સ હિ દ્યુભિર્જનાનાં હોતા દક્ષસ્ય બાહ્વોઃ । વિ હવ્યમગ્નિરાનુષગ્ભગો ન વારમૃણ્વતિ
અગ્નિ લોકોમાં યજ્ઞકર્તા છે, કુશળતાની બાહુ ધરાવે છે; તે ભાગા જેવો, યજ્ઞના હવન વહેંચે છે અને ઇચ્છુકોને કૃપા આપે છે.
અસ્ય સ્તોમે મઘોનઃ સખ્યે વૃદ્ધશોચિષઃ । વિશ્વા યસ્મિન્તુવિષ્વણિ સમર્યે શુષ્મમાદધુઃ
જેની મિત્રતા ઉદાર છે, જેની જ્યોતિ પ્રબળ છે, એ અગ્નિને સભામાં સર્વે શક્તિઓએ પોતાનું બળ અર્પણ કર્યું છે.
અધા હ્યગ્ન એષાં સુવીર્યસ્ય મંહના । તમિદ્યહ્વં ન રોદસી પરિ શ્રવો બભૂવતુઃ
આ લોકોમાં અગ્નિ બહાદુરી માટે પ્રસિદ્ધ છે; તેની કીર્તિ આકાશ અને પૃથ્વી સુધી વ્યાપે છે.
નૂ ન એહિ વાર્યમગ્ને ગૃણાન આ ભર । યે વયં યે ચ સૂરયઃ સ્વસ્તિ ધામહે સચોતૈધિ પૃત્સુ નો વૃધે
હવે, હે અગ્નિ, અમે તારી સ્તુતિ કરીએ છીએ, અમને ઇચ્છિત દાન આપ. અમે અને અમારા સજ્જનો સુખી રહીએ, યુદ્ધમાં અમારું બળ વધે.
આ યજ્ઞૈર્દેવ મર્ત્ય ઇત્થા તવ્યાંસમૂતયે । અગ્નિં કૃતે સ્વધ્વરે પૂરુરીળીતાવસે
યજ્ઞ દ્વારા મનુષ્ય દેવ પાસે સહાય માટે આવે છે; અગ્નિ, યજ્ઞસ્થળે સ્થાપિત, સહાય માટે વખાણાય છે.
અસ્ય હિ સ્વયશસ્તર આસા વિધર્મન્મન્યસે । તં નાકં ચિત્રશોચિષં મન્દ્રં પરો મનીષયા
પોતાની મહિમા માટે, તે પોતાને શ્રેષ્ઠ માને છે, જે યજ્ઞ કરે છે; એ સ્વર્ગ, તેજસ્વી જ્યોતિથી, વિદ્વાનોને આનંદ આપે છે.
અસ્ય વાસા ઉ અર્ચિષા ય આયુક્ત તુજા ગિરા । દિવો ન યસ્ય રેતસા બૃહચ્છોચન્ત્યર્ચયઃ
તેની વસ્ત્રો એ જ્યોતિ છે, જે તે શક્તિશાળી વાણીથી જોડે છે; સ્વર્ગના બીજ જેવો, તેની કિરણો તેજથી પ્રકાશે છે.
અસ્ય ક્રત્વા વિચેતસો દસ્મસ્ય વસુ રથ આ । અધા વિશ્વાસુ હવ્યોઽગ્નિર્વિક્ષુ પ્ર શસ્યતે
પારખી અને સારા મનથી, એ વિદ્વાન રથ પર સવાર થાય છે; એ રીતે, દરેક જાતિમાં અગ્નિ હવન માટે પ્રસિદ્ધ છે.
નૂ ન ઇદ્ધિ વાર્યમાસા સચન્ત સૂરયઃ । ઊર્જો નપાદભિષ્ટયે પાહિ શગ્ધિ સ્વસ્તય ઉતૈધિ પૃત્સુ નો વૃધે
હવે ખરેખર, સજ્જનો ઇચ્છિત દાન મેળવે છે; બળના પુત્ર, અમને પૂર્ણતા માટે રક્ષ, સુખ આપ અને યુદ્ધમાં અમારું બળ વધાર.
પ્રાતરગ્નિઃ પુરુપ્રિયો વિશ સ્તવેતાતિથિઃ । વિશ્વાનિ યો અમર્ત્યો હવ્યા મર્તેષુ રણ્યતિ
પ્રભાતે, અગ્નિ, જે સૌને પ્રિય છે, તેને લોકોના અતિથિ તરીકે વખવાય; એ અમર, મનુષ્યોમાં સર્વે હવન ગ્રહણ કરે છે.
દ્વિતાય મૃક્તવાહસે સ્વસ્ય દક્ષસ્ય મંહના । ઇન્દું સ ધત્ત આનુષક્સ્તોતા ચિત્તે અમર્ત્ય
બીજી વાર, હવન લેનારને, પોતાની કુશળતાની મહિમાથી, એ અમર, ગાયક દ્વારા સતત વખવાતો, સોમ પાન કરે છે.
તં વો દીર્ઘાયુશોચિષં ગિરા હુવે મઘોનામ્ । અરિષ્ટો યેષાં રથો વ્યશ્વદાવન્નીયતે
તે દીર્ઘાયુ અને તેજસ્વી અગ્નિને હું ગીતથી બોલાવું છું, ઉદાર લોકો માટે; જેમના રથને કશું થાય નહીં, તે ઘોડાઓથી ઝડપથી દોડે છે.
ચિત્રા વા યેષુ દીધિતિરાસન્નુક્થા પાન્તિ યે । સ્તીર્ણં બર્હિઃ સ્વર્ણરે શ્રવાંસિ દધિરે પરિ
જ્યાં પ્રકાશ આવે છે, તેઓ તેજસ્વી બને છે; તેઓ સ્તુતિઓનું રક્ષણ કરે છે અને વિચ્છાયેલ કૂશ પર ચારે તરફ કીર્તિ ફેલાવે છે.
યે મે પઞ્ચાશતં દદુરશ્વાનાં સધસ્તુતિ । દ્યુમદગ્ને મહિ શ્રવો બૃહત્કૃધિ મઘોનાં નૃવદમૃત નૃણામ્
જેઓએ મને પચાસ ઘોડા અને પ્રશંસા આપી, હે અગ્નિ, ઉદાર, પરાક્રમી અને અમર પુરુષોની મહાન અને તેજસ્વી કીર્તિ વધાર.
અભ્યવસ્થાઃ પ્ર જાયન્તે પ્ર વવ્રેર્વવ્રિશ્ચિકેત । ઉપસ્થે માતુર્વિ ચષ્ટે
સંતાન જન્મે છે અને ફૂલેફાલે છે, બંધ બારણું ખુલ્લું અને સમજાય છે; કોઈ માતાની ગોદમાં નજર કરે છે.
જુહુરે વિ ચિતયન્તોઽનિમિષં નૃમ્ણં પાન્તિ । આ દૃળ્હાં પુરં વિવિશુઃ
યજ્ઞ કરીને, સમજદારીથી, અડગ શક્તિની રક્ષા કરે છે; તેઓ મજબૂત કિલ્લામાં પ્રવેશ કરે છે.
આ શ્વૈત્રેયસ્ય જન્તવો દ્યુમદ્વર્ધન્ત કૃષ્ટયઃ । નિષ્કગ્રીવો બૃહદુક્થ એના મધ્વા ન વાજયુઃ
શ્વૈત્રેયના લોકો તેજસ્વી બની વધે છે; બ્રિહદુક્થ, ગળામાં હાર પહેરેલો, મધ જેવી મીઠાશ સાથે, ઈનામ માટે આગળ વધે છે.
પ્રિયં દુગ્ધં ન કામ્યમજામિ જામ્યોઃ સચા । ઘર્મો ન વાજજઠરોઽદબ્ધઃ શશ્વતો દભઃ
ઇચ્છિત દુધ જેવું પ્રિય અને લલચાવનારું, હું પોતાના સગાં સાથે જોડાય છું; ઈનામના પેટમાં ગરમી જેવું, છેતરપિંડી વગરનું અને સતત છેતરવું છે.
ક્રીળન્નો રશ્મ આ ભુવઃ સં ભસ્મના વાયુના વેવિદાનઃ । તા અસ્ય સન્ધૃષજો ન તિગ્માઃ સુસંશિતા વક્ષ્યો વક્ષણેસ્થાઃ
રમતો રશ્મિ પ્રગટ થાય છે, રાખ અને પવનથી સ્પષ્ટ દેખાય છે; એની તીક્ષ્ણ અને સારી રીતે બંધાયેલાં બંધન વહન કરવા તૈયાર છે, વહનકર્તામાં મૂકવામાં આવે છે.
યમગ્ને વાજસાતમ ત્વં ચિન્મન્યસે રયિમ્ । તં નો ગીર્ભિઃ શ્રવાય્યં દેવત્રા પનયા યુજમ્
હે અગ્નિ, જે ધન તું આપવાનું યોગ્ય માને છે, એ અમને પ્રસિદ્ધ અને યોગ્ય રૂપે આપણા ગીતો દ્વારા, દેવતાઓ માટે જોડાયેલું, પ્રાપ્ત થાય.
યે અગ્ને નેરયન્તિ તે વૃદ્ધા ઉગ્રસ્ય શવસઃ । અપ દ્વેષો અપ હ્વરોઽન્યવ્રતસ્ય સશ્ચિરે
જે અગ્નિ પાસે આવે છે, તેઓ તીવ્ર શક્તિથી મજબૂત બને છે; તેઓ દ્વેષ અને અપમાન દૂર કરે છે અને દુરાચારના માર્ગથી દૂર રહે છે.
હોતારં ત્વા વૃણીમહેઽગ્ને દક્ષસ્ય સાધનમ્ । યજ્ઞેષુ પૂર્વ્યં ગિરા પ્રયસ્વન્તો હવામહે
અમે તને, અગ્નિ, યજ્ઞના પુરોહિત તરીકે પસંદ કરીએ છીએ, કાર્યસાધક તરીકે; યજ્ઞોમાં, અવાજથી, તને ઉત્સાહપૂર્વક બોલાવીએ છીએ.
ઇત્થા યથા ત ઊતયે સહસાવન્દિવેદિવે । રાય ઋતાય સુક્રતો ગોભિઃ ષ્યામ સધમાદો વીરૈઃ સ્યામ સધમાદઃ
જેમ તું, શક્તિશાળી, દિન પ્રતિદિન સહાય માટે બોલાવવામાં આવે છે, ધન, સત્ય અને સારા કાર્યો માટે; અમે ગાય અને વીર સાથે સહભાગી બનીએ, સહભાગી બનીએ.
મનુષ્વત્ત્વા નિ ધીમહિ મનુષ્વત્સમિધીમહિ । અગ્ને મનુષ્વદઙ્ગિરો દેવાન્દેવયતે યજ
અમે તને મનુષ્ય સમાન અર્પણ કરીએ છીએ, મનુષ્ય સમાન પ્રગટ કરીએ છીએ; અગ્નિ, મનુષ્ય સમાન, અંગિરસ, ભક્ત માટે દેવતાઓની પૂજા કર.
ત્વં હિ માનુષે જનેઽગ્ને સુપ્રીત ઇધ્યસે । સ્રુચસ્ત્વા યન્ત્યાનુષક્સુજાત સર્પિરાસુતે
હે અગ્નિ, માનવ સમૂહમાં તું આનંદથી પ્રગટ થાય છે; પાત્રો તારી પાસે ક્રમશઃ આવે છે, સારી રીતે જન્મેલા, ઘીથી ભરેલા.
ત્વાં વિશ્વે સજોષસો દેવાસો દૂતમક્રત । સપર્યન્તસ્ત્વા કવે યજ્ઞેષુ દેવમીળતે
બધા દેવતાઓ એકસાથે તને દૂત બનાવે છે; યજ્ઞોમાં તને, કવિ, પૂજાથી સન્માન આપે છે અને દેવ તરીકે બોલાવે છે.
દેવં વો દેવયજ્યયાગ્નિમીળીત મર્ત્યઃ । સમિદ્ધઃ શુક્ર દીદિહ્યૃતસ્ય યોનિમાસદઃ સસસ્ય યોનિમાસદઃ
માણસે દેવ સમી પૂજા દ્વારા અગ્નિ દેવની આરાધના કરવી જોઈએ; પ્રગટ, તેજસ્વી, તું સત્યના ગર્ભમાં, સમૃદ્ધિના ગર્ભમાં બેઠો છે.
પ્ર વિશ્વસામન્નત્રિવદર્ચા પાવકશોચિષે । યો અધ્વરેષ્વીડ્યો હોતા મન્દ્રતમો વિશિ
ચાલો અમે શુદ્ધ, તેજસ્વી જ્યોતિનું ગીતથી સ્તુતિ કરીએ, જે યજ્ઞોમાં બોલાવવાનો છે, સર્વમાં સૌથી આનંદદાયક પુરોહિત છે.
ન્યગ્નિં જાતવેદસં દધાતા દેવમૃત્વિજમ્ । પ્ર યજ્ઞ એત્વાનુષગદ્યા દેવવ્યચસ્તમઃ
અગ્નિને, સર્વજ્ઞાને, દેવ પુરોહિત તરીકે સ્થાપિત કરો; યજ્ઞ એના અનુસરે, હે દેવો, તમે સર્વથી વધુ દેવત્વ ધરાવનાર છો.
ચિકિત્વિન્મનસં ત્વા દેવં મર્તાસ ઊતયે । વરેણ્યસ્ય તેઽવસ ઇયાનાસો અમન્મહિ
વિચારશીલ મનથી, મનુષ્યો તને, દેવ, સહાય માટે શોધે છે; તારી શ્રેષ્ઠ કૃપાથી, અમે તારી સહાયની ઇચ્છા લઈને આવ્યા છીએ.