અગ્ને કદા ત આનુષગ્ભુવદ્દેવસ્ય ચેતનમ્ । અધા હિ ત્વા જગૃભ્રિરે મર્તાસો વિક્ષ્વીડ્યમ્
હે અગ્નિ, ક્યારે તારો દેવો સાથેનો સંબંધ સ્પષ્ટ થશે? કેમ કે ત્યારે જ માનવો તને જાતિમાં સ્તુતિપાત્ર માને છે.
ઋતાવાનં વિચેતસં પશ્યન્તો દ્યામિવ સ્તૃભિઃ । વિશ્વેષામધ્વરાણાં હસ્કર્તારં દમેદમે
ધર્મનિષ્ઠ અને બુદ્ધિશાળી એ અગ્નિને, આકાશની જેમ આવરણથી, બધા યજ્ઞોના વ્યવસ્થાપક અને દરેક ઘરમાં આનંદ લાવનાર તરીકે જુએ છે.
આશું દૂતં વિવસ્વતો વિશ્વા યશ્ચર્ષણીરભિ । આ જભ્રુઃ કેતુમાયવો ભૃગવાણં વિશેવિશે
વિવસ્વાનના ઝડપી દૂતને, જેને બધા જાતિઓએ સ્વીકાર્યો છે; ભૃગુઓએ એ તેજસ્વી અને વિખ્યાત અગ્નિને સર્વત્ર અપનાવ્યો છે.
તમીં હોતારમાનુષક્ચિકિત્વાંસં નિ ષેદિરે । રણ્વં પાવકશોચિષં યજિષ્ઠં સપ્ત ધામભિઃ
એ માનવીય પુજારી તરીકે, બુદ્ધિશાળી, તેજસ્વી, શુદ્ધ જ્વાળાવાળા, યજ્ઞ માટે શ્રેષ્ઠ એવા અગ્નિને સાત સ્થાન પર બેસાડવામાં આવ્યો છે.
તં શશ્વતીષુ માતૃષુ વન આ વીતમશ્રિતમ્ । ચિત્રં સન્તં ગુહા હિતં સુવેદં કૂચિદર્થિનમ્
એ અગ્નિ, અનાદિ માતાઓમાં, જંગલમાં, સદા બોલાવેલો અને આશ્રય લેવેલો છે; તે અદ્ભુત છે, ગુપ્ત રીતે વસે છે, બધું જાણે છે, અને ક્યારેક કોઈ તેને શોધે છે.
સસસ્ય યદ્વિયુતા સસ્મિન્નૂધન્નૃતસ્ય ધામન્રણયન્ત દેવાઃ । મહાઁ અગ્નિર્નમસા રાતહવ્યો વેરધ્વરાય સદમિદૃતાવા
જ્યારે તે વનસ્પતિથી અલગ થાય છે, ત્યારે દેવતાઓ એમાં સત્યનું દુધાળું સ્થાન આપે છે; મહાન અગ્નિને, વિનમ્રતાથી, દેવતાઓ પ્રજ્વલિત કરે છે, જે હંમેશાં યજ્ઞમાં સત્ય અને હવન સ્વીકારનાર છે.
વેરધ્વરસ્ય દૂત્યાનિ વિદ્વાનુભે અન્તા રોદસી સંચિકિત્વાન્ । દૂત ઈયસે પ્રદિવ ઉરાણો વિદુષ્ટરો દિવ આરોધનાનિ
યજમાનના કાર્યને જાણનારો, તું બુદ્ધિશાળી, આકાશ અને પૃથ્વીના બંને અંતને સમજે છે; દૂત બનીને, તું ઊંચા આકાશમાંથી વ્યાપક રીતે જાય છે અને સ્વર્ગના દ્વારો સારી રીતે જાણે છે.
કૃષ્ણં ત એમ રુશતઃ પુરો ભાશ્ચરિષ્ણ્વર્ચિર્વપુષામિદેકમ્ । યદપ્રવીતા દધતે હ ગર્ભં સદ્યશ્ચિજ્જાતો ભવસીદુ દૂતઃ
તારા રૂપ કાળા છે, આગળનો ભાગ તેજસ્વી છે, તારી જ્યોત સર્વરૂપોમાં અનોખી રીતે ફરે છે; જ્યારે બંધાયેલા લોકો ગર્ભને સ્થિર કરે છે, ત્યારે તું જન્મતાની સાથે જ દૂત બની જાય છે.
સદ્યો જાતસ્ય દદૃશાનમોજો યદસ્ય વાતો અનુવાતિ શોચિઃ । વૃણક્તિ તિગ્મામતસેષુ જિહ્વાં સ્થિરા ચિદન્ના દયતે વિ જમ્ભૈઃ
નવા જન્મેલા અગ્નિની તાકાત ત્યારે દેખાય છે, જ્યારે તેની જ્યોત પવન સાથે ચાલે છે; તે લાકડાંમાંથી તીક્ષ્ણ જીભ પસંદ કરે છે, અને મજબૂત ખોરાક પણ પોતાના દાંતથી ભક્ષે છે.
તૃષુ યદન્ના તૃષુણા વવક્ષ તૃષું દૂતં કૃણુતે યહ્વો અગ્નિઃ । વાતસ્ય મેળિં સચતે નિજૂર્વન્નાશું ન વાજયતે હિન્વે અર્વા
જ્યારે તે ત્રિપ્રકારના ખોરાકથી ત્રિગુણ બળ પામે છે, ત્યારે શક્તિશાળી અગ્નિ પોતે ત્રિપ્રકારનો દૂત બને છે; તે પવનના મિત્ર સાથે જોડાય છે, સતત સક્રિય રહીને, ઝડપી ચાલનારને આગળ ધપાવે છે.
દૂતં વો વિશ્વવેદસં હવ્યવાહમમર્ત્યમ્ । યજિષ્ઠમૃઞ્જસે ગિરા
અમે સર્વજ્ઞ, હવન લાવનાર, અમર, અને શ્રેષ્ઠ યજ્ઞયોગ્ય દૂતનું ગીત દ્વારા સ્તુતિ કરીએ છીએ.
સ હિ વેદા વસુધિતિં મહાઁ આરોધનં દિવઃ । સ દેવાઁ એહ વક્ષતિ
કારણ કે તે ધન આપનારને અને આકાશના વિશાળ વિસ્તારને જાણે છે; તે દેવતાઓને અહીં લાવે છે.
સ વેદ દેવ આનમં દેવાઁ ઋતાયતે દમે । દાતિ પ્રિયાણિ ચિદ્વસુ
તે દેવતાઓના આવવાનો માર્ગ જાણે છે, દેવતાઓને સત્યના ઘર માં વસાવે છે; તે પ્રિય ધન પણ આપે છે.
સ હોતા સેદુ દૂત્યં ચિકિત્વાઁ અન્તરીયતે । વિદ્વાઁ આરોધનં દિવઃ
તે, હોતા બનીને, ખરેખર દૂતનું કાર્ય કરે છે, બુદ્ધિશાળી છે, વચ્ચે સંચરે છે; જાણનારો, તે સ્વર્ગના દ્વાર સુધી પહોંચે છે.
તે સ્યામ યે અગ્નયે દદાશુર્હવ્યદાતિભિઃ । ય ઈં પુષ્યન્ત ઇન્ધતે
અમે એ લોકોમાં હોઈએ, જેમણે અગ્નિને હવનથી પ્રસન્ન કર્યો છે; જે તેને પોષે છે અને પ્રજ્વલિત કરે છે.
તે રાયા તે સુવીર્યૈઃ સસવાંસો વિ શૃણ્વિરે । યે અગ્ના દધિરે દુવઃ
જે લોકો ધન અને શૌર્યથી સમૃદ્ધ છે, તેઓ પ્રસિદ્ધ થાય છે; જેમણે પોતાના ઘરમાં અગ્નિને પ્રકાશ રૂપે સ્થાપ્યો છે.
અસ્મે રાયો દિવેદિવે સં ચરન્તુ પુરુસ્પૃહઃ । અસ્મે વાજાસ ઈરતામ્
અમને રોજે રોજ ઇચ્છિત ધન મળે અને અમારું બળ અમારી તરફ આવે.
સ વિપ્રશ્ચર્ષણીનાં શવસા માનુષાણામ્ । અતિ ક્ષિપ્રેવ વિધ્યતિ
તે, લોકોમાં પ્રેરક, પોતાની શક્તિથી, મનુષ્યોને ઝડપથી આગળ વધે છે, જેમ કે તીક્ષ્ણ બાણ.
અગ્ને મૃળ મહાઁ અસિ ય ઈમા દેવયું જનમ્ । ઇયેથ બર્હિરાસદમ્
અગ્નિ, તું મહાન છે, કૃપા કર; તું જે દેવોને ચાહનારા લોકો પર પ્રસન્ન છે, એ યજ્ઞસ્થળે આવીને બેસ.
સ માનુષીષુ દૂળભો વિક્ષુ પ્રાવીરમર્ત્યઃ । દૂતો વિશ્વેષાં ભુવત્
તે મનુષ્યોમાં છેતરાવા મુશ્કેલ છે, કુળોમાં શક્તિશાળી છે, અમર છે; તે બધાનો દૂત બને છે.
સ સદ્મ પરિ ણીયતે હોતા મન્દ્રો દિવિષ્ટિષુ । ઉત પોતા નિ ષીદતિ
તે હોતા બનીને ઘરભરમાં ફરાય છે, ઉપાસકોમાં આનંદદાયક છે; અને પૌતા તરીકે, બેસે છે.
ઉત ગ્ના અગ્નિરધ્વર ઉતો ગૃહપતિર્દમે । ઉત બ્રહ્મા નિ ષીદતિ
અગ્નિ યજ્ઞમાં પુજારી છે, ઘરમાં ગૃહપતિ છે; અને બ્રાહ્મણ બનીને બેસે છે.
વેષિ હ્યધ્વરીયતામુપવક્તા જનાનામ્ । હવ્યા ચ માનુષાણામ્
તમે સાચે જ યજ્ઞકર્મના મુખ્ય પુરોહિત, લોકોના વક્તા અને માનવોની ભેટ સ્વીકારનાર બનો છો.
વેષીદ્વસ્ય દૂત્યં યસ્ય જુજોષો અધ્વરમ્ । હવ્યં મર્તસ્ય વોળ્હવે
તમે દૂતનું કામ કરો છો, યજ્ઞમાં આનંદ પામો છો અને નરમાણસની ભેટ દેવતાઓ સુધી પહોંચાડો છો.
અસ્માકં જોષ્યધ્વરમસ્માકં યજ્ઞમઙ્ગિરઃ । અસ્માકં શૃણુધી હવમ્
અમારા યજ્ઞથી પ્રસન્ન થાઓ, હે અઙ્ગિરસ, અમારી આરાધનામાં આનંદ મેળવો અને અમારી પ્રાર્થના સાંભળો.
પરિ તે દૂળભો રથોઽસ્માઁ અશ્નોતુ વિશ્વતઃ । યેન રક્ષસિ દાશુષઃ
હે દૂત, તમારો રથ ચારે બાજુથી અમાર સુધી પહોંચે, જેના દ્વારા તમે ભક્તની રક્ષા કરો છો.
અગ્ને તમદ્યાશ્વં ન સ્તોમૈઃ ક્રતું ન ભદ્રં હૃદિસ્પૃશમ્ । ઋધ્યામા ત ઓહૈઃ
હે અગ્નિ, આજે અમે સ્તુતિથી, દોડતા ઘોડા જેવી ઉત્સાહથી અને શુભ સંકલ્પથી, તમારો આશીર્વાદ મેળવીએ.
અધા હ્યગ્ને ક્રતોર્ભદ્રસ્ય દક્ષસ્ય સાધોઃ । રથીરૃતસ્ય બૃહતો બભૂથ
હે અગ્નિ, તમે સારા સંકલ્પ, કૌશલ્ય અને સદગુણના મહાન નિયમના રથચાલક બન્યા છો.
એભિર્નો અર્કૈર્ભવા નો અર્વાઙ્સ્વર્ણ જ્યોતિઃ । અગ્ને વિશ્વેભિઃ સુમના અનીકૈઃ
આ સ્તુતિઓથી અમારી પાસે આવો, હે અગ્નિ, તમારી સૌમ્ય રૂપોથી અમને તેજસ્વી પ્રકાશ આપો.
આભિષ્ટે અદ્ય ગીર્ભિર્ગૃણન્તોઽગ્ને દાશેમ । પ્ર તે દિવો ન સ્તનયન્તિ શુષ્માઃ
આજે અમે ગીતોથી તમારી સ્તુતિ કરીએ છીએ, હે અગ્નિ, તમારી શક્તિ આકાશ જેવી ગર્જના કરે છે.