નૂ રોદસી અહિના બુધ્ન્યેન સ્તુવીત દેવી અપ્યેભિરિષ્ટૈઃ । સમુદ્રં ન સંચરણે સનિષ્યવો ઘર્મસ્વરસો નદ્યો અપ વ્રન્
હવે આકાશ અને પૃથ્વી, અને ભયાનક સાપ સાથે, આ પસંદ કરેલા અર્પણોથી દેવીઓ તરીકે સ્તુતિ પામે. જેમ નદીઓ સમુદ્રમાં મળે છે, તેમ ગરમી અને મીઠાશથી ભરેલા પ્રવાહો એમના પાણી એક કરે.
દેવૈર્નો દેવ્યદિતિર્નિ પાતુ દેવસ્ત્રાતા ત્રાયતામપ્રયુચ્છન્ । નહિ મિત્રસ્ય વરુણસ્ય ધાસિમર્હામસિ પ્રમિયં સાન્વગ્નેઃ
દેવતાઓ સાથે દેવી આદિતિ અમને રક્ષે; દેવ રક્ષક અમને વિલંબ વિના બચાવે. કેમ કે અમે મિત્ર અને વરુણના આદેશ કે અગ્નિના માર્ગનું ઉલ્લંઘન કરવા યોગ્ય નથી.
અગ્નિરીશે વસવ્યસ્યાગ્નિર્મહઃ સૌભગસ્ય । તાન્યસ્મભ્યં રાસતે
અગ્નિ ધનની અને મહાન શુભતાનો સ્વામી છે. એ બધું અમને આપે એવી પ્રાર્થના કરીએ છીએ.
ઉષો મઘોન્યા વહ સૂનૃતે વાર્યા પુરુ । અસ્મભ્યં વાજિનીવતિ
હે ઉષા, તું અમને ઉદાર દાન, મીઠા વચન અને અનેક પુરસ્કારો આપ. તું અમને શક્તિથી ભરપૂર ભેટો આપ.
તત્સુ નઃ સવિતા ભગો વરુણો મિત્રો અર્યમા । ઇન્દ્રો નો રાધસા ગમત્
સવિતા, ભાગ, વરુણ, મિત્ર, અર્યમા અને ઇન્દ્ર એમની કૃપા અને સંપત્તિ લઈને અમારે આવે.
મહી દ્યાવાપૃથિવી ઇહ જ્યેષ્ઠે રુચા ભવતાં શુચયદ્ભિરર્કૈઃ । યત્સીં વરિષ્ઠે બૃહતી વિમિન્વન્રુવદ્ધોક્ષા પપ્રથાનેભિરેવૈઃ
મહાન આકાશ અને પૃથ્વી, તમે અહીં શ્રેષ્ઠતા અને શુદ્ધ કિરણોથી પ્રકાશિત થો. જ્યારે તમે વિશાળ જગ્યા માપી અને વિસ્તૃત કરી, ત્યારે મહાન વૃષભે પોતાની શક્તિથી તેને ફેલાવી.
દેવી દેવેભિર્યજતે યજત્રૈરમિનતી તસ્થતુરુક્ષમાણે । ઋતાવરી અદ્રુહા દેવપુત્રે યજ્ઞસ્ય નેત્રી શુચયદ્ભિરર્કૈઃ
દેવી, પૂજનીય દેવતાઓ સાથે, યજ્ઞ દ્વારા પૂજાય છે; એ અડગ અને અવિચલિત ઊભી રહે છે. સત્યને પાળનાર, નિષ્કપટ, દેવપુત્રીઓ, યજ્ઞની નેત્રીઓ, શુદ્ધ સ્તુતિઓથી તેજસ્વી બને છે.
સ ઇત્સ્વપા ભુવનેષ્વાસ ય ઇમે દ્યાવાપૃથિવી જજાન । ઉર્વી ગભીરે રજસી સુમેકે અવંશે ધીરઃ શચ્યા સમૈરત્
જે સ્વયં નિર્ભર છે અને જેમણે આ આકાશ-પૃથ્વીનું સર્જન કર્યું, એ જ્ઞાની દેવએ પોતાની શક્તિથી વિશાળ અને ઊંડા વિશ્વને એકતામાં બાંધ્યા છે.
નૂ રોદસી બૃહદ્ભિર્નો વરૂથૈઃ પત્નીવદ્ભિરિષયન્તી સજોષાઃ । ઉરૂચી વિશ્વે યજતે નિ પાતં ધિયા સ્યામ રથ્યઃ સદાસાઃ
હવે આકાશ અને પૃથ્વી, દંપતીની જેમ જોડાઈ, અમને મહાન રક્ષા આપો. તમે સર્વે દ્વારા પૂજાય છો, અમને સુરક્ષિત રાખો; તમારી બુદ્ધિથી અમે હંમેશા યજ્ઞમાં માર્ગદર્શન મેળવો.
પ્ર વાં મહિ દ્યવી અભ્યુપસ્તુતિં ભરામહે । શુચી ઉપ પ્રશસ્તયે
આકાશ અને પૃથ્વી, અમે તમારે માટે મહાન સ્તુતિ લઈને આવ્યા છીએ; શુદ્ધ દેવીઓ, અમારી મહિમા માટે નજીક આવો.
પુનાને તન્વા મિથઃ સ્વેન દક્ષેણ રાજથઃ । ઊહ્યાથે સનાદૃતમ્
તમારા પોતાના સ્વરૂપે ફરીથી નવીન બની, તમે તમારી શક્તિથી શાસન કરો છો; તમે પ્રાચીન સમયથી સત્યને જાળવી રાખ્યું છે.
મહી મિત્રસ્ય સાધથસ્તરન્તી પિપ્રતી ઋતમ્ । પરિ યજ્ઞં નિ ષેદથુઃ
મિત્રની મહાન સહાય, સત્યને પાર પાડે છે અને જાળવે છે; તમે યજ્ઞને ઘેરીને આસપાસ બેઠા છો.
ક્ષેત્રસ્ય પતિના વયં હિતેનેવ જયામસિ । ગામશ્વં પોષયિત્ન્વા સ નો મૃળાતીદૃશે
ખેતરના માલિકના સહારે, આપણે રથ જેવી જીત મેળવીશું; જે ગાય અને ઘોડા પોષે છે, એ આપણા પર કૃપા કરે.
ક્ષેત્રસ્ય પતે મધુમન્તમૂર્મિં ધેનુરિવ પયો અસ્માસુ ધુક્ષ્વ । મધુશ્ચુતં ઘૃતમિવ સુપૂતમૃતસ્ય નઃ પતયો મૃળયન્તુ
ખેતરના માલિક, અમારે માટે ગાયના દૂધ જેવી મીઠી અને ભરપૂર લહેર વહાવો; અમારે પર અમૃતના દેવતાઓ મધથી ભરપૂર શુદ્ધ ઘી વરસાવે.
મધુમતીરોષધીર્દ્યાવ આપો મધુમન્નો ભવત્વન્તરિક્ષમ્ । ક્ષેત્રસ્ય પતિર્મધુમાન્નો અસ્ત્વરિષ્યન્તો અન્વેનં ચરેમ
વનસ્પતિઓ મીઠી બને, આકાશ અને પાણી મીઠાં થાય, મધ્યાકાશ પણ મીઠાશથી ભરાય; ખેતરના માલિક અમારે માટે મીઠા રહે, અને આપણે એ પર નિર્ભયતાથી ચાલીએ.
શુનં વાહાઃ શુનં નરઃ શુનં કૃષતુ લાઙ્ગલમ્ । શુનં વરત્રા બધ્યન્તાં શુનમષ્ટ્રામુદિઙ્ગય
અમારા બળદો શુભ રહે, માણસો શુભ રહે, હળ પણ શુભતાથી ખેતર કરે; વરાત્રા પણ શુભ રીતે બંધાય અને અષ્ટ્રા પણ શુભતાથી ઊંચી થાય.
શુનાસીરાવિમાં વાચં જુષેથાં યદ્દિવિ ચક્રથુઃ પયઃ । તેનેમામુપ સિઞ્ચતમ્
શુનાસીરા, અમારી આ વાણી સ્વીકારો, જેમણે આકાશમાં દૂધ આપ્યું; એ દયાથી આ ખેતરને સિંચન કરો.
અર્વાચી સુભગે ભવ સીતે વન્દામહે ત્વા । યથા નઃ સુભગાસસિ યથા નઃ સુફલાસસિ
હે સુભાગ્યવતી સીતે, નજીક આવો, અમે તને વંદન કરીએ છીએ; તું અમારે માટે સુભાગ્યવતી અને ફળદાયી થા.
ઇન્દ્રઃ સીતાં નિ ગૃહ્ણાતુ તાં પૂષાનુ યચ્છતુ । સા નઃ પયસ્વતી દુહામુત્તરામુત્તરાં સમામ્
ઇન્દ્રે સીતાને સંભાળી રાખે, પુષણે તેને સ્થિર કરે; એ ગાય અમારે માટે દૂધથી ભરપૂર રહે અને વારંવાર ફળ આપે.
શુનં નઃ ફાલા વિ કૃષન્તુ ભૂમિં શુનં કીનાશા અભિ યન્તુ વાહૈઃ । શુનં પર્જન્યો મધુના પયોભિઃ શુનાસીરા શુનમસ્માસુ ધત્તમ્
અમારા હળ જમીનને શુભતાથી ઉખડે, ખેડૂતોએ પણ શુભતાથી પોતાના વાંધા સાથે ખેતરમાં આવે; વાદળ મધ અને દૂધથી વરસે, અને શુનાસીરા અમારે પર સમૃદ્ધિ વરસાવે.
સમુદ્રાદૂર્મિર્મધુમાઁ ઉદારદુપાંશુના સમમૃતત્વમાનટ્ । ઘૃતસ્ય નામ ગુહ્યં યદસ્તિ જિહ્વા દેવાનામમૃતસ્ય નાભિઃ
સમુદ્રમાંથી મધથી ભરેલી લહેર ઊઠે છે, ફેન સાથે અમૃત લાવે છે; એમાં ઘીનું ગુપ્ત નામ છે, એ દેવતાઓની જીભ અને અમૃતનું નાભિ છે.
વયં નામ પ્ર બ્રવામા ઘૃતસ્યાસ્મિન્યજ્ઞે ધારયામા નમોભિઃ । ઉપ બ્રહ્મા શૃણવચ્છસ્યમાનં ચતુઃશૃઙ્ગોઽવમીદ્ગૌર એતત્
અમે ઘીનું નામ ઉચ્ચારીએ છીએ, આ યજ્ઞમાં શ્રદ્ધાથી તેને ધરીએ છીએ; પ્રેરિત કવિ એ સ્તુતિ સાંભળે છે, ચાર શિંગાવાળો વાછરડો આ જાહેર કરે છે.
ચત્વારિ શૃઙ્ગા ત્રયો અસ્ય પાદા દ્વે શીર્ષે સપ્ત હસ્તાસો અસ્ય । ત્રિધા બદ્ધો વૃષભો રોરવીતિ મહો દેવો મર્ત્યાઁ આ વિવેશ
એના ચાર શિંગા, ત્રણ પગ, બે માથાં અને સાત હાથ છે; ત્રણ રીતે બંધાયેલો એ વૃષભ ગર્જના કરે છે, મહાન દેવ મનુષ્યોમાં પ્રવેશી ગયો છે.
ત્રિધા હિતં પણિભિર્ગુહ્યમાનં ગવિ દેવાસો ઘૃતમન્વવિન્દન્ । ઇન્દ્ર એકં સૂર્ય એકં જજાન વેનાદેકં સ્વધયા નિષ્ટતક્ષુઃ
દેવતાઓએ ગાયમાં છુપાયેલું, ત્રણ ભાગમાં વહેંચાયેલું અને હાથોથી રક્ષાયેલું ઘી શોધી કાઢ્યું; ઇન્દ્રે એક ભાગ ઉત્પન્ન કર્યો, સૂર્યે બીજો, અને વેના એ ત્રીજાને પોતાની શક્તિથી ઘડ્યો.
એતા અર્ષન્તિ હૃદ્યાત્સમુદ્રાચ્છતવ્રજા રિપુણા નાવચક્ષે । ઘૃતસ્ય ધારા અભિ ચાકશીમિ હિરણ્યયો વેતસો મધ્ય આસામ્
આ ધારાઓ હૃદયમાંથી, સમુદ્રમાંથી, શતગણી વહે છે, પાર કરવી મુશ્કેલ છે; હું ઘીની ધારાઓ જોઈ રહ્યો છું, એના મધ્યમાં સોનાની કાંદીઓ છે.
સમ્યક્સ્રવન્તિ સરિતો ન ધેના અન્તર્હૃદા મનસા પૂયમાનાઃ । એતે અર્ષન્ત્યૂર્મયો ઘૃતસ્ય મૃગા ઇવ ક્ષિપણોરીષમાણાઃ
એ નદીઓ ગાયોની જેમ યોગ્ય રીતે વહે છે, હૃદય અને મનથી શુદ્ધ થયેલી; આ ઘીની લહેરો વન્ય પ્રાણીઓની જેમ તીવ્રતાથી દોડે છે.
સિન્ધોરિવ પ્રાધ્વને શૂઘનાસો વાતપ્રમિયઃ પતયન્તિ યહ્વાઃ । ઘૃતસ્ય ધારા અરુષો ન વાજી કાષ્ઠા ભિન્દન્નૂર્મિભિઃ પિન્વમાનઃ
નદીના પૂર જેવી ગર્જના સાથે, પવન જેટલી ઝડપથી, એ શક્તિશાળી ધારા દોડે છે; ઘીની ધારાઓ લાલ ઘોડાની જેમ અવરોધ તોડી, લહેરોથી ફૂલી ઉઠે છે.
અભિ પ્રવન્ત સમનેવ યોષાઃ કલ્યાણ્યઃ સ્મયમાનાસો અગ્નિમ્ । ઘૃતસ્ય ધારાઃ સમિધો નસન્ત તા જુષાણો હર્યતિ જાતવેદાઃ
એ સૌ સાથે વહે છે, શોભાયમાન સ્ત્રીઓની જેમ, અગ્નિને હસતાં; ઘીની ધારાઓ અગ્નિને પ્રજ્વલિત કરે છે, જેને જાતવેદા આનંદથી સ્વીકારે છે.
કન્યા ઇવ વહતુમેતવા ઉ અઞ્જ્યઞ્જાના અભિ ચાકશીમિ । યત્ર સોમઃ સૂયતે યત્ર યજ્ઞો ઘૃતસ્ય ધારા અભિ તત્પવન્તે
કન્યાઓ પતિ માટે આતુર હોય તેવી રીતે, સુગંધિત અને શોભાયમાન, હું એને જોઈ રહ્યો છું; જ્યાં સોમા નિષ્પીડી છે, જ્યાં યજ્ઞ થાય છે, ત્યાં ઘીની ધારાઓ વહે છે.
અભ્યર્ષત સુષ્ટુતિં ગવ્યમાજિમસ્માસુ ભદ્રા દ્રવિણાનિ ધત્ત । ઇમં યજ્ઞં નયત દેવતા નો ઘૃતસ્ય ધારા મધુમત્પવન્તે
તમે ઉત્તમ સ્તુતિ સાથે વહો, ગાયો લાવો, અમારે પર શુભ સંપત્તિ વરસાવો; દેવતાઓ, આ યજ્ઞને આગળ વધારજો, ઘીની ધારાઓ મધથી ભરપૂર વહે છે.