ત્વામગ્ને પ્રથમમાયુમાયવે દેવા અકૃણ્વન્નહુષસ્ય વિશ્પતિમ્ । ઇળામકૃણ્વન્મનુષસ્ય શાસનીં પિતુર્યત્પુત્રો મમકસ્ય જાયતે
હે અગ્નિ, દેવોએ તને સૌપ્રથમ માનવના ઘર માટે, નાહુષના કુળના વડા તરીકે સ્થાપ્યા. તને માનવજાતને અન્ન આપનાર અને વ્યવસ્થા જાળવનાર બનાવ્યા, જેમ પુત્ર પોતાના પિતાથી જન્મે છે.
ત્વં નો અગ્ને તવ દેવ પાયુભિર્મઘોનો રક્ષ તન્વશ્ચ વન્દ્ય । ત્રાતા તોકસ્ય તનયે ગવામસ્યનિમેષં રક્ષમાણસ્તવ વ્રતે
હે અગ્નિ, તું તારા દેવસ્વરૂપ રક્ષણથી અમારો અને અમારા શરીરનો સંરક્ષણ કર. તું વંદનીય છે, અમારાં સંતાન, વંશ અને ગાયોની પણ રક્ષા કર. તારા નિયમ પ્રમાણે, નિરંતર જાગી, અમને સુરક્ષિત રાખ.
ત્વમગ્ને યજ્યવે પાયુરન્તરોઽનિષઙ્ગાય ચતુરક્ષ ઇધ્યસે । યો રાતહવ્યોઽવૃકાય ધાયસે કીરેશ્ચિન્મન્ત્રં મનસા વનોષિ તમ્
હે અગ્નિ, તું યજ્ઞ કરનાર માટે આંતરિક રક્ષક છે, નિર્દોષ અને ચારે દિશામાં દેખનાર, તેજસ્વી છે. તું દાનશીલ અને નિર્દોષના હવન સ્વીકાર છે, ગાયકના ગીતને પણ તું હૃદયપૂર્વક સ્વીકાર છે.
ત્વમગ્ન ઉરુશંસાય વાઘતે સ્પાર્હં યદ્રેક્ણઃ પરમં વનોષિ તત્ । આધ્રસ્ય ચિત્પ્રમતિરુચ્યસે પિતા પ્ર પાકં શાસ્સિ પ્ર દિશો વિદુષ્ટરઃ
હે અગ્નિ, જે વ્યાપક સ્તુતિ કરે છે, તેને તું ઉત્તમ ધન આપે છે; તારી શક્તિથી જે શ્રેષ્ઠ ફળ મળે છે, તે આપે છે. દુઃખી માટે તું સહાયરૂપ પિતા કહેવાય છે; તું પરિપક્વતા તરફ દોરી જાય છે, જ્ઞાનના માર્ગ બતાવે છે.
ત્વમગ્ને પ્રયતદક્ષિણં નરં વર્મેવ સ્યૂતં પરિ પાસિ વિશ્વતઃ । સ્વાદુક્ષદ્મા યો વસતૌ સ્યોનકૃજ્જીવયાજં યજતે સોપમા દિવઃ
હે અગ્નિ, જે પુરુષ શ્રદ્ધાપૂર્વક કાર્ય કરે છે, તેને તું સર્વત્ર કવચ સમાન રક્ષા આપે છે. જે તને મીઠા ઘીથી તૃપ્ત કરે છે, શ્રદ્ધાથી યજ્ઞ કરે છે, તે સ્વર્ગના સુખને પામે છે.
ઇમામગ્ને શરણિં મીમૃષો ન ઇમમધ્વાનં યમગામ દૂરાત્ । આપિઃ પિતા પ્રમતિઃ સોમ્યાનાં ભૃમિરસ્યૃષિકૃન્મર્ત્યાનામ્
હે અગ્નિ, આ આશ્રયને અમારે માટે વિચાર; આ માર્ગને પણ, જે દૂરથી આવ્યા છીએ, ધ્યાનમાં લે. તું અમારો સહાયક, પિતા, સદ્ગુણોનો જ્ઞાન અને માનવનો આધાર છે.
મનુષ્વદગ્ને અઙ્ગિરસ્વદઙ્ગિરો યયાતિવત્સદને પૂર્વવચ્છુચે । અચ્છ યાહ્યા વહા દૈવ્યં જનમા સાદય બર્હિષિ યક્ષિ ચ પ્રિયમ્
હે અગ્નિ, મનુ અને અંજીરસની જેમ, યયાતિના ઘરમાં જેવો શુદ્ધ હતો, એ રીતે અહીં આવ, દેવમંડળને લાવ, તેમને કુશ પર બેસાડ અને પ્રિય ભોજન સ્વીકાર.
એતેનાગ્ને બ્રહ્મણા વાવૃધસ્વ શક્તી વા યત્તે ચકૃમા વિદા વા । ઉત પ્ર ણેષ્યભિ વસ્યો અસ્માન્સં નઃ સૃજ સુમત્યા વાજવત્યા
આ પ્રાર્થનાથી, હે અગ્નિ, તું વધુ શક્તિશાળી બન. અમે તારા માટે જે શ્રમ કર્યો છે, તે જાણીતું થાય. અમને ધન તરફ દોરી જા, તારી કૃપાથી અમને એક કરો, જે શક્તિથી ભરપૂર છે.
ઇન્દ્રસ્ય નુ વીર્યાણિ પ્ર વોચં યાનિ ચકાર પ્રથમાનિ વજ્રી । અહન્નહિમન્વપસ્તતર્દ પ્ર વક્ષણા અભિનત્પર્વતાનામ્
હવે હું ઇન્દ્રના પરાક્રમોનું વર્ણન કરું છું, જે તેણે સૌપ્રથમ કર્યા. તેણે અહિ રૂપી સાપને મારો, પાણી છોડાવ્યાં, પહાડો ફાડી નાખ્યા અને પર્વતો તોડી નાખ્યા.
અહન્નહિં પર્વતે શિશ્રિયાણં ત્વષ્ટાસ્મૈ વજ્રં સ્વર્યં તતક્ષ । વાશ્રા ઇવ ધેનવઃ સ્યન્દમાના અઞ્જઃ સમુદ્રમવ જગ્મુરાપઃ
તેણે પર્વત પર સૂતો સાપ મારો; ત્વષ્ટાએ તેના માટે વજ્ર બનાવ્યો. ઝડપથી વહેતી ગાયોની જેમ, પાણી સીધા દરિયા તરફ દોડી ગયું.
વૃષાયમાણોઽવૃણીત સોમં ત્રિકદ્રુકેષ્વપિબત્સુતસ્ય । આ સાયકં મઘવાદત્ત વજ્રમહન્નેનં પ્રથમજામહીનામ્
શક્તિ માટે ઇચ્છા રાખી, તેણે સોમ પસંદ કર્યો; ત્રણ વખત સોમ પિડી, તે પીઓ. generous ઇન્દ્રે વજ્ર હથિયાર તરીકે લીધું અને સાપના પ્રથમ જન્મેલા શત્રુને મારો.
યદિન્દ્રાહન્પ્રથમજામહીનામાન્માયિનામમિનાઃ પ્રોત માયાઃ । આત્સૂર્યં જનયન્દ્યામુષાસં તાદીત્ના શત્રું ન કિલા વિવિત્સે
જ્યારે, હે ઇન્દ્ર, તું સાપના પ્રથમ જન્મેલા, ચાલાક શત્રુને માર્યો, ત્યારે તેમની માયા તૂટી ગઈ. ત્યાંથી સૂર્ય જન્મ્યો, ઉષા આવી; ત્યારબાદ શત્રુએ લડવાની ઇચ્છા રાખી નહીં.
અહન્વૃત્રં વૃત્રતરં વ્યંસમિન્દ્રો વજ્રેણ મહતા વધેન । સ્કન્ધાંસીવ કુલિશેના વિવૃક્ણાહિઃ શયત ઉપપૃક્પૃથિવ્યાઃ
ઇન્દ્રે મહાન વજ્રથી, ભયાનક અવરોધક વૃત્રને મારો. કુહાડીથી ડાળીઓ કાપે તેમ, સાપના અંગો છિન્ન-ભિન્ન થયા; તે ધરતી પર વિખેરાઈ ગયો.
અયોદ્ધેવ દુર્મદ આ હિ જુહ્વે મહાવીરં તુવિબાધમૃજીષમ્ । નાતારીદસ્ય સમૃતિં વધાનાં સં રુજાનાઃ પિપિષ ઇન્દ્રશત્રુઃ
જેમ ઉગ્ર યુદ્ધવીર, ઘમંડથી ભરેલો, એ રીતે આગળ વધ્યો. કોઈ પણ તેના પ્રહારને સહન કરી શક્યો નહીં; ઇન્દ્રે શત્રુને તોડી નાખ્યો.
અપાદહસ્તો અપૃતન્યદિન્દ્રમાસ્ય વજ્રમધિ સાનૌ જઘાન । વૃષ્ણો વધ્રિઃ પ્રતિમાનં બુભૂષન્પુરુત્રા વૃત્રો અશયદ્વ્યસ્તઃ
પગ વગર અને હાથ વગર, તે ઇન્દ્ર સામે લડ્યો; વજ્ર તેના ખભા પર મૂકીને ઇન્દ્રે તેને મારો. નપુંસક વૃષભ સમાન વૃત્ર, સમાન થવાની ઇચ્છા રાખી, અનેક જગ્યાએ વિખેરાઈ પડ્યો.
નદં ન ભિન્નમમુયા શયાનં મનો રુહાણા અતિ યન્ત્યાપઃ । યાશ્ચિદ્વૃત્રો મહિના પર્યતિષ્ઠત્તાસામહિઃ પત્સુતઃશીર્બભૂવ
તૂટેલા બંધ જેવી સ્થિતિમાં, ત્યાં પડેલો, પાણી તેના ઉપરથી વહેવા લાગ્યું. વૃત્રે પોતાની શક્તિથી તેમને રોક્યા હતા, પણ શક્તિ વિનાનો સાપ નિર્બળ બની ગયો.
નીચાવયા અભવદ્વૃત્રપુત્રેન્દ્રો અસ્યા અવ વધર્જભાર । ઉત્તરા સૂરધરઃ પુત્ર આસીદ્દાનુઃ શયે સહવત્સા ન ધેનુઃ
નીચેનો ભાગ વૃત્રના સંતાન બન્યો; ઇન્દ્રે વજ્રથી ઉપરનો ભાગ તોડી નાખ્યો. ઉપર પ્રકાશ ધારણ કરતો પુત્ર રહ્યો; દાનુ નીચે વાછરડાવાળી ગાય જેવી પડી રહી.
અતિષ્ઠન્તીનામનિવેશનાનાં કાષ્ઠાનાં મધ્યે નિહિતં શરીરમ્ । વૃત્રસ્ય નિણ્યં વિ ચરન્ત્યાપો દીર્ઘં તમ આશયદિન્દ્રશત્રુઃ
સ્થિર સ્થળો વચ્ચે, કાંટાઓની વચ્ચે, તેનું શરીર મૂકાયું. વૃત્રનો ગુપ્ત ભાગ પાણી ફરતું રહે છે; ઇન્દ્રનો શત્રુ ઘોર અંધકારમાં પડ્યો.
દાસપત્નીરહિગોપા અતિષ્ઠન્નિરુદ્ધા આપઃ પણિનેવ ગાવઃ । અપાં બિલમપિહિતં યદાસીદ્વૃત્રં જઘન્વાઁ અપ તદ્વવાર
દાસની પત્નીઓ અને અહિના રક્ષકો અટકાવાયેલા ઊભા રહ્યા; પાણી વેપારી માટે ગાયોની જેમ રોકાઈ ગયાં. જ્યારે પાણીની ગુપ્ત દોરી બંધ હતી, ત્યારે ઇન્દ્રએ વૃત્રને માર્યો અને પાણી છોડાવ્યાં.
અશ્વ્યો વારો અભવસ્તદિન્દ્ર સૃકે યત્ત્વા પ્રત્યહન્દેવ એકઃ । અજયો ગા અજયઃ શૂર સોમમવાસૃજઃ સર્તવે સપ્ત સિન્ધૂન્
હે ઇન્દ્ર, જ્યારે તું એકલો એ પ્રવાહ સામે ઊભો રહ્યો, ત્યારે પાણી ઘોડા જેવી ઝડપી વહેવા લાગ્યું. તું ગાયોને જીત્યો, શૂરવીર, તું સોમને છોડાવ્યો અને સાત નદીઓને વહવા માટે મુક્ત કરી.
નાસ્મૈ વિદ્યુન્ન તન્યતુઃ સિષેધ ન યાં મિહમકિરદ્ધ્રાદુનિં ચ । ઇન્દ્રશ્ચ યદ્યુયુધાતે અહિશ્ચોતાપરીભ્યો મઘવા વિ જિગ્યે
ન વીજળી, ન ગર્જના, ન વરસાદ કે તીવ્ર વાવાઝોડું તેને રોકી શક્યું. જ્યારે ઇન્દ્ર અને અહિ લડ્યા, દયાળુ ઇન્દ્રે પોતાના દુશ્મનોને હરાવ્યા.
અહેર્યાતારં કમપશ્ય ઇન્દ્ર હૃદિ યત્તે જઘ્નુષો ભીરગચ્છત્ । નવ ચ યન્નવતિં ચ સ્રવન્તીઃ શ્યેનો ન ભીતો અતરો રજાંસિ
હે ઇન્દ્ર, તું જે અહિને માર્યો, તેનો માર્ગ જો, જે ભયથી તારા હૃદયમાં પ્રવેશ્યો હતો. જ્યારે નવ અને નિવું નદીઓ વહેવા લાગી, ત્યારે તું ડરેલા ગરૂડની જેમ બધા લોક પાર કરી ગયો.
ઇન્દ્રો યાતોઽવસિતસ્ય રાજા શમસ્ય ચ શૃઙ્ગિણો વજ્રબાહુઃ । સેદુ રાજા ક્ષયતિ ચર્ષણીનામરાન્ન નેમિઃ પરિ તા બભૂવ
ઇન્દ્ર, વસેલા અને જંગલી બંનેનો રાજા, વજ્રધારી શૃંગી સાથે આગળ વધ્યો. રાજા સર્વ પ્રજાઓ પર રાજ કરે છે; દુશ્મનો નાશ પામ્યા છે અને ચક્ર સર્વેને ઘેરી લીધું છે.
એતાયામોપ ગવ્યન્ત ઇન્દ્રમસ્માકં સુ પ્રમતિં વાવૃધાતિ । અનામૃણઃ કુવિદાદસ્ય રાયો ગવાં કેતં પરમાવર્જતે નઃ
આ સ્તુતિઓથી આપણે ઇન્દ્રને પ્રાપ્તિએ જઈએ, જે અમારું સુખ અને સંપત્તિ વધારતો છે. તે અમને ખોટ વિના ધન આપે અને અમને ગાયોની ઓળખ બતાવે.
ઉપેદહં ધનદામપ્રતીતં જુષ્ટાં ન શ્યેનો વસતિં પતામિ । ઇન્દ્રં નમસ્યન્નુપમેભિરર્કૈર્ય સ્તોતૃભ્યો હવ્યો અસ્તિ યામન્
હું દયાળુ અને અવિનાશી દાતા પાસે આવી ગયો છું, જેમ શ્યેન પોતાના પ્રિય ઘર તરફ જાય છે. શ્રેષ્ઠ સ્તુતિઓથી ઇન્દ્રની પૂજા કરીને, હું તેને યશ અર્પણ કરું છું, કારણ કે તે ગાયકોથી યજ્ઞ માટે પાત્ર છે.
નિ સર્વસેન ઇષુધીઁરસક્ત સમર્યો ગા અજતિ યસ્ય વષ્ટિ । ચોષ્કૂયમાણ ઇન્દ્ર ભૂરિ વામં મા પણિર્ભૂરસ્મદધિ પ્રવૃદ્ધ
જેનાં પર ઇન્દ્ર પ્રસન્ન થાય છે, તેના માટે ધનુષ્યધારી પોતાના બધા તીરો સાથે ગાયોને હાંકે છે. ઇન્દ્ર, તું પ્રેરિત થીને ઘણું દાન આપે છે; વધેલા વેપારી અમને નુકસાન ન કરે.
વધીર્હિ દસ્યું ધનિનં ઘનેનઁ એકશ્ચરન્નુપશાકેભિરિન્દ્ર । ધનોરધિ વિષુણક્તે વ્યાયન્નયજ્વાનઃ સનકાઃ પ્રેતિમીયુઃ
ઇન્દ્ર, તું એકલો જ સાથીઓ વચ્ચે ફરીને, ઘન વડે ધનવાન દુશ્મનને માર્યો. તું ધન વહેંચી નાખ્યું; યજ્ઞ ન કરનાર પ્રાચીન લોકો નાશ પામ્યા.
પરા ચિચ્છીર્ષા વવૃજુસ્ત ઇન્દ્રાયજ્વાનો યજ્વભિ સ્પર્ધમાનાઃ । પ્ર યદ્દિવો હરિવ સ્થાતરુગ્ર નિરવ્રતાઁ અધમો રોદસ્યોઃ
જે યજ્ઞ ન કરતા, એવા લોકો પણ યજ્ઞ કરનારા સામે હાર્યા અને નમ્યા. હે શક્તિશાળી, જ્યારે તું સ્વર્ગમાં અડગ ઊભો રહ્યો, ત્યારે નિયમ ન માનનારા પૃથ્વી અને આકાશમાં સૌથી નીચા બની ગયા.
અયુયુત્સન્નનવદ્યસ્ય સેનામયાતયન્ત ક્ષિતયો નવગ્વાઃ । વૃષાયુધો ન વધ્રયો નિરષ્ટાઃ પ્રવદ્ભિરિન્દ્રાચ્ચિતયન્ત આયન્
ન લડવા ઇચ્છતા નિર્દોષોની સેના નવ ગાયકોએ હાંકી કાઢી. શસ્ત્રધારી વાછરડા જેવી કમજોરોને બહાર કાઢી દીધા; ઇન્દ્રનું ગાન કરતા તેઓ આનંદથી પાછા ફર્યા.
ત્વમેતાન્રુદતો જક્ષતશ્ચાયોધયો રજસ ઇન્દ્ર પારે । અવાદહો દિવ આ દસ્યુમુચ્ચા પ્ર સુન્વત સ્તુવતઃ શંસમાવઃ
હે ઇન્દ્ર, તું ગર્જનારા અને ભક્ષક દુશ્મનોને, જે લોકોથી પર હતા, પાર કરી ગયો. તું દાસાને આકાશમાંથી નીચે પાડી દીધો; દાન અને સ્તુતિ કરનારને તું યશ આપે છે.