આ યઃ સ્વર્ણ ભાનુના ચિત્રો વિભાત્યર્ચિષા । અઞ્જાનો અજરૈરભિ
જે સૂર્યની જેમ તેજથી ઝગમગે છે, અજોડ કિરણોથી ચમકે છે અને કદી ન મલિન થતી કિરણોથી બધાને આવરી લે છે, એ અગ્નિ પ્રકાશ આપે છે.
અત્રિમનુ સ્વરાજ્યમગ્નિમુક્થાનિ વાવૃધુઃ । વિશ્વા અધિ શ્રિયો દધે
અત્રિએ સૂર્યના રાજ્યની ઈચ્છા રાખી, સ્તુતિઓથી અગ્નિને વધાર્યો; એ પરમ તેજ પર સર્વ શોભા ધરાવી.
અગ્નેરિન્દ્રસ્ય સોમસ્ય દેવાનામૂતિભિર્વયમ્ । અરિષ્યન્તઃ સચેમહ્યભિ ષ્યામ પૃતન્યતઃ
અગ્નિ, ઇન્દ્ર, સોમ અને દેવતાઓની શક્તિથી અમે નિર્ભય રહી એકતાથી દુશ્મનો પર વિજય મેળવીએ.
નિ હોતા હોતૃષદને વિદાનસ્ત્વેષો દીદિવાઁ અસદત્સુદક્ષઃ । અદબ્ધવ્રતપ્રમતિર્વસિષ્ઠઃ સહસ્રમ્ભરઃ શુચિજિહ્વો અગ્નિઃ
હોતાર તરીકે જ્ઞાનથી યજ્ઞસ્થળે બેઠેલો, તીવ્ર અને તેજસ્વી, કુશળતાથી ભરપૂર, અડગ પ્રતિજ્ઞાવાળો, બુદ્ધિશાળી, હજારોનું દાન આપનારો અને શુદ્ધ જીભ ધરાવતો અગ્નિ છે.
ત્વં દૂતસ્ત્વમુ નઃ પરસ્પાસ્ત્વં વસ્ય આ વૃષભ પ્રણેતા । અગ્ને તોકસ્ય નસ્તને તનૂનામપ્રયુચ્છન્દીદ્યદ્બોધિ ગોપાઃ
તુ જ દૂત છે, તુ જ અમારો રક્ષક છે, તુ જ અમને ધન આપનારો મહાન નેતા છે; અગ્નિ, અમારા સંતાન અને શરીરનો ક્યારેય ન થાકતો રક્ષક બની રહે.
વિધેમ તે પરમે જન્મન્નગ્ને વિધેમ સ્તોમૈરવરે સધસ્થે । યસ્માદ્યોનેરુદારિથા યજે તં પ્ર ત્વે હવીંષિ જુહુરે સમિદ્ધે
અગ્નિ, અમે તને સર્વોચ્ચ સ્થાન પર અને નીચા સ્થાન પર પણ સ્તુતિઓથી અર્પણ કરીએ છીએ; જ્યાંથી તું પ્રગટ થયો, ત્યાંથી પ્રગટ થયેલા તને હવન અર્પણ થાય છે.
અગ્ને યજસ્વ હવિષા યજીયાઞ્છ્રુષ્ટી દેષ્ણમભિ ગૃણીહિ રાધઃ । ત્વં હ્યસિ રયિપતી રયીણાં ત્વં શુક્રસ્ય વચસો મનોતા
અગ્નિ, શ્રેષ્ઠ હવન સ્વીકાર અને ભક્તને પુષ્કળ દાન આપ; તું ખરેખર સંપત્તિનો સ્વામી અને તેજસ્વી વાણીનો પ્રેરક છે.
ઉભયં તે ન ક્ષીયતે વસવ્યં દિવેદિવે જાયમાનસ્ય દસ્મ । કૃધિ ક્ષુમન્તં જરિતારમગ્ને કૃધિ પતિં સ્વપત્યસ્ય રાયઃ
હે અજોડ અગ્નિ, તારા બંને દાન રોજે રોજ જન્મતા કદી ઓછા થતા નથી; ગાયકને સમૃદ્ધિ આપ અને ઇચ્છિત ધનની માલિકી આપ.
સૈનાનીકેન સુવિદત્રો અસ્મે યષ્ટા દેવાઁ આયજિષ્ઠઃ સ્વસ્તિ । અદબ્ધો ગોપા ઉત નઃ પરસ્પા અગ્ને દ્યુમદુત રેવદ્દિદીહિ
યુદ્ધમાં દેવતાઓની કૃપાથી અમારો નેતા બની, અગ્નિ, અમને કલ્યાણ આપ; અપરાજિત રક્ષક બની અમારો રક્ષણ કર અને તેજસ્વી તથા સમૃદ્ધિથી પ્રકાશિત થા.
જોહૂત્રો અગ્નિઃ પ્રથમઃ પિતેવેળસ્પદે મનુષા યત્સમિદ્ધઃ । શ્રિયં વસાનો અમૃતો વિચેતા મર્મૃજેન્યઃ શ્રવસ્યઃ સ વાજી
માણસો જ્યારે ઘરમાં અગ્નિને પ્રગટાવે છે, ત્યારે તે પિતાજી જેવો પ્રથમ બોલાવાય છે; તે તેજસ્વી, અમર, બુદ્ધિશાળી, વખાણપાત્ર અને સ્પર્ધામાં મજબૂત છે.
શ્રૂયા અગ્નિશ્ચિત્રભાનુર્હવં મે વિશ્વાભિર્ગીર્ભિરમૃતો વિચેતાઃ । શ્યાવા રથં વહતો રોહિતા વોતારુષાહ ચક્રે વિભૃત્રઃ
હે તેજસ્વી અગ્નિ, અમર અને વિદ્વાન, મારી પ્રાર્થના સાંભળ; સર્વ સ્તુતિઓથી તું પ્રસન્ન થા; તારા પીળા ઘોડાઓ રથ ખેંચે છે, લાલ ઘોડાઓ તેને વહન કરે છે, અને તું ઉષા-પ્રભાતને રક્ષક બનાવ્યા છે.
ઉત્તાનાયામજનયન્સુષૂતં ભુવદગ્નિઃ પુરુપેશાસુ ગર્ભઃ । શિરિણાયાં ચિદક્તુના મહોભિરપરીવૃતો વસતિ પ્રચેતાઃ
તેઓએ સારી રીતે પોષાયેલો, સીધો અગ્નિ ઉત્પન્ન કર્યો; અગ્નિ અનેક રૂપે બીજ બની રહ્યો; સુકા લાકડામાં પણ તે પોતાની શક્તિથી વિઘ્નરહિત અને બુદ્ધિશાળી રીતે વસે છે.
જિઘર્મ્યગ્નિં હવિષા ઘૃતેન પ્રતિક્ષિયન્તં ભુવનાનિ વિશ્વા । પૃથું તિરશ્ચા વયસા બૃહન્તં વ્યચિષ્ઠમન્નૈ રભસં દૃશાનમ્
હું ઘી અને હવનથી અગ્નિને નજીક જઉં છું, જે સર્વ લોકમાં વ્યાપક છે; તે વિશાળ, ફેલાયેલો, શક્તિથી મહાન, અન્નમાં સૌથી ઉદાર અને ઝડપી દેખાવાળો છે.
આ વિશ્વતઃ પ્રત્યઞ્ચં જિઘર્મ્યરક્ષસા મનસા તજ્જુષેત । મર્યશ્રી સ્પૃહયદ્વર્ણો અગ્નિર્નાભિમૃશે તન્વા જર્ભુરાણઃ
હું સર્વ દિશાથી એ અગ્નિ પાસે જઉં છું, જે દુષ્ટતાને દૂર કરે છે; તે મનથી આ પ્રાર્થના સ્વીકારે; યુવાન અને આકર્ષક રૂપ ધરાવતો અગ્નિ, સતત વધતો, હું તેને સ્પર્શું છું.
જ્ઞેયા ભાગં સહસાનો વરેણ ત્વાદૂતાસો મનુવદ્વદેમ । અનૂનમગ્નિં જુહ્વા વચસ્યા મધુપૃચં ધનસા જોહવીમિ
અમે પસંદ કરેલા શબ્દોથી, portion જાણીને, મજબૂતપણે, તારા દૂત બની, મનુની રીત પ્રમાણે વાત કરીએ; હું કદી ન થાકતા, મધુર સ્તુતિથી અને વાણીથી, ધન માટે અગ્નિને બોલાવું છું.
શ્રુધી હવમિન્દ્ર મા રિષણ્યઃ સ્યામ તે દાવને વસૂનામ્ । ઇમા હિ ત્વામૂર્જો વર્ધયન્તિ વસૂયવઃ સિન્ધવો ન ક્ષરન્તઃ
હે ઇન્દ્ર, અમારી પ્રાર્થના સાંભળ, અમને કોઈ નુકસાન ન થાય; તું જેમને ધનવાન બનાવે છે, તેમાં અમારો સમાવેશ થાય; કેમ કે આ સ્તુતિઓ, વહેતા નદીઓ જેવી, તારી શક્તિ વધારે છે, હે ધન આપનારા.
સૃજો મહીરિન્દ્ર યા અપિન્વઃ પરિષ્ઠિતા અહિના શૂર પૂર્વીઃ । અમર્ત્યં ચિદ્દાસં મન્યમાનમવાભિનદુક્થૈર્વાવૃધાનઃ
હે ઇન્દ્ર, તું મહાન નદીઓને મુક્ત કરી, જે અહિ નામના સાપે અટકાવી રાખી હતી. હે વીર, તું પોતાને અમર માનનારા દાસને પણ તારી સ્તુતિથી વધીને, તારા બળથી હરાવી નાખ્યો.
ઉક્થેષ્વિન્નુ શૂર યેષુ ચાકન્સ્તોમેષ્વિન્દ્ર રુદ્રિયેષુ ચ । તુભ્યેદેતા યાસુ મન્દસાનઃ પ્ર વાયવે સિસ્રતે ન શુભ્રાઃ
હે વીર ઇન્દ્ર, જે સ્તુતિઓ અને પ્રાર્થનાઓમાં તું આનંદ પામે છે, એ બધું તારી જ માટે છે. જેમ શુભ્ર નદીઓ વાયુ માટે વહે છે, તેમ તારા માટે આ સ્તુતિઓ વહે છે.
શુભ્રં નુ તે શુષ્મં વર્ધયન્તઃ શુભ્રં વજ્રં બાહ્વોર્દધાનાઃ । શુભ્રસ્ત્વમિન્દ્ર વાવૃધાનો અસ્મે દાસીર્વિશઃ સૂર્યેણ સહ્યાઃ
હે ઇન્દ્ર, અમે તારી તેજસ્વી શક્તિ વધારીએ છીએ. તારા બાહુમાં રહેલો તેજસ્વી વજ્ર પણ તેજસ્વી છે. તું અમારે વચ્ચે તેજથી ભરાયો છે અને તું દાસોની ટોળીને સૂર્ય સાથે મળીને હરાવી નાખે છે.
ગુહા હિતં ગુહ્યં ગૂળ્હમપ્સ્વપીવૃતં માયિનં ક્ષિયન્તમ્ । ઉતો અપો દ્યાં તસ્તભ્વાંસમહન્નહિં શૂર વીર્યેણ
પાણીમાં છુપાયેલો, ગુપ્ત અને માયાથી ઢંકાયેલો સાપ હતો, પણ હે વીર, તારા બળથી તું એ સાપને માર્યો અને પાણી છોડાવ્યું, આકાશને સ્થિર કર્યું.
સ્તવા નુ ત ઇન્દ્ર પૂર્વ્યા મહાન્યુત સ્તવામ નૂતના કૃતાનિ । સ્તવા વજ્રં બાહ્વોરુશન્તં સ્તવા હરી સૂર્યસ્ય કેતૂ
હે ઇન્દ્ર, ચાલો આપણે તારા પ્રાચીન મહાન કાર્યોનું પણ ગાન કરીએ અને તારા નવા કાર્યોનું પણ સ્તુતિ કરીએ. તારા વિશાળ બાહુઓમાં રહેલા વજ્રની પણ, અને તારા હરીઓની પણ, જે સૂર્યના ધ્વજ સમાન છે, સ્તુતિ કરીએ.
હરી નુ ત ઇન્દ્ર વાજયન્તા ઘૃતશ્ચુતં સ્વારમસ્વાર્ષ્ટામ્ । વિ સમના ભૂમિરપ્રથિષ્ટારંસ્ત પર્વતશ્ચિત્સરિષ્યન્
હે ઇન્દ્ર, તારા બે ઘોડા વિજય લાવે છે, ઘીથી તરબતર અને મીઠી ધ્વનિથી ભરેલા છે. પૃથ્વી અડગ રહી, અને પર્વત પણ આગળ વધ્યો.
નિ પર્વતઃ સાદ્યપ્રયુચ્છન્સં માતૃભિર્વાવશાનો અક્રાન્ । દૂરે પારે વાણીં વર્ધયન્ત ઇન્દ્રેષિતાં ધમનિં પપ્રથન્નિ
પર્વત છૂટી પડ્યો અને ધસી પડ્યો, પોતાની માતાઓ સાથે આનંદથી વહેતો ગયો. દૂર દૂર સુધી એ અવાજ ફેલાયો અને ઇન્દ્રે ચલાવેલી નદીની દિશા પ્રસરી ગઈ.
ઇન્દ્રો મહાં સિન્ધુમાશયાનં માયાવિનં વૃત્રમસ્ફુરન્નિઃ । અરેજેતાં રોદસી ભિયાને કનિક્રદતો વૃષ્ણો અસ્ય વજ્રાત્
મહાન ઇન્દ્રે મહાન અને પાણીમાં પડેલા માયાવાળી વૃત્રને માર્યો. એના ગર્જનાથી અને વજ્રના પ્રહારે આકાશ અને પૃથ્વી ડરી ઉઠ્યા.
અરોરવીદ્વૃષ્ણો અસ્ય વજ્રોઽમાનુષં યન્માનુષો નિજૂર્વાત્ । નિ માયિનો દાનવસ્ય માયા અપાદયત્પપિવાન્સુતસ્ય
આ વીરના વજ્રે જોરથી ગર્જના કરી, જ્યારે માનવ એ અમાનુષને માર્યો. ઇન્દ્રે સોમ પીને દાનવની માયા દૂર કરી.
પિબાપિબેદિન્દ્ર શૂર સોમં મન્દન્તુ ત્વા મન્દિનઃ સુતાસઃ । પૃણન્તસ્તે કુક્ષી વર્ધયન્ત્વિત્થા સુતઃ પૌર ઇન્દ્રમાવ
હે ઇન્દ્ર, હે વીર, સોમપાન કર, પીઓ પીઓ, જેથી તું આનંદિત થશો. તારો પેટ ભરાઈ જાય અને વધે, એમ સોમ રસ તને અહીં બોલાવે છે.
ત્વે ઇન્દ્રાપ્યભૂમ વિપ્રા ધિયં વનેમ ઋતયા સપન્તઃ । અવસ્યવો ધીમહિ પ્રશસ્તિં સદ્યસ્તે રાયો દાવને સ્યામ
હે ઇન્દ્ર, તારા કારણે અમે શક્તિશાળી બન્યા છીએ. હે વિદ્વાન, સાચા માર્ગે ચાલીને બુદ્ધિ મેળવીએ. તારી કૃપા મેળવીએ, તારી પ્રસંસા કરીએ, જેથી તારી સંપત્તિ માટે તત્પર રહી શકીએ.
સ્યામ તે ત ઇન્દ્ર યે ત ઊતી અવસ્યવ ઊર્જં વર્ધયન્તઃ । શુષ્મિન્તમં યં ચાકનામ દેવાસ્મે રયિં રાસિ વીરવન્તમ્
હે ઇન્દ્ર, અમે એ લોકોમાં રહીએ, જેમને તું રક્ષે છે અને તારી મદદથી બળ વધે છે. હે દેવો, અમે સૌથી વધુ શક્તિશાળી ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરીએ, અને તું અમને વીરોથી ભરેલી સંપત્તિ આપ.
રાસિ ક્ષયં રાસિ મિત્રમસ્મે રાસિ શર્ધ ઇન્દ્ર મારુતં નઃ । સજોષસો યે ચ મન્દસાનાઃ પ્ર વાયવઃ પાન્ત્યગ્રણીતિમ્
તું અમને ઘર આપ, મિત્રતા આપ, અને હે ઇન્દ્ર, તારી મરુતો જેવી શક્તિ આપ. જે લોકો સાથે આનંદ કરે છે, તેમને પવન શ્રેષ્ઠ માર્ગે લઈ જાય.
વ્યન્ત્વિન્નુ યેષુ મન્દસાનસ્તૃપત્સોમં પાહિ દ્રહ્યદિન્દ્ર । અસ્માન્સુ પૃત્સ્વા તરુત્રાવર્ધયો દ્યાં બૃહદ્ભિરર્કૈઃ
જેમાં તું આનંદ પામે છે, તેમાં તું સોમ રસ પી અને તૃપ્ત થ, હે ઇન્દ્ર. અમને યુદ્ધમાં બચાવ, અમારું બળ વધાર, અને મહાન સ્તુતિઓથી આકાશને સ્થિર રાખ.