સ ઈં મહીં ધુનિમેતોરરમ્ણાત્સો અસ્નાતૄનપારયત્સ્વસ્તિ । ત ઉત્સ્નાય રયિમભિ પ્ર તસ્થુઃ સોમસ્ય તા મદ ઇન્દ્રશ્ચકાર
એણે પોતાની મહત્તાથી ધરતીને ધ્રુજાવી અને સુખદ બનાવી; અસંતોષિતોને સુખ તરફ દોરી ગયા; દાતા માટે ધન મેળવવા ઉત્સુક લોકો આગળ આવ્યા—આ બધું ઇન્દ્રે સોમરસના આનંદથી કર્યું.
સોદઞ્ચં સિન્ધુમરિણાન્મહિત્વા વજ્રેણાન ઉષસઃ સં પિપેષ । અજવસો જવિનીભિર્વિવૃશ્ચન્સોમસ્ય તા મદ ઇન્દ્રશ્ચકાર
એણે પોતાની શક્તિથી સિંધુ નદીમાં ઉથલપાથલ કરી, વજ્રથી ઉષા (પ્રભાત)ને ચકનાચૂર કરી; ઝડપી ચાલકને પોતાની ઝડપથી વિભાજિત કર્યા—આ બધું ઇન્દ્રે સોમરસના આનંદથી કર્યું.
સ વિદ્વાઁ અપગોહં કનીનામાવિર્ભવન્નુદતિષ્ઠત્પરાવૃક્ । પ્રતિ શ્રોણ સ્થાદ્વ્યનગચષ્ટ સોમસ્ય તા મદ ઇન્દ્રશ્ચકાર
એ જ્ઞાની ઇન્દ્રે છુપાયેલી નદીઓ બહાર લાવી, દેખાવ કર્યો અને દુશ્મનને પાછો હટાવ્યો; એણે સ્થિર રહી દુશ્મન પર નજર રાખી—આ બધું ઇન્દ્રે સોમરસના આનંદથી કર્યું.
ભિનદ્વલમઙ્ગિરોભિર્ગૃણાનો વિ પર્વતસ્ય દૃંહિતાન્યૈરત્ । રિણગ્રોધાંસિ કૃત્રિમાણ્યેષાં સોમસ્ય તા મદ ઇન્દ્રશ્ચકાર
એણે અંગિરસો સાથે બંદ બાંધો તોડી નાખ્યા, પર્વતના કિલ્લા ખોલી નાખ્યા; એના બનાવટના અવરોધો તોડી નાખ્યા—આ બધું ઇન્દ્રે સોમરસના આનંદથી કર્યું.
સ્વપ્નેનાભ્યુપ્યા ચુમુરિં ધુનિં ચ જઘન્થ દસ્યું પ્ર દભીતિમાવઃ । રમ્ભી ચિદત્ર વિવિદે હિરણ્યં સોમસ્ય તા મદ ઇન્દ્રશ્ચકાર
સ્વપ્નમાં જઇને, એણે કુમુરી અને ધુનીને નાશ કર્યા; દસ્યુને મારી, ભયને જીત્યો; અહીં ડરતા માણસે પણ સોનુ મેળવ્યું—આ બધું ઇન્દ્રે સોમરસના આનંદથી કર્યું.
નૂનં સા તે પ્રતિ વરં જરિત્રે દુહીયદિન્દ્ર દક્ષિણા મઘોની । શિક્ષા સ્તોતૃભ્યો માતિ ધગ્ભગો નો બૃહદ્વદેમ વિદથે સુવીરાઃ
હવે, હે ઇન્દ્ર, તારો ઉદાર દાન ભક્તને મળે; અમારે માટે તારો પુરસ્કાર મળે. સ્તુતિ કરનારને શીખવો, અમને ભાગ્ય મળે. અમે સભામાં પુરુષાર્થથી મહાન વાણી બોલીએ.
પ્ર વઃ સતાં જ્યેષ્ઠતમાય સુષ્ટુતિમગ્નાવિવ સમિધાને હવિર્ભરે । ઇન્દ્રમજુર્યં જરયન્તમુક્ષિતં સનાદ્યુવાનમવસે હવામહે
સાચા અને શ્રેષ્ઠ ઇન્દ્ર માટે હું શ્રેષ્ઠ સ્તુતિ કરું છું, જેમ યજ્ઞમાં અગ્નિમાં સમિધા અર્પણ થાય છે; અમે અજય, જલદી ઉર્જાવાન અને હંમેશા યુવાન એવા ઇન્દ્રને સહાય માટે બોલાવીએ છીએ.
યસ્માદિન્દ્રાદ્બૃહતઃ કિં ચનેમૃતે વિશ્વાન્યસ્મિન્સમ્ભૃતાધિ વીર્યા । જઠરે સોમં તન્વી સહો મહો હસ્તે વજ્રં ભરતિ શીર્ષણિ ક્રતુમ્
મહાન ઇન્દ્રથી કશું ઓછું નથી; બધું બળ એમાં ભેગું છે. એના પેટમાં સોમરસ છે, શરીરમાં શક્તિ અને મહાનતા છે; હાથમાં વજ્ર અને માથામાં બુદ્ધિ છે.
ન ક્ષોણીભ્યાં પરિભ્વે ત ઇન્દ્રિયં ન સમુદ્રૈઃ પર્વતૈરિન્દ્ર તે રથઃ । ન તે વજ્રમન્વશ્નોતિ કશ્ચન યદાશુભિઃ પતસિ યોજના પુરુ
હે ઇન્દ્ર, તારી તાકાતને ધરતી પણ હરાવી શકતી નથી, તારો રથ તો દરિયા કે પર્વતો પણ ટક્કર આપી શકતા નથી. જ્યારે તું તારા ઝડપી ઘોડાઓ સાથે દૂર દૂર સુધી દોડે છે, ત્યારે કોઈ પણ તારા વજ્ર સુધી પહોંચી શકતો નથી.
વિશ્વે હ્યસ્મૈ યજતાય ધૃષ્ણવે ક્રતું ભરન્તિ વૃષભાય સશ્ચતે । વૃષા યજસ્વ હવિષા વિદુષ્ટરઃ પિબેન્દ્ર સોમં વૃષભેણ ભાનુના
બધા પૂજનીય અને શક્તિશાળી દેવતાઓ તારી પાસે તેમની શક્તિ લાવે છે, કારણ કે તું વંદનીય છે અને વાછરડા જેવો બલવાન છે. વાછરડા જેવી તેજસ્વી ભાવનાથી હવન કર અને હે ઇન્દ્ર, વાછરડા જેવી કાંતિથી ભરપૂર સોમરસ પી.
વૃષ્ણઃ કોશઃ પવતે મધ્વ ઊર્મિર્વૃષભાન્નાય વૃષભાય પાતવે । વૃષણાધ્વર્યૂ વૃષભાસો અદ્રયો વૃષણં સોમં વૃષભાય સુષ્વતિ
વાછરડાની જેમ મધથી ભરેલો પાત્ર વહે છે, વાછરડાઓ તેને પીવા માટે લાવે છે. યજ્ઞકર્તાઓ પણ વાછરડા છે, પથ્થરો પણ વાછરડા છે, અને તેઓ વાછરડા જેવા સોમરસને વાછરડા માટે પિછડે છે.
વૃષા તે વજ્ર ઉત તે વૃષા રથો વૃષણા હરી વૃષભાણ્યાયુધા । વૃષ્ણો મદસ્ય વૃષભ ત્વમીશિષ ઇન્દ્ર સોમસ્ય વૃષભસ્ય તૃપ્ણુહિ
તારો વજ્ર વાછરડા જેવો છે, તારો રથ પણ વાછરડા જેવો છે, તારા બે ઘોડા પણ વાછરડા જેવા છે, અને તારા શસ્ત્રો પણ વાછરડા જેવા છે. હે વાછરડા, તું આનંદનો સ્વામી છે, હે ઇન્દ્ર, વાછરડા જેવા સોમરસથી તૃપ્ત થા.
પ્ર તે નાવં ન સમને વચસ્યુવં બ્રહ્મણા યામિ સવનેષુ દાધૃષિઃ । કુવિન્નો અસ્ય વચસો નિબોધિષદિન્દ્રમુત્સં ન વસુનઃ સિચામહે
હું સભામાં તારી સ્તુતિ લઈને આવી રહ્યો છું, જેમ કે કોઈ નાવડી લઈને આવે છે. હે ઇન્દ્ર, તું યજ્ઞોમાં સ્તુતિથી સ્થિર થયો છે. તું અમારા વચનો સાંભળ, અને અમે તારી દયાથી ધન મેળવો, જેમ કે કોઈ કૂવામાંથી પાણી ખેંચે છે.
પુરા સમ્બાધાદભ્યા વવૃત્સ્વ નો ધેનુર્ન વત્સં યવસસ્ય પિપ્યુષી । સકૃત્સુ તે સુમતિભિઃ શતક્રતો સં પત્નીભિર્ન વૃષણો નસીમહિ
પ્રાચીન દુઃખમાંથી અમને છોડાવી દે, જેમ ગાય પોતાના વાછરડાને ચારો માટે ઉત્સુક થઈ બચાવે છે. હે શતશક્તિમાન, તારી કૃપાથી અમે અને અમારી પત્નીઓ સાથે વાછરડાઓ જેવી પૂર્ણતા પ્રાપ્ત કરીએ.
નૂનં સા તે પ્રતિ વરં જરિત્રે દુહીયદિન્દ્ર દક્ષિણા મઘોની । શિક્ષા સ્તોતૃભ્યો માતિ ધગ્ભગો નો બૃહદ્વદેમ વિદથે સુવીરાઃ
હે ઇન્દ્ર, તારો ઉદાર દાન હંમેશા ગાયકને શ્રેષ્ઠ ફળ આપે. અમને પણ તારો ભાગ આપ, અમને વંચિત ન રાખ, જેથી અમે સભામાં મહાન અને વિજયી શબ્દો બોલી શકીએ.
તદસ્મૈ નવ્યમઙ્ગિરસ્વદર્ચત શુષ્મા યદસ્ય પ્રત્નથોદીરતે । વિશ્વા યદ્ગોત્રા સહસા પરીવૃતા મદે સોમસ્ય દૃંહિતાન્યૈરયત્
હે અંગિરસ, તું તેના માટે નવું ગીત ગા, કારણ કે તેની પ્રાચીન શક્તિઓ હવે જાગી છે. જ્યારે સોમરસના આનંદમાં તેણે બળથી બંધાયેલા બધાં પશુઓને મુક્ત કર્યા.
સ ભૂતુ યો હ પ્રથમાય ધાયસ ઓજો મિમાનો મહિમાનમાતિરત્ । શૂરો યો યુત્સુ તન્વં પરિવ્યત શીર્ષણિ દ્યાં મહિના પ્રત્યમુઞ્ચત
તે હાજર રહે, જેને પ્રથમ સોમપાન સમયે પોતાની તાકાત માપી અને મહાનતા પ્રાપ્ત કરી. જે યુદ્ધમાં પોતાની કાયાને બચાવે છે અને પોતાની શક્તિથી આકાશને મુક્ત કરે છે.
અધાકૃણોઃ પ્રથમં વીર્યં મહદ્યદસ્યાગ્રે બ્રહ્મણા શુષ્મમૈરયઃ । રથેષ્ઠેન હર્યશ્વેન વિચ્યુતાઃ પ્ર જીરયઃ સિસ્રતે સધ્ર્યક્પૃથક્
ત્યારે તું તારા પ્રથમ મહાન કાર્ય કર્યું, જ્યારે શરૂઆતમાં તારી શક્તિથી તું તારો બળ જાગૃત કર્યું. તારા પીળા ઘોડાઓ જોડાયેલા રથથી તું જૂનાને દૂર હાંકી દીધા અને જીવંત લોકો અલગ અલગ પણ સાથે ચાલ્યા.
અધા યો વિશ્વા ભુવનાભિ મજ્મનેશાનકૃત્પ્રવયા અભ્યવર્ધત । આદ્રોદસી જ્યોતિષા વહ્નિરાતનોત્સીવ્યન્તમાંસિ દુધિતા સમવ્યયત્
ત્યારે તેણે બધાં જીવો પર રાજ્ય કર્યું અને યુવાનીમાં વધુ શક્તિશાળી બન્યો. પછી અગ્નિએ આકાશ અને ધરતી વચ્ચે પ્રકાશ ફેલાવ્યો અને તેજસ્વી દેવતાઓએ પ્રકાશના ક્ષેત્રો વિસ્તૃત કર્યા.
સ પ્રાચીનાન્પર્વતાન્દૃંહદોજસાધરાચીનમકૃણોદપામપઃ । અધારયત્પૃથિવીં વિશ્વધાયસમસ્તભ્નાન્માયયા દ્યામવસ્રસઃ
તેની શક્તિથી તેણે પ્રાચીન પર્વતોને તોડી નાખ્યા, વહેતી નદીઓને નીચે લાવ્યો. તેણે ધરતીને તેના બધા રૂપે આધાર આપી અને પોતાની મહિમાથી આકાશને પણ ધારે રાખ્યું.
સાસ્મા અરં બાહુભ્યાં યં પિતાકૃણોદ્વિશ્વસ્માદા જનુષો વેદસસ્પરિ । યેના પૃથિવ્યાં નિ ક્રિવિં શયધ્યૈ વજ્રેણ હત્વ્યવૃણક્તુવિષ્વણિઃ
તે બાહુઓથી, જે તેના પિતાએ તેને આપી હતી, તે જન્મથી જ દરેક કાર્ય માટે તૈયાર છે. એ જ બળથી તેણે પૃથ્વી પર દુશ્મનને હરાવ્યો અને વજ્રથી માર્ગ ખોલ્યો, હંમેશા વિજયી રહ્યો.
અમાજૂરિવ પિત્રોઃ સચા સતી સમાનાદા સદસસ્ત્વામિયે ભગમ્ । કૃધિ પ્રકેતમુપ માસ્યા ભર દદ્ધિ ભાગં તન્વો યેન મામહઃ
જેમ સંતાન પોતાના માતા-પિતાની સાથે પ્રેમથી રહે છે, તેમ હે ભાગ, તું પણ અમારા સાથે રહે. અમને સ્પષ્ટ સમજ આપ, અમને નજીક લાવ, અને તે હિસ્સો આપ, જેથી અમને કોઈ હાનિ ન થાય.
ભોજં ત્વામિન્દ્ર વયં હુવેમ દદિષ્ટ્વમિન્દ્રાપાંસિ વાજાન્ । અવિડ્ઢીન્દ્ર ચિત્રયા ન ઊતી કૃધિ વૃષન્નિન્દ્ર વસ્યસો નઃ
હે ઇન્દ્ર, અમે તને દયાળુ તરીકે બોલાવીએ છીએ, તું અમને દાન આપ, અમને બલ આપ. તું અમને કદી છોડતો નહીં, તારી અદ્ભુત સહાયથી, હે વાછરડા, અમને ધનવાન બનાવ.
નૂનં સા તે પ્રતિ વરં જરિત્રે દુહીયદિન્દ્ર દક્ષિણા મઘોની । શિક્ષા સ્તોતૃભ્યો માતિ ધગ્ભગો નો બૃહદ્વદેમ વિદથે સુવીરાઃ
હે ઇન્દ્ર, તારો ઉદાર દાન હંમેશા ગાયકને શ્રેષ્ઠ ફળ આપે. અમને પણ તારો ભાગ આપ, અમને વંચિત ન રાખ, જેથી અમે સભામાં મહાન અને વિજયી શબ્દો બોલી શકીએ.
પ્રાતા રથો નવો યોજિ સસ્નિશ્ચતુર્યુગસ્ત્રિકશઃ સપ્તરશ્મિઃ । દશારિત્રો મનુષ્યઃ સ્વર્ષાઃ સ ઇષ્ટિભિર્મતિભી રંહ્યો ભૂત્
સવારના સમયે તારા માટે નવો રથ જોડાય છે, જેમાં ચાર યોક, ત્રણ બેઠકો અને સાત લગામ છે. તેમાં દસ ચકરા છે, તે મનુષ્યો માટે તેજસ્વી છે અને યજ્ઞ અને વિચારોથી ઝડપી છે.
સાસ્મા અરં પ્રથમં સ દ્વિતીયમુતો તૃતીયં મનુષઃ સ હોતા । અન્યસ્યા ગર્ભમન્ય ઊ જનન્ત સો અન્યેભિઃ સચતે જેન્યો વૃષા
તેના માટે પહેલું, બીજું અને ત્રીજું પણ તૈયાર થાય છે, અને તે મનુષ્યો માટે યજ્ઞકર્તા છે. એક બીજાની સંતાન પેદા કરે છે, બીજો જન્મે છે, અને તે બલવાન વાછરડો બીજાઓ સાથે જોડાય છે.
હરી નુ કં રથ ઇન્દ્રસ્ય યોજમાયૈ સૂક્તેન વચસા નવેન । મો ષુ ત્વામત્ર બહવો હિ વિપ્રા નિ રીરમન્યજમાનાસો અન્યે
ઇન્દ્રના રથમાં બે વાઘા જોડાવા દો, નવા સ્તોત્ર અને તાજા શબ્દોથી તેની યાત્રા માટે. હે ઇન્દ્ર, અહીં બીજા ઘણા વિદ્વાન યજમાન અને ભક્તો તને પામવા માંગે છે, પણ તને કોઈ અટકાવે નહીં.
આ દ્વાભ્યાં હરિભ્યામિન્દ્ર યાહ્યા ચતુર્ભિરા ષડ્ભિર્હૂયમાનઃ । આષ્ટાભિર્દશભિઃ સોમપેયમયં સુતઃ સુમખ મા મૃધસ્કઃ
હે ઇન્દ્ર, બે કે ચાર કે છ વાઘા સાથે બોલાવામાં આવો. આઠ કે દસ વાઘા સાથે આવો અને અમૃત પાન કરો, હે દાતાર, તને કોઈ સ્પર્ધામાં અટકાવી ન શકે.
આ વિંશત્યા ત્રિંશતા યાહ્યર્વાઙા ચત્વારિંશતા હરિભિર્યુજાનઃ । આ પઞ્ચાશતા સુરથેભિરિન્દ્રા ષષ્ટ્યા સપ્તત્યા સોમપેયમ્
વીસ, ત્રીસ કે ચાળીસ વાઘા જોડીને નજીક આવો. પચાસ તેજસ્વી ઘોડા, પછી સાઠ કે સિત્તેર સાથે આવો, હે ઇન્દ્ર, અમૃત પાન માટે.
આશીત્યા નવત્યા યાહ્યર્વાઙા શતેન હરિભિરુહ્યમાનઃ । અયં હિ તે શુનહોત્રેષુ સોમ ઇન્દ્ર ત્વાયા પરિષિક્તો મદાય
એંસી, નવ્વદ કે સો વાઘા સાથે નજીક આવો. હે ઇન્દ્ર, શુનહોત્રના યજ્ઞમાં તારા માટે અમૃત પોઇંછાયું છે, તારા આનંદ માટે.