પૃથુપાજા અમર્ત્યો ઘૃતનિર્ણિક્સ્વાહુતઃ । અગ્નિર્યજ્ઞસ્ય હવ્યવાટ્
વિસ્તૃત પગવાળો, અમર અગ્નિ, ઘીથી શુદ્ધ થયેલો અને હવનથી પોષાય છે; એ યજ્ઞમાં હવન સ્વીકારનાર છે.
તં સબાધો યતસ્રુચ ઇત્થા ધિયા યજ્ઞવન્તઃ । આ ચક્રુરગ્નિમૂતયે
જે લોકો ભક્તિ અને યોગ્ય સાધનોથી સાથે પ્રયત્ન કરે છે, તેઓએ પૂજા માટે અગ્નિને સ્થાપિત કર્યો છે.
હોતા દેવો અમર્ત્યઃ પુરસ્તાદેતિ માયયા । વિદથાનિ પ્રચોદયન્
અમર દેવ હોતા, આગળ આગળ કુશળતાથી ચાલે છે અને વિધિઓને પ્રેરણા આપે છે.
વાજી વાજેષુ ધીયતેઽધ્વરેષુ પ્ર ણીયતે । વિપ્રો યજ્ઞસ્ય સાધનઃ
મજબૂતમાં સૌથી મજબૂત એ છે, યજ્ઞોમાં આગળ વધે છે; વિદ્વાન યજ્ઞને પૂર્ણ કરે છે.
ધિયા ચક્રે વરેણ્યો ભૂતાનાં ગર્ભમા દધે । દક્ષસ્ય પિતરં તના
વિચારથી તેણે શ્રેષ્ઠ સર્જન કર્યું, સર્વ જીવનો બીજ સ્થાપ્યું, અને કૌશલ્ય તથા સંતાનનો પિતા થયો.
નિ ત્વા દધે વરેણ્યં દક્ષસ્યેળા સહસ્કૃત । અગ્ને સુદીતિમુશિજમ્
હું તને શ્રેષ્ઠ, કૌશલ્ય, પ્રાર્થના અને બળથી અહીં સ્થાપું છું; હે તેજસ્વી અગ્નિ, તું માર્ગો ખોલનાર છે.
અગ્નિં યન્તુરમપ્તુરમૃતસ્ય યોગે વનુષઃ । વિપ્રા વાજૈઃ સમિન્ધતે
વિદ્વાનો અમરત્વના સંગાથે, બળ અને હવનથી, માર્ગદર્શક અને સહાયક એવા અગ્નિને પ્રજ્વલિત કરે છે.
ઊર્જો નપાતમધ્વરે દીદિવાંસમુપ દ્યવિ । અગ્નિમીળે કવિક્રતુમ્
હું યજ્ઞમાં તેજસ્વી, બળનો પુત્ર અને કવિની બુદ્ધિ ધરાવનાર અગ્નિની સ્તુતિ કરું છું.
ઈળેન્યો નમસ્યસ્તિરસ્તમાંસિ દર્શતઃ । સમગ્નિરિધ્યતે વૃષા
તે સ્તુતિ અને વંદના લાયક છે, અંધકાર દૂર કરનાર અને સ્પષ્ટ દેખાતા છે; શક્તિશાળી અગ્નિ સૌ સાથે પ્રજ્વલિત થાય છે.
વૃષો અગ્નિઃ સમિધ્યતેઽશ્વો ન દેવવાહનઃ । તં હવિષ્મન્ત ઈળતે
શકિતશાળી અગ્નિ પ્રજ્વલિત થાય છે, દેવોને વહન કરતા ઘોડા જેવો; હવન કરનારા તેની સ્તુતિ કરે છે.
વૃષણં ત્વા વયં વૃષન્વૃષણઃ સમિધીમહિ । અગ્ને દીદ્યતં બૃહત્
અમે શક્તિશાળી, તને શક્તિશાળી અગ્નિ, શક્તિશાળીઓ સાથે પ્રજ્વલિત કરીએ છીએ; તું વિશાળ તેજથી પ્રકાશિત થા.
અગ્ને જુષસ્વ નો હવિઃ પુરોળાશં જાતવેદઃ । પ્રાતઃસાવે ધિયાવસો
હે અગ્નિ, જન્મ જાણનારા, તું અમારી હવન અને પુરૂષાશને સ્વીકાર; પ્રભાતના સમયે, હે વિદ્વાન, પ્રાર્થનાથી.
પુરોળા અગ્ને પચતસ્તુભ્યં વા ઘા પરિષ્કૃતઃ । તં જુષસ્વ યવિષ્ઠ્ય
હે અગ્નિ, તારી માટે તૈયાર અને શેકાયેલું પુરૂષાદ તિથિ છે; હે યુવાન અગ્નિ, તું તેને પ્રસન્નતાથી સ્વીકાર.
અગ્ને વીહિ પુરોળાશમાહુતં તિરોઅહ્ન્યમ્ । સહસઃ સૂનુરસ્યધ્વરે હિતઃ
હે અગ્નિ, તારી માટે સમર્પિત અને આખો દિવસ છુપાયેલું પુરૂષાદ તિથિ તું આવજે; હે શક્તિશાળી પુત્ર, યજ્ઞમાં સ્થાપિત છે.
માધ્યંદિને સવને જાતવેદઃ પુરોળાશમિહ કવે જુષસ્વ । અગ્ને યહ્વસ્ય તવ ભાગધેયં ન પ્ર મિનન્તિ વિદથેષુ ધીરાઃ
મધ્યાહ્નના સમયના સવને, હે સર્વજ્ઞાની અગ્નિ, હે કવિ, અહીં આ પુરૂષાદ તિથિ તું સ્વીકાર; હે અગ્નિ, વિદ્વાનો સભામાં તારો ભાગ ક્યારેય ઓછો કરતા નથી.
અગ્ને તૃતીયે સવને હિ કાનિષઃ પુરોળાશં સહસઃ સૂનવાહુતમ્ । અથા દેવેષ્વધ્વરં વિપન્યયા ધા રત્નવન્તમમૃતેષુ જાગૃવિમ્
હે અગ્નિ, ત્રીજા સવને તને જ પુરૂષાદ તિથિ માટે બોલાવવામાં આવે છે, જે શક્તિશાળી પુત્રને અર્પિત છે; પછી, બુદ્ધિપૂર્વક, અમર દેવોમાં યજ્ઞને ધન્ય બનાવ.
અગ્ને વૃધાન આહુતિં પુરોળાશં જાતવેદઃ । જુષસ્વ તિરોઅહ્ન્યમ્
હે સતત વધતા અગ્નિ, હે સર્વજ્ઞાની, આખો દિવસ છુપાયેલું પુરૂષાદ તિથિ તું પ્રસન્નતાથી સ્વીકાર.
અસ્તીદમધિમન્થનમસ્તિ પ્રજનનં કૃતમ્ । એતાં વિશ્પત્નીમા ભરાગ્નિં મન્થામ પૂર્વથા
આ રહી મથનદંડ અને આ રહી સર્જનક્રિયા પૂર્ણ થઈ; આ ગૃહલક્ષ્મીને લાવીએ, ચાલો, પૂર્વકાળની જેમ અગ્નિને મથીએ.
અરણ્યોર્નિહિતો જાતવેદા ગર્ભ ઇવ સુધિતો ગર્ભિણીષુ । દિવેદિવ ઈડ્યો જાગૃવદ્ભિર્હવિષ્મદ્ભિર્મનુષ્યેભિરગ્નિઃ
દોઢ કાંઠા વચ્ચે સ્થાપિત થયેલો, હે સર્વજ્ઞાની, એ ગર્ભની જેમ છે જે ગર્ભવતી સ્ત્રીઓમાં પ્રેમથી પોષાય છે; અગ્નિને, જાગૃત અને હવન કરનાર મનુષ્યો રોજ રોજ સ્તુતિ કરે છે.
ઉત્તાનાયામવ ભરા ચિકિત્વાન્સદ્યઃ પ્રવીતા વૃષણં જજાન । અરુષસ્તૂપો રુશદસ્ય પાજ ઇળાયાસ્પુત્રો વયુનેઽજનિષ્ટ
સમજદારીથી સીધો અગ્નિ બહાર લાવો; તરત જ શક્તિશાળી અગ્નિ જન્મે છે; લાલ રંગનો થાંભલો, તેજસ્વી બળ, ઇલા પુત્ર માર્ગમાં પ્રગટે છે.
ઇળાયાસ્ત્વા પદે વયં નાભા પૃથિવ્યા અધિ । જાતવેદો નિ ધીમહ્યગ્ને હવ્યાય વોળ્હવે
અમે તને ઇલાના સ્થાન પર, પૃથ્વીના નાભિ પર, હે સર્વજ્ઞાની અગ્નિ, હવન માટે, પુરૂષાદ તિથિ માટે સ્થાપિત કરીએ છીએ.
મન્થતા નરઃ કવિમદ્વયન્તં પ્રચેતસમમૃતં સુપ્રતીકમ્ । યજ્ઞસ્ય કેતું પ્રથમં પુરસ્તાદગ્નિં નરો જનયતા સુશેવમ્
પુરુષો એ કવિ, સર્વજ્ઞ, અમર અને સુંદર અગ્નિને મथे છે; હે પુરુષો, યજ્ઞનું પ્રતીક, પ્રથમ અને કલ્યાણકારી અગ્નિને આગળ જન્મ આપો.
યદી મન્થન્તિ બાહુભિર્વિ રોચતેઽશ્વો ન વાજ્યરુષો વનેષ્વા । ચિત્રો ન યામન્નશ્વિનોરનિવૃતઃ પરિ વૃણક્ત્યશ્મનસ્તૃણા દહન્
જ્યારે તેઓ પોતાના હાથોથી તેને મथे છે, ત્યારે એ વનમાં દોડતા લાલ ઘોડા જેવો તેજથી ઝળકે છે; અશ્વિનીકુમારોની અવિરત દોડ જેવી, એ ઘાસને ઘેરીને પથ્થરથી બળે છે.
જાતો અગ્ની રોચતે ચેકિતાનો વાજી વિપ્રઃ કવિશસ્તઃ સુદાનુઃ । યં દેવાસ ઈડ્યં વિશ્વવિદં હવ્યવાહમદધુરધ્વરેષુ
જન્મેલો અગ્નિ તેજથી ઝળકે છે, સમજદાર, બળવાન, વિદ્વાન, કવિઓ દ્વારા પ્રશંસિત અને દાનશીલ છે; દેવતાઓએ તેને યજ્ઞમાં સર્વજ્ઞ, હવન લાવનાર અને સ્તુતિયોગ્ય તરીકે સ્થાપિત કર્યો છે.
સીદ હોતઃ સ્વ ઉ લોકે ચિકિત્વાન્સાદયા યજ્ઞં સુકૃતસ્ય યોનૌ । દેવાવીર્દેવાન્હવિષા યજાસ્યગ્ને બૃહદ્યજમાને વયો ધાઃ
હે હોતાર, તું તારી જ જગ્યા પર બેસ, સમજદારીથી; યજ્ઞને શુભ સ્થાનમાં સ્થાપિત કર; હે દેવત્વ ધરાવનાર, હવનથી દેવતાઓની પૂજા કર અને મહાન યજમાનને બળ આપ.
કૃણોત ધૂમં વૃષણં સખાયોઽસ્રેધન્ત ઇતન વાજમચ્છ । અયમગ્નિઃ પૃતનાષાટ્ સુવીરો યેન દેવાસો અસહન્ત દસ્યૂન્
મિત્રો, ધૂમ્રને બળવાન બનાવો, ક્યારેય થાકશો નહીં, વિજય માટે પ્રયત્ન કરો; આ અગ્નિ દુશ્મનોનો વિનાશક અને બળવાન છે, જેના દ્વારા દેવતાઓએ દસ્યુઓને હરાવ્યા હતા.
અયં તે યોનિરૃત્વિયો યતો જાતો અરોચથાઃ । તં જાનન્નગ્ન આ સીદાથા નો વર્ધયા ગિરઃ
આ તારો આસન છે, હે ઋત્વિક, જ્યાંથી તું જન્મ્યો અને તેજથી ઝળક્યો; એ જાણીને, હે અગ્નિ, અહીં બેસ અને અમારી સ્તુતિઓ વધાર.
તનૂનપાદુચ્યતે ગર્ભ આસુરો નરાશંસો ભવતિ યદ્વિજાયતે । માતરિશ્વા યદમિમીત માતરિ વાતસ્ય સર્ગો અભવત્સરીમણિ
તેને શરીરનું રક્ષણ કરનાર, દૈવી ગર્ભ કહે છે; જ્યારે એ જન્મે છે ત્યારે એ મનુષ્યોની ઇચ્છા બને છે; જ્યારે માતરિશ્વાને તેને માપ્યો, ત્યારે માતામાં પવનનું પ્રવાહ પ્રગટ થયું.
સુનિર્મથા નિર્મથિતઃ સુનિધા નિહિતઃ કવિઃ । અગ્ને સ્વધ્વરા કૃણુ દેવાન્દેવયતે યજ
સારા રીતે મથાયેલ, બહાર લાવવામાં આવેલ, સારી રીતે સ્થપાયેલ, એ કવિ છે; હે અગ્નિ, યોગ્ય યજ્ઞો કર અને દેવતાઓની પૂજા કર.
અજીજનન્નમૃતં મર્ત્યાસોઽસ્રેમાણં તરણિં વીળુજમ્ભમ્ । દશ સ્વસારો અગ્રુવઃ સમીચીઃ પુમાંસં જાતમભિ સં રભન્તે
મરનારાઓએ અમર, અશ્રમ, ઝડપી અને છુપાયેલા મોઢાવાળાને જન્મ આપ્યો છે; દસ બહેનો એકસાથે જન્મેલા પુરુષ, એ શક્તિશાળી અગ્નિને આવકારવા આવે છે.