આ સુષ્ટુતી નમસા વર્તયધ્યૈ દ્યાવા વાજાય પૃથિવી અમૃધ્રે । પિતા માતા મધુવચાઃ સુહસ્તા ભરેભરે નો યશસાવવિષ્ટામ્
સ્તુતિ અને નમ્રતાથી, ચાલો આપણે અડગ સ્વર્ગ અને ધરતી તરફ શક્તિ માટે વળીએ; પિતા અને માતા, મધુર બોલનારા, કુશળ હાથે, દરેક યજ્ઞમાં અમને યશ આપે.
અધ્વર્યવશ્ચકૃવાંસો મધૂનિ પ્ર વાયવે ભરત ચારુ શુક્રમ્ । હોતેવ નઃ પ્રથમઃ પાહ્યસ્ય દેવ મધ્વો રરિમા તે મદાય
હે યજ્ઞકર્તાઓ, મીઠા પદાર્થો તૈયાર કરીને, તેજસ્વી અને સુંદર સોમને વાયુ માટે લાવો. જેમ પ્રથમ હોતાર હોય તેમ, હે દેવ, અમને દુઃખથી બચાવો; અમે તમારા મધુર પાનમાં આનંદ માણીએ.
દશ ક્ષિપો યુઞ્જતે બાહૂ અદ્રિં સોમસ્ય યા શમિતારા સુહસ્તા । મધ્વો રસં સુગભસ્તિર્ગિરિષ્ઠાં ચનિશ્ચદદ્દુદુહે શુક્રમંશુઃ
દસ આંગળીઓએ પોતાના હાથ પથ્થર પર લગાડ્યા છે, કુશળતાથી સોમને દબાવનારા; તેજસ્વી આંગળીઓ ધરતી પર વસે છે, અને પર્વત પરથી શુદ્ધ, ચમકતું રસ દૂધે છે.
અસાવિ તે જુજુષાણાય સોમઃ ક્રત્વે દક્ષાય બૃહતે મદાય । હરી રથે સુધુરા યોગે અર્વાગિન્દ્ર પ્રિયા કૃણુહિ હૂયમાનઃ
આ સોમ તારા માટે દબાવવામાં આવ્યો છે, હે ઇન્દ્ર, જે તેને ગમે છે, શક્તિ, કુશળતા અને મહાન આનંદ માટે. તારા બે સુંદર ઘોડા, સારી રીતે જોડાયેલા, રથ પાસે આવે; બોલાવતાં તું અમને પ્રિય થા.
આ નો મહીમરમતિં સજોષા ગ્નાં દેવીં નમસા રાતહવ્યામ્ । મધોર્મદાય બૃહતીમૃતજ્ઞામાગ્ને વહ પથિભિર્દેવયાનૈઃ
હે અગ્નિ, અમને મહાન, ઉદાર, જ્ઞાનવંતી દેવી, કૃપાળુ અને હવન માટે યોગ્ય, દેવીઓ સાથે, મધુર પાનના આનંદ માટે, દેવમાર્ગે લાવી આપ.
અઞ્જન્તિ યં પ્રથયન્તો ન વિપ્રા વપાવન્તં નાગ્નિના તપન્તઃ । પિતુર્ન પુત્ર ઉપસિ પ્રેષ્ઠ આ ઘર્મો અગ્નિમૃતયન્નસાદિ
જેનાં વિદ્વાનો અંકુરણ કરે છે અને મહિમા આપે છે, અગ્નિથી શોભિત કરે છે, જેમ પિતા પોતાના પ્રિય પુત્રને; એ ગરમ પાન, અમર અગ્નિને પ્રગટાવીને બેઠો છે.
અચ્છા મહી બૃહતી શંતમા ગીર્દૂતો ન ગન્ત્વશ્વિના હુવધ્યૈ । મયોભુવા સરથા યાતમર્વાગ્ગન્તં નિધિં ધુરમાણિર્ન નાભિમ્
મહાન, ઊંચી અને શુભ ગાન, દૂતની જેમ, અશ્વિનીકુમારોને બોલાવવા જાય; આનંદથી સાથે આવો, નજીક આવો, ખજાનો લાવો, જેમ નાભિ રથના ધુરાને ટેકો આપે છે.
પ્ર તવ્યસો નમઉક્તિં તુરસ્યાહં પૂષ્ણ ઉત વાયોરદિક્ષિ । યા રાધસા ચોદિતારા મતીનાં યા વાજસ્ય દ્રવિણોદા ઉત ત્મન્
હું ઝડપી અને શક્તિશાળી પુષણ અને વાયુની સ્તુતિ કરું છું; જે દાન અને વિચારને પ્રેરણા આપે છે, સંપત્તિ અને બળ આપે છે, અને આત્મબળ પણ આપે છે.
આ નામભિર્મરુતો વક્ષિ વિશ્વાના રૂપેભિર્જાતવેદો હુવાનઃ । યજ્ઞં ગિરો જરિતુઃ સુષ્ટુતિં ચ વિશ્વે ગન્ત મરુતો વિશ્વ ઊતી
તમારા નામોથી, હે મારુતો, બોલાવનાર તમને તમામ રૂપે બોલાવે છે, હે જાતવેદસ; યજ્ઞમાં, ગાયકની ઉત્તમ સ્તુતિમાં, તમે બધા મારુતો, સર્વે સહાય સાથે આવો.
આ નો દિવો બૃહતઃ પર્વતાદા સરસ્વતી યજતા ગન્તુ યજ્ઞમ્ । હવં દેવી જુજુષાણા ઘૃતાચી શગ્માં નો વાચમુશતી શૃણોતુ
મહાન આકાશમાંથી, ઊંચા પર્વત પરથી, યજ્ઞ માટે પૂજનીય સરસ્વતી આવે; દેવી, ઘીથી સુશોભિત, અમારો પ્રાર્થના સ્વીકારી, અમારું શક્તિશાળી અને ઉત્તેજક વચન સાંભળે.
આ વેધસં નીલપૃષ્ઠં બૃહન્તં બૃહસ્પતિં સદને સાદયધ્વમ્ । સાદદ્યોનિં દમ આ દીદિવાંસં હિરણ્યવર્ણમરુષં સપેમ
હે જ્ઞાની, કાળી પીઠ ધરાવનારા, મહાન બૃહસ્પતિને તેમના ઘર સુધી લાવો; તેમને તેમના યોગ્ય સ્થાન પર બેસાડો, તેજસ્વી, સુવર્ણવર્ણી અને અગ્નિ સમાન, જેમને અમે શ્રદ્ધાથી પૂજીએ છીએ.
આ ધર્ણસિર્બૃહદ્દિવો રરાણો વિશ્વેભિર્ગન્ત્વોમભિર્હુવાનઃ । ગ્ના વસાન ઓષધીરમૃધ્રસ્ત્રિધાતુશૃઙ્ગો વૃષભો વયોધાઃ
ધર્ણસી, જે વિશાળ આકાશમાં ગુંજી ઉઠે છે, બધા દેવતાઓ સાથે સ્તુતિથી બોલાવાતા આવે છે; પ્રકાશથી આવરાયેલા, ઔષધિઓને પોષણ આપનારા, કદી ન થાકતા, ત્રણ શિખરવાળા વૃષભ, જીવન આપનારા છે.
માતુષ્પદે પરમે શુક્ર આયોર્વિપન્યવો રાસ્પિરાસો અગ્મન્ । સુશેવ્યં નમસા રાતહવ્યાઃ શિશું મૃજન્ત્યાયવો ન વાસે
માતાના દ્વાર પર, સર્વોચ્ચ તેજમાં, તેજસ્વીઓ, દાનમાં સમૃદ્ધ, આવી પહોંચ્યા છે; પૂજનીય છે, શ્રદ્ધાથી સન્માન પામે છે, જેમ માતા પોતાના ઘરમાં બાળકને સાફ કરે છે તેમ.
બૃહદ્વયો બૃહતે તુભ્યમગ્ને ધિયાજુરો મિથુનાસઃ સચન્ત । દેવોદેવઃ સુહવો ભૂતુ મહ્યં મા નો માતા પૃથિવી દુર્મતૌ ધાત્
હે અગ્નિ, મહાન શક્તિ ધરાવનારા, તારા માટે જ્ઞાની લોકો જોડાઈને વિચાર કરે છે; દેવોનો દેવ મારા પર કૃપાળુ રહે; માતા પૃથ્વી અમને દુઃખમાં ન મૂકે.
ઉરૌ દેવા અનિબાધે સ્યામ
હે દેવતાઓ, તમારી વિશાળતામાં અમે નિર્વિઘ્ને વસીએ.
સમશ્વિનોરવસા નૂતનેન મયોભુવા સુપ્રણીતી ગમેમ । આ નો રયિં વહતમોત વીરાના વિશ્વાન્યમૃતા સૌભગાનિ
હે અશ્વિનીકુમારો, તમારી નવી કૃપાથી અમને આનંદ અને માર્ગદર્શન આપો; અમારે માટે ધન અને વીર લાવો, અને અમર સુખો આપો.
તં પ્રત્નથા પૂર્વથા વિશ્વથેમથા જ્યેષ્ઠતાતિં બર્હિષદં સ્વર્વિદમ્ । પ્રતીચીનં વૃજનં દોહસે ગિરાશું જયન્તમનુ યાસુ વર્ધસે
એ પ્રાચીન, સર્વોપરી, સર્વત્ર વ્યાપક, સૌથી જૂના, આસન પર બેસનાર, પ્રકાશ જાણનાર; સહેલાઈથી મળનાર, સૌને આપનાર, વિજયી, જેને તમે ગીતથી વધાવો છો, એ તમારામાં વધે છે.
શ્રિયે સુદૃશીરુપરસ્ય યાઃ સ્વર્વિરોચમાનઃ કકુભામચોદતે । સુગોપા અસિ ન દભાય સુક્રતો પરો માયાભિરૃત આસ નામ તે
સૌંદર્ય માટે, ઉપરના લોકની સુંદરીઓ તેજથી આકાશને પ્રકાશિત કરે છે; તું સારો રક્ષક છે, અહિતથી દૂર, બુદ્ધિશાળી; અદભુતતામાં શ્રેષ્ઠ, તું સત્યરૂપ છે.
અત્યં હવિઃ સચતે સચ્ચ ધાતુ ચારિષ્ટગાતુઃ સ હોતા સહોભરિઃ । પ્રસર્સ્રાણો અનુ બર્હિર્વૃષા શિશુર્મધ્યે યુવાજરો વિસ્રુહા હિતઃ
હવન તેજસ્વી, સાચા, નિર્વિઘ્ન ચાલનારા, યજ્ઞકર્તા, શક્તિશાળી તરફ જાય છે; બારણાં પર વહેતા, યુવાન વૃષભ, બાળક, મધ્યમાં, હંમેશા યુવાન, મુક્ત થાય છે, સ્થિર થાય છે.
પ્ર વ એતે સુયુજો યામન્નિષ્ટયે નીચીરમુષ્મૈ યમ્ય ઋતાવૃધઃ । સુયન્તુભિઃ સર્વશાસૈરભીશુભિઃ ક્રિવિર્નામાનિ પ્રવણે મુષાયતિ
આ સારા જોડાયેલા યાત્રા માટે નીકળે છે, ધર્મી, નમ્ર, સાચા માટે; સારા માર્ગદર્શકો, સર્વજ્ઞ, શક્તિશાળી સહાયકો સાથે, બુદ્ધિશાળી સ્તુતિસ્થળે નામો ઉચ્ચારે છે.
સંજર્ભુરાણસ્તરુભિઃ સુતેગૃભં વયાકિનં ચિત્તગર્ભાસુ સુસ્વરુઃ । ધારવાકેષ્વૃજુગાથ શોભસે વર્ધસ્વ પત્નીરભિ જીવો અધ્વરે
ધ્વનિ સાથે, વૃક્ષો સાથે, ઉત્તમ જન્મેલા, સંતાનના ગર્ભ, બુદ્ધિશાળી, સુંદર અવાજવાળા; વહેતી નદીઓમાં, સીધા ગીતો સાથે તું ઝગમગે છે; વધ, અને તારી પત્નીઓ યજ્ઞમાં જીવંત રહે.
યાદૃગેવ દદૃશે તાદૃગુચ્યતે સં છાયયા દધિરે સિધ્રયાપ્સ્વા । મહીમસ્મભ્યમુરુષામુરુ જ્રયો બૃહત્સુવીરમનપચ્યુતં સહઃ
જેવું દેખાય છે, તેમ જ કહેવામાં આવે છે; છાંયાની સાથે, ઝડપથી વહેતી નદીઓમાં સ્થિર થાય છે; અમને વિશાળ, વિસ્તૃત, મહાન શક્તિ, ઘણું વીર્ય અને અવિનાશી બળ આપો.
વેત્યગ્રુર્જનિવાન્વા અતિ સ્પૃધઃ સમર્યતા મનસા સૂર્યઃ કવિઃ । ઘ્રંસં રક્ષન્તં પરિ વિશ્વતો ગયમસ્માકં શર્મ વનવત્સ્વાવસુઃ
એ પ્રથમ જન્મેલા, સર્જનહાર, સ્પર્ધકોને પાર કરનાર, ઉન્નત મનવાળો, સૂર્ય, ઋષિ છે; ઘરનું રક્ષણ કરનાર, સર્વત્ર ફરનાર, અમને આશ્રય આપે, સારા ધનવાળો બને.
જ્યાયાંસમસ્ય યતુનસ્ય કેતુન ઋષિસ્વરં ચરતિ યાસુ નામ તે । યાદૃશ્મિન્ધાયિ તમપસ્યયા વિદદ્ય ઉ સ્વયં વહતે સો અરં કરત્
યજ્ઞના ચિહ્નવાળા મહાન, ઋષિ, તમારામાં ફરતા, તારા નામો ધરાવે છે; જેમ સ્થિર થાય છે, તેમ જ અંધકારમાં દેખાય છે; પોતે વહે છે, સારા કાર્ય કરે.
સમુદ્રમાસામવ તસ્થે અગ્રિમા ન રિષ્યતિ સવનં યસ્મિન્નાયતા । અત્રા ન હાર્દિ ક્રવણસ્ય રેજતે યત્રા મતિર્વિદ્યતે પૂતબન્ધની
પ્રથમ, સમુદ્રના કિનારે ઊભો છે, જ્યાં માર્ગો મળે છે ત્યાં યજ્ઞમાં કદી નિષ્ફળ થતો નથી; અહીં, હૃદયમાં, અગ્નિની જ્યોત કંપે છે, જ્યાં શુદ્ધ અને બંધાયેલ વિચાર મળે છે.
સ હિ ક્ષત્રસ્ય મનસસ્ય ચિત્તિભિરેવાવદસ્ય યજતસ્ય સધ્રેઃ । અવત્સારસ્ય સ્પૃણવામ રણ્વભિઃ શવિષ્ઠં વાજં વિદુષા ચિદર્ધ્યમ્
એ રાજ્ય અને મનની શક્તિથી, યજમાન માટે, મિત્ર બનીને બોલે છે; વાછરડાની સ્તુતિથી, આપણે શક્તિશાળી પુરસ્કાર, મહાન ધન, જ્ઞાની માટે પણ મેળવો.
શ્યેન આસામદિતિઃ કક્ષ્યો મદો વિશ્વવારસ્ય યજતસ્ય માયિનઃ । સમન્યમન્યમર્થયન્ત્યેતવે વિદુર્વિષાણં પરિપાનમન્તિ તે
શ્યેન, માતા, આનંદ, સર્વરક્ષક, પૂજનીય, અદભુત શક્તિ ધરાવે છે; દરેક બીજાને પ્રાપ્ત કરવા ઇચ્છે છે, તેઓ શીંગ જાણે છે, વહેતા પાનીએ આવે છે.
સદાપૃણો યજતો વિ દ્વિષો વધીદ્બાહુવૃક્તઃ શ્રુતવિત્તર્યો વઃ સચા । ઉભા સ વરા પ્રત્યેતિ ભાતિ ચ યદીં ગણં ભજતે સુપ્રયાવભિઃ
સदैવ દાનશીલ, યજમાન દુશ્મનોનો નાશ કરે છે, અનેક દ્વારા પ્રશંસિત, જ્ઞાનથી પ્રસિદ્ધ, તમારી સાથે; બંને આશીર્વાદ આવે છે અને ઝગમગે છે, જ્યારે તે સારા માર્ગદર્શન સાથે સમૂહમાં વહેંચે છે.
સુતમ્ભરો યજમાનસ્ય સત્પતિર્વિશ્વાસામૂધઃ સ ધિયામુદઞ્ચનઃ । ભરદ્ધેનૂ રસવચ્છિશ્રિયે પયોઽનુબ્રુવાણો અધ્યેતિ ન સ્વપન્
જે યજમાનને સહારો આપે છે, જે સાચો સ્વામી છે, જે બધામાં અડગ છે અને બુદ્ધિને જગાડે છે—એ, દુધાળ ગાય જેવી, પોષણ આપતું દુધ વહાવે છે; ભજન ગાતા આગળ વધે છે અને ક્યારેય ઊંઘતો નથી.
યો જાગાર તમૃચઃ કામયન્તે યો જાગાર તમુ સામાનિ યન્તિ । યો જાગાર તમયં સોમ આહ તવાહમસ્મિ સખ્યે ન્યોકાઃ
જે જાગે છે, તેને સ્તોત્રો ઇચ્છે છે; જે જાગે છે, તેની પાસે ભજનો જાય છે; જે જાગે છે, તેને સોમ કહે છે: 'હું તારો મિત્ર છું, તારી સાથે રહેવા આવ્યો છું.'