સખાયસ્તે વિષુણા અગ્ન એતે શિવાસઃ સન્તો અશિવા અભૂવન્ । અધૂર્ષત સ્વયમેતે વચોભિરૃજૂયતે વૃજિનાનિ બ્રુવન્તઃ
હે અગ્નિ, તમારા મિત્રો અલગ-અલગ છે; કેટલાક શુભ છે, તો કેટલાક અશુભ બની ગયા છે. તેઓ પોતે જ ડગમગ્યા છે; વચનમાં તો સચ્ચાઈ કહે છે, પણ ખરેખર ખોટું બોલે છે.
યસ્તે અગ્ને નમસા યજ્ઞમીટ્ટ ઋતં સ પાત્યરુષસ્ય વૃષ્ણઃ । તસ્ય ક્ષયઃ પૃથુરા સાધુરેતુ પ્રસર્સ્રાણસ્ય નહુષસ્ય શેષઃ
જે વ્યક્તિ ભક્તિપૂર્વક યજ્ઞ ઇચ્છે છે, એ અગ્નિ સત્યનું રક્ષણ કરે છે, તે લાલ વાછરડાને પણ બચાવે છે. મહાન પ્રયત્નશીલ નાહુષનું વિશાળ અને શુભ ઘર હંમેશા ટકી રહે.
અર્ચન્તસ્ત્વા હવામહેઽર્ચન્તઃ સમિધીમહિ । અગ્ને અર્ચન્ત ઊતયે
અમે તારી સ્તુતિથી તને બોલાવીએ છીએ, તને સ્તુતિથી પ્રજ્વલિત કરીએ છીએ. હે અગ્નિ, તારી સ્તુતિથી અમને સહાય આપ.
અગ્ને સ્તોમં મનામહે સિધ્રમદ્ય દિવિસ્પૃશઃ । દેવસ્ય દ્રવિણસ્યવઃ
હે અગ્નિ, અમે તને ગીતથી સન્માન કરીએ છીએ, તું આજે જલદી આવજે, આકાશને સ્પર્શ કરનારો, દેવતાનું ધન લાવનાર.
અગ્નિર્જુષત નો ગિરો હોતા યો માનુષેષ્વા । સ યક્ષદ્દૈવ્યં જનમ્
અગ્નિ, તું માનવોમાં યજ્ઞકર્તા છે, તું અમારી વાણી સ્વીકારજે. તું દેવતાઓની સભામાં પૂજા કરે.
ત્વમગ્ને સપ્રથા અસિ જુષ્ટો હોતા વરેણ્યઃ । ત્વયા યજ્ઞં વિ તન્વતે
હે અગ્નિ, તું પ્રસિદ્ધ છે, પસંદ કરેલો યજ્ઞકર્તા છે, સન્માન પાત્ર છે. તારા દ્વારા લોકો યજ્ઞ ફેલાવે છે.
ત્વામગ્ને વાજસાતમં વિપ્રા વર્ધન્તિ સુષ્ટુતમ્ । સ નો રાસ્વ સુવીર્યમ્
હે અગ્નિ, તું બળમાં સર્વશ્રેષ્ઠ છે, વિદ્વાનો તારી બહુ પ્રશંસા કરે છે. તું અમને ઉત્તમ પરાક્રમ આપ.
અગ્ને નેમિરરાઁ ઇવ દેવાઁસ્ત્વં પરિભૂરસિ । આ રાધશ્ચિત્રમૃઞ્જસે
હે અગ્નિ, તું કિનારા વિના ચક્ર જેવો છે, તું દેવતાઓને પણ વટાવી જાય છે. તું અમને સુંદર દાન આપે છે.
અગ્નિં સ્તોમેન બોધય સમિધાનો અમર્ત્યમ્ । હવ્યા દેવેષુ નો દધત્
અગ્નિને સ્તુતિથી જગાડો, પ્રજ્વલિત કરો, અમર છે એ. અમારા હવન દેવતાઓ સુધી પહોંચાડો.
તમધ્વરેષ્વીળતે દેવં મર્તા અમર્ત્યમ્ । યજિષ્ઠં માનુષે જને
યજ્ઞમાં મનુષ્યો એ અમર દેવતાની ઉપાસના કરે છે, જે મનુષ્યોમાં સર્વશ્રેષ્ઠ યજ્ઞકર્તા છે.
તં હિ શશ્વન્ત ઈળતે સ્રુચા દેવં ઘૃતશ્ચુતા । અગ્નિં હવ્યાય વોળ્હવે
એ દેવતાની હંમેશા ઘીથી ટપકતા ચમચાથી આરાધના થાય છે—અગ્નિ, જે હવન પહોંચાડે છે.
અગ્નિર્જાતો અરોચત ઘ્નન્દસ્યૂઞ્જ્યોતિષા તમઃ । અવિન્દદ્ગા અપઃ સ્વઃ
અગ્નિ જન્મ્યો ત્યારે તેજથી દસ્યુઓ અને અંધકારનો નાશ કર્યો. એએ ગાય, પાણી અને સૂર્ય શોધી કાઢ્યા.
અગ્નિમીળેન્યં કવિં ઘૃતપૃષ્ઠં સપર્યત । વેતુ મે શૃણવદ્ધવમ્
અગ્નિ, જે પૂજ્ય કવિ છે, ઘીથી તેજ ધરાવે છે, તેની આરાધના કરો. એ આવે, અમારી પ્રાર્થના સાંભળે.
અગ્નિં ઘૃતેન વાવૃધુ સ્તોમેભિર્વિશ્વચર્ષણિમ્ । સ્વાધીભિર્વચસ્યુભિઃ
અગ્નિને ઘી અને સ્તુતિથી, સર્વજ્ઞાન દેવને, પોતાની પસંદગીના વચનોથી વધુ શક્તિશાળી બનાવવામાં આવ્યો છે.
પ્ર વેધસે કવયે વેદ્યાય ગિરં ભરે યશસે પૂર્વ્યાય । ઘૃતપ્રસત્તો અસુરઃ સુશેવો રાયો ધર્તા ધરુણો વસ્વો અગ્નિઃ
જ્ઞાનવાન, કવિ અને જાણવા યોગ્ય અગ્નિ માટે, હું પ્રાચીન યશસ્વી સ્તુતિ ગાઉં છું. ઘીથી સ્થાપિત, કૃપાળુ અસુર, ધનના ધારક, સંપત્તિના આધાર—એવા અગ્નિ.
ઋતેન ઋતં ધરુણં ધારયન્ત યજ્ઞસ્ય શાકે પરમે વ્યોમન્ । દિવો ધર્મન્ધરુણે સેદુષો નૄઞ્જાતૈરજાતાઁ અભિ યે નનક્ષુઃ
સત્યથી, તેઓ સત્ય અને આધારને ટકાવે છે, યજ્ઞની શક્તિમાં, સર્વોચ્ચ આકાશમાં. જન્મેલા અને અજન્મા, જેમણે નજીક આવ્યા છે, તેઓએ મનુષ્યોમાં સ્વર્ગના નિયમો સ્થાપ્યા છે.
અઙ્હોયુવસ્તન્વસ્તન્વતે વિ વયો મહદ્દુષ્ટરં પૂર્વ્યાય । સ સંવતો નવજાતસ્તુતુર્યાત્સિઙ્હં ન ક્રુદ્ધમભિતઃ પરિ ષ્ઠુઃ
તમે યુવાન અને શક્તિશાળી છો, તમે એ વિશાળ અને મુશ્કેલ માર્ગને પાથરો છો, જે પ્રાચીન માટે પસાર થવો મુશ્કેલ છે. એ નવજાત, સિંહ જેવો ક્રોધિત થઈને ચારે તરફ ઝડપથી ફરે છે.
માતેવ યદ્ભરસે પપ્રથાનો જનંજનં ધાયસે ચક્ષસે ચ । વયોવયો જરસે યદ્દધાનઃ પરિ ત્મના વિષુરૂપો જિગાસિ
માતા જેવું પ્રેમથી, તમે દરેક માણસને પોષો છો, તેમને વધારો છો, તેમની કાળજી લો છો અને નજર રાખો છો. તમે યુવાની અને વૃદ્ધાવસ્થાને જાળવો છો અને તમારી જાતે જ દરેકને જીતવા પ્રયત્ન કરો છો.
વાજો નુ તે શવસસ્પાત્વન્તમુરું દોઘં ધરુણં દેવ રાયઃ । પદં ન તાયુર્ગુહા દધાનો મહો રાયે ચિતયન્નત્રિમસ્પઃ
હે દેવ, તમારી શક્તિ અમને વિશાળ અને સુરક્ષિત ધન આપે, સુખ-સમૃદ્ધિ માટે. પિતા જેવો, તમે ગુપ્ત રીતે પગ મુકો છો અને મહાન ધનને ઓળખો છો, ક્યારેય નિષ્ફળ થાતા નથી.
બૃહદ્વયો હિ ભાનવેઽર્ચા દેવાયાગ્નયે । યં મિત્રં ન પ્રશસ્તિભિર્મર્તાસો દધિરે પુરઃ
ખરેખર, તેજસ્વી અગ્નિદેવ માટે મહાન યજ્ઞ અર્પણ થાય છે, જેમને મનુષ્યો મીત્રા જેવો માની, સ્તુતિથી આગળ રાખે છે.
સ હિ દ્યુભિર્જનાનાં હોતા દક્ષસ્ય બાહ્વોઃ । વિ હવ્યમગ્નિરાનુષગ્ભગો ન વારમૃણ્વતિ
અગ્નિ લોકોમાં યજ્ઞકર્તા છે, કુશળતાની બાહુ ધરાવે છે; તે ભાગા જેવો, યજ્ઞના હવન વહેંચે છે અને ઇચ્છુકોને કૃપા આપે છે.
અસ્ય સ્તોમે મઘોનઃ સખ્યે વૃદ્ધશોચિષઃ । વિશ્વા યસ્મિન્તુવિષ્વણિ સમર્યે શુષ્મમાદધુઃ
જેની મિત્રતા ઉદાર છે, જેની જ્યોતિ પ્રબળ છે, એ અગ્નિને સભામાં સર્વે શક્તિઓએ પોતાનું બળ અર્પણ કર્યું છે.
અધા હ્યગ્ન એષાં સુવીર્યસ્ય મંહના । તમિદ્યહ્વં ન રોદસી પરિ શ્રવો બભૂવતુઃ
આ લોકોમાં અગ્નિ બહાદુરી માટે પ્રસિદ્ધ છે; તેની કીર્તિ આકાશ અને પૃથ્વી સુધી વ્યાપે છે.
નૂ ન એહિ વાર્યમગ્ને ગૃણાન આ ભર । યે વયં યે ચ સૂરયઃ સ્વસ્તિ ધામહે સચોતૈધિ પૃત્સુ નો વૃધે
હવે, હે અગ્નિ, અમે તારી સ્તુતિ કરીએ છીએ, અમને ઇચ્છિત દાન આપ. અમે અને અમારા સજ્જનો સુખી રહીએ, યુદ્ધમાં અમારું બળ વધે.
આ યજ્ઞૈર્દેવ મર્ત્ય ઇત્થા તવ્યાંસમૂતયે । અગ્નિં કૃતે સ્વધ્વરે પૂરુરીળીતાવસે
યજ્ઞ દ્વારા મનુષ્ય દેવ પાસે સહાય માટે આવે છે; અગ્નિ, યજ્ઞસ્થળે સ્થાપિત, સહાય માટે વખાણાય છે.
અસ્ય હિ સ્વયશસ્તર આસા વિધર્મન્મન્યસે । તં નાકં ચિત્રશોચિષં મન્દ્રં પરો મનીષયા
પોતાની મહિમા માટે, તે પોતાને શ્રેષ્ઠ માને છે, જે યજ્ઞ કરે છે; એ સ્વર્ગ, તેજસ્વી જ્યોતિથી, વિદ્વાનોને આનંદ આપે છે.
અસ્ય વાસા ઉ અર્ચિષા ય આયુક્ત તુજા ગિરા । દિવો ન યસ્ય રેતસા બૃહચ્છોચન્ત્યર્ચયઃ
તેની વસ્ત્રો એ જ્યોતિ છે, જે તે શક્તિશાળી વાણીથી જોડે છે; સ્વર્ગના બીજ જેવો, તેની કિરણો તેજથી પ્રકાશે છે.
અસ્ય ક્રત્વા વિચેતસો દસ્મસ્ય વસુ રથ આ । અધા વિશ્વાસુ હવ્યોઽગ્નિર્વિક્ષુ પ્ર શસ્યતે
પારખી અને સારા મનથી, એ વિદ્વાન રથ પર સવાર થાય છે; એ રીતે, દરેક જાતિમાં અગ્નિ હવન માટે પ્રસિદ્ધ છે.
નૂ ન ઇદ્ધિ વાર્યમાસા સચન્ત સૂરયઃ । ઊર્જો નપાદભિષ્ટયે પાહિ શગ્ધિ સ્વસ્તય ઉતૈધિ પૃત્સુ નો વૃધે
હવે ખરેખર, સજ્જનો ઇચ્છિત દાન મેળવે છે; બળના પુત્ર, અમને પૂર્ણતા માટે રક્ષ, સુખ આપ અને યુદ્ધમાં અમારું બળ વધાર.
પ્રાતરગ્નિઃ પુરુપ્રિયો વિશ સ્તવેતાતિથિઃ । વિશ્વાનિ યો અમર્ત્યો હવ્યા મર્તેષુ રણ્યતિ
પ્રભાતે, અગ્નિ, જે સૌને પ્રિય છે, તેને લોકોના અતિથિ તરીકે વખવાય; એ અમર, મનુષ્યોમાં સર્વે હવન ગ્રહણ કરે છે.