યં સ્મા પૃચ્છન્તિ કુહ સેતિ ઘોરમુતેમાહુર્નૈષો અસ્તીત્યેનમ્ । સો અર્યઃ પુષ્ટીર્વિજ ઇવા મિનાતિ શ્રદસ્મૈ ધત્ત સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
કે જેના વિશે લોકો પૂછે છે, 'એ ક્યાં છે?'—એવો ભયાનક, અને કેટલાક તો કહે છે, 'એ છે જ નહીં.' એ મહાન, ધનવાનોના ધનને વિભાજિત કરે છે, એમાં શ્રદ્ધા રાખો—એ ઇન્દ્ર છે.
યો રધ્રસ્ય ચોદિતા યઃ કૃશસ્ય યો બ્રહ્મણો નાધમાનસ્ય કીરેઃ । યુક્તગ્રાવ્ણો યોઽવિતા સુશિપ્રઃ સુતસોમસ્ય સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જે દુર્બળ, ગરીબ અને અવગણના પામેલા યજમાનને પ્રોત્સાહન આપે છે, અને સોમ પિંડ દબાવનારા ભક્તનું રક્ષણ કરે છે—એ સુંદર દાઢી ધરાવનાર ઇન્દ્ર છે.
યસ્યાશ્વાસઃ પ્રદિશિ યસ્ય ગાવો યસ્ય ગ્રામા યસ્ય વિશ્વે રથાસઃ । યઃ સૂર્યં ય ઉષસં જજાન યો અપાં નેતા સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જેના ઘોડા દરેક દિશામાં છે, ગાયો અને ગામો સર્વત્ર છે, જેમણે સૂર્ય અને ઉષાને ઉત્પન્ન કર્યા, અને જે જળોના નેતા છે—એ ઇન્દ્ર છે.
યં ક્રન્દસી સંયતી વિહ્વયેતે પરેઽવર ઉભયા અમિત્રાઃ । સમાનં ચિદ્રથમાતસ્થિવાંસા નાના હવેતે સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જેને રડતા અને એકતા ધરાવતા, દૂર અને નજીકના બધા શત્રુઓ પોકારે છે; એક જ રથમાં બેઠેલા પણ મનથી જુદા એવા લોકો પણ એને બોલાવે છે—એ ઇન્દ્ર છે.
યસ્માન્ન ઋતે વિજયન્તે જનાસો યં યુધ્યમાના અવસે હવન્તે । યો વિશ્વસ્ય પ્રતિમાનં બભૂવ યો અચ્યુતચ્યુત્સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જેનાથી વિના કોઈ જીતે નહીં, યુદ્ધ કરતા લોકો મદદ માટે જેને બોલાવે છે, જે સર્વનું માપદંડ છે, અને અડગમાં પણ અડગ છે—એ ઇન્દ્ર છે.
યઃ શશ્વતો મહ્યેનો દધાનાનમન્યમાનાઞ્છર્વા જઘાન । યઃ શર્ધતે નાનુદદાતિ શૃધ્યાં યો દસ્યોર્હન્તા સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જેમણે હંમેશા ઘમંડ કરતા, પોતાને અપરાજેય માનનારા શત્રુઓને હરાવ્યા, જે પડકાર સ્વીકારતો નથી અને દાસ્યુઓનો સંહારક છે—એ ઇન્દ્ર છે.
યઃ શમ્બરં પર્વતેષુ ક્ષિયન્તં ચત્વારિંશ્યાં શરદ્યન્વવિન્દત્ । ઓજાયમાનં યો અહિં જઘાન દાનું શયાનં સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જેમણે પર્વતોમાં વસતા શમ્બરને ચાળીસમા વર્ષે શોધી કાઢ્યા, ઉગતા અહિને મારી નાખ્યો અને સૂતા દાનુને પણ સંહાર્યો—એ ઇન્દ્ર છે.
યઃ સપ્તરશ્મિર્વૃષભસ્તુવિષ્માનવાસૃજત્સર્તવે સપ્ત સિન્ધૂન્ । યો રૌહિણમસ્ફુરદ્વજ્રબાહુર્દ્યામારોહન્તં સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
સાત કિરણો ધરાવતો વૃષભ જે સાત નદીઓને વહવા માટે છોડે છે, અને પોતાના વજ્રબળથી આકાશ ચડતા રૌહિણને પણ તોડી નાખે છે—એ ઇન્દ્ર છે.
દ્યાવા ચિદસ્મૈ પૃથિવી નમેતે શુષ્માચ્ચિદસ્ય પર્વતા ભયન્તે । યઃ સોમપા નિચિતો વજ્રબાહુર્યો વજ્રહસ્તઃ સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જેનાં આગળ આકાશ અને ધરતી પણ નમન કરે છે, પર્વતો પણ એની શક્તિને ડરે છે, જે સોમપાન કરે છે અને વજ્રધારી છે—એ ઇન્દ્ર છે.
યઃ સુન્વન્તમવતિ યઃ પચન્તં યઃ શંસન્તં યઃ શશમાનમૂતી । યસ્ય બ્રહ્મ વર્ધનં યસ્ય સોમો યસ્યેદં રાધઃ સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જે સોમ દબાવનાર, રસોઈ કરનાર, સ્તુતિ કરનાર અને મૌનપૂર્વક ઉપાસના કરનારનું રક્ષણ કરે છે, જેના માટે પ્રાર્થના અને સોમ બળ છે, અને જેનું આ દાન છે—એ ઇન્દ્ર છે.
યઃ સુન્વતે પચતે દુધ્ર આ ચિદ્વાજં દર્દર્ષિ સ કિલાસિ સત્યઃ । વયં ત ઇન્દ્ર વિશ્વહ પ્રિયાસઃ સુવીરાસો વિદથમા વદેમ
જે સોમ દબાવનાર કે રસોઈ કરનારને—even દુર્બળને પણ—વિજય આપે છે, એ ખરેખર સત્ય છે. હે ઇન્દ્ર, અમે હંમેશા આપના પ્રિય અને વિજયી રહીને સભામાં બલપૂર્વક બોલી શકીએ.
ઋતુર્જનિત્રી તસ્યા અપસ્પરિ મક્ષૂ જાત આવિશદ્યાસુ વર્ધતે । તદાહના અભવત્પિપ્યુષી પયોઽંશોઃ પીયૂષં પ્રથમં તદુક્થ્યમ્
ઋતુરૂપ માતાએ તેની જળમાંથી એને જન્મ આપ્યો; એ જળમાં ઝડપથી પ્રવેશી અને તેમાં વિકસ્યો; ત્યારબાદ એના જન્મ સમયે પોષક દૂધ ઉત્પન્ન થયું—એ જ રસનો પ્રથમ અને શ્રેષ્ઠ ભાગ છે.
સધ્રીમા યન્તિ પરિ બિભ્રતીઃ પયો વિશ્વપ્સ્ન્યાય પ્ર ભરન્ત ભોજનમ્ । સમાનો અધ્વા પ્રવતામનુષ્યદે યસ્તાકૃણોઃ પ્રથમં સાસ્યુક્થ્યઃ
જે દૂધ લઈને ચાલે છે, સર્વના આનંદ માટે પોષણ આપે છે, એ એક જ રસ્તે વહે છે અને માનવતા માટે વહે છે. જેને સૌ પ્રથમ બનાવ્યા, એ વખાણવા યોગ્ય છે.
અન્વેકો વદતિ યદ્દદાતિ તદ્રૂપા મિનન્તદપા એક ઈયતે । વિશ્વા એકસ્ય વિનુદસ્તિતિક્ષતે યસ્તાકૃણોઃ પ્રથમં સાસ્યુક્થ્યઃ
એક જણ આપે છે અને બોલે છે, પોતાનાં સ્વભાવ પ્રમાણે માપે છે; બીજો એકલો જ જાય છે. બધા એકના કર્મ સહન કરે છે, જેને સૌ પ્રથમ બનાવ્યા, એ વખાણવા યોગ્ય છે.
પ્રજાભ્યઃ પુષ્ટિં વિભજન્ત આસતે રયિમિવ પૃષ્ઠં પ્રભવન્તમાયતે । અસિન્વન્દંષ્ટ્રૈઃ પિતુરત્તિ ભોજનં યસ્તાકૃણોઃ પ્રથમં સાસ્યુક્થ્યઃ
સંતાનમાં પોષણ વહેંચે છે, જેમ શિખર પરથી ધન ફેલાય છે; તીખા દાંતથી પિતાનું ભોજન ખાય છે. જેને સૌ પ્રથમ બનાવ્યા, એ વખાણવા યોગ્ય છે.
અધાકૃણોઃ પૃથિવીં સંદૃશે દિવે યો ધૌતીનામહિહન્નારિણક્પથઃ । તં ત્વા સ્તોમેભિરુદભિર્ન વાજિનં દેવં દેવા અજનન્સાસ્યુક્થ્યઃ
જેણે પૃથ્વીને દેખાતી કરી, આકાશને રચ્યું, માર્ગોને શુદ્ધ કર્યા અને અહિરૂપ સર્પને મારો, તેને અમે સ્તુતિ અને અર્પણથી પૂજીએ છીએ; દેવોએ જેને બનાવ્યો, એ વખાણવા યોગ્ય છે.
યો ભોજનં ચ દયસે ચ વર્ધનમાર્દ્રાદા શુષ્કં મધુમદ્દુદોહિથ । સ શેવધિં નિ દધિષે વિવસ્વતિ વિશ્વસ્યૈક ઈશિષે સાસ્યુક્થ્યઃ
જે ખોરાક અને વૃદ્ધિ આપે છે, ભીંજેલા અને સુકામાંથી મધુર રસ કાઢે છે, એ તેજસ્વી માટે ખજાનો રાખે છે અને સર્વનો એકમાત્ર સ્વામી છે; એ વખાણવા યોગ્ય છે.
યઃ પુષ્પિણીશ્ચ પ્રસ્વશ્ચ ધર્મણાધિ દાને વ્યવનીરધારયઃ । યશ્ચાસમા અજનો દિદ્યુતો દિવ ઉરુરૂર્વાઁ અભિતઃ સાસ્યુક્થ્યઃ
જે પોતાના નિયમથી ફૂલતા અને વહેતા બધાને ધારે છે, દાનને ટકાવે છે, જે બેઉપમ, તેજસ્વી અને આકાશમાં તથા સર્વત્ર વિશાળ છે, એ વખાણવા યોગ્ય છે.
યો નાર્મરં સહવસું નિહન્તવે પૃક્ષાય ચ દાસવેશાય ચાવહઃ । ઊર્જયન્ત્યા અપરિવિષ્ટમાસ્યમુતૈવાદ્ય પુરુકૃત્સાસ્યુક્થ્યઃ
જે દંભી અને દુશ્મનને નીચે લાવે છે, બળવાન અને દયાળુને આગળ રાખે છે, જેના મોઢામાં પોષણથી ભરપૂર બળ છે, એ આજે પણ બહુ વખાણવા યોગ્ય છે.
શતં વા યસ્ય દશ સાકમાદ્ય એકસ્ય શ્રુષ્ટૌ યદ્ધ ચોદમાવિથ । અરજ્જૌ દસ્યૂન્સમુનબ્દભીતયે સુપ્રાવ્યો અભવઃ સાસ્યુક્થ્યઃ
એકની સેવા માટે ભેગા થયેલા સો કે દસ, જ્યારે તું તેમને પ્રેરે છે, ત્યારે તું દુશ્મનોને ડરી ગયેલા માટે બાંધે છે; તું રક્ષણ માટે પ્રસિદ્ધ થયો છે.
વિશ્વેદનુ રોધના અસ્ય પૌંસ્યં દદુરસ્મૈ દધિરે કૃત્નવે ધનમ્ । ષળસ્તભ્ના વિષ્ટિરઃ પઞ્ચ સંદૃશઃ પરિ પરો અભવઃ સાસ્યુક્થ્યઃ
બધા શક્તિઓએ તેના પરાક્રમને અનુસરીને તેને ધન આપ્યું અને સંપત્તિ સોંપી; તેણે છને સંભાળ્યા, પાંચને સ્થાપ્યા અને બીજાઓને વટાવ્યો, એ વખાણવા યોગ્ય છે.
સુપ્રવાચનં તવ વીર વીર્યં યદેકેન ક્રતુના વિન્દસે વસુ । જાતૂષ્ઠિરસ્ય પ્ર વયઃ સહસ્વતો યા ચકર્થ સેન્દ્ર વિશ્વાસ્યુક્થ્યઃ
તારા વીરતાના કાર્યો સુંદર રીતે કહાય છે, હે વીર, તું એકમાત્ર નિશ્ચયથી ધન મેળવે છે; સદા અડગ અને બળવાનનું બળ, હે ઇન્દ્ર, તું જે કર્યું તે બધું વખાણવા યોગ્ય છે.
અરમયઃ સરપસસ્તરાય કં તુર્વીતયે ચ વય્યાય ચ સ્રુતિમ્ । નીચા સન્તમુદનયઃ પરાવૃજં પ્રાન્ધં શ્રોણં શ્રવયન્સાસ્યુક્થ્યઃ
તું ઝડપી અને બળવાનને પાર ઉતારે છે, તુર્વીત અને વય્યાને શ્રવણ આપે છે; તું નીચાને ઊંચો કરે છે, દૂર ગયેલા પાછા ફેરવે છે અને અંધાને સાંભળવા આપે છે, એ વખાણવા યોગ્ય છે.
અસ્મભ્યં તદ્વસો દાનાય રાધઃ સમર્થયસ્વ બહુ તે વસવ્યમ્ । ઇન્દ્ર યચ્ચિત્રં શ્રવસ્યા અનુ દ્યૂન્બૃહદ્વદેમ વિદથે સુવીરાઃ
હે દયાળુ, અમારે માટે એ દાન સ્થાપિત કર, તારી પાસે ઘણું ધન અમારે યોગ્ય છે. હે ઇન્દ્ર, આકાશમાં જે સુંદર કીર્તિ છે, એ અમે સભામાં ઊંચી અવાજે ગાઈએ, હે બળવાન.
અધ્વર્યવો ભરતેન્દ્રાય સોમમામત્રેભિઃ સિઞ્ચતા મદ્યમન્ધઃ । કામી હિ વીરઃ સદમસ્ય પીતિં જુહોત વૃષ્ણે તદિદેષ વષ્ટિ
હે યજમાનોએ, ઇન્દ્ર માટે સોમ લાવો, માપથી મદિરા ભરો; કારણ કે વીર પોતાના ઘરમાં પાનની ઈચ્છા રાખે છે. એ બળવાનને અર્પણ કરો, કારણ કે એ જ ઇચ્છે છે.
અધ્વર્યવો યો અપો વવ્રિવાંસં વૃત્રં જઘાનાશન્યેવ વૃક્ષમ્ । તસ્મા એતં ભરત તદ્વશાયઁ એષ ઇન્દ્રો અર્હતિ પીતિમસ્ય
હે યજમાનોએ, જેમણે જળ અટકાવ્યાં અને વૃત્રને વૃક્ષની જેમ ફાડ્યો, તેના માટે એ અર્પણ લાવો, જેમને તે ગમતું હોય; આ ઇન્દ્ર પાન લાયક છે.
અધ્વર્યવો યો દૃભીકં જઘાન યો ગા ઉદાજદપ હિ વલં વઃ । તસ્મા એતમન્તરિક્ષે ન વાતમિન્દ્રં સોમૈરોર્ણુત જૂર્ન વસ્ત્રૈઃ
હે યજમાનોએ, જેમણે દૃભિકને માર્યો, ગાયોને છોડાવ્યાં, અને વલને તોડ્યો, તેમના માટે, આકાશમાં પવનની જેમ, સોમ ઇન્દ્રને અર્પણ કરો, કપડાંથી શોભિત કરીને.
અધ્વર્યવો ય ઉરણં જઘાન નવ ચખ્વાંસં નવતિં ચ બાહૂન્ । યો અર્બુદમવ નીચા બબાધે તમિન્દ્રં સોમસ્ય ભૃથે હિનોત
હે યજમાનોએ, જેમણે ઉરણને માર્યો, નવ અને નવ્વદ બાહુઓ તોડી નાખ્યાં, અને અર્બુદને નીચે દબાવ્યો, તેમના આનંદ માટે ઇન્દ્રને સોમ અર્પણ કરો.
અધ્વર્યવો યઃ સ્વશ્નં જઘાન યઃ શુષ્ણમશુષં યો વ્યંસમ્ । યઃ પિપ્રું નમુચિં યો રુધિક્રાં તસ્મા ઇન્દ્રાયાન્ધસો જુહોત
હે યજમાનોએ, જેમણે સ્વશ્નને માર્યો, શુષ્ણ, અશુષ અને વ્યંસને નાશ કર્યો, પિપ્રુ, નમુચિ અને રુધિક્રાને માર્યા, તેમના માટે ઇન્દ્રને મદિરા અર્પણ કરો.
અધ્વર્યવો યઃ શતં શમ્બરસ્ય પુરો બિભેદાશ્મનેવ પૂર્વીઃ । યો વર્ચિનઃ શતમિન્દ્રઃ સહસ્રમપાવપદ્ભરતા સોમમસ્મૈ
હે યજમાનોએ, જેમણે શમ્બરના સો કિલ્લા પથ્થર જેવી તોડી નાખ્યા, વર્ચિનના સો અને હજાર નાશ કર્યા, તેમના માટે, ઇન્દ્રને સોમ અર્પણ કરો.