વવ્રાજા સીમનદતીરદબ્ધા દિવો યહ્વીરવસાના અનગ્નાઃ । સના અત્ર યુવતયઃ સયોનીરેકં ગર્ભં દધિરે સપ્ત વાણીઃ
તે અજોડ અને અવરોધરહિત સીમાઓ પાર કરીને, સ્વર્ગના યુવાન, તેજથી ભરેલા, અગ્નિ વિના, અહીં પ્રાચીન કન્યાઓએ એક જ ગર્ભમાં સાત સ્વરોને સ્થાપ્યા.
સ્તીર્ણા અસ્ય સંહતો વિશ્વરૂપા ઘૃતસ્ય યોનૌ સ્રવથે મધૂનામ્ । અસ્થુરત્ર ધેનવઃ પિન્વમાના મહી દસ્મસ્ય માતરા સમીચી
તેના માટે વિવિધ સ્વરૂપે, ઘૃતના ગર્ભમાં, મધની ધારો વહે છે; અહીં પોષણ આપતી ગાયો ઊભી રહી, મહાન અને સુમેળવાળી, આશ્ચર્યજનક અગ્નિના માતાઓ બની.
બભ્રાણઃ સૂનો સહસો વ્યદ્યૌદ્દધાનઃ શુક્રા રભસા વપૂંષિ । શ્ચોતન્તિ ધારા મધુનો ઘૃતસ્ય વૃષા યત્ર વાવૃધે કાવ્યેન
શક્તિશાળી પુત્ર, કાંસ્યવર્ણ અગ્નિ, તેજસ્વી અને જોરદાર સ્વરૂપો ધારણ કરીને પ્રકાશિત થયો; જ્યાં વૃષભ જ્ઞાનથી વૃદ્ધિ પામ્યો, ત્યાં મધ અને ઘૃતની ધારો વહે છે.
પિતુશ્ચિદૂધર્જનુષા વિવેદ વ્યસ્ય ધારા અસૃજદ્વિ ધેનાઃ । ગુહા ચરન્તં સખિભિઃ શિવેભિર્દિવો યહ્વીભિર્ન ગુહા બભૂવ
જન્મથી જ, તેણે પિતાના સ્તનને ઓળખી લીધા અને ધારો વહાવી, બે ગાયોને મુક્ત કરી; શુભ અને મિત્રરૂપ સાથે ગુપ્ત રીતે ફરતો, સ્વર્ગના યુવાનો સાથે, તે છુપાયો નહોતો.
પિતુશ્ચ ગર્ભં જનિતુશ્ચ બભ્રે પૂર્વીરેકો અધયત્પીપ્યાનાઃ । વૃષ્ણે સપત્ની શુચયે સબન્ધૂ ઉભે અસ્મૈ મનુષ્યે નિ પાહિ
તે પિતા અને સર્જકના ગર્ભને ધારણ કરે છે, એક પ્રાચીનએ પીધું અને પૂર્ણ થયો; શક્તિશાળી માટે, તેની પત્ની શુદ્ધ અને સંબંધીઓ સાથે, બંનેનું રક્ષણ કર, મનુષ્ય.
ઉરૌ મહાઁ અનિબાધે વવર્ધાપો અગ્નિં યશસઃ સં હિ પૂર્વીઃ । ઋતસ્ય યોનાવશયદ્દમૂના જામીનામગ્નિરપસિ સ્વસૄણામ્
વિશાળ અને અવરોધરહિત જગતમાં, જળોએ અગ્નિને અનેક રીતે પોષણ આપ્યો; સત્યના ગર્ભમાં, આશ્ચર્યજનક અગ્નિએ આરામ લીધો, બહેનોમાં માતાના સંતાન તરીકે.
અક્રો ન બભ્રિઃ સમિથે મહીનાં દિદૃક્ષેયઃ સૂનવે ભાઋજીકઃ । ઉદુસ્રિયા જનિતા યો જજાનાપાં ગર્ભો નૃતમો યહ્વો અગ્નિઃ
કાંસ્યવર્ણ વૃષભ, મહાનોના સભામાં, દીકરાને દેખાવાની ઇચ્છા સાથે તેજસ્વી, જે જન્મ્યો અને સર્જક બન્યો, અગ્નિ જળનો ગર્ભ, યુવાન અને સર્વશક્તિમાન.
અપાં ગર્ભં દર્શતમોષધીનાં વના જજાન સુભગા વિરૂપમ્ । દેવાસશ્ચિન્મનસા સં હિ જગ્મુઃ પનિષ્ઠં જાતં તવસં દુવસ્યન્
જળનો ગર્ભ, ઔષધિઓમાં સૌથી સ્પષ્ટ, વનોમાંથી ઉત્પન્ન, સૌભાગ્યશાળી અને અનેક સ્વરૂપો ધરાવતો; દેવતાઓએ પણ મનથી એક થઈ, શક્તિશાળી નવજાતનું સન્માન કર્યું.
બૃહન્ત ઇદ્ભાનવો ભાઋજીકમગ્નિં સચન્ત વિદ્યુતો ન શુક્રાઃ । ગુહેવ વૃદ્ધં સદસિ સ્વે અન્તરપાર ઊર્વે અમૃતં દુહાનાઃ
મહાન તેજસ્વીઓ, વીજળી જેવી તેજવંત અગ્નિ સાથે જોડાયા; પોતાનાં સ્થાનમાં, અંતરાળના ગર્ભમાં, ગુપ્ત રીતે વૃદ્ધિ પામેલો અમૃત દૂધ કાઢી લીધો.
ઈળે ચ ત્વા યજમાનો હવિર્ભિરીળે સખિત્વં સુમતિં નિકામઃ । દેવૈરવો મિમીહિ સં જરિત્રે રક્ષા ચ નો દમ્યેભિરનીકૈઃ
યજમાન તને હવનથી બોલાવે છે, મિત્રતા અને કૃપા માટે પણ આહ્વાન કરે છે; દેવતાઓ સાથે પૂજક માટે સહાયતા આપ અને અમને મહાન વંશજોની સેના વડે રક્ષા કર.
ઉપક્ષેતારસ્તવ સુપ્રણીતેઽગ્ને વિશ્વાનિ ધન્યા દધાનાઃ । સુરેતસા શ્રવસા તુઞ્જમાના અભિ ષ્યામ પૃતનાયૂઁરદેવાન્
અગ્નિ, તારી શુભ માર્ગદર્શન હેઠળ રહેનારા, સર્વ સુખ-સમૃદ્ધિ ધરાવે છે; ઉત્તમ વંશ અને યશથી, પ્રયત્નપૂર્વક, આપણે યુદ્ધના નેતાઓ એવા દેવતાઓને પ્રાપ્ત કરીએ.
આ દેવાનામભવઃ કેતુરગ્ને મન્દ્રો વિશ્વાનિ કાવ્યાનિ વિદ્વાન્ । પ્રતિ મર્તાઁ અવાસયો દમૂના અનુ દેવાન્રથિરો યાસિ સાધન્
અગ્નિ, તું દેવતાઓનો પ્રતીક બન્યો, આનંદદાયક અને સર્વ જ્ઞાનને જાણનારો; તું મનુષ્યોને જાગૃત કરે છે, આશ્ચર્યજનક, અને દેવતાઓ સાથે રથચાલક બની કાર્યો પૂર્ણ કરે છે.
નિ દુરોણે અમૃતો મર્ત્યાનાં રાજા સસાદ વિદથાનિ સાધન્ । ઘૃતપ્રતીક ઉર્વિયા વ્યદ્યૌદગ્નિર્વિશ્વાનિ કાવ્યાનિ વિદ્વાન્
મૃત્યુલોકમાં, અમૃત રાજાએ બેઠા, સભાઓના કાર્યો પૂર્ણ કર્યા; ઘૃતથી અલંકૃત ચહેરા સાથે, વિશાળ પ્રકાશથી, અગ્નિ સર્વ જ્ઞાન જાણીને પ્રકાશિત થયો.
આ નો ગહિ સખ્યેભિઃ શિવેભિર્મહાન્મહીભિરૂતિભિઃ સરણ્યન્ । અસ્મે રયિં બહુલં સંતરુત્રં સુવાચં ભાગં યશસં કૃધી નઃ
મિત્ર અને શુભ સહાયકો સાથે, મહાન અને શક્તિશાળી રક્ષકો સાથે, હે માર્ગદર્શક, અમારી પાસે આવો; અમને વિપુલ, પાર ઉતારનાર ધન, મીઠા વચન અને યશ આપો.
એતા તે અગ્ને જનિમા સનાનિ પ્ર પૂર્વ્યાય નૂતનાનિ વોચમ્ । મહાન્તિ વૃષ્ણે સવના કૃતેમા જન્મઞ્જન્મન્નિહિતો જાતવેદાઃ
હે અગ્નિ, આ તારા પ્રાચીન જન્મો છે; હવે હું તારા માટે નવા અને પહેલાના જન્મો બોલું છું; મહાન અને શક્તિશાળી યજ્ઞો તારા માટે રચાયા છે, જે દરેક જન્મે સ્થાપિત છે.
જન્મઞ્જન્મન્નિહિતો જાતવેદા વિશ્વામિત્રેભિરિધ્યતે અજસ્રઃ । તસ્ય વયં સુમતૌ યજ્ઞિયસ્યાપિ ભદ્રે સૌમનસે સ્યામ
દરેક જન્મે સ્થાપિત જાતવેદા, તું વિશ્વામિત્રો દ્વારા સતત પ્રજ્વલિત થાય છે; એ પૂજનીય અગ્નિના સ્નેહમાં, આપણે શુભ ચિત્ત અને આનંદમાં રહીએ.
ઇમં યજ્ઞં સહસાવન્ત્વં નો દેવત્રા ધેહિ સુક્રતો રરાણઃ । પ્ર યંસિ હોતર્બૃહતીરિષો નોઽગ્ને મહિ દ્રવિણમા યજસ્વ
હે શક્તિશાળી અગ્નિ, અમારા આ યજ્ઞને દેવતાઓમાં સ્થાન આપો, હે કુશળ, આનંદથી સ્વીકારો. હોતાર તરીકે અમારા માટે ઉચ્ચ સ્તુતિઓથી આ હવનને દિશા આપો. હે અગ્નિ, પૂજા દ્વારા અમારે માટે મહાન ધન મેળવો.
ઇળામગ્ને પુરુદંસં સનિં ગોઃ શશ્વત્તમં હવમાનાય સાધ । સ્યાન્નઃ સૂનુસ્તનયો વિજાવાગ્ને સા તે સુમતિર્ભૂત્વસ્મે
હે અગ્નિ, અમને ગૌના સમૃદ્ધિ અને કાયમી સુખ આપો, જે હવન કરે છે તેને શ્રેષ્ઠ ફળ મળે. અમારો દીકરો વિજયી અને બુદ્ધિશાળી બને, અને તારી કૃપા હંમેશા અમારે પર રહે.
વૈશ્વાનરાય ધિષણામૃતાવૃધે ઘૃતં ન પૂતમગ્નયે જનામસિ । દ્વિતા હોતારં મનુષશ્ચ વાઘતો ધિયા રથં ન કુલિશઃ સમૃણ્વતિ
હે વૈશ્વાનર, જ્ઞાનને પોષક, અમે શુદ્ધ ઘી સમાન તારી માટે ઘૃત તૈયાર કરીએ છીએ. માણસો તરીકે, અમે તને હોતાર તરીકે બિરદાવીએ છીએ, જેમ કુશળ હાથે તૈયાર કરેલો રથ હોય એમ.
સ રોચયજ્જનુષા રોદસી ઉભે સ માત્રોરભવત્પુત્ર ઈડ્યઃ । હવ્યવાળગ્નિરજરશ્ચનોહિતો દૂળભો વિશામતિથિર્વિભાવસુઃ
તેણે જન્મથી જ આકાશ અને પૃથ્વી બંનેને પ્રકાશિત કર્યા. તે પોતાની માતાઓનો પ્રશંસનીય પુત્ર બન્યો. અમર, પસંદ કરાયેલ, લોકોનો અતિથિ અને તેજસ્વી અગ્નિ હવન સ્વીકારે છે.
ક્રત્વા દક્ષસ્ય તરુષો વિધર્મણિ દેવાસો અગ્નિં જનયન્ત ચિત્તિભિઃ । રુરુચાનં ભાનુના જ્યોતિષા મહામત્યં ન વાજં સનિષ્યન્નુપ બ્રુવે
દેવતાઓએ પોતાની બુદ્ધિ અને શક્તિથી, વિચારો દ્વારા અગ્નિને ઉત્પન્ન કર્યો. તેજ અને પ્રકાશથી ઝગમગતો, હું તેને મહાન અને ધન આપનાર તરીકે સ્તુતિ કરું છું.
આ મન્દ્રસ્ય સનિષ્યન્તો વરેણ્યં વૃણીમહે અહ્રયં વાજમૃગ્મિયમ્ । રાતિં ભૃગૂણામુશિજં કવિક્રતુમગ્નિં રાજન્તં દિવ્યેન શોચિષા
આનંદદાયકની કૃપા મેળવવા, અમે શ્રેષ્ઠ અને અડગ વિજયને પસંદ કરીએ છીએ, ભૃગુઓની ભેટ, ઉશિજમાંથી જન્મેલો, કાર્યોમાં બુદ્ધિશાળી, દેવત્વથી તેજસ્વી રાજા અગ્નિને પસંદ કરીએ છીએ.
અગ્નિં સુમ્નાય દધિરે પુરો જના વાજશ્રવસમિહ વૃક્તબર્હિષઃ । યતસ્રુચઃ સુરુચં વિશ્વદેવ્યં રુદ્રં યજ્ઞાનાં સાધદિષ્ટિમપસામ્
લોકોએ સુખ માટે, ધનપ્રસિદ્ધ અગ્નિને અહીં સુંદર બેસાડેલી વેદિક પર સ્થાપિત કર્યો છે. તેજસ્વી અર્પણો સાથે, તે સર્વદેવતાઓનો રુદ્ર, યજ્ઞનો માર્ગદર્શક અને જળોને શુદ્ધ કરનાર છે.
પાવકશોચે તવ હિ ક્ષયં પરિ હોતર્યજ્ઞેષુ વૃક્તબર્હિષો નરઃ । અગ્ને દુવ ઇચ્છમાનાસ આપ્યમુપાસતે દ્રવિણં ધેહિ તેભ્યઃ
હે શુદ્ધ તેજવાળા, તારો નિવાસ યજ્ઞોમાં હોતાર તરીકે સેવા આપતા પુરુષોથી ઘેરાયેલો છે. હે અગ્નિ, તારી કૃપા ઇચ્છનાર લોકો તારી પાસે સમૃદ્ધિ માટે આવે છે, તેમને ધન આપ.
આ રોદસી અપૃણદા સ્વર્મહજ્જાતં યદેનમપસો અધારયન્ । સો અધ્વરાય પરિ ણીયતે કવિરત્યો ન વાજસાતયે ચનોહિતઃ
તેણે પોતાના મહાન પ્રકાશથી આકાશ અને પૃથ્વી બંનેને ભરપૂર કર્યા, જ્યારે જળોએ તેને ધારણ કર્યો. તે યજ્ઞમાં ચતુર અને ઝડપી, ધન મેળવવા માટે પ્રયત્નશીલ ચેમ્પિયન જેવો, પસંદ કરાયેલ છે.
નમસ્યત હવ્યદાતિં સ્વધ્વરં દુવસ્યત દમ્યં જાતવેદસમ્ । રથીરૃતસ્ય બૃહતો વિચર્ષણિરગ્નિર્દેવાનામભવત્પુરોહિતઃ
અર્પણ સ્વીકારનાર, સત્ય યજ્ઞકર્તા, સર્વજ્ઞાની અને મહાનને સન્માન આપો. અગ્નિ, સત્યના રથચાલક, લોકોમાં બુદ્ધિશાળી, દેવતાઓના પુરોહિત બન્યા.
તિસ્રો યહ્વસ્ય સમિધઃ પરિજ્મનોઽગ્નેરપુનન્નુશિજો અમૃત્યવઃ । તાસામેકામદધુર્મર્ત્યે ભુજમુ લોકમુ દ્વે ઉપ જામિમીયતુઃ
ઉશિજોએ તૈયાર કરેલી અગ્નિની ત્રણ અમર સમિદ્ધિઓએ તેને શુદ્ધ કર્યો. તેમાંની એક માનવ માટે આધારરૂપ બની, બાકી બે પોતાના સ્થાન પર પાછા ગઈ.
વિશાં કવિં વિશ્પતિં માનુષીરિષઃ સં સીમકૃણ્વન્સ્વધિતિં ન તેજસે । સ ઉદ્વતો નિવતો યાતિ વેવિષત્સ ગર્ભમેષુ ભુવનેષુ દીધરત્
લોકોના કવિ, કુળોના સ્વામી, માનવ સમૃદ્ધિ, તેઓ તેને તેજ માટે આધાર બનાવે છે, જેમ તીક્ષ્ણ સાધન હોય એમ. તે ઉપર અને નીચે બંને તરફ જાય છે, દરેક જગતમાં બીજ વહન કરે છે.
સ જિન્વતે જઠરેષુ પ્રજજ્ઞિવાન્વૃષા ચિત્રેષુ નાનદન્ન સિંહઃ । વૈશ્વાનરઃ પૃથુપાજા અમર્ત્યો વસુ રત્ના દયમાનો વિ દાશુષે
તે ગર્ભોમાં વારંવાર જન્મે છે અને વધે છે, સુંદર સ્થાનોમાં વાઘ જેવો ગર્જના કરે છે. વૈશ્વાનર, વિશાળ પગવાળો, અમર, ભક્તને કિંમતી ભેટો વહેંચે છે.
વૈશ્વાનરઃ પ્રત્નથા નાકમારુહદ્દિવસ્પૃષ્ઠં ભન્દમાનઃ સુમન્મભિઃ । સ પૂર્વવજ્જનયઞ્જન્તવે ધનં સમાનમજ્મં પર્યેતિ જાગૃવિઃ
વૈશ્વાનર, પ્રાચીન, સારા વિચારો સાથે આકાશને સ્પર્શતો સ્વર્ગલોકમાં પહોંચ્યો. જેમ પહેલાં, તે ભક્ત માટે ધન ઉત્પન્ન કરે છે અને હંમેશા જાગૃત રહીને સાથે ચાલે છે.