કયા આકાશ સુધી પહોચી છે?
અષ્ટૌ વ્યખ્યત્કકુભઃ પૃથિવ્યાસ્ત્રી ધન્વ યોજના સપ્ત સિન્ધૂન્ । હિરણ્યાક્ષઃ સવિતા દેવ આગાદ્દધદ્રત્ના દાશુષે વાર્યાણિ
તેણે પૃથ્વીના આઠ દિશાઓ, ત્રણ રણ, અને સાત નદીઓ જણાવી; સુવર્ણ નેત્રવાળા દેવ સવિતાએ ઉપાસકને ધન અને ઇચ્છિત વસ્તુઓ આપી છે.
હિરણ્યપાણિઃ સવિતા વિચર્ષણિરુભે દ્યાવાપૃથિવી અન્તરીયતે । અપામીવાં બાધતે વેતિ સૂર્યમભિ કૃષ્ણેન રજસા દ્યામૃણોતિ
સુવર્ણ હાથે સવિતા, કાર્યકુશળ, આકાશ અને પૃથ્વી વચ્ચે સંચરે છે; તે જળમાંથી રોગ દૂર કરે છે, સૂર્ય તરફ જાય છે અને અંધકારમય આકાશથી દ્યાને ઢાંકે છે.
હિરણ્યહસ્તો અસુરઃ સુનીથઃ સુમૃળીકઃ સ્વવાઁ યાત્વર્વાઙ્ । અપસેધન્રક્ષસો યાતુધાનાનસ્થાદ્દેવઃ પ્રતિદોષં ગૃણાનઃ
સુવર્ણ હાથે, બુદ્ધિશાળી, સારા માર્ગદર્શક, કૃપાળુ અને પ્રકાશમય અસુર ઝડપથી સંચરે છે; તે રાક્ષસો અને તાંત્રિકોને દૂર કરે છે, દેવ દરેક સાંજને પ્રસંશિત થાય છે.
યે તે પન્થાઃ સવિતઃ પૂર્વ્યાસોઽરેણવઃ સુકૃતા અન્તરિક્ષે । તેભિર્નો અદ્ય પથિભિઃ સુગેભી રક્ષા ચ નો અધિ ચ બ્રૂહિ દેવ
હે સવિતા, તમારા એ પ્રાચીન, ધૂળરહિત અને સારા માર્ગો, જે આકાશમાં છે—આજે એ સરળ માર્ગોથી અમારો રક્ષણ કરો અને અમારું કલ્યાણ કહો, હે દેવ.
પ્ર વો યહ્વં પુરૂણાં વિશાં દેવયતીનામ્ । અગ્નિં સૂક્તેભિર્વચોભિરીમહે યં સીમિદન્ય ઈળતે
અમે અનેક જાતિના મહાન, દેવસભાના અગ્નિને સ્તુતિ અને વાણીથી બોલાવીએ છીએ, જેને બધા અન્ય પણ ઇચ્છે છે.
જનાસો અગ્નિં દધિરે સહોવૃધં હવિષ્મન્તો વિધેમ તે । સ ત્વં નો અદ્ય સુમના ઇહાવિતા ભવા વાજેષુ સન્ત્ય
લોકોએ શક્તિશાળી અગ્નિને સ્થાપ્યા છે, અમે તને હવનથી પૂજીએ છીએ; તું આજે સદભાવથી અહીં આવજે અને અમને વિજયમાં સહાય કરજે.
પ્ર ત્વા દૂતં વૃણીમહે હોતારં વિશ્વવેદસમ્ । મહસ્તે સતો વિ ચરન્ત્યર્ચયો દિવિ સ્પૃશન્તિ ભાનવઃ
અમે તને દૂત અને સર્વજ્ઞ હોતાર તરીકે પસંદ કરીએ છીએ; તારી મહાન જ્વાળાઓ ફરે છે, તારા કિરણો આકાશને સ્પર્શે છે.
દેવાસસ્ત્વા વરુણો મિત્રો અર્યમા સં દૂતં પ્રત્નમિન્ધતે । વિશ્વં સો અગ્ને જયતિ ત્વયા ધનં યસ્તે દદાશ મર્ત્યઃ
દેવો—વરુણ, મિત્ર, અર્યમા—તને પ્રાચીન દૂત તરીકે સ્થાપ્યા છે; તારી સાથે, અગ્નિ, જે માનવ તને સેવા કરે છે તે સર્વે ધન જીતે છે.
મન્દ્રો હોતા ગૃહપતિરગ્ને દૂતો વિશામસિ । ત્વે વિશ્વા સંગતાનિ વ્રતા ધ્રુવા યાનિ દેવા અકૃણ્વત
આનંદી હોતાર, ગૃહપતિ, અગ્નિ, તું લોકોમાં દૂત છે; તારી અંદર બધા દ્રઢ નિયમો એકઠા થયા છે, જે દેવોએ અડગ બનાવ્યા છે.
ત્વે ઇદગ્ને સુભગે યવિષ્ઠ્ય વિશ્વમા હૂયતે હવિઃ । સ ત્વં નો અદ્ય સુમના ઉતાપરં યક્ષિ દેવાન્સુવીર્યા
હે સુભાગ્યશાળી અને યુવાન અગ્નિ, તારી અંદર દરેક હવન બોલાવવામાં આવે છે; તું આજે અને આગળ પણ સદભાવથી દેવોની પૂજા કરજે અને અમને પરાક્રમ આપજે.
તં ઘેમિત્થા નમસ્વિન ઉપ સ્વરાજમાસતે । હોત્રાભિરગ્નિં મનુષઃ સમિન્ધતે તિતિર્વાંસો અતિ સ્રિધઃ
જેમ ભક્તિથી નમન કરનારા સ્વયંશાસકને સમીપ જાય છે, તેમ મનુષ્યો હોતાર તરીકે અગ્નિને પ્રજ્વલિત કરે છે, દુઃખ પાર કરવા પ્રયત્ન કરે છે.
ઘ્નન્તો વૃત્રમતરન્રોદસી અપ ઉરુ ક્ષયાય ચક્રિરે । ભુવત્કણ્વે વૃષા દ્યુમ્ન્યાહુતઃ ક્રન્દદશ્વો ગવિષ્ટિષુ
વૃત્રને મારીને, તેમણે બે લોક પાર કર્યા, વિશાળ વસવાટ માટે જગ્યા કરી; કણ્વ માટે, ગૌરવ માટે બોલાવેલો વૃષભ, ગાય મેળવવાના સ્પર્ધામાં ઘોડા જેવો હણકાર કરે છે.
સં સીદસ્વ મહાઁ અસિ શોચસ્વ દેવવીતમઃ । વિ ધૂમમગ્ને અરુષં મિયેધ્ય સૃજ પ્રશસ્ત દર્શતમ્
મહાન છો, એકત્ર બેસો; તેજથી પ્રકાશિત થાઓ, પૂજનીય; તારો લાલ ધૂમ્રો છોડી દો, અગ્નિ, તે ઊંચે ઉઠે, સર્વેમાં પ્રશંસિત અને સુંદર.
યં ત્વા દેવાસો મનવે દધુરિહ યજિષ્ઠં હવ્યવાહન । યં કણ્વો મેધ્યાતિથિર્ધનસ્પૃતં યં વૃષા યમુપસ્તુતઃ
જે તને દેવોએ મનુ માટે અહીં સ્થાપ્યા, યજ્ઞ માટે યોગ્ય, હવન લાવનાર; જેને કણ્વ શુદ્ધ અતિથિ તરીકે પ્રજ્વલિત કરે છે, ધન આપનાર, વૃષભ અને પ્રશંસિતે પૂજ્યો છે.
યમગ્નિં મેધ્યાતિથિઃ કણ્વ ઈધ ઋતાદધિ । તસ્ય પ્રેષો દીદિયુસ્તમિમા ઋચસ્તમગ્નિં વર્ધયામસિ
જે અગ્નિને કણ્વ શુદ્ધ અતિથિ તરીકે ઋત અનુસાર પ્રજ્વલિત કરે છે—તેનું તેજ પ્રકાશે છે, આ ઋચાઓ તેના માટે છે, અમે એ અગ્નિને મહિમા આપીએ છીએ.
રાયસ્પૂર્ધિ સ્વધાવોઽસ્તિ હિ તેઽગ્ને દેવેષ્વાપ્યમ્ । ત્વં વાજસ્ય શ્રુત્યસ્ય રાજસિ સ નો મૃળ મહાઁ અસિ
હે અગ્નિ, તું અમને ધન આપનાર છે, કારણ કે તારી સ્વાભાવિક શક્તિ દેવોમાં વ્યાપી છે. તું બળ અને યશનો રાજા છે; હે મહાન, અમ પર કૃપા કર.
ઊર્ધ્વ ઊ ષુ ણ ઊતયે તિષ્ઠા દેવો ન સવિતા । ઊર્ધ્વો વાજસ્ય સનિતા યદઞ્જિભિર્વાઘદ્ભિર્વિહ્વયામહે
હે દેવ, અમને મદદ કરવા ઊભો થા, જેમ સવિતા દેવ ઊભા રહે છે તેમ. જ્યારે અમે તારી સ્તુતિ અને અર્પણથી તને બોલાવીએ, ત્યારે તું બળ આપનાર બની ઊંચો ઊભો થા.
ઊર્ધ્વો નઃ પાહ્યંહસો નિ કેતુના વિશ્વં સમત્રિણં દહ । કૃધી ન ઊર્ધ્વાઞ્ચરથાય જીવસે વિદા દેવેષુ નો દુવઃ
હે અગ્નિ, તારા ચિહ્નથી ઉપરથી અમને દુઃખથી બચાવ, બધા શત્રુઓને ભસ્મ કરી દે. અમને રથ પર ચડવા માટે અને જીવન માટે ઊંચા કર, દેવોમાં અમને કૃપા પ્રાપ્ત થવા દે.
પાહિ નો અગ્ને રક્ષસઃ પાહિ ધૂર્તેરરાવ્ણઃ । પાહિ રીષત ઉત વા જિઘાંસતો બૃહદ્ભાનો યવિષ્ઠ્ય
હે અગ્નિ, અમને રાક્ષસથી બચાવ, દુઃખ અને દુશ્મનથી પણ બચાવ. જે અમને નુકસાન પહોંચાડે છે કે જે અમને મારવા ઈચ્છે છે, એમાંથી પણ, હે તેજસ્વી અને યુવાન, અમને રક્ષા કર.
ઘનેવ વિષ્વગ્વિ જહ્યરાવ્ણસ્તપુર્જમ્ભ યો અસ્મધ્રુક્ । યો મર્ત્યઃ શિશીતે અત્યક્તુભિર્મા નઃ સ રિપુરીશત
હે દુશ્મનને દબાવનાર, તું ઘોડીની જેમ ચારે બાજુ દુશ્મનને માર. જે અમને ઘૃણા કરે છે એવા દુષ્ટ માણસ અમારો શત્રુ ન બને અને અમ પર રાજ ન કરે.
અગ્નિર્વવ્ને સુવીર્યમગ્નિઃ કણ્વાય સૌભગમ્ । અગ્નિઃ પ્રાવન્મિત્રોત મેધ્યાતિથિમગ્નિઃ સાતા ઉપસ્તુતમ્
અગ્નિએ કણ્વને બળ અને સુખ આપ્યું છે. અગ્નિએ મિત્રને, પવિત્ર મહેમાનને લાવ્યો છે; અગ્નિએ જેનું વખાણ થાય છે તે પણ આપ્યું છે.
અગ્નિના તુર્વશં યદું પરાવત ઉગ્રાદેવં હવામહે । અગ્નિર્નયન્નવવાસ્ત્વં બૃહદ્રથં તુર્વીતિં દસ્યવે સહઃ
અમે અગ્નિના સહારે દૂરથી તુર્વશ અને યદુને બોલાવીએ છીએ, એ મહાન દેવ છે. અગ્નિએ અવવસ્થ, બૃહદ્રથ અને તુર્વિતિને દાસ્યુઓ પર વિજય અપાવ્યો છે.
નિ ત્વામગ્ને મનુર્દધે જ્યોતિર્જનાય શશ્વતે । દીદેથ કણ્વ ઋતજાત ઉક્ષિતો યં નમસ્યન્તિ કૃષ્ટયઃ
મનુએ તને, હે અગ્નિ, સદા માટે માનવજાત માટે પ્રકાશરૂપે સ્થાપ્યો. કણ્વ, સત્યથી જન્મેલો, તને પ્રગટાવે છે, જેને બધા લોકો વંદન કરે છે.