મહત્તદ્વઃ કવયશ્ચારુ નામ યદ્ધ દેવા ભવથ વિશ્વ ઇન્દ્રે । સખ ઋભુભિઃ પુરુહૂત પ્રિયેભિરિમાં ધિયં સાતયે તક્ષતા નઃ
તમારું સુંદર નામ મહાન છે, હે જ્ઞાનીઓ, જ્યારે તમે, હે દેવો, ઇન્દ્ર માટે સર્વ બનો છો; ઋભુઓ સાથે, હે બહુવાર બોલાવાયેલા મિત્ર, તમારા પ્રિયજનો સાથે, અમારી આ વિચારને સફળતા માટે ઘડો.
અર્યમા ણો અદિતિર્યજ્ઞિયાસોઽદબ્ધાનિ વરુણસ્ય વ્રતાનિ । યુયોત નો અનપત્યાનિ ગન્તોઃ પ્રજાવાન્નઃ પશુમાઁ અસ્તુ ગાતુઃ
અર્યમા, અદિતિ, યજ્ઞયોગ્ય, વરુણના અખંડિત વ્રતો; તમે અમને સંતાન સાથે જોડો, હે મુસાફરો, અમારો માર્ગ ફળદાયી રહે, અમને યાત્રા માટે પશુ મળે.
દેવાનાં દૂતઃ પુરુધ પ્રસૂતોઽનાગાન્નો વોચતુ સર્વતાતા । શૃણોતુ નઃ પૃથિવી દ્યૌરુતાપઃ સૂર્યો નક્ષત્રૈરુર્વન્તરિક્ષમ્
દેવતાઓના દૂત, અનેક રીતે જન્મેલા, સર્વજ્ઞ, નિર્દોષ, અમને સંદેશ આપે; પૃથ્વી, આકાશ અને જળ સાંભળે, સૂર્ય અને તારાઓ સાથે વિશાળ અંતરિક્ષ પણ સાંભળે.
શૃણ્વન્તુ નો વૃષણઃ પર્વતાસો ધ્રુવક્ષેમાસ ઇળયા મદન્તઃ । આદિત્યૈર્નો અદિતિઃ શૃણોતુ યચ્છન્તુ નો મરુતઃ શર્મ ભદ્રમ્
મહાન પર્વતો અમને સાંભળે, સ્થિર અને સુખી રહીને, પોષણથી આનંદ પામે; આદિત્ય અને અદિતિ અમને સાંભળે, મરુતો અમને શુભ રક્ષા આપે.
સદા સુગઃ પિતુમાઁ અસ્તુ પન્થા મધ્વા દેવા ઓષધીઃ સં પિપૃક્ત । ભગો મે અગ્ને સખ્યે ન મૃધ્યા ઉદ્રાયો અશ્યાં સદનં પુરુક્ષોઃ
પિતૃઓ તરફનો માર્ગ હંમેશા સરળ રહે, દેવતાઓ મધથી ઔષધિઓને ભીંજવે; હે ભાગ, મિત્રતામાં મને નિષ્ફળ ન થવા દો, દયાળુના નિવાસ સુધી હું સુરક્ષિત પહોંચી શકું.
સ્વદસ્વ હવ્યા સમિષો દિદીહ્યસ્મદ્ર્યક્સં મિમીહિ શ્રવાંસિ । વિશ્વાઁ અગ્ને પૃત્સુ તાઞ્જેષિ શત્રૂનહા વિશ્વા સુમના દીદિહી નઃ
હે તેજસ્વી અગ્નિ, તું અમારી આહૂતિઓ સ્વીકારી આનંદથી પ્રકાશિત થા. અમને સીધા જ સન્માન આપ. દરેક યુદ્ધમાં તું અમારા શત્રુઓને હરાવે છે; સર્વે શુભ આશીર્વાદથી અમારે ઉપર પ્રકાશ પાથર.
ઉષસઃ પૂર્વા અધ યદ્વ્યૂષુર્મહદ્વિ જજ્ઞે અક્ષરં પદે ગોઃ । વ્રતા દેવાનામુપ નુ પ્રભૂષન્મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
જ્યારે ઉષા સૌપ્રથમ પ્રકાશિત થાય છે, ત્યારે ગાયનું મહાન અને અવિનાશી ચિહ્ન જન્મે છે. દેવતાઓના નિયમોને અનુસરી શક્તિશાળી એકમાત્ર દેવત્વ આગળ વધે છે; એ જ મહાન દેવત્વ સર્વેમાં એક છે.
મો ષૂ ણો અત્ર જુહુરન્ત દેવા મા પૂર્વે અગ્ને પિતરઃ પદજ્ઞાઃ । પુરાણ્યોઃ સદ્મનોઃ કેતુરન્તર્મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
અગ્નિ, અહીં દેવતાઓ કે પૂર્વજ પિતૃઓ, જે માર્ગ જાણે છે, તેઓ અમને છોડે નહીં. બે પ્રાચીન નિવાસસ્થાનોમાં ચિહ્ન રહેલું છે; એ જ મહાન દેવત્વ સર્વેમાં એક છે.
વિ મે પુરુત્રા પતયન્તિ કામાઃ શમ્યચ્છા દીદ્યે પૂર્વ્યાણિ । સમિદ્ધે અગ્નાવૃતમિદ્વદેમ મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
મારી ઇચ્છાઓ અનેક જગ્યાએ ભટકે છે; હું શાંતિથી પ્રાચીન વસ્તુઓ મેળવવા ઈચ્છું છું. અગ્નિ પ્રગટ હોય ત્યારે આપણે સાચું બોલીએ; એ જ મહાન દેવત્વ સર્વેમાં એક છે.
સમાનો રાજા વિભૃતઃ પુરુત્રા શયે શયાસુ પ્રયુતો વનાનુ । અન્યા વત્સં ભરતિ ક્ષેતિ માતા મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
એક જ રાજા અનેક જગ્યાએ વહેંચાઈને સુવે છે, સુતેલા લોકો સાથે જોડાઈને, વનોમાં ફરતો. એક માતા વાછરડાને જન્મ આપે છે, બીજી તેને રાખે છે; એ જ મહાન દેવત્વ સર્વેમાં એક છે.
આક્ષિત્પૂર્વાસ્વપરા અનૂરુત્સદ્યો જાતાસુ તરુણીષ્વન્તઃ । અન્તર્વતીઃ સુવતે અપ્રવીતા મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
કેટલાંક પહેલાંનીને છોડતા નથી, પછીની વચ્ચે તરત જ યુવાનોમાં જન્મે છે. ગર્ભવતી સ્ત્રીઓ જન્મ આપે છે, મૌન રહેતી કશું બોલતી નથી; એ જ મહાન દેવત્વ સર્વેમાં એક છે.
શયુઃ પરસ્તાદધ નુ દ્વિમાતાબન્ધનશ્ચરતિ વત્સ એકઃ । મિત્રસ્ય તા વરુણસ્ય વ્રતાનિ મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
કેટલાંક દૂર સુવે છે, અને અહીં બે માતાવાળું વાછરડું બંધાયેલું ફરતું રહે છે; એક જ વાછરડું ફરતું રહે છે. આ મિત્ર અને વરુણના નિયમો છે; એ જ મહાન દેવત્વ સર્વેમાં એક છે.
દ્વિમાતા હોતા વિદથેષુ સમ્રાળન્વગ્રં ચરતિ ક્ષેતિ બુધ્નઃ । પ્ર રણ્યાનિ રણ્યવાચો ભરન્તે મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
બે માતાવાળો હોતા સભાઓમાં રાજા છે, આગળ વધે છે, મૂળ સ્થાને રહે છે. સુંદરવાળાઓ સુંદર વાણી બોલે છે; એ જ મહાન દેવત્વ સર્વેમાં એક છે.
શૂરસ્યેવ યુધ્યતો અન્તમસ્ય પ્રતીચીનં દદૃશે વિશ્વમાયત્ । અન્તર્મતિશ્ચરતિ નિષ્ષિધં ગોર્મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
યુદ્ધના અંતે લડતા વીર જેવું, તે સામે આવેલા બધું જુએ છે. મનમાં છુપાયેલો, ગાયમાં રહેલો ફરતો રહે છે; એ જ મહાન દેવત્વ સર્વેમાં એક છે.
નિ વેવેતિ પલિતો દૂત આસ્વન્તર્મહાઁશ્ચરતિ રોચનેન । વપૂંષિ બિભ્રદભિ નો વિ ચષ્ટે મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
પાંખી વયનો દૂત અંદર કાંપતો ફરતો રહે છે; મહાનમાં તેજથી ચાલે છે. વિવિધ રૂપ ધારણ કરીને, સર્વ દિશામાં અમને જુએ છે; એ જ મહાન દેવત્વ સર્વેમાં એક છે.
વિષ્ણુર્ગોપાઃ પરમં પાતિ પાથઃ પ્રિયા ધામાન્યમૃતા દધાનઃ । અગ્નિષ્ટા વિશ્વા ભુવનાનિ વેદ મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
વિષ્ણુ સર્વોચ્ચ માર્ગનું રક્ષણ કરે છે, પ્રિય અમર નિવાસોને ધારણ કરે છે. અગ્નિ સર્વે લોકને જાણે છે; એ જ મહાન દેવત્વ સર્વેમાં એક છે.
નાના ચક્રાતે યમ્યા વપૂંષિ તયોરન્યદ્રોચતે કૃષ્ણમન્યત્ । શ્યાવી ચ યદરુષી ચ સ્વસારૌ મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
તેઓએ જુદી જુદી, જોડી રૂપો બનાવ્યા છે; તેમાં એક તેજસ્વી છે, બીજું અંધકારમય છે. શ્યામ અને લાલ, બે બહેનો; એ જ મહાન દેવત્વ સર્વેમાં એક છે.
માતા ચ યત્ર દુહિતા ચ ધેનૂ સબર્દુઘે ધાપયેતે સમીચી । ઋતસ્ય તે સદસીળે અન્તર્મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
જ્યાં માતા અને દીકરી, બન્ને ગાયો, સાથે મળીને દૂધ આપે છે, બંને ભરપૂરપણે પોષે છે. સત્યના આસનમાં અંદર બેઠી છે; એ જ મહાન દેવત્વ સર્વેમાં એક છે.
અન્યસ્યા વત્સં રિહતી મિમાય કયા ભુવા નિ દધે ધેનુરૂધઃ । ઋતસ્ય સા પયસાપિન્વતેળા મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
ગાયે ચડીને, પોતાનું વાછરડું બીજી પાસે મૂકી દીધું છે; કયા કારણથી એમ થયું? તે સત્યના દૂધથી ભરપૂર બની વહે છે; એ જ મહાન દેવત્વ સર્વેમાં એક છે.
પદ્યા વસ્તે પુરુરૂપા વપૂંષ્યૂર્ધ્વા તસ્થૌ ત્ર્યવિં રેરિહાણા । ઋતસ્ય સદ્મ વિ ચરામિ વિદ્વાન્મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
પગથી અનેક રૂપ ધારણ કરે છે; ઊભી રહી, ત્રણ આધારથી ગતિ કરે છે. હું સત્યના નિવાસસ્થાને જાણીને ફરું છું; એ જ મહાન દેવત્વ સર્વેમાં એક છે.
પદે ઇવ નિહિતે દસ્મે અન્તસ્તયોરન્યદ્ગુહ્યમાવિરન્યત્ । સધ્રીચીના પથ્યા સા વિષૂચી મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
જેમ પગ અંદર મૂક્યો હોય તેમ, હે આશ્ચર્યજનક, બંને વચ્ચે એક છુપાયેલું છે, એક સ્પષ્ટ છે. માર્ગ સીધો છે, પણ એક ભટકે છે; એ જ મહાન દેવત્વ સર્વેમાં એક છે.
આ ધેનવો ધુનયન્તામશિશ્વીઃ સબર્દુઘાઃ શશયા અપ્રદુગ્ધાઃ । નવ્યાનવ્યા યુવતયો ભવન્તીર્મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
ગાયો સતત દૂધ આપે, ભરપૂર, કદી ન થાકે અને કદી ન ઓછું પડે. નવી નવી, યુવાન બની રહે છે; એ જ મહાન દેવત્વ સર્વેમાં એક છે.
યદન્યાસુ વૃષભો રોરવીતિ સો અન્યસ્મિન્યૂથે નિ દધાતિ રેતઃ । સ હિ ક્ષપાવાન્સ ભગઃ સ રાજા મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
જ્યારે વાછરડો બીજાઓમાં ગર્જના કરે છે, ત્યારે બીજાં ઝુંડમાં પોતાનું બીજ મૂકે છે. એ જ રાતનો સ્વામી છે, એ જ ભાગ્યદાતા છે, એ જ રાજા છે; એ જ મહાન દેવત્વ સર્વેમાં એક છે.
વીરસ્ય નુ સ્વશ્વ્યં જનાસઃ પ્ર નુ વોચામ વિદુરસ્ય દેવાઃ । ષોળ્હા યુક્તાઃ પઞ્ચપઞ્ચા વહન્તિ મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
ચાલો હવે વીરતા, લોકોની ઘોડાની સંપત્તિ અને દેવતાઓ જાણે છે એવી બુદ્ધિનું વર્ણન કરીએ. તે મહાન દેવતાઓનું એકમાત્ર રાજત્વ છે, જેને સોળ જોડાયેલા, પાંચ-પાંચ કરીને ખેંચે છે.
દેવસ્ત્વષ્ટા સવિતા વિશ્વરૂપઃ પુપોષ પ્રજાઃ પુરુધા જજાન । ઇમા ચ વિશ્વા ભુવનાન્યસ્ય મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
દેવત્વષ્ટા અને સર્વરૂપ ધરાવનારો સવિતા, તેણે પ્રજાઓને અનેક રીતે પોષી અને ઉત્પન્ન કરી છે. આ બધાં જગત પણ એના જ છે; એ મહાન દેવતાઓનું એકમાત્ર રાજત્વ છે.
મહી સમૈરચ્ચમ્વા સમીચી ઉભે તે અસ્ય વસુના ન્યૃષ્ટે । શૃણ્વે વીરો વિન્દમાનો વસૂનિ મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
મોટી ધરતી અને વિશાળ આકાશ બંને એના ધનથી સ્થિર છે. ધન મેળવવા ઇચ્છે તે વીરની પ્રાર્થના સાંભળી જાય છે; એ મહાન દેવતાઓનું એકમાત્ર રાજત્વ છે.
ઇમાં ચ નઃ પૃથિવીં વિશ્વધાયા ઉપ ક્ષેતિ હિતમિત્રો ન રાજા । પુરઃસદઃ શર્મસદો ન વીરા મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
આ ધરતી, જે બધાનું આધાર છે, આપણા માટે રાજા જેવો સર્વમિત્ર બનીને રહે છે. જેમ વીરો આગળ બેસે છે અને આશ્રય મેળવે છે, તેમ; એ મહાન દેવતાઓનું એકમાત્ર રાજત્વ છે.
નિષ્ષિધ્વરીસ્ત ઓષધીરુતાપો રયિં ત ઇન્દ્ર પૃથિવી બિભર્તિ । સખાયસ્તે વામભાજઃ સ્યામ મહદ્દેવાનામસુરત્વમેકમ્
ઓ ઇન્દ્ર, ઔષધિઓ, પાણી અને ધરતી તને ધન આપે છે. અમે તારા મિત્ર બનીએ અને તારા દાનમાં ભાગીદાર બનીએ; એ મહાન દેવતાઓનું એકમાત્ર રાજત્વ છે.
ન તા મિનન્તિ માયિનો ન ધીરા વ્રતા દેવાનાં પ્રથમા ધ્રુવાણિ । ન રોદસી અદ્રુહા વેદ્યાભિર્ન પર્વતા નિનમે તસ્થિવાંસઃ
કોઈ પણ ચાલાક કે વિદ્વાન દેવતાઓના પ્રથમ અને અડગ નિયમોને ઓછી કરી શકતા નથી. આકાશ અને ધરતી, જે વિશ્વાસુ છે અને જાણીતી સીમાઓ ધરાવે છે, અને પર્વતો પણ, ક્યારેય ઘટ્યા નથી.
ષડ્ભારાઁ એકો અચરન્બિભર્ત્યૃતં વર્ષિષ્ઠમુપ ગાવ આગુઃ । તિસ્રો મહીરુપરાસ્તસ્થુરત્યા ગુહા દ્વે નિહિતે દર્શ્યેકા
છ જણે ભાર વહન કરે છે, એક પોતે ચાલે છે અને સર્વોચ્ચ ઋતને ધારણ કરે છે; ગાયો નજીક આવી છે. ત્રણ મહાન ઉપર સ્થિર છે, બે ગુપ્ત છે અને એક દેખાય છે.