બૃહન્ત ઇન્નુ યે તે તરુત્રોક્થેભિર્વા સુમ્નમાવિવાસાન્ । સ્તૃણાનાસો બર્હિઃ પસ્ત્યાવત્ત્વોતા ઇદિન્દ્ર વાજમગ્મન્
જે લોકો શક્તિશાળી છે અને સ્તુતિઓથી તારી કૃપા માંગે છે, પોતાના ઘરમાં કુશ વિછાવે છે, એ બધા ઇન્દ્ર, તારા આશીર્વાદથી વિજય પામે છે.
ઉગ્રેષ્વિન્નુ શૂર મન્દસાનસ્ત્રિકદ્રુકેષુ પાહિ સોમમિન્દ્ર । પ્રદોધુવચ્છ્મશ્રુષુ પ્રીણાનો યાહિ હરિભ્યાં સુતસ્ય પીતિમ્
હે ઉગ્ર વીર ઇન્દ્ર, ત્રિકદ્રુકમાં તું આનંદથી સોમપાન કર. જે દાઢીધારી તારી પ્રશંસા કરે છે, તેમને પ્રસન્ન થ અને તારા હરીઓ સાથે સોમપાન માટે આવ.
ધિષ્વા શવઃ શૂર યેન વૃત્રમવાભિનદ્દાનુમૌર્ણવાભમ્ । અપાવૃણોર્જ્યોતિરાર્યાય નિ સવ્યતઃ સાદિ દસ્યુરિન્દ્ર
હે વીર, તું જે બળથી વૃત્ર નામના દાનવને, મેઘ જેવો ફેલાયેલો હતો, હરાવ્યો, એ બળ ધારણ કર. તું આર્ય માટે પ્રકાશ ખુલ્લું કર્યું અને ઇન્દ્ર, દસ્યુને જમણા બાજુ બેસાડી દીધો.
સનેમ યે ત ઊતિભિસ્તરન્તો વિશ્વા સ્પૃધ આર્યેણ દસ્યૂન્ । અસ્મભ્યં તત્ત્વાષ્ટ્રં વિશ્વરૂપમરન્ધયઃ સાખ્યસ્ય ત્રિતાય
હે ઇન્દ્ર, તારી મદદથી અમે બધા શત્રુઓને જીતીએ અને આર્ય બળથી દસ્યુઓને હરાવીએ. ત્રિતના મિત્ર તરીકે તું જેમ ત્વષ્ટ્રની સર્વરૂપ સંપત્તિ આપી, એમ અમને પણ એ આપ.
અસ્ય સુવાનસ્ય મન્દિનસ્ત્રિતસ્ય ન્યર્બુદં વાવૃધાનો અસ્તઃ । અવર્તયત્સૂર્યો ન ચક્રં ભિનદ્વલમિન્દ્રો અઙ્ગિરસ્વાન્
આ આનંદદાયક સોમના પાનથી મજબૂત બનેલા ઇન્દ્રે, વાદળને ફાડી નાખ્યું; જેમ સૂર્ય પોતાનું ચક્ર ફેરવે છે, એમ ઇન્દ્રે વલાને તોડી નાખ્યો, હે અઙ્ગિરસો.
નૂનં સા તે પ્રતિ વરં જરિત્રે દુહીયદિન્દ્ર દક્ષિણા મઘોની । શિક્ષા સ્તોતૃભ્યો માતિ ધગ્ભગો નો બૃહદ્વદેમ વિદથે સુવીરાઃ
હે ઇન્દ્ર, એ આપની દયાળુ દાનશીલતા હંમેશા ગાયકને મળે. અમને આપ શીખવો, હે ધનદાતા, અને આપના ભક્તોને આપનો ભાગ ક્યારેય ન વંચાવો. અમે સભામાં વિજયી અને બલવાન બનીને બોલી શકીએ.
યો જાત એવ પ્રથમો મનસ્વાન્દેવો દેવાન્ક્રતુના પર્યભૂષત્ । યસ્ય શુષ્માદ્રોદસી અભ્યસેતાં નૃમ્ણસ્ય મહ્ના સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જે જન્મતા જ સૌપ્રથમ અને સૌથી શક્તિશાળી દેવ બન્યા, જેમણે પોતાની ઈચ્છાથી બીજા દેવતાઓને પણ પછાડ્યા, જેમની મહત્તાથી આકાશ અને ધરતી પણ કાંપે છે, અને જેમના પરાક્રમથી મનુષ્યો જીવે છે—એ ઇન્દ્ર છે.
યઃ પૃથિવીં વ્યથમાનામદૃંહદ્યઃ પર્વતાન્પ્રકુપિતાઁ અરમ્ણાત્ । યો અન્તરિક્ષં વિમમે વરીયો યો દ્યામસ્તભ્નાત્સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જેમણે ધ્રૂજતી ધરતીને સ્થિર કરી, ગુસ્સાથી પર્વતોને હલાવી દીધા, વિશાળ અંતરિક્ષને માપી લીધું અને આકાશને ટેકો આપ્યો—એ ઇન્દ્ર છે.
યો હત્વાહિમરિણાત્સપ્ત સિન્ધૂન્યો ગા ઉદાજદપધા વલસ્ય । યો અશ્મનોરન્તરગ્નિં જજાન સંવૃક્સમત્સુ સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જેમણે અહિ નામના સર્પને મારીને સાત નદીઓને મુક્ત કરી, વલાની ગુફામાંથી ગાયો બહાર કાઢી, બે પથ્થરો વચ્ચે અગ્નિ પ્રગટાવી અને યુદ્ધમાં લોકોનું સંગઠન કર્યું—એ ઇન્દ્ર છે.
યેનેમા વિશ્વા ચ્યવના કૃતાનિ યો દાસં વર્ણમધરં ગુહાકઃ । શ્વઘ્નીવ યો જિગીવાઁલ્લક્ષમાદદર્યઃ પુષ્ટાનિ સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જેમના દ્વારા આ બધું ચળવળતું જગત ચાલે છે, જેમણે નીચે છુપાયેલા અંધકારમય દાસને માર્યો, અને શિકારીની જેમ અનેક ધનવાન દુશ્મનોને નાશ કર્યા—એ ઇન્દ્ર છે.
યં સ્મા પૃચ્છન્તિ કુહ સેતિ ઘોરમુતેમાહુર્નૈષો અસ્તીત્યેનમ્ । સો અર્યઃ પુષ્ટીર્વિજ ઇવા મિનાતિ શ્રદસ્મૈ ધત્ત સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
કે જેના વિશે લોકો પૂછે છે, 'એ ક્યાં છે?'—એવો ભયાનક, અને કેટલાક તો કહે છે, 'એ છે જ નહીં.' એ મહાન, ધનવાનોના ધનને વિભાજિત કરે છે, એમાં શ્રદ્ધા રાખો—એ ઇન્દ્ર છે.
યો રધ્રસ્ય ચોદિતા યઃ કૃશસ્ય યો બ્રહ્મણો નાધમાનસ્ય કીરેઃ । યુક્તગ્રાવ્ણો યોઽવિતા સુશિપ્રઃ સુતસોમસ્ય સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જે દુર્બળ, ગરીબ અને અવગણના પામેલા યજમાનને પ્રોત્સાહન આપે છે, અને સોમ પિંડ દબાવનારા ભક્તનું રક્ષણ કરે છે—એ સુંદર દાઢી ધરાવનાર ઇન્દ્ર છે.
યસ્યાશ્વાસઃ પ્રદિશિ યસ્ય ગાવો યસ્ય ગ્રામા યસ્ય વિશ્વે રથાસઃ । યઃ સૂર્યં ય ઉષસં જજાન યો અપાં નેતા સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જેના ઘોડા દરેક દિશામાં છે, ગાયો અને ગામો સર્વત્ર છે, જેમણે સૂર્ય અને ઉષાને ઉત્પન્ન કર્યા, અને જે જળોના નેતા છે—એ ઇન્દ્ર છે.
યં ક્રન્દસી સંયતી વિહ્વયેતે પરેઽવર ઉભયા અમિત્રાઃ । સમાનં ચિદ્રથમાતસ્થિવાંસા નાના હવેતે સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જેને રડતા અને એકતા ધરાવતા, દૂર અને નજીકના બધા શત્રુઓ પોકારે છે; એક જ રથમાં બેઠેલા પણ મનથી જુદા એવા લોકો પણ એને બોલાવે છે—એ ઇન્દ્ર છે.
યસ્માન્ન ઋતે વિજયન્તે જનાસો યં યુધ્યમાના અવસે હવન્તે । યો વિશ્વસ્ય પ્રતિમાનં બભૂવ યો અચ્યુતચ્યુત્સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જેનાથી વિના કોઈ જીતે નહીં, યુદ્ધ કરતા લોકો મદદ માટે જેને બોલાવે છે, જે સર્વનું માપદંડ છે, અને અડગમાં પણ અડગ છે—એ ઇન્દ્ર છે.
યઃ શશ્વતો મહ્યેનો દધાનાનમન્યમાનાઞ્છર્વા જઘાન । યઃ શર્ધતે નાનુદદાતિ શૃધ્યાં યો દસ્યોર્હન્તા સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જેમણે હંમેશા ઘમંડ કરતા, પોતાને અપરાજેય માનનારા શત્રુઓને હરાવ્યા, જે પડકાર સ્વીકારતો નથી અને દાસ્યુઓનો સંહારક છે—એ ઇન્દ્ર છે.
યઃ શમ્બરં પર્વતેષુ ક્ષિયન્તં ચત્વારિંશ્યાં શરદ્યન્વવિન્દત્ । ઓજાયમાનં યો અહિં જઘાન દાનું શયાનં સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જેમણે પર્વતોમાં વસતા શમ્બરને ચાળીસમા વર્ષે શોધી કાઢ્યા, ઉગતા અહિને મારી નાખ્યો અને સૂતા દાનુને પણ સંહાર્યો—એ ઇન્દ્ર છે.
યઃ સપ્તરશ્મિર્વૃષભસ્તુવિષ્માનવાસૃજત્સર્તવે સપ્ત સિન્ધૂન્ । યો રૌહિણમસ્ફુરદ્વજ્રબાહુર્દ્યામારોહન્તં સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
સાત કિરણો ધરાવતો વૃષભ જે સાત નદીઓને વહવા માટે છોડે છે, અને પોતાના વજ્રબળથી આકાશ ચડતા રૌહિણને પણ તોડી નાખે છે—એ ઇન્દ્ર છે.
દ્યાવા ચિદસ્મૈ પૃથિવી નમેતે શુષ્માચ્ચિદસ્ય પર્વતા ભયન્તે । યઃ સોમપા નિચિતો વજ્રબાહુર્યો વજ્રહસ્તઃ સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જેનાં આગળ આકાશ અને ધરતી પણ નમન કરે છે, પર્વતો પણ એની શક્તિને ડરે છે, જે સોમપાન કરે છે અને વજ્રધારી છે—એ ઇન્દ્ર છે.
યઃ સુન્વન્તમવતિ યઃ પચન્તં યઃ શંસન્તં યઃ શશમાનમૂતી । યસ્ય બ્રહ્મ વર્ધનં યસ્ય સોમો યસ્યેદં રાધઃ સ જનાસ ઇન્દ્રઃ
જે સોમ દબાવનાર, રસોઈ કરનાર, સ્તુતિ કરનાર અને મૌનપૂર્વક ઉપાસના કરનારનું રક્ષણ કરે છે, જેના માટે પ્રાર્થના અને સોમ બળ છે, અને જેનું આ દાન છે—એ ઇન્દ્ર છે.
યઃ સુન્વતે પચતે દુધ્ર આ ચિદ્વાજં દર્દર્ષિ સ કિલાસિ સત્યઃ । વયં ત ઇન્દ્ર વિશ્વહ પ્રિયાસઃ સુવીરાસો વિદથમા વદેમ
જે સોમ દબાવનાર કે રસોઈ કરનારને—even દુર્બળને પણ—વિજય આપે છે, એ ખરેખર સત્ય છે. હે ઇન્દ્ર, અમે હંમેશા આપના પ્રિય અને વિજયી રહીને સભામાં બલપૂર્વક બોલી શકીએ.
ઋતુર્જનિત્રી તસ્યા અપસ્પરિ મક્ષૂ જાત આવિશદ્યાસુ વર્ધતે । તદાહના અભવત્પિપ્યુષી પયોઽંશોઃ પીયૂષં પ્રથમં તદુક્થ્યમ્
ઋતુરૂપ માતાએ તેની જળમાંથી એને જન્મ આપ્યો; એ જળમાં ઝડપથી પ્રવેશી અને તેમાં વિકસ્યો; ત્યારબાદ એના જન્મ સમયે પોષક દૂધ ઉત્પન્ન થયું—એ જ રસનો પ્રથમ અને શ્રેષ્ઠ ભાગ છે.
સધ્રીમા યન્તિ પરિ બિભ્રતીઃ પયો વિશ્વપ્સ્ન્યાય પ્ર ભરન્ત ભોજનમ્ । સમાનો અધ્વા પ્રવતામનુષ્યદે યસ્તાકૃણોઃ પ્રથમં સાસ્યુક્થ્યઃ
જે દૂધ લઈને ચાલે છે, સર્વના આનંદ માટે પોષણ આપે છે, એ એક જ રસ્તે વહે છે અને માનવતા માટે વહે છે. જેને સૌ પ્રથમ બનાવ્યા, એ વખાણવા યોગ્ય છે.
અન્વેકો વદતિ યદ્દદાતિ તદ્રૂપા મિનન્તદપા એક ઈયતે । વિશ્વા એકસ્ય વિનુદસ્તિતિક્ષતે યસ્તાકૃણોઃ પ્રથમં સાસ્યુક્થ્યઃ
એક જણ આપે છે અને બોલે છે, પોતાનાં સ્વભાવ પ્રમાણે માપે છે; બીજો એકલો જ જાય છે. બધા એકના કર્મ સહન કરે છે, જેને સૌ પ્રથમ બનાવ્યા, એ વખાણવા યોગ્ય છે.
પ્રજાભ્યઃ પુષ્ટિં વિભજન્ત આસતે રયિમિવ પૃષ્ઠં પ્રભવન્તમાયતે । અસિન્વન્દંષ્ટ્રૈઃ પિતુરત્તિ ભોજનં યસ્તાકૃણોઃ પ્રથમં સાસ્યુક્થ્યઃ
સંતાનમાં પોષણ વહેંચે છે, જેમ શિખર પરથી ધન ફેલાય છે; તીખા દાંતથી પિતાનું ભોજન ખાય છે. જેને સૌ પ્રથમ બનાવ્યા, એ વખાણવા યોગ્ય છે.
અધાકૃણોઃ પૃથિવીં સંદૃશે દિવે યો ધૌતીનામહિહન્નારિણક્પથઃ । તં ત્વા સ્તોમેભિરુદભિર્ન વાજિનં દેવં દેવા અજનન્સાસ્યુક્થ્યઃ
જેણે પૃથ્વીને દેખાતી કરી, આકાશને રચ્યું, માર્ગોને શુદ્ધ કર્યા અને અહિરૂપ સર્પને મારો, તેને અમે સ્તુતિ અને અર્પણથી પૂજીએ છીએ; દેવોએ જેને બનાવ્યો, એ વખાણવા યોગ્ય છે.
યો ભોજનં ચ દયસે ચ વર્ધનમાર્દ્રાદા શુષ્કં મધુમદ્દુદોહિથ । સ શેવધિં નિ દધિષે વિવસ્વતિ વિશ્વસ્યૈક ઈશિષે સાસ્યુક્થ્યઃ
જે ખોરાક અને વૃદ્ધિ આપે છે, ભીંજેલા અને સુકામાંથી મધુર રસ કાઢે છે, એ તેજસ્વી માટે ખજાનો રાખે છે અને સર્વનો એકમાત્ર સ્વામી છે; એ વખાણવા યોગ્ય છે.
યઃ પુષ્પિણીશ્ચ પ્રસ્વશ્ચ ધર્મણાધિ દાને વ્યવનીરધારયઃ । યશ્ચાસમા અજનો દિદ્યુતો દિવ ઉરુરૂર્વાઁ અભિતઃ સાસ્યુક્થ્યઃ
જે પોતાના નિયમથી ફૂલતા અને વહેતા બધાને ધારે છે, દાનને ટકાવે છે, જે બેઉપમ, તેજસ્વી અને આકાશમાં તથા સર્વત્ર વિશાળ છે, એ વખાણવા યોગ્ય છે.
યો નાર્મરં સહવસું નિહન્તવે પૃક્ષાય ચ દાસવેશાય ચાવહઃ । ઊર્જયન્ત્યા અપરિવિષ્ટમાસ્યમુતૈવાદ્ય પુરુકૃત્સાસ્યુક્થ્યઃ
જે દંભી અને દુશ્મનને નીચે લાવે છે, બળવાન અને દયાળુને આગળ રાખે છે, જેના મોઢામાં પોષણથી ભરપૂર બળ છે, એ આજે પણ બહુ વખાણવા યોગ્ય છે.
શતં વા યસ્ય દશ સાકમાદ્ય એકસ્ય શ્રુષ્ટૌ યદ્ધ ચોદમાવિથ । અરજ્જૌ દસ્યૂન્સમુનબ્દભીતયે સુપ્રાવ્યો અભવઃ સાસ્યુક્થ્યઃ
એકની સેવા માટે ભેગા થયેલા સો કે દસ, જ્યારે તું તેમને પ્રેરે છે, ત્યારે તું દુશ્મનોને ડરી ગયેલા માટે બાંધે છે; તું રક્ષણ માટે પ્રસિદ્ધ થયો છે.