સહદાનું પુરુહૂત ક્ષિયન્તમહસ્તમિન્દ્ર સં પિણક્કુણારુમ્ । અભિ વૃત્રં વર્ધમાનં પિયારુમપાદમિન્દ્ર તવસા જઘન્થ
હે બહુવાર બોલાવેલા, તું તારી શક્તિથી મહાન દુશ્મન અને દમનકર્તાને પીસી નાખ; દુશ્મનને ભુલાવી દે. વધતા, ફૂલતા વિત્ર સામે, હે ઇન્દ્ર, તું તારી શક્તિથી પગ વિના દુશ્મનને માર્યો.
નિ સામનામિષિરામિન્દ્ર ભૂમિં મહીમપારાં સદને સસત્થ । અસ્તભ્નાદ્દ્યાં વૃષભો અન્તરિક્ષમર્ષન્ત્વાપસ્ત્વયેહ પ્રસૂતાઃ
હે ઇન્દ્ર, તું તારી સ્તુતિથી વિશાળ, અપરિમિત પૃથ્વીને નિવાસસ્થાન તરીકે સ્થાપી છે. વૃષભે આકાશ અને અંતરિક્ષને આધાર આપ્યો; તારા આદેશે જળ અહીં વહેવા લાગ્યાં.
અલાતૃણો વલ ઇન્દ્ર વ્રજો ગોઃ પુરા હન્તોર્ભયમાનો વ્યાર । સુગાન્પથો અકૃણોન્નિરજે ગાઃ પ્રાવન્વાણીઃ પુરુહૂતં ધમન્તીઃ
વાલા, ગાયોનું વાડ, હે ઇન્દ્ર, પાર કરવું મુશ્કેલ હતું; મારનાર સામે, તે ડરીને દૂર થઈ ગયો. તું માર્ગો સરળ કર્યા, ગાયો છોડાવ્યા, અને ગાયકોએ, હે બહુવાર બોલાવેલા, તારી સ્તુતિ કરી.
એકો દ્વે વસુમતી સમીચી ઇન્દ્ર આ પપ્રૌ પૃથિવીમુત દ્યામ્ । ઉતાન્તરિક્ષાદભિ નઃ સમીક ઇષો રથીઃ સયુજઃ શૂર વાજાન્
એકલો જ, હે ઇન્દ્ર, તું ધનથી ભરેલી પૃથ્વી અને આકાશ બંનેને ભરી દીધા; તું તેમને ફેલાવી દીધા. અને અંતરિક્ષમાંથી, હે વીર, અમને ધન, જોડાયેલા રથો અને ઈનામ આપ.
દિશઃ સૂર્યો ન મિનાતિ પ્રદિષ્ટા દિવેદિવે હર્યશ્વપ્રસૂતાઃ । સં યદાનળધ્વન આદિદશ્વૈર્વિમોચનં કૃણુતે તત્ત્વસ્ય
સૂર્ય નિર્ધારિત દિશાઓનું ઉલ્લંઘન કરતો નથી; રોજ રોજ, હરિયાળાં ઘોડાઓ જોડાય છે. જ્યારે તેઓ માર્ગ પર જોડાય છે, ત્યારે ઘોડાઓ સાથે તે પોતાનું મુક્તિ કાર્ય કરે છે.
દિદૃક્ષન્ત ઉષસો યામન્નક્તોર્વિવસ્વત્યા મહિ ચિત્રમનીકમ્ । વિશ્વે જાનન્તિ મહિના યદાગાદિન્દ્રસ્ય કર્મ સુકૃતા પુરૂણિ
ઉષા જોવા માટે, રાત આવે ત્યારે, તેજસ્વીનું મહાન અને અદ્ભુત મુખ દેખાય છે. બધા જાણે છે, તેની મહિમાથી, જ્યારે તે આવે છે, ઇન્દ્રના અનેક શુભ કાર્યો.
મહિ જ્યોતિર્નિહિતં વક્ષણાસ્વામા પક્વં ચરતિ બિભ્રતી ગૌઃ । વિશ્વં સ્વાદ્મ સમ્ભૃતમુસ્રિયાયાં યત્સીમિન્દ્રો અદધાદ્ભોજનાય
મહાન પ્રકાશ હૃદયમાં સ્થિર છે; ગાય, પક્વ દૂધ લઈને આગળ વધે છે. બધું મીઠું પોષણ કાળી ગાયમાં ભેગું થાય છે, જ્યારે ઇન્દ્રે આ રસને ભોજન માટે મૂક્યો.
ઇન્દ્ર દૃહ્ય યામકોશા અભૂવન્યજ્ઞાય શિક્ષ ગૃણતે સખિભ્યઃ । દુર્માયવો દુરેવા મર્ત્યાસો નિષઙ્ગિણો રિપવો હન્ત્વાસઃ
હે ઇન્દ્ર, મજબૂત કિલ્લાઓ મજબૂત રાખ; યજ્ઞ માટે, સ્તુતિ કરનારા અને મિત્રો માટે વ્યવસ્થા કર. દુર્વિચારવાળા, દુષ્ટ માનવો, શસ્ત્રધારી દુશ્મનો, તેઓને, હે દુશ્મનહનનારા, નાશ કર.
સં ઘોષઃ શૃણ્વેઽવમૈરમિત્રૈર્જહી ન્યેષ્વશનિં તપિષ્ઠામ્ । વૃશ્ચેમધસ્તાદ્વિ રુજા સહસ્વ જહિ રક્ષો મઘવન્રન્ધયસ્વ
શત્રુઓના અવાજ જેવો ઘોંઘાટ સંભળાય છે; હે મેઘાવાન, તું સૌથી વધુ દહન કરનાર દુષ્ટને નાશ કર. દુશ્મનને નીચેના ભાગે તોડી નાખ, તાકાતથી વિખેરી દે, રાક્ષસને નષ્ટ કર અને તેને મૂંઝવણમાં નાખ.
ઉદ્વૃહ રક્ષઃ સહમૂલમિન્દ્ર વૃશ્ચા મધ્યં પ્રત્યગ્રં શૃણીહિ । આ કીવતઃ સલલૂકં ચકર્થ બ્રહ્મદ્વિષે તપુષિં હેતિમસ્ય
હે ઇન્દ્ર, તું રાક્ષસને તેની મૂળથી ઉખેડી નાખ, મધ્યમાં તાજું છે તે ભાગ કાપી નાખ અને ધ્યાનપૂર્વક સાંભળ. હે બ્રાહ્મણદ્વેષી, તું છુપાઈ રહેલા અને રેંગતા દુષ્ટને હાંકી કાઢી દીધો છે, શસ્ત્રની જ્વાળાથી તેને દહન કર.
સ્વસ્તયે વાજિભિશ્ચ પ્રણેતઃ સં યન્મહીરિષ આસત્સિ પૂર્વીઃ । રાયો વન્તારો બૃહતઃ સ્યામાસ્મે અસ્તુ ભગ ઇન્દ્ર પ્રજાવાન્
હમણા અમને સુખ-શાંતિ માટે અને ઝડપી ઘોડાઓ સાથે આગળ લઈ જ, જેમ તું અગાઉ અનેક આશીર્વાદો આપ્યા છે. અમને વિશાળ ધન પ્રાપ્ત થાય અને હે ઇન્દ્ર, અમને ભાગ્ય અને સંતાન મળે.
આ નો ભર ભગમિન્દ્ર દ્યુમન્તં નિ તે દેષ્ણસ્ય ધીમહિ પ્રરેકે । ઊર્વ ઇવ પપ્રથે કામો અસ્મે તમા પૃણ વસુપતે વસૂનામ્
હે ઇન્દ્ર, અમને તેજસ્વી ભાગ્ય આપ, અમે તારી વિશાળ કૃપા મેળવવા પ્રયત્ન કરીએ છીએ. જેમ વિશાળ ખેતરમાં ઇચ્છા ફેલાય છે તેમ, અમારી ઇચ્છા પણ ફેલાઈ જાય; હે ધનના સ્વામી, અમને ધનથી પરિપૂર્ણ કર.
ઇમં કામં મન્દયા ગોભિરશ્વૈશ્ચન્દ્રવતા રાધસા પપ્રથશ્ચ । સ્વર્યવો મતિભિસ્તુભ્યં વિપ્રા ઇન્દ્રાય વાહઃ કુશિકાસો અક્રન્
આ ઇચ્છા ગાયો અને ઘોડાઓથી, ચમકતા દાનથી અને પ્રસન્નતાથી પૂર્ણ કર અને તેને વિસ્તૃત કર. કુશિક વંશના વિદ્વાનો પોતાના મનથી તને, હે ઇન્દ્ર, પવિત્ર યજ્ઞમાં આહુતિ અર્પણ કરે છે.
આ નો ગોત્રા દર્દૃહિ ગોપતે ગાઃ સમસ્મભ્યં સનયો યન્તુ વાજાઃ । દિવક્ષા અસિ વૃષભ સત્યશુષ્મોઽસ્મભ્યં સુ મઘવન્બોધિ ગોદાઃ
હે ગોપાલક, અમારે માટે વાડ તોડી નાખ, ગાયો અમારી પાસે આવી જાય અને વિજય અમને પ્રાપ્ત થાય. તું સ્વર્ગમાં વસતો વાછરડો છે, સાચી શક્તિ ધરાવતો છે; હે મેઘાવાન, અમને ગાયોનું જ્ઞાન આપ.
શુનં હુવેમ મઘવાનમિન્દ્રમસ્મિન્ભરે નૃતમં વાજસાતૌ । શૃણ્વન્તમુગ્રમૂતયે સમત્સુ ઘ્નન્તં વૃત્રાણિ સંજિતં ધનાનામ્
આ સ્પર્ધામાં આપણે મેઘાવાન ઇન્દ્રને બોલાવીએ, જે મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ છે અને વિજય આપનાર છે. યુદ્ધમાં મદદરૂપ અને ભયાનક, દુશ્મનોનો સંહારક અને ધનની જીત કરનાર છે.
શાસદ્વહ્નિર્દુહિતુર્નપ્ત્યં ગાદ્વિદ્વાઁ ઋતસ્ય દીધિતિં સપર્યન્ । પિતા યત્ર દુહિતુઃ સેકમૃઞ્જન્સં શગ્મ્યેન મનસા દધન્વે
અગ્નિ, દીકરીના સંતાનને આદેશ આપે છે અને તે સત્યના પ્રકાશનું પૂજન કરે છે. જ્યાં પિતા દીકરીના પ્રવાહને શુદ્ધ કરે છે, ત્યાં તે દૃઢ મનથી તેને સ્થાપિત કરે છે.
ન જામયે તાન્વો રિક્થમારૈક્ચકાર ગર્ભં સનિતુર્નિધાનમ્ । યદી માતરો જનયન્ત વહ્નિમન્યઃ કર્તા સુકૃતોરન્ય ઋન્ધન્
પત્ની માટે વારસો વહેચ્યો નહીં; તેણે દાતા માટે ગર્ભરૂપ ખજાનો રચ્યો. જ્યારે માતાઓએ અગ્નિને જન્મ આપ્યો, એકે સારા કર્મો કર્યા અને બીજાએ અગ્નિને પ્રગટાવ્યો.
અગ્નિર્જજ્ઞે જુહ્વા રેજમાનો મહસ્પુત્રાઁ અરુષસ્ય પ્રયક્ષે । મહાન્ગર્ભો મહ્યા જાતમેષાં મહી પ્રવૃદ્ધર્યશ્વસ્ય યજ્ઞૈઃ
અગ્નિ, ચમકતી આહુતિથી જન્મ્યો, મહાનતાનો પુત્ર, લાલ રંગવાળા માટે સ્પષ્ટ દેખાતો. મહાન ગર્ભ, મહાનમાંથી જન્મેલો, ઝડપી ઘોડાના યજ્ઞોથી વિશાળ થયો.
અભિ જૈત્રીરસચન્ત સ્પૃધાનં મહિ જ્યોતિસ્તમસો નિરજાનન્ । તં જાનતીઃ પ્રત્યુદાયન્નુષાસઃ પતિર્ગવામભવદેક ઇન્દ્રઃ
વિજયી લોકો સ્પર્ધામાં જોડાયા, તેમણે અંધકાર દૂર કરીને મહાન પ્રકાશ લાવ્યું. ઉષાઓએ તેને ઓળખીને આગળ વધીને મળ્યા; ઇન્દ્ર ગાયોનો એકમાત્ર સ્વામી બન્યો.
વીળૌ સતીરભિ ધીરા અતૃન્દન્પ્રાચાહિન્વન્મનસા સપ્ત વિપ્રાઃ । વિશ્વામવિન્દન્પથ્યામૃતસ્ય પ્રજાનન્નિત્તા નમસા વિવેશ
દૃઢ રહીને વિદ્વાનો આગળ વધ્યા; સાત ઋષિઓએ પોતાના મનથી માર્ગદર્શન આપ્યું. તેમણે સત્યના બધા માર્ગો શોધ્યા અને જાણીને ભક્તિપૂર્વક પ્રવેશ્યા.
વિદદ્યદી સરમા રુગ્ણમદ્રેર્મહિ પાથઃ પૂર્વ્યં સધ્ર્યક્કઃ । અગ્રં નયત્સુપદ્યક્ષરાણામચ્છા રવં પ્રથમા જાનતી ગાત્
સરમા પર્વતનો તૂટેલો, પ્રાચીન માર્ગ શોધી લાવી, પોતાના સગાઓ સાથે. તેણે સુપાદવાળાઓ માટે આગળનું માર્ગદર્શન આપ્યું અને સૌપ્રથમ જાણી, અવાજમાં ગાન કર્યું.
અગચ્છદુ વિપ્રતમઃ સખીયન્નસૂદયત્સુકૃતે ગર્ભમદ્રિઃ । સસાન મર્યો યુવભિર્મખસ્યન્નથાભવદઙ્ગિરાઃ સદ્યો અર્ચન્
સર્વોપરી જ્ઞાનવાળાએ મિત્ર બનીને ગયો, પર્વતે સારા કર્મવાળાને ગર્ભ આપ્યો. યુવાન વીરે યજ્ઞની વ્યવસ્થા કરી અને તરત જ અંજીરાઓ તેજથી પ્રકાશિત થયા.
સતઃસતઃ પ્રતિમાનં પુરોભૂર્વિશ્વા વેદ જનિમા હન્તિ શુષ્ણમ્ । પ્ર ણો દિવઃ પદવીર્ગવ્યુરર્ચન્સખા સખીઁરમુઞ્ચન્નિરવદ્યાત્
સदैવ રહેનારો, પૂર્વજનો માટે આદર્શ છે; તે બધાં જન્મો જાણે છે અને શુષ્ણને મારે છે. તેણે અમારે માટે સ્વર્ગના માર્ગોનું સ્તુતિ કરી, ગાયો મેળવવા પ્રયત્ન કર્યો અને મિત્રને દોષમુક્ત કર્યો.
નિ ગવ્યતા મનસા સેદુરર્કૈઃ કૃણ્વાનાસો અમૃતત્વાય ગાતુમ્ । ઇદં ચિન્નુ સદનં ભૂર્યેષાં યેન માસાઁ અસિષાસન્નૃતેન
ગાયો મેળવવાની ઇચ્છાથી, તેમણે મનથી પ્રયત્ન કર્યો અને અમરત્વ માટે સ્તુતિઓ રચી. આ ખરેખર તેમના સમૃદ્ધિનું સ્થાન છે, જેના દ્વારા તેમણે સત્યથી ઋતુઓની સેવા કરી.
સમ્પશ્યમાના અમદન્નભિ સ્વં પયઃ પ્રત્નસ્ય રેતસો દુઘાનાઃ । વિ રોદસી અતપદ્ઘોષ એષાં જાતે નિષ્ઠામદધુર્ગોષુ વીરાન્
જાણીને તેઓ આનંદિત થયા અને પોતાના નજીક આવ્યા; પ્રાચીન દૂધદાતાઓએ બીજનું દૂધ આપ્યું. બંને લોકોએ તેમના અવાજથી ગુંજી ઉઠ્યા; જન્મ સમયે ગાયોએ વીરોને વાડમાં સ્થિર કર્યા.
સ જાતેભિર્વૃત્રહા સેદુ હવ્યૈરુદુસ્રિયા અસૃજદિન્દ્રો અર્કૈઃ । ઉરૂચ્યસ્મૈ ઘૃતવદ્ભરન્તી મધુ સ્વાદ્મ દુદુહે જેન્યા ગૌઃ
વૃત્રના સંહારક, નવજાતો સાથે હવનમાં બેઠા; ઇન્દ્રે સ્તુતિથી ગાયો મુક્ત કરી. વિશાળ ગાયે, ઘીથી ભરેલી, મીઠું મધરૂપી દૂધ આપ્યું.
પિત્રે ચિચ્ચક્રુઃ સદનં સમસ્મૈ મહિ ત્વિષીમત્સુકૃતો વિ હિ ખ્યન્ । વિષ્કભ્નન્ત સ્કમ્ભનેના જનિત્રી આસીના ઊર્ધ્વં રભસં વિ મિન્વન્
પિતાને પણ, કુશળ કર્મીઓએ વિશાળ અને તેજસ્વી નિવાસ બનાવ્યો હતો અને તેનું યશ ફેલાવ્યું હતું. માતાઓએ મજબૂત આધારથી સહારો આપ્યો અને બેસી રહીને ઊંચાઈ માપી હતી.
મહી યદિ ધિષણા શિશ્નથે ધાત્સદ્યોવૃધં વિભ્વં રોદસ્યોઃ । ગિરો યસ્મિન્નનવદ્યાઃ સમીચીર્વિશ્વા ઇન્દ્રાય તવિષીરનુત્તાઃ
જ્યારે મહાન બુદ્ધિએ આકાશ અને ધરતી વચ્ચે સદા વૃદ્ધિ પામતો અને સર્વત્ર વ્યાપક એવા પુરુષને સ્થાપ્યો, જેમાં નિર્દોષ અને સુમેળભરી સ્તુતિઓ, ઇન્દ્ર માટે, અપરાજિત રીતે એકઠી થાય છે.
મહ્યા તે સખ્યં વશ્મિ શક્તીરા વૃત્રઘ્ને નિયુતો યન્તિ પૂર્વીઃ । મહિ સ્તોત્રમવ આગન્મ સૂરેરસ્માકં સુ મઘવન્બોધિ ગોપાઃ
હું તારી મિત્રતા ઇચ્છું છું, મહાન વૃત્રનાશક, તારી ઘણી સેનાઓ આગળ વધે છે. અમે સૂર્યની મહાન સ્તુતિમાં આવ્યા છીએ—ઓ દયાળુ, અમારો રક્ષક બન અને અમને યાદ રાખ.
મહિ ક્ષેત્રં પુરુ શ્ચન્દ્રં વિવિદ્વાનાદિત્સખિભ્યશ્ચરથં સમૈરત્ । ઇન્દ્રો નૃભિરજનદ્દીદ્યાનઃ સાકં સૂર્યમુષસં ગાતુમગ્નિમ્
જેને વિશાળ અને અનેક પ્રકારની તેજસ્વી જમીન જાણતી હતી, તેણે તે પોતાના મિત્રો સાથે સમાન રીતે વહેંચી. ઇન્દ્રે મનુષ્યોમાં તેજ પામીને, સૂર્ય, ઉષા અને અગ્નિને એકસાથે માર્ગ માટે ઉત્પન્ન કર્યા.