વ્રતા તે અગ્ને મહતો મહાનિ તવ ક્રત્વા રોદસી આ તતન્થ । ત્વં દૂતો અભવો જાયમાનસ્ત્વં નેતા વૃષભ ચર્ષણીનામ્
હે અગ્નિ, તારા વ્રત બહુ મહાન છે અને તારી શક્તિએ આ બંને લોકને વિસ્તારી દીધા છે. તું જન્મતાં જ દૂત બન્યો અને તું લોકોનો નેતા અને બળવાન છે.
ઋતસ્ય વા કેશિના યોગ્યાભિર્ઘૃતસ્નુવા રોહિતા ધુરિ ધિષ્વ । અથા વહ દેવાન્દેવ વિશ્વાન્સ્વધ્વરા કૃણુહિ જાતવેદઃ
હે કેશધારી અગ્નિ, તું ઘીથી લપસાયેલા અને સારી રીતે જોડાયેલા તારા લાલ ઘોડાઓને જોતડામાં જોડ. પછી, હે જાતવેદ, બધા દેવતાઓને અહીં લાવ અને યજ્ઞને શ્રેષ્ઠ રીતે પૂર્ણ કર.
દિવશ્ચિદા તે રુચયન્ત રોકા ઉષો વિભાતીરનુ ભાસિ પૂર્વીઃ । અપો યદગ્ન ઉશધગ્વનેષુ હોતુર્મન્દ્રસ્ય પનયન્ત દેવાઃ
આકાશમાંથી પણ તારી જ્યોતિ તેજ આપે છે; તું પ્રાચીન ઉષાનોના પ્રકાશને અનુસરે છે. જ્યારે, હે અગ્નિ, દેવતાઓ યજ્ઞમાં આનંદ પામે છે અને વનના હવનકુંડમાં આહુતિઓ ધરાવે છે.
ઉરૌ વા યે અન્તરિક્ષે મદન્તિ દિવો વા યે રોચને સન્તિ દેવાઃ । ઊમા વા યે સુહવાસો યજત્રા આયેમિરે રથ્યો અગ્ને અશ્વાઃ
જે દેવતાઓ વિશાળ આકાશમાં આનંદ કરે છે કે સ્વર્ગના તેજમાં વસે છે, અથવા જે દયાળુ અને પૂજનીય છે, હે અગ્નિ, તારા રથના ઘોડાઓ તેમને અહીં લાવે.
ઐભિરગ્ને સરથં યાહ્યર્વાઙ્નાનારથં વા વિભવો હ્યશ્વાઃ । પત્નીવતસ્ત્રિંશતં ત્રીઁશ્ચ દેવાનનુષ્વધમા વહ માદયસ્વ
હે અગ્નિ, આ ઘોડાઓ સાથે તું રથમાં આવી પહોંચ, અથવા અનેક રથો સાથે આવ, કેમ કે તારા પાસે ઘણા ઘોડા છે. તું ત્રીસત્રીસ પતિવંત દેવતાઓને યથાવિધી લાવ અને આનંદ પામ.
સ હોતા યસ્ય રોદસી ચિદુર્વી યજ્ઞંયજ્ઞમભિ વૃધે ગૃણીતઃ । પ્રાચી અધ્વરેવ તસ્થતુઃ સુમેકે ઋતાવરી ઋતજાતસ્ય સત્યે
તે જ યજમાન છે, જેના માટે આ બંને લોક વિશાળ બને છે અને દરેક યજ્ઞમાં જેની પ્રશંસા થાય છે. યજ્ઞમાં, બંને યોગ્ય અને સત્યમાં જન્મેલા પૂર્વ દિશા તરફ ઊભા રહે છે.
ઇળામગ્ને પુરુદંસં સનિં ગોઃ શશ્વત્તમં હવમાનાય સાધ । સ્યાન્નઃ સૂનુસ્તનયો વિજાવાગ્ને સા તે સુમતિર્ભૂત્વસ્મે
હે અગ્નિ, અમને ગૌધનથી ભરપૂર, કાયમ માટે રહેતું શ્રેષ્ઠ ધન આપ, જે તને બોલાવે છે તેના માટે ઉત્તમ છે. અમારો પુત્ર અને તેના સંતાન હંમેશા વિજયી રહે, અને તારી કૃપા અમારે પર રહે.
પ્ર ય આરુઃ શિતિપૃષ્ઠસ્ય ધાસેરા માતરા વિવિશુઃ સપ્ત વાણીઃ । પરિક્ષિતા પિતરા સં ચરેતે પ્ર સર્સ્રાતે દીર્ઘમાયુઃ પ્રયક્ષે
સાત વાણીઓએ ચિતરાં ગાયના પીઠ પર ચડી માતામાં પ્રવેશ કર્યો છે. બંને પિતાઓ સુરક્ષિત રહીને સાથે ચાલે છે; તેઓ લાંબા આયુષ્યને પ્રગટ કરતા વહે છે.
દિવક્ષસો ધેનવો વૃષ્ણો અશ્વા દેવીરા તસ્થૌ મધુમદ્વહન્તીઃ । ઋતસ્ય ત્વા સદસિ ક્ષેમયન્તં પર્યેકા ચરતિ વર્તનિં ગૌઃ
આકાશની ગાયો, બળવાન ઘોડાઓ અને દેવીઓ મધુરતા વહન કરતી ઊભી રહી છે. સત્યના સ્થાનમાં, ગાય તારી કલ્યાણ માટે એકલી ચાલે છે.
આ સીમરોહત્સુયમા ભવન્તીઃ પતિશ્ચિકિત્વાન્રયિવિદ્રયીણામ્ । પ્ર નીલપૃષ્ઠો અતસસ્ય ધાસેસ્તા અવાસયત્પુરુધપ્રતીકઃ
હવે તેઓ સારી રીતે જોડાઈને ઊંચે ચડી છે; દાતા લોકોના વિદ્વાન સ્વામી બધું જાણે છે. અનેક રૂપ ધરાવનાર, કાળી પીઠવાળો, તેમને સ્થિર કરે છે.
મહિ ત્વાષ્ટ્રમૂર્જયન્તીરજુર્યં સ્તભૂયમાનં વહતો વહન્તિ । વ્યઙ્ગેભિર્દિદ્યુતાનઃ સધસ્થ એકામિવ રોદસી આ વિવેશ
મહાન, પોષક અને સીધા ચાલનારા ત્વષ્ટ્રના સંતાન, આધાર પામી, વહન કરનારને લઈ જાય છે. પોતાના તેજથી પ્રકાશિત થઈ, તેઓ બંને લોકને એક સમજી યજ્ઞસ્થાને પ્રવેશી ગયા છે.
જાનન્તિ વૃષ્ણો અરુષસ્ય શેવમુત બ્રધ્નસ્ય શાસને રણન્તિ । દિવોરુચઃ સુરુચો રોચમાના ઇળા યેષાં ગણ્યા માહિના ગીઃ
તેઓ બળવાન લાલવર્ણના આશીર્વાદને જાણે છે; ચિતરાં વાળાના આદેશે ગર્જના કરે છે. આકાશના તેજસ્વી પ્રકાશ, જેમની સ્તુતિઓ મહાન ગણાય છે, તે ઇળાની છે.
ઉતો પિતૃભ્યાં પ્રવિદાનુ ઘોષં મહો મહદ્ભ્યામનયન્ત શૂષમ્ । ઉક્ષા હ યત્ર પરિ ધાનમક્તોરનુ સ્વં ધામ જરિતુર્વવક્ષ
બંને પિતાઓ સાથે, તેઓ મહાન લોકો પાસેથી પ્રબળ ધ્વનિ લાવે છે. જ્યાં વૃષભ દૂધ આપનારી ગાયની આસપાસ ફરતો હોય છે, ત્યાં ગાયક પોતાનું સ્થાન જાહેર કરે છે.
અધ્વર્યુભિઃ પઞ્ચભિઃ સપ્ત વિપ્રાઃ પ્રિયં રક્ષન્તે નિહિતં પદં વેઃ । પ્રાઞ્ચો મદન્ત્યુક્ષણો અજુર્યા દેવા દેવાનામનુ હિ વ્રતા ગુઃ
પાંચ યજ્ઞકર્તાઓ સાથે સાત વિદ્વાનો વાછરડાના પ્રિય, નિશ્ચિત માર્ગની રક્ષા કરે છે. આગળ જોડાયેલા, અશ્રમિત લોકો આનંદ પામે છે; દેવતાઓ દેવતાઓના વ્રતને અનુસરે છે.
દૈવ્યા હોતારા પ્રથમા ન્યૃઞ્જે સપ્ત પૃક્ષાસઃ સ્વધયા મદન્તિ । ઋતં શંસન્ત ઋતમિત્ત આહુરનુ વ્રતં વ્રતપા દીધ્યાનાઃ
દૈવી યજ્ઞકર્તાઓ, પ્રથમ, બેઠા છે; સાત શુદ્ધ લોકો પોતાની સ્વભાવમાં આનંદ પામે છે. તેઓ સત્યનું ઘોષણ કરે છે, સત્યના મિત્રને બોલાવે છે; વ્રતનું પાલન કરનાર તેજસ્વી લોકો વ્રતને અનુસરે છે.
વૃષાયન્તે મહે અત્યાય પૂર્વીર્વૃષ્ણે ચિત્રાય રશ્મયઃ સુયામાઃ । દેવ હોતર્મન્દ્રતરશ્ચિકિત્વાન્મહો દેવાન્રોદસી એહ વક્ષિ
મહાન યાત્રા માટે બળવાન ઘોડાઓ જોડાયા છે, તેજસ્વી અને સારી રીતે જોડાયેલા કિરણો બળવાન માટે છે. હે દૈવી યજ્ઞકર્તા, સર્વથી આનંદદાયક અને વિદ્વાન, બંને લોકના મહાન દેવતાઓને અહીં લાવ.
પૃક્ષપ્રયજો દ્રવિણઃ સુવાચઃ સુકેતવ ઉષસો રેવદૂષુઃ । ઉતો ચિદગ્ને મહિના પૃથિવ્યાઃ કૃતં ચિદેનઃ સં મહે દશસ્ય
શુદ્ધ, મધુર વાણીવાળા અને યોગ્ય માર્ગ દર્શાવનાર સાથે જોડાયેલા લોકોએ તેજસ્વી ઉષાઓને બોલાવી છે. હે અગ્નિ, પૃથ્વીના મહિમાથી જો અમથી કોઈ ત્રુટિ થઈ હોય, તો તે અમારે મહાન કલ્યાણ માટે માફ કર.
ઇળામગ્ને પુરુદંસં સનિં ગોઃ શશ્વત્તમં હવમાનાય સાધ । સ્યાન્નઃ સૂનુસ્તનયો વિજાવાગ્ને સા તે સુમતિર્ભૂત્વસ્મે
હે અગ્નિ, અમને ગૌધનથી ભરપૂર, કાયમ માટે રહેતું શ્રેષ્ઠ ધન આપ, જે તને બોલાવે છે તેના માટે ઉત્તમ છે. અમારો પુત્ર અને તેના સંતાન હંમેશા વિજયી રહે, અને તારી કૃપા અમારે પર રહે.
અઞ્જન્તિ ત્વામધ્વરે દેવયન્તો વનસ્પતે મધુના દૈવ્યેન । યદૂર્ધ્વસ્તિષ્ઠા દ્રવિણેહ ધત્તાદ્યદ્વા ક્ષયો માતુરસ્યા ઉપસ્થે
હે વનસ્પતિ, યજ્ઞ સમયે ભક્તિપૂર્વક લોકો તને દેવતાનું મધ લગાડે છે. તું ઉપર ઊભો છે ત્યારે અહીં અમને ધન આપજે, ભલે તું ઉપર રહે કે તારી માતાના કૂખમાં આરામ કરે.
સમિદ્ધસ્ય શ્રયમાણઃ પુરસ્તાદ્બ્રહ્મ વન્વાનો અજરં સુવીરમ્ । આરે અસ્મદમતિં બાધમાન ઉચ્છ્રયસ્વ મહતે સૌભગાય
પ્રજ્વલિત અગ્નિ પાસે આશરો લઈને, ભક્તિથી સ્તુતિ ગાઈ, અમર અને વિરસૂરને પામવા પ્રયત્ન કરે છે. હે અગ્નિ, અમારાથી દુશ્મનાવટ દૂર કરી, મહાન સુખ માટે ઊભો થા.
ઉચ્છ્રયસ્વ વનસ્પતે વર્ષ્મન્પૃથિવ્યા અધિ । સુમિતી મીયમાનો વર્ચો ધા યજ્ઞવાહસે
હે વનસ્પતિ, પૃથ્વી પર ઊંચો ઊભો થા. સારા વિચારથી તું તારી તેજસ્વિતા સ્થાપિત કર, જેથી યજ્ઞ સફળ થાય.
યુવા સુવાસાઃ પરિવીત આગાત્સ ઉ શ્રેયાન્ભવતિ જાયમાનઃ । તં ધીરાસઃ કવય ઉન્નયન્તિ સ્વાધ્યો મનસા દેવયન્તઃ
યુવાન, સુંદર વસ્ત્ર પહેરીને, લપેટાયેલો, તું આવે છે—જન્મતાં વધુ શ્રેષ્ઠ બને છે. બુદ્ધિશાળી અને કવિઓ તને મનથી પૂજે છે અને ઊંચો કરે છે.
જાતો જાયતે સુદિનત્વે અહ્નાં સમર્ય આ વિદથે વર્ધમાનઃ । પુનન્તિ ધીરા અપસો મનીષા દેવયા વિપ્ર ઉદિયર્તિ વાચમ્
જન્મેલો, દિવસોની ઉજાસમાં ફરી જન્મે છે, સભામાં વધે છે. બુદ્ધિશાળીઓ વિચારથી હવન શુદ્ધ કરે છે અને ભક્તિથી વિદ્વાન યજ્ઞગીત ઊંચું કરે છે.
યાન્વો નરો દેવયન્તો નિમિમ્યુર્વનસ્પતે સ્વધિતિર્વા તતક્ષ । તે દેવાસઃ સ્વરવસ્તસ્થિવાંસઃ પ્રજાવદસ્મે દિધિષન્તુ રત્નમ્
હે વનસ્પતિ, ભક્તિપૂર્વક જે કંઈ મનુષ્યો કે શિલ્પીએ તારા માટે બનાવ્યું છે, એ તમામ દેવતાઓ, પોતાના સ્વર સાથે ઊભા રહી, અમને સંતાનવાળું ધન આપે.
યે વૃક્ણાસો અધિ ક્ષમિ નિમિતાસો યતસ્રુચઃ । તે નો વ્યન્તુ વાર્યં દેવત્રા ક્ષેત્રસાધસઃ
જે લાકડાં કાપીને ધરતી પર ગોઠવાયા છે, જે બનાવવામાં આવ્યા છે, કે સીધા ધારવાળા છે—એ બધા અમને યશ અને ખેતરમાં સફળતા આપતા દેવતાસ્વરૂપ દાન આપે.
આદિત્યા રુદ્રા વસવઃ સુનીથા દ્યાવાક્ષામા પૃથિવી અન્તરિક્ષમ્ । સજોષસો યજ્ઞમવન્તુ દેવા ઊર્ધ્વં કૃણ્વન્ત્વધ્વરસ્ય કેતુમ્
આદિત્ય, રુદ્ર, વસુ, સારા માર્ગના માર્ગદર્શક, આકાશ અને પૃથ્વી—બધા દેવતાઓ મળીને યજ્ઞની રક્ષા કરે અને યજ્ઞનું ધ્વજ ઊંચું કરે.
હંસા ઇવ શ્રેણિશો યતાનાઃ શુક્રા વસાનાઃ સ્વરવો ન આગુઃ । ઉન્નીયમાનાઃ કવિભિઃ પુરસ્તાદ્દેવા દેવાનામપિ યન્તિ પાથઃ
હંસની જેમ પંક્તિમાં, ચમકતા અને સફેદ વસ્ત્ર પહેરી, ગાયકોએ આગમન કર્યું છે. કવિઓએ આગળથી તેમને ઊંચા કર્યા છે, દેવતાઓ દેવતાઓના માર્ગે જાય છે.
શૃઙ્ગાણીવેચ્છૃઙ્ગિણાં સં દદૃશ્રે ચષાલવન્તઃ સ્વરવઃ પૃથિવ્યામ્ । વાઘદ્ભિર્વા વિહવે શ્રોષમાણા અસ્માઁ અવન્તુ પૃતનાજ્યેષુ
શૃંગવાળાઓના શૃંગ જેવી, પ્યાલાવાળા ગાયક પૃથ્વી પર દેખાય છે. શબ્દથી કે બોલાવવાથી, સાંભળીને, તેઓ અમને વિજયની લડાઈઓમાં રક્ષા કરે.
વનસ્પતે શતવલ્શો વિ રોહ સહસ્રવલ્શા વિ વયં રુહેમ । યં ત્વામયં સ્વધિતિસ્તેજમાનઃ પ્રણિનાય મહતે સૌભગાય
હે વનસ્પતિ, સો ડાળીઓવાળો, તું ફાટી નીકળ. હજાર ડાળીઓવાળા, અમે પણ ફળીયે. તને શિલ્પીએ તેજથી ઘડીને મહાન સુખ માટે આગળ લાવ્યો છે.
સખાયસ્ત્વા વવૃમહે દેવં મર્તાસ ઊતયે । અપાં નપાતં સુભગં સુદીદિતિં સુપ્રતૂર્તિમનેહસમ્
હે દેવ, અમે તને મિત્ર તરીકે પસંદ કર્યો છે, મદદ માટે. તું પાણીનો પુત્ર, ભાગ્યશાળી, તેજસ્વી, સારા માર્ગદર્શક અને નિર્દોષ છે.