અધ્વર્યવો યઃ શતમા સહસ્રં ભૂમ્યા ઉપસ્થેઽવપજ્જઘન્વાન્ । કુત્સસ્યાયોરતિથિગ્વસ્ય વીરાન્ન્યાવૃણગ્ભરતા સોમમસ્મૈ
પુજારી મિત્રો, જે ઇન્દ્રે ધરતીની ગોદમાં સેંકડો અને હજારોને જીત્યા, કુત્સ, આયુ અને અતિથિગ્વના વીરોએ પરાજય પામ્યા, એ મહાન ઇન્દ્રને સોમરસ અર્પણ કરો.
અધ્વર્યવો યન્નરઃ કામયાધ્વે શ્રુષ્ટી વહન્તો નશથા તદિન્દ્રે । ગભસ્તિપૂતં ભરત શ્રુતાયેન્દ્રાય સોમં યજ્યવો જુહોત
પુજારી મિત્રો, જ્યારે મનુષ્યો ઈચ્છા અને શ્રદ્ધાથી યજ્ઞ કરે છે, ત્યારે એ બધું ઇન્દ્ર માટે કરો; તમારા હાથથી શુદ્ધ કરેલો સોમરસ એ પ્રસિદ્ધ ઇન્દ્રને અર્પણ કરો.
અધ્વર્યવઃ કર્તના શ્રુષ્ટિમસ્મૈ વને નિપૂતં વન ઉન્નયધ્વમ્ । જુષાણો હસ્ત્યમભિ વાવશે વ ઇન્દ્રાય સોમં મદિરં જુહોત
પુજારી મિત્રો, એ મહાન ઇન્દ્ર માટે વિધિપૂર્વક યજ્ઞ તૈયાર કરો; જંગલમાં શુદ્ધ કરેલું લાકડું લાવો; જે ઇન્દ્ર પીણામાં આનંદ મેળવે છે, એ મહાન દેવને મદમસ્ત સોમરસ અર્પણ કરો.
અધ્વર્યવઃ પયસોધર્યથા ગોઃ સોમેભિરીં પૃણતા ભોજમિન્દ્રમ્ । વેદાહમસ્ય નિભૃતં મ એતદ્દિત્સન્તં ભૂયો યજતશ્ચિકેત
પુજારી મિત્રો, જેમ તમે ગાયનું દૂધ અને સોમરસથી ઉદાર ઇન્દ્રને તૃપ્ત કરો છો, એમ હું જાણું છું કે એ દાતા અને હંમેશા યજ્ઞ માટે આતુર ઇન્દ્ર અહીં શાંતિથી હાજર છે.
અધ્વર્યવો યો દિવ્યસ્ય વસ્વો યઃ પાર્થિવસ્ય ક્ષમ્યસ્ય રાજા । તમૂર્દરં ન પૃણતા યવેનેન્દ્રં સોમેભિસ્તદપો વો અસ્તુ
પુજારી મિત્રો, જે સ્વર્ગના ધનની અને ધરતીના અને જમીનના રાજા છે, એ શક્તિશાળી ઇન્દ્રને સોમરસથી તૃપ્ત કરો; એ જ તમારું સફળ કાર્ય બને.
અસ્મભ્યં તદ્વસો દાનાય રાધઃ સમર્થયસ્વ બહુ તે વસવ્યમ્ । ઇન્દ્ર યચ્ચિત્રં શ્રવસ્યા અનુ દ્યૂન્બૃહદ્વદેમ વિદથે સુવીરાઃ
હે દયાળુ દેવ, અમને દાન માટે એ ધન આપો; તમારી સંપત્તિ અમારે માટે સ્થાપિત કરો, કેમ કે તમારી પાસે ઘણું છે. ઇન્દ્ર, જે મહાન યશ દિવસો સુધી ફેલાય છે, અમે સભામાં પુરુષાર્થથી એનું ગાન કરીએ.
પ્ર ઘા ન્વસ્ય મહતો મહાનિ સત્યા સત્યસ્ય કરણાનિ વોચમ્ । ત્રિકદ્રુકેષ્વપિબત્સુતસ્યાસ્ય મદે અહિમિન્દ્રો જઘાન
હવે હું આ મહાન અને સત્ય ઇન્દ્રના સચ્ચા કાર્યો કહું છું: ત્રિકદ્રુક યજ્ઞમાં તેણે સોમરસ પીતો અને એના આનંદમાં ઇન્દ્રે અહિ (અજગર)ને માર્યો.
અવંશે દ્યામસ્તભાયદ્બૃહન્તમા રોદસી અપૃણદન્તરિક્ષમ્ । સ ધારયત્પૃથિવીં પપ્રથચ્ચ સોમસ્ય તા મદ ઇન્દ્રશ્ચકાર
એણે પોતાની શક્તિથી આકાશને ટેકો આપ્યો, બંને લોકને ભરી દીધા, મધ્યલોકને વિસ્તૃત કર્યો; ધરતીને સંભાળી અને ફેલાવી, અને સોમરસના આનંદથી ઇન્દ્રે આ બધું કર્યું.
સદ્મેવ પ્રાચો વિ મિમાય માનૈર્વજ્રેણ ખાન્યતૃણન્નદીનામ્ । વૃથાસૃજત્પથિભિર્દીર્ઘયાથૈઃ સોમસ્ય તા મદ ઇન્દ્રશ્ચકાર
એણે પૂર્વ દિશામાં પોતાના બળથી જગ્યા માપી, વજ્રથી નદીઓના માર્ગો ખોલ્યા; એ બધાને લાંબા રસ્તે વહેવા દીધા—આ બધું ઇન્દ્રે સોમરસના આનંદથી કર્યું.
સ પ્રવોળ્હૄન્પરિગત્યા દભીતેર્વિશ્વમધાગાયુધમિદ્ધે અગ્નૌ । સં ગોભિરશ્વૈરસૃજદ્રથેભિઃ સોમસ્ય તા મદ ઇન્દ્રશ્ચકાર
એણે વિઘ્નો દૂર કર્યા, અગ્નિમાં બધા શસ્ત્રો તૈયાર કર્યા; ગાયો, ઘોડા અને રથો મોકલ્યા—આ બધું ઇન્દ્રે સોમરસના આનંદથી કર્યું.
સ ઈં મહીં ધુનિમેતોરરમ્ણાત્સો અસ્નાતૄનપારયત્સ્વસ્તિ । ત ઉત્સ્નાય રયિમભિ પ્ર તસ્થુઃ સોમસ્ય તા મદ ઇન્દ્રશ્ચકાર
એણે પોતાની મહત્તાથી ધરતીને ધ્રુજાવી અને સુખદ બનાવી; અસંતોષિતોને સુખ તરફ દોરી ગયા; દાતા માટે ધન મેળવવા ઉત્સુક લોકો આગળ આવ્યા—આ બધું ઇન્દ્રે સોમરસના આનંદથી કર્યું.
સોદઞ્ચં સિન્ધુમરિણાન્મહિત્વા વજ્રેણાન ઉષસઃ સં પિપેષ । અજવસો જવિનીભિર્વિવૃશ્ચન્સોમસ્ય તા મદ ઇન્દ્રશ્ચકાર
એણે પોતાની શક્તિથી સિંધુ નદીમાં ઉથલપાથલ કરી, વજ્રથી ઉષા (પ્રભાત)ને ચકનાચૂર કરી; ઝડપી ચાલકને પોતાની ઝડપથી વિભાજિત કર્યા—આ બધું ઇન્દ્રે સોમરસના આનંદથી કર્યું.
સ વિદ્વાઁ અપગોહં કનીનામાવિર્ભવન્નુદતિષ્ઠત્પરાવૃક્ । પ્રતિ શ્રોણ સ્થાદ્વ્યનગચષ્ટ સોમસ્ય તા મદ ઇન્દ્રશ્ચકાર
એ જ્ઞાની ઇન્દ્રે છુપાયેલી નદીઓ બહાર લાવી, દેખાવ કર્યો અને દુશ્મનને પાછો હટાવ્યો; એણે સ્થિર રહી દુશ્મન પર નજર રાખી—આ બધું ઇન્દ્રે સોમરસના આનંદથી કર્યું.
ભિનદ્વલમઙ્ગિરોભિર્ગૃણાનો વિ પર્વતસ્ય દૃંહિતાન્યૈરત્ । રિણગ્રોધાંસિ કૃત્રિમાણ્યેષાં સોમસ્ય તા મદ ઇન્દ્રશ્ચકાર
એણે અંગિરસો સાથે બંદ બાંધો તોડી નાખ્યા, પર્વતના કિલ્લા ખોલી નાખ્યા; એના બનાવટના અવરોધો તોડી નાખ્યા—આ બધું ઇન્દ્રે સોમરસના આનંદથી કર્યું.
સ્વપ્નેનાભ્યુપ્યા ચુમુરિં ધુનિં ચ જઘન્થ દસ્યું પ્ર દભીતિમાવઃ । રમ્ભી ચિદત્ર વિવિદે હિરણ્યં સોમસ્ય તા મદ ઇન્દ્રશ્ચકાર
સ્વપ્નમાં જઇને, એણે કુમુરી અને ધુનીને નાશ કર્યા; દસ્યુને મારી, ભયને જીત્યો; અહીં ડરતા માણસે પણ સોનુ મેળવ્યું—આ બધું ઇન્દ્રે સોમરસના આનંદથી કર્યું.
નૂનં સા તે પ્રતિ વરં જરિત્રે દુહીયદિન્દ્ર દક્ષિણા મઘોની । શિક્ષા સ્તોતૃભ્યો માતિ ધગ્ભગો નો બૃહદ્વદેમ વિદથે સુવીરાઃ
હવે, હે ઇન્દ્ર, તારો ઉદાર દાન ભક્તને મળે; અમારે માટે તારો પુરસ્કાર મળે. સ્તુતિ કરનારને શીખવો, અમને ભાગ્ય મળે. અમે સભામાં પુરુષાર્થથી મહાન વાણી બોલીએ.
પ્ર વઃ સતાં જ્યેષ્ઠતમાય સુષ્ટુતિમગ્નાવિવ સમિધાને હવિર્ભરે । ઇન્દ્રમજુર્યં જરયન્તમુક્ષિતં સનાદ્યુવાનમવસે હવામહે
સાચા અને શ્રેષ્ઠ ઇન્દ્ર માટે હું શ્રેષ્ઠ સ્તુતિ કરું છું, જેમ યજ્ઞમાં અગ્નિમાં સમિધા અર્પણ થાય છે; અમે અજય, જલદી ઉર્જાવાન અને હંમેશા યુવાન એવા ઇન્દ્રને સહાય માટે બોલાવીએ છીએ.
યસ્માદિન્દ્રાદ્બૃહતઃ કિં ચનેમૃતે વિશ્વાન્યસ્મિન્સમ્ભૃતાધિ વીર્યા । જઠરે સોમં તન્વી સહો મહો હસ્તે વજ્રં ભરતિ શીર્ષણિ ક્રતુમ્
મહાન ઇન્દ્રથી કશું ઓછું નથી; બધું બળ એમાં ભેગું છે. એના પેટમાં સોમરસ છે, શરીરમાં શક્તિ અને મહાનતા છે; હાથમાં વજ્ર અને માથામાં બુદ્ધિ છે.
ન ક્ષોણીભ્યાં પરિભ્વે ત ઇન્દ્રિયં ન સમુદ્રૈઃ પર્વતૈરિન્દ્ર તે રથઃ । ન તે વજ્રમન્વશ્નોતિ કશ્ચન યદાશુભિઃ પતસિ યોજના પુરુ
હે ઇન્દ્ર, તારી તાકાતને ધરતી પણ હરાવી શકતી નથી, તારો રથ તો દરિયા કે પર્વતો પણ ટક્કર આપી શકતા નથી. જ્યારે તું તારા ઝડપી ઘોડાઓ સાથે દૂર દૂર સુધી દોડે છે, ત્યારે કોઈ પણ તારા વજ્ર સુધી પહોંચી શકતો નથી.
વિશ્વે હ્યસ્મૈ યજતાય ધૃષ્ણવે ક્રતું ભરન્તિ વૃષભાય સશ્ચતે । વૃષા યજસ્વ હવિષા વિદુષ્ટરઃ પિબેન્દ્ર સોમં વૃષભેણ ભાનુના
બધા પૂજનીય અને શક્તિશાળી દેવતાઓ તારી પાસે તેમની શક્તિ લાવે છે, કારણ કે તું વંદનીય છે અને વાછરડા જેવો બલવાન છે. વાછરડા જેવી તેજસ્વી ભાવનાથી હવન કર અને હે ઇન્દ્ર, વાછરડા જેવી કાંતિથી ભરપૂર સોમરસ પી.
વૃષ્ણઃ કોશઃ પવતે મધ્વ ઊર્મિર્વૃષભાન્નાય વૃષભાય પાતવે । વૃષણાધ્વર્યૂ વૃષભાસો અદ્રયો વૃષણં સોમં વૃષભાય સુષ્વતિ
વાછરડાની જેમ મધથી ભરેલો પાત્ર વહે છે, વાછરડાઓ તેને પીવા માટે લાવે છે. યજ્ઞકર્તાઓ પણ વાછરડા છે, પથ્થરો પણ વાછરડા છે, અને તેઓ વાછરડા જેવા સોમરસને વાછરડા માટે પિછડે છે.
વૃષા તે વજ્ર ઉત તે વૃષા રથો વૃષણા હરી વૃષભાણ્યાયુધા । વૃષ્ણો મદસ્ય વૃષભ ત્વમીશિષ ઇન્દ્ર સોમસ્ય વૃષભસ્ય તૃપ્ણુહિ
તારો વજ્ર વાછરડા જેવો છે, તારો રથ પણ વાછરડા જેવો છે, તારા બે ઘોડા પણ વાછરડા જેવા છે, અને તારા શસ્ત્રો પણ વાછરડા જેવા છે. હે વાછરડા, તું આનંદનો સ્વામી છે, હે ઇન્દ્ર, વાછરડા જેવા સોમરસથી તૃપ્ત થા.
પ્ર તે નાવં ન સમને વચસ્યુવં બ્રહ્મણા યામિ સવનેષુ દાધૃષિઃ । કુવિન્નો અસ્ય વચસો નિબોધિષદિન્દ્રમુત્સં ન વસુનઃ સિચામહે
હું સભામાં તારી સ્તુતિ લઈને આવી રહ્યો છું, જેમ કે કોઈ નાવડી લઈને આવે છે. હે ઇન્દ્ર, તું યજ્ઞોમાં સ્તુતિથી સ્થિર થયો છે. તું અમારા વચનો સાંભળ, અને અમે તારી દયાથી ધન મેળવો, જેમ કે કોઈ કૂવામાંથી પાણી ખેંચે છે.
પુરા સમ્બાધાદભ્યા વવૃત્સ્વ નો ધેનુર્ન વત્સં યવસસ્ય પિપ્યુષી । સકૃત્સુ તે સુમતિભિઃ શતક્રતો સં પત્નીભિર્ન વૃષણો નસીમહિ
પ્રાચીન દુઃખમાંથી અમને છોડાવી દે, જેમ ગાય પોતાના વાછરડાને ચારો માટે ઉત્સુક થઈ બચાવે છે. હે શતશક્તિમાન, તારી કૃપાથી અમે અને અમારી પત્નીઓ સાથે વાછરડાઓ જેવી પૂર્ણતા પ્રાપ્ત કરીએ.
નૂનં સા તે પ્રતિ વરં જરિત્રે દુહીયદિન્દ્ર દક્ષિણા મઘોની । શિક્ષા સ્તોતૃભ્યો માતિ ધગ્ભગો નો બૃહદ્વદેમ વિદથે સુવીરાઃ
હે ઇન્દ્ર, તારો ઉદાર દાન હંમેશા ગાયકને શ્રેષ્ઠ ફળ આપે. અમને પણ તારો ભાગ આપ, અમને વંચિત ન રાખ, જેથી અમે સભામાં મહાન અને વિજયી શબ્દો બોલી શકીએ.
તદસ્મૈ નવ્યમઙ્ગિરસ્વદર્ચત શુષ્મા યદસ્ય પ્રત્નથોદીરતે । વિશ્વા યદ્ગોત્રા સહસા પરીવૃતા મદે સોમસ્ય દૃંહિતાન્યૈરયત્
હે અંગિરસ, તું તેના માટે નવું ગીત ગા, કારણ કે તેની પ્રાચીન શક્તિઓ હવે જાગી છે. જ્યારે સોમરસના આનંદમાં તેણે બળથી બંધાયેલા બધાં પશુઓને મુક્ત કર્યા.
સ ભૂતુ યો હ પ્રથમાય ધાયસ ઓજો મિમાનો મહિમાનમાતિરત્ । શૂરો યો યુત્સુ તન્વં પરિવ્યત શીર્ષણિ દ્યાં મહિના પ્રત્યમુઞ્ચત
તે હાજર રહે, જેને પ્રથમ સોમપાન સમયે પોતાની તાકાત માપી અને મહાનતા પ્રાપ્ત કરી. જે યુદ્ધમાં પોતાની કાયાને બચાવે છે અને પોતાની શક્તિથી આકાશને મુક્ત કરે છે.
અધાકૃણોઃ પ્રથમં વીર્યં મહદ્યદસ્યાગ્રે બ્રહ્મણા શુષ્મમૈરયઃ । રથેષ્ઠેન હર્યશ્વેન વિચ્યુતાઃ પ્ર જીરયઃ સિસ્રતે સધ્ર્યક્પૃથક્
ત્યારે તું તારા પ્રથમ મહાન કાર્ય કર્યું, જ્યારે શરૂઆતમાં તારી શક્તિથી તું તારો બળ જાગૃત કર્યું. તારા પીળા ઘોડાઓ જોડાયેલા રથથી તું જૂનાને દૂર હાંકી દીધા અને જીવંત લોકો અલગ અલગ પણ સાથે ચાલ્યા.
અધા યો વિશ્વા ભુવનાભિ મજ્મનેશાનકૃત્પ્રવયા અભ્યવર્ધત । આદ્રોદસી જ્યોતિષા વહ્નિરાતનોત્સીવ્યન્તમાંસિ દુધિતા સમવ્યયત્
ત્યારે તેણે બધાં જીવો પર રાજ્ય કર્યું અને યુવાનીમાં વધુ શક્તિશાળી બન્યો. પછી અગ્નિએ આકાશ અને ધરતી વચ્ચે પ્રકાશ ફેલાવ્યો અને તેજસ્વી દેવતાઓએ પ્રકાશના ક્ષેત્રો વિસ્તૃત કર્યા.
સ પ્રાચીનાન્પર્વતાન્દૃંહદોજસાધરાચીનમકૃણોદપામપઃ । અધારયત્પૃથિવીં વિશ્વધાયસમસ્તભ્નાન્માયયા દ્યામવસ્રસઃ
તેની શક્તિથી તેણે પ્રાચીન પર્વતોને તોડી નાખ્યા, વહેતી નદીઓને નીચે લાવ્યો. તેણે ધરતીને તેના બધા રૂપે આધાર આપી અને પોતાની મહિમાથી આકાશને પણ ધારે રાખ્યું.