વિદદ્યદી સરમા રુગ્ણમદ્રેર્મહિ પાથઃ પૂર્વ્યં સધ્ર્યક્કઃ । અગ્રં નયત્સુપદ્યક્ષરાણામચ્છા રવં પ્રથમા જાનતી ગાત્
સરમા પર્વતનો તૂટેલો, પ્રાચીન માર્ગ શોધી લાવી, પોતાના સગાઓ સાથે. તેણે સુપાદવાળાઓ માટે આગળનું માર્ગદર્શન આપ્યું અને સૌપ્રથમ જાણી, અવાજમાં ગાન કર્યું.
અગચ્છદુ વિપ્રતમઃ સખીયન્નસૂદયત્સુકૃતે ગર્ભમદ્રિઃ । સસાન મર્યો યુવભિર્મખસ્યન્નથાભવદઙ્ગિરાઃ સદ્યો અર્ચન્
સર્વોપરી જ્ઞાનવાળાએ મિત્ર બનીને ગયો, પર્વતે સારા કર્મવાળાને ગર્ભ આપ્યો. યુવાન વીરે યજ્ઞની વ્યવસ્થા કરી અને તરત જ અંજીરાઓ તેજથી પ્રકાશિત થયા.
સતઃસતઃ પ્રતિમાનં પુરોભૂર્વિશ્વા વેદ જનિમા હન્તિ શુષ્ણમ્ । પ્ર ણો દિવઃ પદવીર્ગવ્યુરર્ચન્સખા સખીઁરમુઞ્ચન્નિરવદ્યાત્
સदैવ રહેનારો, પૂર્વજનો માટે આદર્શ છે; તે બધાં જન્મો જાણે છે અને શુષ્ણને મારે છે. તેણે અમારે માટે સ્વર્ગના માર્ગોનું સ્તુતિ કરી, ગાયો મેળવવા પ્રયત્ન કર્યો અને મિત્રને દોષમુક્ત કર્યો.
નિ ગવ્યતા મનસા સેદુરર્કૈઃ કૃણ્વાનાસો અમૃતત્વાય ગાતુમ્ । ઇદં ચિન્નુ સદનં ભૂર્યેષાં યેન માસાઁ અસિષાસન્નૃતેન
ગાયો મેળવવાની ઇચ્છાથી, તેમણે મનથી પ્રયત્ન કર્યો અને અમરત્વ માટે સ્તુતિઓ રચી. આ ખરેખર તેમના સમૃદ્ધિનું સ્થાન છે, જેના દ્વારા તેમણે સત્યથી ઋતુઓની સેવા કરી.
સમ્પશ્યમાના અમદન્નભિ સ્વં પયઃ પ્રત્નસ્ય રેતસો દુઘાનાઃ । વિ રોદસી અતપદ્ઘોષ એષાં જાતે નિષ્ઠામદધુર્ગોષુ વીરાન્
જાણીને તેઓ આનંદિત થયા અને પોતાના નજીક આવ્યા; પ્રાચીન દૂધદાતાઓએ બીજનું દૂધ આપ્યું. બંને લોકોએ તેમના અવાજથી ગુંજી ઉઠ્યા; જન્મ સમયે ગાયોએ વીરોને વાડમાં સ્થિર કર્યા.
સ જાતેભિર્વૃત્રહા સેદુ હવ્યૈરુદુસ્રિયા અસૃજદિન્દ્રો અર્કૈઃ । ઉરૂચ્યસ્મૈ ઘૃતવદ્ભરન્તી મધુ સ્વાદ્મ દુદુહે જેન્યા ગૌઃ
વૃત્રના સંહારક, નવજાતો સાથે હવનમાં બેઠા; ઇન્દ્રે સ્તુતિથી ગાયો મુક્ત કરી. વિશાળ ગાયે, ઘીથી ભરેલી, મીઠું મધરૂપી દૂધ આપ્યું.
પિત્રે ચિચ્ચક્રુઃ સદનં સમસ્મૈ મહિ ત્વિષીમત્સુકૃતો વિ હિ ખ્યન્ । વિષ્કભ્નન્ત સ્કમ્ભનેના જનિત્રી આસીના ઊર્ધ્વં રભસં વિ મિન્વન્
પિતાને પણ, કુશળ કર્મીઓએ વિશાળ અને તેજસ્વી નિવાસ બનાવ્યો હતો અને તેનું યશ ફેલાવ્યું હતું. માતાઓએ મજબૂત આધારથી સહારો આપ્યો અને બેસી રહીને ઊંચાઈ માપી હતી.
મહી યદિ ધિષણા શિશ્નથે ધાત્સદ્યોવૃધં વિભ્વં રોદસ્યોઃ । ગિરો યસ્મિન્નનવદ્યાઃ સમીચીર્વિશ્વા ઇન્દ્રાય તવિષીરનુત્તાઃ
જ્યારે મહાન બુદ્ધિએ આકાશ અને ધરતી વચ્ચે સદા વૃદ્ધિ પામતો અને સર્વત્ર વ્યાપક એવા પુરુષને સ્થાપ્યો, જેમાં નિર્દોષ અને સુમેળભરી સ્તુતિઓ, ઇન્દ્ર માટે, અપરાજિત રીતે એકઠી થાય છે.
મહ્યા તે સખ્યં વશ્મિ શક્તીરા વૃત્રઘ્ને નિયુતો યન્તિ પૂર્વીઃ । મહિ સ્તોત્રમવ આગન્મ સૂરેરસ્માકં સુ મઘવન્બોધિ ગોપાઃ
હું તારી મિત્રતા ઇચ્છું છું, મહાન વૃત્રનાશક, તારી ઘણી સેનાઓ આગળ વધે છે. અમે સૂર્યની મહાન સ્તુતિમાં આવ્યા છીએ—ઓ દયાળુ, અમારો રક્ષક બન અને અમને યાદ રાખ.
મહિ ક્ષેત્રં પુરુ શ્ચન્દ્રં વિવિદ્વાનાદિત્સખિભ્યશ્ચરથં સમૈરત્ । ઇન્દ્રો નૃભિરજનદ્દીદ્યાનઃ સાકં સૂર્યમુષસં ગાતુમગ્નિમ્
જેને વિશાળ અને અનેક પ્રકારની તેજસ્વી જમીન જાણતી હતી, તેણે તે પોતાના મિત્રો સાથે સમાન રીતે વહેંચી. ઇન્દ્રે મનુષ્યોમાં તેજ પામીને, સૂર્ય, ઉષા અને અગ્નિને એકસાથે માર્ગ માટે ઉત્પન્ન કર્યા.
અપશ્ચિદેષ વિભ્વો દમૂનાઃ પ્ર સધ્રીચીરસૃજદ્વિશ્વશ્ચન્દ્રાઃ । મધ્વઃ પુનાનાઃ કવિભિઃ પવિત્રૈર્દ્યુભિર્હિન્વન્ત્યક્તુભિર્ધનુત્રીઃ
પાછળ રહેલા લોકોને પણ, હે સર્વવ્યાપક અને ગૃહપતિ, તું સાથે લઈ ગયો, બધા તેજસ્વી બની ગયા. કવિઓ સાથે મધને શુદ્ધ કરીને, દિવસો દ્વારા કર્મોથી દાન તૈયાર કરે છે.
અનુ કૃષ્ણે વસુધિતી જિહાતે ઉભે સૂર્યસ્ય મંહના યજત્રે । પરિ યત્તે મહિમાનં વૃજધ્યૈ સખાય ઇન્દ્ર કામ્યા ઋજિપ્યાઃ
અંધકાર પછી, ધરતીના ધન ખુલ્લા થાય છે; બંને, સૂર્યના મહિમાથી પૂજનીય છે. તારા મહિમાને ઘેરી લેવા, ઇન્દ્ર, ઇચ્છિત અને સ્તુતિપાત્ર, તારા મિત્રો પ્રયત્ન કરે છે.
પતિર્ભવ વૃત્રહન્સૂનૃતાનાં ગિરાં વિશ્વાયુર્વૃષભો વયોધાઃ । આ નો ગહિ સખ્યેભિઃ શિવેભિર્મહાન્મહીભિરૂતિભિઃ સરણ્યન્
વૃત્રનાશક, સાચા વચનો અને સર્વ પ્રકારની વાણીના સ્વામી બન, બળવાન અને આયુષ્ય આપનાર. શુભ મિત્રતા સાથે, મહાન અને શક્તિશાળી સહાયથી, તું ઝડપી અમને મળ.
તમઙ્ગિરસ્વન્નમસા સપર્યન્નવ્યં કૃણોમિ સન્યસે પુરાજામ્ । દ્રુહો વિ યાહિ બહુલા અદેવીઃ સ્વશ્ચ નો મઘવન્સાતયે ધાઃ
હે અંગિરસ, શ્રદ્ધાથી તને વંદન કરીને, હું પ્રાચીન માટે નવી સ્તુતિ રચું છું. દયાળુ, અસત્ય અને દેવવિહિન દૂષણો દૂર કર અને અમારે માટે તારો કલ્યાણ સ્થાપ.
મિહઃ પાવકાઃ પ્રતતા અભૂવન્સ્વસ્તિ નઃ પિપૃહિ પારમાસામ્ । ઇન્દ્ર ત્વં રથિરઃ પાહિ નો રિષો મક્ષૂમક્ષૂ કૃણુહિ ગોજિતો નઃ
પ્રભાસ્વી વરસાદ ફેલાઈ ગઈ છે; અમને કલ્યાણ આપ, આ સંકટોથી બચાવ. ઇન્દ્ર, તું રથચાલક છે—અમને દુઃખથી બચાવ, ઝડપથી અમને ગાયોમાં વિજયી કર.
અદેદિષ્ટ વૃત્રહા ગોપતિર્ગા અન્તઃ કૃષ્ણાઁ અરુષૈર્ધામભિર્ગાત્ । પ્ર સૂનૃતા દિશમાન ઋતેન દુરશ્ચ વિશ્વા અવૃણોદપ સ્વાઃ
વૃત્રનાશક, ગાયોના રક્ષક, આવી પહોંચ્યો છે; અંધકારમાં લાલ પ્રકાશ સાથે ગયો. સાચા વચનો દ્વારા, સત્યથી, તેણે બધા મુશ્કેલ રસ્તા અને શુભ માર્ગો ખોલી દીધા.
શુનં હુવેમ મઘવાનમિન્દ્રમસ્મિન્ભરે નૃતમં વાજસાતૌ । શૃણ્વન્તમુગ્રમૂતયે સમત્સુ ઘ્નન્તં વૃત્રાણિ સંજિતં ધનાનામ્
આ સ્પર્ધામાં, દયાળુ ઇન્દ્રને બોલાવીએ, જે પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ છે અને વિજય લાવે છે. જે સાંભળે છે, યુદ્ધમાં સહાય કરે છે, વૃત્રનો વિનાશ કરે છે અને ધનની જીત આપે છે.
ઇન્દ્ર સોમં સોમપતે પિબેમં માધ્યંદિનં સવનં ચારુ યત્તે । પ્રપ્રુથ્યા શિપ્રે મઘવન્નૃજીષિન્વિમુચ્યા હરી ઇહ માદયસ્વ
ઇન્દ્ર, આ મધ્યાહ્નના સમયે તને મનગમતો સોમ પીઓ, હે સોમપતિ. દયાળુ અને શક્તિશાળી, તારા વાઘા છોડી અહીં આનંદ માણ.
ગવાશિરં મન્થિનમિન્દ્ર શુક્રં પિબા સોમં રરિમા તે મદાય । બ્રહ્મકૃતા મારુતેના ગણેન સજોષા રુદ્રૈસ્તૃપદા વૃષસ્વ
ગાયના શિર્ષથી બનેલો, ઉજળો અને મથેલો સોમ, ઇન્દ્ર, તારા આનંદ માટે અમે તૈયાર કર્યો છે, તે પીઓ. બ્રાહ્મણો, મારુતો અને રુદ્રો સાથે ત્રિવિધ બળ મેળવો.
યે તે શુષ્મં યે તવિષીમવર્ધન્નર્ચન્ત ઇન્દ્ર મરુતસ્ત ઓજઃ । માધ્યંદિને સવને વજ્રહસ્ત પિબા રુદ્રેભિઃ સગણઃ સુશિપ્ર
જે મારુતો તારી શક્તિ અને તવને વધારતા, હે ઇન્દ્ર, એ તારા બળને મહાન બનાવે છે. મધ્યાહ્નના સમયે, વજ્રધારી, તું રુદ્રો અને તારા દળ સાથે આ સોમ પીઓ.
ત ઇન્ન્વસ્ય મધુમદ્વિવિપ્ર ઇન્દ્રસ્ય શર્ધો મરુતો ય આસન્ । યેભિર્વૃત્રસ્યેષિતો વિવેદામર્મણો મન્યમાનસ્ય મર્મ
મધુર અને વિદ્વાન એવા ઇન્દ્રના મારુતો, એ જ તારો દળ છે. જેમના સહારે તું વૃત્રના મુખ્ય સ્થાનને શોધી કાઢ્યું, એ અહંકારીને પરાજિત કર્યો.
મનુષ્વદિન્દ્ર સવનં જુષાણઃ પિબા સોમં શશ્વતે વીર્યાય । સ આ વવૃત્સ્વ હર્યશ્વ યજ્ઞૈઃ સરણ્યુભિરપો અર્ણા સિસર્ષિ
માનવની જેમ, ઇન્દ્ર, તું યજ્ઞ સમયે આનંદથી સોમ પીઓ, સદા નવી તાકાત માટે. હે ઝડપી ઘોડાવાળો, યજ્ઞ અને સહાયકો સાથે અહીં આવ, તું વહેતી નદીઓને રોકે છે.
ત્વમપો યદ્ધ વૃત્રં જઘન્વાઁ અત્યાઁ ઇવ પ્રાસૃજઃ સર્તવાજૌ । શયાનમિન્દ્ર ચરતા વધેન વવ્રિવાંસં પરિ દેવીરદેવમ્
જ્યારે તું વૃત્રને મારો ત્યારે, તું વહેતી નદીઓને દોડતા ઘોડાઓની જેમ મુક્ત કરી. ઇન્દ્ર, તારા શસ્ત્રથી તું ચાલતા અને ઊંઘતા બંનેને માર્યા અને દેવોથી વિમુખને દૂર કર્યા.
યજામ ઇન્નમસા વૃદ્ધમિન્દ્રં બૃહન્તમૃષ્વમજરં યુવાનમ્ । યસ્ય પ્રિયે મમતુર્યજ્ઞિયસ્ય ન રોદસી મહિમાનં મમાતે
અમે શ્રદ્ધાથી મહાન, ઊંચા, અવિનાશી અને યુવાન એવા ઇન્દ્રની પૂજા કરીએ છીએ. જેના પ્રિય અને યજ્ઞયોગ્ય મહિમાને આકાશ અને ધરતી પણ સમાવી શકતા નથી.
ઇન્દ્રસ્ય કર્મ સુકૃતા પુરૂણિ વ્રતાનિ દેવા ન મિનન્તિ વિશ્વે । દાધાર યઃ પૃથિવીં દ્યામુતેમાં જજાન સૂર્યમુષસં સુદંસાઃ
ઇન્દ્રના અનેક ઉત્તમ કાર્યો છે, જે દેવતાઓ પણ કદી ઉલ્લંઘન કરતા નથી. જેણે બુદ્ધિપૂર્વક પૃથ્વી અને આકાશને સંભાળ્યા, અને સૂર્ય તથા ઉષાને સર્જ્યા.
અદ્રોઘ સત્યં તવ તન્મહિત્વં સદ્યો યજ્જાતો અપિબો હ સોમમ્ । ન દ્યાવ ઇન્દ્ર તવસસ્ત ઓજો નાહા ન માસાઃ શરદો વરન્ત
હે ઇન્દ્ર, તારી મહાનતા સત્ય અને નિખાલસ છે; તું જન્મતાની સાથે જ સોમરસ પી ગયો હતો. તારી શક્તિએ આકાશ, દિવસો, મહિનો કે વર્ષો પણ પહોંચી શકતા નથી.
ત્વં સદ્યો અપિબો જાત ઇન્દ્ર મદાય સોમં પરમે વ્યોમન્ । યદ્ધ દ્યાવાપૃથિવી આવિવેશીરથાભવઃ પૂર્વ્યઃ કારુધાયાઃ
હે ઇન્દ્ર, તું જન્મતાની સાથે જ પરમ આકાશમાં આનંદ માટે સોમરસ પીધો. જ્યારે તું આકાશ અને પૃથ્વીના વિસ્તારોમાં પ્રવેશ્યો, ત્યારે તું પ્રાચીન ઋષિ માટે કાર્યરત થયો.
અહન્નહિં પરિશયાનમર્ણ ઓજાયમાનં તુવિજાત તવ્યાન્ । ન તે મહિત્વમનુ ભૂદધ દ્યૌર્યદન્યયા સ્ફિગ્યા ક્ષામવસ્થાઃ
હે શક્તિશાળી ઇન્દ્ર, તું વધતા બળ સાથે જળને ઘેરીને પડેલા અહિ (અજગર)ને મારો. તારી મહાનતાને તો આકાશ પણ સમી ન શકે, જ્યારે તું બીજાની મદદથી પૃથ્વીને સ્થિર રાખી.
યજ્ઞો હિ ત ઇન્દ્ર વર્ધનો ભૂદુત પ્રિયઃ સુતસોમો મિયેધઃ । યજ્ઞેન યજ્ઞમવ યજ્ઞિયઃ સન્યજ્ઞસ્તે વજ્રમહિહત્ય આવત્
હે ઇન્દ્ર, યજ્ઞ તારો વિકાસક છે અને તને પ્રિય સોમરસ આનંદ આપે છે. યજ્ઞથી યજ્ઞને સંભાળ, હે યજ્ઞયોગ્ય, યજ્ઞથી જ તું વજ્ર લઈને અહિનો સંહાર કર્યો હતો.
યજ્ઞેનેન્દ્રમવસા ચક્રે અર્વાગૈનં સુમ્નાય નવ્યસે વવૃત્યામ્ । ય સ્તોમેભિર્વાવૃધે પૂર્વ્યેભિર્યો મધ્યમેભિરુત નૂતનેભિઃ
યજ્ઞ અને સહાયથી મનુષ્યોએ ઇન્દ્રને નજીક લાવ્યો છે; હવે અમે તેને નવી કૃપા માટે વાળવા માંગીએ છીએ. જે પ્રાચીન, મધ્ય અને નવી સ્તુતિઓથી વધ્યો છે.