વિવેષ યન્મા ધિષણા જજાન સ્તવૈ પુરા પાર્યાદિન્દ્રમહ્નઃ । અંહસો યત્ર પીપરદ્યથા નો નાવેવ યાન્તમુભયે હવન્તે
જ્યારે મારી પ્રેરણાએ ઇન્દ્રની પ્રાચીન સ્તુતિ માટે આ સ્તોત્ર રચ્યું, ત્યારે તું અમને દુઃખમાંથી બચાવતો, જેમ બે પોકારનારને, નાવમાં બેઠેલા મુસાફરોની જેમ, તું બચાવતો.
આપૂર્ણો અસ્ય કલશઃ સ્વાહા સેક્તેવ કોશં સિસિચે પિબધ્યૈ । સમુ પ્રિયા આવવૃત્રન્મદાય પ્રદક્ષિણિદભિ સોમાસ ઇન્દ્રમ્
તારું પાત્ર સ્વાહા સાથે છલકાઈ ગયું છે, જેમ પીવા માટે કોશમાં રસ રેડાય છે. પ્રિયજનોએ આનંદ માટે એકઠા થયા છે, સોમરસો ઇન્દ્રને દાયાંથી ઘેરી રહ્યા છે.
ન ત્વા ગભીરઃ પુરુહૂત સિન્ધુર્નાદ્રયઃ પરિ ષન્તો વરન્ત । ઇત્થા સખિભ્ય ઇષિતો યદિન્દ્રા દૃળ્હં ચિદરુજો ગવ્યમૂર્વમ્
હે બહુવાર પોકારવામાં આવનારા, ઊંડા નદી કે પહાડો પણ તને ઘેરીને રોકી શકતા નથી. હે ઇન્દ્ર, મિત્રો દ્વારા પ્રેરિત થઈ, તું દૃઢ અવરોધ તોડી, ગાયોથી ભરેલી વિશાળ ભૂમિ મેળવી.
શુનં હુવેમ મઘવાનમિન્દ્રમસ્મિન્ભરે નૃતમં વાજસાતૌ । શૃણ્વન્તમુગ્રમૂતયે સમત્સુ ઘ્નન્તં વૃત્રાણિ સંજિતં ધનાનામ્
આ સ્પર્ધામાં અમે દયાળુ ઇન્દ્રને પોકારીએ, જે પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ અને વિજય આપનાર છે. યુદ્ધમાં મદદ સાંભળનાર, દુશ્મનોને મારનાર અને ધનની જીત લાવનાર મહાન છે.
પ્ર પર્વતાનામુશતી ઉપસ્થાદશ્વે ઇવ વિષિતે હાસમાને । ગાવેવ શુભ્રે માતરા રિહાણે વિપાટ્ છુતુદ્રી પયસા જવેતે
પર્વતોની ગોદમાં, ઘોડાઓને છોડ્યા પછી જેવો આનંદ થાય, એ રીતે વહે છે. બે ચમકતી ગાય જેવી માતાઓ, પોતાના વાછરડાને તરસે, એવી વિપાશ અને શતુદ્રી પોષક જળોથી વહે છે.
ઇન્દ્રેષિતે પ્રસવં ભિક્ષમાણે અચ્છા સમુદ્રં રથ્યેવ યાથઃ । સમારાણે ઊર્મિભિઃ પિન્વમાને અન્યા વામન્યામપ્યેતિ શુભ્રે
ઇન્દ્ર દ્વારા પ્રેરિત થઈ, પોતાનો માર્ગ શોધતી, તમે બંને રથ જેવી સમુદ્ર તરફ જાઓ છો. તરંગોથી ફૂલીને, એક બીજાને પછાડવા પ્રયત્ન કરો છો, હે ચમકતી નદીઓ.
અચ્છા સિન્ધું માતૃતમામયાસં વિપાશમુર્વીં સુભગામગન્મ । વત્સમિવ માતરા સંરિહાણે સમાનં યોનિમનુ સંચરન્તી
અમે માતૃત્વથી ભરપૂર સિંધુ અને વિશાળ, શુભ વિપાશ પાસે આવ્યા છીએ. બે માતાઓ પોતાના વાછરડાને લાડ કરે તેમ, તમે બંને એક જ માર્ગે સાથે વહો છો.
એના વયં પયસા પિન્વમાના અનુ યોનિં દેવકૃતં ચરન્તીઃ । ન વર્તવે પ્રસવઃ સર્ગતક્તઃ કિંયુર્વિપ્રો નદ્યો જોહવીતિ
આ જળોથી ભરાઈ, અમે દેવો દ્વારા બનાવેલા માર્ગે વહીએ છીએ. પ્રવાહ, જે શરૂ થયો છે, તે વળતો નથી—પંડિત કવિ તમને નદીઓ, શે માટે પોકારે છે?
રમધ્વં મે વચસે સોમ્યાય ઋતાવરીરુપ મુહૂર્તમેવૈઃ । પ્ર સિન્ધુમચ્છા બૃહતી મનીષાવસ્યુરહ્વે કુશિકસ્ય સૂનુઃ
હે સત્યવંત નદીઓ, મારા સોમરસ માટેના વચનથી આનંદ માણો, થોડો સમય આવો. મહાન સિંધુને હું ઊંચી સ્તુતિથી પોકારું છું—હું કુશિકપુત્ર કૃપા માગું છું.
ઇન્દ્રો અસ્માઁ અરદદ્વજ્રબાહુરપાહન્વૃત્રં પરિધિં નદીનામ્ । દેવોઽનયત્સવિતા સુપાણિસ્તસ્ય વયં પ્રસવે યામ ઉર્વીઃ
ઇન્દ્રે પોતાના વજ્રબળથી અમારો માર્ગ ખોલ્યો છે; તેણે નદીઓના અવરોધ વૃત્રને મારો. દેવ સવિતાએ સુંદર હાથથી અમને આગળ વધાર્યા—એના પ્રેરણાથી અમે વિશાળ ભૂમિએ જઈએ છીએ.
પ્રવાચ્યં શશ્વધા વીર્યં તદિન્દ્રસ્ય કર્મ યદહિં વિવૃશ્ચત્ । વિ વજ્રેણ પરિષદો જઘાનાયન્નાપોઽયનમિચ્છમાનાઃ
ઇન્દ્રનું આ પરાક્રમ હંમેશા ગાવું જોઈએ—જ્યારે તેણે અહિને ફાડી નાખ્યો હતો. વજ્રથી ઘેરી રહેલા અવરોધને તોડી, જળો વહેવા માટે ઉત્સુક બની દોડી નીકળી.
એતદ્વચો જરિતર્માપિ મૃષ્ઠા આ યત્તે ઘોષાનુત્તરા યુગાનિ । ઉક્થેષુ કારો પ્રતિ નો જુષસ્વ મા નો નિ કઃ પુરુષત્રા નમસ્તે
હે ગાયક, તારા માટે આ વચન વ્યર્થ ન જાય, કારણ કે તારી સ્તુતિઓ અનેક પેઢી સુધી પહોંચી છે. હે કવિ, અમારી સ્તુતિ સ્વીકાર, અને કોઈ પુરુષની તાકાત તારી કૃપાથી વંચિત ન થાય.
ઓ ષુ સ્વસારઃ કારવે શૃણોત યયૌ વો દૂરાદ્ અનસા રથેન । નિ ષૂ નમધ્વમ્ ભવતા સુપારા અધોઅક્ષાઃ સિન્ધવઃ સ્રોત્યાભિઃ
હે બહેનો, કારવને સાંભળો, જે દૂરથી પોતાના રથ અને ગાડા સાથે અહીં આવ્યો છે. હવે તમે નમ્ર બની જાવ, હે નદીઓ, તમારો વહેવાર સરળ બનાવો, અને તમારો વહેતો પ્રવાહ રથના પિયાં નીચે જતો રહે, જેથી પસાર થવું સહેલું બને.
આ તે કારો શૃણવામા વચાꣳસિ યયાથ દૂરાદ્ અનસા રથેન । નિ તે નꣳસૈ પીપ્યાનેવ યોષા મર્યાયેવ કન્યા શશ્વચૈ તે
હે કારવ, અમે તારા શબ્દો સાંભળીએ છીએ, કેમ કે તું દૂરથી રથ અને ગાડા લઈને આવ્યો છે. અમે તને નમન કરીએ છીએ, જેમ સ્ત્રી પોતાના પ્રિયજન માટે ફૂલી ઉઠે છે, કે જેમ કન્યા યુવાન માટે હંમેશા પ્રેમથી નમ્ર બને છે, એમ અમે તારા માટે હંમેશા નમ્ર છીએ.
યદ્ અઙ્ગ ત્વા ભરતાઃ સꣳતરેયુર્ ગવ્યન્ ગ્રામ ઇષિત ઇન્દ્રજૂતઃ । અર્ષાદ્ અહ પ્રસવઃ સર્ગતક્ત આ વો વૃણે સુમતિꣳ યજ્ઞિયાનામ્
જો, હે ઇન્દ્રના માર્ગદર્શનવાળા, ભરતો પોતાના પશુઓ સાથે પાર જવા માંગે, અને આખો સમૂહ આગળ વધે, તો તારો પ્રવાહ સરળતાથી વહેવા દો; હું તારી માટે યજ્ઞયોગ્ય લોકોની શુભકામના પસંદ કરું છું.
અતારિષુર્ ભરતા ગવ્યવઃ સમ્ અભક્ત વિપ્રઃ સુમતિꣳ નદીનામ્ । પ્ર પિન્વધ્વમ્ ઇષયન્તીઃ સુરાધા આ વક્ષણાઃ પૃણધ્વꣳ યાત શીભમ્
ભરતો પોતાના પશુઓ સાથે પાર થઈ ગયા છે; જ્ઞાની પુરુષે નદીઓની શુભકામના વહેંચી છે. હવે, હે દયાળુ નદીઓ, તમે વધુ વહો, સૌને કલ્યાણ આપો; તમારા તટભૂમિ ભરી દો અને સુખ-સમૃદ્ધિથી આગળ વધો.
ઉદ્ વ ઊર્મિઃ શમ્યા હન્ત્વ્ આપો યોક્ત્રાણિ મુઞ્ચત । માદુષ્કૃતૌ વ્યેનસાઘ્ન્યૌ શૂનમ્ આરતામ્
તમારા માટે તરંગ હળવાશથી ઊભો થાય, પાણી બાંધણાં છોડો. તમારી તાકાતથી કોઈને દુઃખ કે નુકસાન ન પહોંચાડશો; દુર્ભાગ્ય કે મુશ્કેલી ન આવે.
ઇન્દ્રઃ પૂર્ભિદાતિરદ્દાસમર્કૈર્વિદદ્વસુર્દયમાનો વિ શત્રૂન્ । બ્રહ્મજૂતસ્તન્વા વાવૃધાનો ભૂરિદાત્ર આપૃણદ્રોદસી ઉભે
ઇન્દ્રે દુશ્મનોના કિલ્લા તોડી નાખ્યા, પોતાની શક્તિથી દુષ્મનોને વિખેરી દીધા અને દયાળુ બનીને અમને ધન આપ્યું. પ્રાર્થનાથી પ્રેરિત અને પોતાની તાકાતમાં વધતો generous ઇન્દ્રે આકાશ અને ધરતી બંનેને ધનથી પૂરાઈ દીધા.
મખસ્ય તે તવિષસ્ય પ્ર જૂતિમિયર્મિ વાચમમૃતાય ભૂષન્ । ઇન્દ્ર ક્ષિતીનામસિ માનુષીણાં વિશાં દૈવીનામુત પૂર્વયાવા
હું તારી મહાન યજ્ઞશક્તિ માટે અમરતા લાયક સ્તુતિ અર્પું છું. ઇન્દ્ર, તું માનવોમાં પણ રાજા છે, દેવોમાં પણ, અને પૂર્વજોમાં પણ તું સર્વોપરી છે.
ઇન્દ્રો વૃત્રમવૃણોચ્છર્ધનીતિઃ પ્ર માયિનામમિનાદ્વર્પણીતિઃ । અહન્વ્યંસમુશધગ્વનેષ્વાવિર્ધેના અકૃણોદ્રામ્યાણામ્
ઇન્દ્રે વૃત્રને હરાવી નાખ્યો, છેતરપિંડી કરનાર અને અભિમાની દુશ્મનોને પણ દબાવી દીધા. જંગલમાં અવરોધ ઉભા કરનારને માર્યા અને ગૌઓ શોધનાર માટે પ્રગટ કરી.
ઇન્દ્રઃ સ્વર્ષા જનયન્નહાનિ જિગાયોશિગ્ભિઃ પૃતના અભિષ્ટિઃ । પ્રારોચયન્મનવે કેતુમહ્નામવિન્દજ્જ્યોતિર્બૃહતે રણાય
ઇન્દ્રે તેજથી દિવસો ઉત્પન્ન કર્યા, પોતાના શસ્ત્રોથી દુશ્મન સૈન્યને હરાવ્યા. મનુ માટે મહાન સંકેત પ્રગટ કર્યો અને મહાયુદ્ધ માટે પ્રકાશ શોધી કાઢ્યો.
ઇન્દ્રસ્તુજો બર્હણા આ વિવેશ નૃવદ્દધાનો નર્યા પુરૂણિ । અચેતયદ્ધિય ઇમા જરિત્રે પ્રેમં વર્ણમતિરચ્છુક્રમાસામ્
ઇન્દ્રે સ્તુતિ અને હવનમાં પ્રવેશ કર્યો, માનવો માટે અનેક વીરતા ભરેલા કાર્યો સ્થાપ્યા. ઉપાસક માટે ઉત્તમ વિચારો જગાડ્યા અને તેમને શુદ્ધ, તેજસ્વી રૂપ આપ્યું.
મહો મહાનિ પનયન્ત્યસ્યેન્દ્રસ્ય કર્મ સુકૃતા પુરૂણિ । વૃજનેન વૃજિનાન્સં પિપેષ માયાભિર્દસ્યૂઁરભિભૂત્યોજાઃ
મહાન ઇન્દ્રના કાર્યો અસંખ્ય અને અજોડ છે. તેણે પોતાની શક્તિથી દુષ્ટોને દબાવી નાખ્યા અને છેતરપિંડી કરનાર દુશ્મનોને પણ હરાવ્યા.
યુધેન્દ્રો મહ્ના વરિવશ્ચકાર દેવેભ્યઃ સત્પતિશ્ચર્ષણિપ્રાઃ । વિવસ્વતઃ સદને અસ્ય તાનિ વિપ્રા ઉક્થેભિઃ કવયો ગૃણન્તિ
યુદ્ધમાં ઇન્દ્રે પોતાની મહાનતાથી દેવો માટે માર્ગ બનાવ્યો, તે સાચો રક્ષક છે. વિવસ્વાનના ઘરમા ઋષિઓ તેના કાર્યોની સ્તુતિ કરે છે.
સત્રાસાહં વરેણ્યં સહોદાં સસવાંસં સ્વરપશ્ચ દેવીઃ । સસાન યઃ પૃથિવીં દ્યામુતેમામિન્દ્રં મદન્ત્યનુ ધીરણાસઃ
મહાન, વરદાન આપનાર, શક્તિશાળી અને પ્રકાશના સ્વામી એવા ઇન્દ્રે ધરતી અને આકાશને વશ કરી લીધા છે. બુદ્ધિશાળી અને પ્રેરિત લોકો ઇન્દ્રમાં આનંદ પામે છે.
સસાનાત્યાઁ ઉત સૂર્યં સસાનેન્દ્રઃ સસાન પુરુભોજસં ગામ્ । હિરણ્યયમુત ભોગં સસાન હત્વી દસ્યૂન્પ્રાર્યં વર્ણમાવત્
ઇન્દ્રે જળને, સૂર્યને, અને આનંદ આપતી ગૌને પણ વશ કરી. તેણે સોનાનું ધન મેળવ્યું અને દુશ્મનોને હરાવીને શ્રેષ્ઠ રૂપ પ્રગટ કર્યું.
ઇન્દ્ર ઓષધીરસનોદહાનિ વનસ્પતીઁરસનોદન્તરિક્ષમ્ । બિભેદ વલં નુનુદે વિવાચોઽથાભવદ્દમિતાભિક્રતૂનામ્
ઇન્દ્રે ઔષધિઓ, દિવસો, વૃક્ષો અને આકાશને હલાવી દીધા. તેણે અવરોધ તોડી નાખ્યો, વાણી મુક્ત કરી અને અભિમાનીને કાબૂમાં લીધો.
શુનં હુવેમ મઘવાનમિન્દ્રમસ્મિન્ભરે નૃતમં વાજસાતૌ । શૃણ્વન્તમુગ્રમૂતયે સમત્સુ ઘ્નન્તં વૃત્રાણિ સંજિતં ધનાનામ્
ચાલો, આપણે દયાળુ અને શ્રેષ્ઠ ઇન્દ્રને આ યુદ્ધમાં બોલાવીએ. તે અમારી મદદ સાંભળે, દુશ્મનોને હરાવે અને અમને ધન અપાવે.
તિષ્ઠા હરી રથ આ યુજ્યમાના યાહિ વાયુર્ન નિયુતો નો અચ્છ । પિબાસ્યન્ધો અભિસૃષ્ટો અસ્મે ઇન્દ્ર સ્વાહા રરિમા તે મદાય
હવે ઘોડાઓને રથમાં જોતો, પવનની જેમ દોડો અને અમને નજીક લાવો. અહીં દબાવેલો સોમપાન, ઇન્દ્ર, સ્વાહા સાથે પીઓ અને અમને આનંદ આપો.
ઉપાજિરા પુરુહૂતાય સપ્તી હરી રથસ્ય ધૂર્ષ્વા યુનજ્મિ । દ્રવદ્યથા સમ્ભૃતં વિશ્વતશ્ચિદુપેમં યજ્ઞમા વહાત ઇન્દ્રમ્
હું ઝડપથી દોડતા ઘોડાઓને રથમાં જોતું છું, જે ઘણા વખત બોલાવાય છે. એ ઘોડાઓ四 તરફથી ભેગા થાય અને ઇન્દ્રને આ યજ્ઞમાં લાવે.