નવગ્વાસઃ સુતસોમાસ ઇન્દ્રં દશગ્વાસો અભ્યર્ચન્ત્યર્કૈઃ । ગવ્યં ચિદૂર્વમપિધાનવન્તં તં ચિન્નરઃ શશમાના અપ વ્રન્
નવગ્વાઓ, સોમ પિછાડી, ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરે છે; દશગ્વાઓ પણ એના સ્તોત્રથી એનું સન્માન કરે છે. વિશાળ ગૌચર—even જો ઢંકાયેલું હોય—એ પણ, ઈચ્છાથી, એના માટે ખુલ્લું કરી દીધું, હે મનુષ્યો.
કથો નુ તે પરિ ચરાણિ વિદ્વાન્વીર્યા મઘવન્યા ચકર્થ । યા ચો નુ નવ્યા કૃણવઃ શવિષ્ઠ પ્રેદુ તા તે વિદથેષુ બ્રવામ
હે દયાળુ, તારા કાર્યો જાણીને, હું તારા પરાક્રમોને કેવી રીતે વર્ણવું? અને હે મહાશક્તિશાળી, તું કયા નવા મહાન કાર્યો કરશે? એ હવે સ્પર્ધામાં જણાવ.
એતા વિશ્વા ચકૃવાઁ ઇન્દ્ર ભૂર્યપરીતો જનુષા વીર્યેણ । યા ચિન્નુ વજ્રિન્કૃણવો દધૃષ્વાન્ન તે વર્તા તવિષ્યા અસ્તિ તસ્યાઃ
હે ઇન્દ્ર, તું જન્મ અને શક્તિમાં સર્વેને વધારીને, આ બધા અનેક કાર્યો કર્યા છે; તું વજ્રથી જે પણ સાહસિક કાર્યો કર્યા છે, એની સમકક્ષ શક્તિ કોઈ પાસે નથી.
ઇન્દ્ર બ્રહ્મ ક્રિયમાણા જુષસ્વ યા તે શવિષ્ઠ નવ્યા અકર્મ । વસ્ત્રેવ ભદ્રા સુકૃતા વસૂયૂ રથં ન ધીરઃ સ્વપા અતક્ષમ્
હે ઇન્દ્ર, તારા માટે રચાતા ભજનને સ્વીકાર; તું જે પણ નવા મહાન કાર્યો કર્યા છે, એ પણ. જેમ કારીગર સુંદર વસ્ત્ર બનાવે છે, તેમ બુદ્ધિશાળી ધન માટે તારા માટે રથ બનાવે છે.
ક્વ સ્ય વીરઃ કો અપશ્યદિન્દ્રં સુખરથમીયમાનં હરિભ્યામ્ । યો રાયા વજ્રી સુતસોમમિચ્છન્તદોકો ગન્તા પુરુહૂત ઊતી
ક્યાં છે એ વીર, જેને ઇન્દ્રને તેના બે ઘોડાઓથી ખેંચાતા સરળ રથમાં જોતો? એ વજ્રધારી, જે પિછાયેલો સોમ ઇચ્છે છે, અનેક લોકોના બોલાવવાથી દયાળુના ઘરમાં આવે છે.
અવાચચક્ષં પદમસ્ય સસ્વરુગ્રં નિધાતુરન્વાયમિચ્છન્ । અપૃચ્છમન્યાઁ ઉત તે મ આહુરિન્દ્રં નરો બુબુધાના અશેમ
હું એના પદને શોધતો હતો, જે ધ્વનિ ઉચ્ચારે છે, ધન આપનારના મહાન આસનને ઇચ્છતો; મેં બીજાને પૂછ્યું, અને એમણે મને કહ્યું: 'અમે, હે મનુષ્યો, શોધીને ઇન્દ્રને મેળવ્યો છે.'
પ્ર નુ વયં સુતે યા તે કૃતાનીન્દ્ર બ્રવામ યાનિ નો જુજોષઃ । વેદદવિદ્વાઞ્છૃણવચ્ચ વિદ્વાન્વહતેઽયં મઘવા સર્વસેનઃ
હવે, અમે સોમના પિંડ દબાવતાં તારી કૃતીઓનું વર્ણન કરીએ છીએ, ઇન્દ્ર, જે તું કરેલાં અને અમને ગમ્યાં છે. સમજદાર જાણે છે, અજ્ઞાન માત્ર સાંભળે છે; આ ઉદાર, સર્વ સેનાનો સ્વામી, બધું સહન કરે છે.
સ્થિરં મનશ્ચકૃષે જાત ઇન્દ્ર વેષીદેકો યુધયે ભૂયસશ્ચિત્ । અશ્માનં ચિચ્છવસા દિદ્યુતો વિ વિદો ગવામૂર્વમુસ્રિયાણામ્
ઇન્દ્ર, તું જન્મથી જ મન મજબૂત રાખ્યું, એકલાએ જ શોભા પામી અને અનેક સામે યુદ્ધ માટે ઊભો રહ્યો. તારી શક્તિથી તું પથ્થર પણ ફાટવી દીધો, અને ઉપાસકો માટે ગાયોની વિશાળ જગ્યા ખુલ્લી કરી.
પરો યત્ત્વં પરમ આજનિષ્ઠાઃ પરાવતિ શ્રુત્યં નામ બિભ્રત્ । અતશ્ચિદિન્દ્રાદભયન્ત દેવા વિશ્વા અપો અજયદ્દાસપત્નીઃ
જ્યારે તું દૂર, ઊંચા સ્થાને જન્મ્યો, અને દૂર વિસ્તારમાં પ્રસિદ્ધ નામ ધરાવતો હતો, ત્યાંથી દેવતાઓ પણ ઇન્દ્રથી ડરતા હતા; તેણે તમામ જળ અને દાસીઓ પર વિજય મેળવ્યો.
તુભ્યેદેતે મરુતઃ સુશેવા અર્ચન્ત્યર્કં સુન્વન્ત્યન્ધઃ । અહિમોહાનમપ આશયાનં પ્ર માયાભિર્માયિનં સક્ષદિન્દ્રઃ
ઇન્દ્ર, તારી માટે આ દયાળુ મારુતો ગીત ગાયે છે, સોમ અર્પણ કરે છે, દ્રાવ્ય પાંડે છે. ઇન્દ્રે પોતાની શક્તિથી છુપાયેલા અને કાવતરૂ સાપને માર્યો.
વિ ષૂ મૃધો જનુષા દાનમિન્વન્નહન્ગવા મઘવન્સંચકાનઃ । અત્રા દાસસ્ય નમુચેઃ શિરો યદવર્તયો મનવે ગાતુમિચ્છન્
ઉદાર, તું જન્મથી જ દુશ્મનોને વિખેર્યા, ગાયોને શોધતા ધન એકત્ર કર્યું. ત્યાં, જ્યારે તું દાસ નમુચીનું માથું ફેરવ્યું, તું મનુ માટે માર્ગ ખોલ્યો, પસાર થવાની ઇચ્છા રાખી.
યુજં હિ મામકૃથા આદિદિન્દ્ર શિરો દાસસ્ય નમુચેર્મથાયન્ । અશ્માનં ચિત્સ્વર્યં વર્તમાનં પ્ર ચક્રિયેવ રોદસી મરુદ્ભ્યઃ
હા, ઇન્દ્ર, ત્યારે તું મને જોડ્યો, દાસ નમુચીનું માથું કચડી નાખ્યું. ચમકતું અને ચાલતું પથ્થર પણ તું મારુતો માટે પ્રગટ કર્યો, જાણે બે જગત તું રચ્યા હોય.
સ્ત્રિયો હિ દાસ આયુધાનિ ચક્રે કિં મા કરન્નબલા અસ્ય સેનાઃ । અન્તર્હ્યખ્યદુભે અસ્ય ધેને અથોપ પ્રૈદ્યુધયે દસ્યુમિન્દ્રઃ
દાસે સ્ત્રીઓ જેવી હથિયારો બનાવ્યા; તેની નબળી સેનાઓ શું કરી શકી? તેની બંને ગાયો અંદર છુપાયેલી હતી, પણ ઇન્દ્ર યુદ્ધ માટે દોડી આવ્યો અને દાસ્યુને નષ્ટ કર્યો.
સમત્ર ગાવોઽભિતોઽનવન્તેહેહ વત્સૈર્વિયુતા યદાસન્ । સં તા ઇન્દ્રો અસૃજદસ્ય શાકૈર્યદીં સોમાસઃ સુષુતા અમન્દન્
અહીં ગાયો ચારે બાજુ એકસાથે રંભી, જ્યારે વાછરાંથી અલગ હતી. ઇન્દ્રે પોતાની શક્તિથી તેમને ફરી એકત્ર કરી, જ્યારે સારી રીતે દબાયેલ સોમ તેને આનંદ આપ્યો.
યદીં સોમા બભ્રુધૂતા અમન્દન્નરોરવીદ્વૃષભઃ સાદનેષુ । પુરંદરઃ પપિવાઁ ઇન્દ્રો અસ્ય પુનર્ગવામદદાદુસ્રિયાણામ્
જ્યારે પીળા, હલવાયેલા સોમ ઇન્દ્રને આનંદ આપ્યા, વૃષભ બેઠકોમાં દહાડ્યો. શહેરોનો નાશક ઇન્દ્ર, પીને, ઉપાસકોને ગાયો પાછી આપી.
ભદ્રમિદં રુશમા અગ્ને અક્રન્ગવાં ચત્વારિ દદતઃ સહસ્રા । ઋણંચયસ્ય પ્રયતા મઘાનિ પ્રત્યગ્રભીષ્મ નૃતમસ્ય નૃણામ્
આ શુભ છે, અગ્નિ, જે રૂશમાઓએ કર્યું, ચાર હજાર ગાયો આપી. દેવું ચૂકવનાર ઉદાર માટે, અમે માણસોમાં સૌથી ઉદારના દાન સ્વીકાર્યા.
સુપેશસં માવ સૃજન્ત્યસ્તં ગવાં સહસ્રૈ રુશમાસો અગ્ને । તીવ્રા ઇન્દ્રમમમન્દુઃ સુતાસોઽક્તોર્વ્યુષ્ટૌ પરિતક્મ્યાયાઃ
અગ્નિ, રૂશમાઓ સુંદર ભેટ આપે છે, હજારો ગાયોની સાથે. તીવ્ર સોમોએ ઇન્દ્રને આનંદિત કર્યો, પરિતકમ્યાના દિવસની ભોરે.
ઔચ્છત્સા રાત્રી પરિતક્મ્યા યાઁ ઋણંચયે રાજનિ રુશમાનામ્ । અત્યો ન વાજી રઘુરજ્યમાનો બભ્રુશ્ચત્વાર્યસનત્સહસ્રા
પરિતકમ્યાની રાત પ્રકાશિત થઈ, જ્યારે રૂશમાઓના રાજા ઋણંચય હાજર હતા. ઝડપી ઘોડા જેવી, ભૂરા એ ચાર હજાર મેળવી લીધા.
ચતુઃસહસ્રં ગવ્યસ્ય પશ્વઃ પ્રત્યગ્રભીષ્મ રુશમેષ્વગ્ને । ઘર્મશ્ચિત્તપ્તઃ પ્રવૃજે ય આસીદયસ્મયસ્તમ્વાદામ વિપ્રાઃ
અગ્નિ, અમે રૂશમાઓ પાસેથી ચાર હજાર ગાયો અને પશુઓ સ્વીકાર્યા. તપેલી પણ, જે મૂકવામાં આવી હતી, અમે જ્ઞાની લોકો તેને તેમનું જાહેર કરીએ છીએ.
ઇન્દ્રો રથાય પ્રવતં કૃણોતિ યમધ્યસ્થાન્મઘવા વાજયન્તમ્ । યૂથેવ પશ્વો વ્યુનોતિ ગોપા અરિષ્ટો યાતિ પ્રથમઃ સિષાસન્
ઇન્દ્ર રથ માટે માર્ગ બનાવે છે, જે વચ્ચે ઊભો રહી વિજય માટે પ્રયત્ન કરે છે. ગાયપાલ ગાયોને જુદી જુદી કરે છે, એ રીતે અખંડિત એક પ્રથમ જાય છે, વિજય માટે ઉત્સુક.
આ પ્ર દ્રવ હરિવો મા વિ વેનઃ પિશઙ્ગરાતે અભિ નઃ સચસ્વ । નહિ ત્વદિન્દ્ર વસ્યો અન્યદસ્ત્યમેનાઁશ્ચિજ્જનિવતશ્ચકર્થ
ઇન્દ્ર, તારા પીળા ઘોડા સાથે આગળ ધપ, વિલંબ ન કર; અમને નજીક આવ. તારા સિવાય કોઈ સંપત્તિ નથી, ઇન્દ્ર; લોકોમાં પણ, તું જ આ કર્યું છે.
ઉદ્યત્સહઃ સહસ આજનિષ્ટ દેદિષ્ટ ઇન્દ્ર ઇન્દ્રિયાણિ વિશ્વા । પ્રાચોદયત્સુદુઘા વવ્રે અન્તર્વિ જ્યોતિષા સંવવૃત્વત્તમોઽવઃ
શક્તિશાળી જન્મ્યો, ઇન્દ્ર, સૌથી શક્તિશાળી, પોતાની બધી શક્તિઓ દર્શાવી. તેણે વાડમાં હંમેશા દૂધ આપતી ગાયને ચલાવી, પ્રકાશથી ભેગું થયેલું અંધકાર દૂર કર્યું.
અનવસ્તે રથમશ્વાય તક્ષન્ત્વષ્ટા વજ્રં પુરુહૂત દ્યુમન્તમ્ । બ્રહ્માણ ઇન્દ્રં મહયન્તો અર્કૈરવર્ધયન્નહયે હન્તવા ઉ
કારગરો ઘોડા માટે રથ બનાવે છે, ત્વષ્ટા તારા માટે તેજસ્વી વજ્ર બનાવે છે, બહુ બોલાવાતા. પુજારીઓ, ઇન્દ્રને સ્તુતિથી મહિમા આપે છે, જેથી યુદ્ધમાં દુશ્મનને મારવા માટે તે વધે.
વૃષ્ણે યત્તે વૃષણો અર્કમર્ચાનિન્દ્ર ગ્રાવાણો અદિતિઃ સજોષાઃ । અનશ્વાસો યે પવયોઽરથા ઇન્દ્રેષિતા અભ્યવર્તન્ત દસ્યૂન્
શક્તિશાળી માટે, શક્તિશાળી લોકો ગીત ગાયે, ઇન્દ્ર, પથ્થરો સાથે, અદિતિ સહયોગમાં. જે ઘોડા વગર, રથ વગર છે, ઇન્દ્રના પ્રેરણે દાસ્યુઓને પાછા હલાવ્યા.
પ્ર તે પૂર્વાણિ કરણાનિ વોચં પ્ર નૂતના મઘવન્યા ચકર્થ । શક્તીવો યદ્વિભરા રોદસી ઉભે જયન્નપો મનવે દાનુચિત્રાઃ
હું તારી જૂની અને નવી કરામતોનું વર્ણન કરું છું, દયાળુ, તું બન્ને આકાશને સહેજે ઉઠાવે છે; તું પાણી પર વિજય મેળવીને મનુષ્યોને અદભુત દાન આપે છે.
તદિન્નુ તે કરણં દસ્મ વિપ્રાહિં યદ્ઘ્નન્નોજો અત્રામિમીથાઃ । શુષ્ણસ્ય ચિત્પરિ માયા અગૃભ્ણાઃ પ્રપિત્વં યન્નપ દસ્યૂઁરસેધઃ
હા, આ તું કરેલું કાર્ય છે, વિદ્વાનોએ જેની પ્રશંસા કરી છે; દુશ્મનને માર્યા પછી તું તારી શક્તિ અહીં માપી, તું શુષ્ણાની માયા પકડી અને દાસ્યોને પાણીમાંથી દૂર કરી, અને તેમના જૂના પ્રવાહને સ્થાપિત કર્યો.
ત્વમપો યદવે તુર્વશાયારમયઃ સુદુઘાઃ પાર ઇન્દ્ર । ઉગ્રમયાતમવહો હ કુત્સં સં હ યદ્વામુશનારન્ત દેવાઃ
તું, ઇન્દ્ર, યદુ અને તુર્વશા માટે પાણી વહાવ્યા, તેમને ખૂબ ફળદાયી બનાવ્યા; તું ઉગ્ર આયુ અને કુત્સાને સલામત પાર પહોંચાડ્યા, અને દેવતાઓ તારી સાથે આનંદિત થયા.
ઇન્દ્રાકુત્સા વહમાના રથેના વામત્યા અપિ કર્ણે વહન્તુ । નિઃ ષીમદ્ભ્યો ધમથો નિઃ ષધસ્થાન્મઘોનો હૃદો વરથસ્તમાંસિ
ઇન્દ્ર અને કુત્સા, રથમાં બેઠા, બે સુંદર ગાયિકાઓને તારો ગીત તારા કાન સુધી પહોંચાડવા દે; દયાળુ, નિઃશબ્દોને અને અલગ બેઠેલા લોકોને દૂર કર, અને અમારા હૃદયમાંથી અંધકાર દૂર કર.
વાતસ્ય યુક્તાન્સુયુજશ્ચિદશ્વાન્કવિશ્ચિદેષો અજગન્નવસ્યુઃ । વિશ્વે તે અત્ર મરુતઃ સખાય ઇન્દ્ર બ્રહ્માણિ તવિષીમવર્ધન્
હવા ના સારી રીતે જોડાયેલા ઘોડા અને વિદ્વાન પણ તારી કૃપા મેળવવા અહીં આવ્યા છે; બધા મારુત તારા મિત્ર છે, ઇન્દ્ર, અને તેમણે તારી શક્તિ પોતાના ભજનો દ્વારા વધારી છે.
સૂરશ્ચિદ્રથં પરિતક્મ્યાયાં પૂર્વં કરદુપરં જૂજુવાંસમ્ । ભરચ્ચક્રમેતશઃ સં રિણાતિ પુરો દધત્સનિષ્યતિ ક્રતું નઃ
સૂર્ય પણ રથની આસપાસ ફરતો જાય છે, પહેલા તેને તૈયાર કરે છે, પછી આગળ ધપાવે છે; ચક્ર, ઝડપી ને લઇ, જોડાય છે અને આગળ જાય છે, અને તે અમારો સંકલ્પ સ્થાપિત કરશે.