સ વિદ્વાઁ આ ચ પિપ્રયો યક્ષિ ચિકિત્વ આનુષક્ । આ ચાસ્મિન્સત્સિ બર્હિષિ
તે જ્ઞાનવાન સર્વેને લાવે છે અને આનંદ આપે છે, સતત સમજદાર છે; અને એ અહીં આ બર્હિ પર બેઠો છે.
શ્રેષ્ઠં યવિષ્ઠ ભારતાગ્ને દ્યુમન્તમા ભર । વસો પુરુસ્પૃહં રયિમ્
હે યુવાન અને શ્રેષ્ઠ ભારતોના અગ્નિ, અમને તેજસ્વી અને બહુ ઇચ્છિત ધન આપ, હે દાતા.
મા નો અરાતિરીશત દેવસ્ય મર્ત્યસ્ય ચ । પર્ષિ તસ્યા ઉત દ્વિષઃ
દેવ કે મનુષ્યનો દ્વેષ અમ પર કદી ન ચાલે; એના દ્વેષથી પણ તું અમને બચાવ.
વિશ્વા ઉત ત્વયા વયં ધારા ઉદન્યા ઇવ । અતિ ગાહેમહિ દ્વિષઃ
તારી કૃપાથી અમે સર્વે દ્વેષોને પાર કરી જઈએ, જેમ નદીઓ અવરોધોને પાર કરે છે.
શુચિઃ પાવક વન્દ્યોઽગ્ને બૃહદ્વિ રોચસે । ત્વં ઘૃતેભિરાહુતઃ
હે શુદ્ધ, તેજસ્વી અને વંદનીય અગ્નિ, તું વિશાળ પ્રકાશથી ચમકે છે; તને ઘીથી આહુતિ આપવામાં આવે છે.
ત્વં નો અસિ ભારતાગ્ને વશાભિરુક્ષભિઃ । અષ્ટાપદીભિરાહુતઃ
હે ભારતોના અગ્નિ, તું અમને દાન અને ગાયોથી સુખી કર; તને અષ્ટપદી સ્તુતિથી આહુતિ આપવામાં આવે છે.
દ્ર્વન્નઃ સર્પિરાસુતિઃ પ્રત્નો હોતા વરેણ્યઃ । સહસસ્પુત્રો અદ્ભુતઃ
અમારા માટે ઘીનો પ્રવાહ વહેતો રહે, હે પ્રાચીન અને શ્રેષ્ઠ પુજારી, શક્તિના આશ્ચર્યજનક પુત્ર.
વાજયન્નિવ નૂ રથાન્યોગાઁ અગ્નેરુપ સ્તુહિ । યશસ્તમસ્ય મીળ્હુષઃ
હવે, જેમ કોઈ રથોને દોડાવે તેમ, તું અગ્નિના સભાઓની પ્રશંસા કર, જે સૌથી પ્રસિદ્ધ અને દયાળુ છે.
યઃ સુનીથો દદાશુષેઽજુર્યો જરયન્નરિમ્ । ચારુપ્રતીક આહુતઃ
જે સુનિષ્ઠા માર્ગે ચાલે છે, ભક્તને ઉદારપણે આપે છે, કદી ન થાકે, દુશ્મનને હળવે કરે છે, સુંદર રૂપ ધરાવે છે, એ અગ્નિ પવિત્ર રીતે બોલાવવામાં આવે છે.
ય ઉ શ્રિયા દમેષ્વા દોષોષસિ પ્રશસ્યતે । યસ્ય વ્રતં ન મીયતે
જે પોતાની તેજસ્વી કીર્તિથી ઘરઘરમાં સાંજ-સવાર પ્રસંશિત થાય છે, જેના નિયમ કદી તૂટતા નથી, એ અગ્નિ સર્વત્ર વંદનીય છે.
આ યઃ સ્વર્ણ ભાનુના ચિત્રો વિભાત્યર્ચિષા । અઞ્જાનો અજરૈરભિ
જે સૂર્યની જેમ તેજથી ઝગમગે છે, અજોડ કિરણોથી ચમકે છે અને કદી ન મલિન થતી કિરણોથી બધાને આવરી લે છે, એ અગ્નિ પ્રકાશ આપે છે.
અત્રિમનુ સ્વરાજ્યમગ્નિમુક્થાનિ વાવૃધુઃ । વિશ્વા અધિ શ્રિયો દધે
અત્રિએ સૂર્યના રાજ્યની ઈચ્છા રાખી, સ્તુતિઓથી અગ્નિને વધાર્યો; એ પરમ તેજ પર સર્વ શોભા ધરાવી.
અગ્નેરિન્દ્રસ્ય સોમસ્ય દેવાનામૂતિભિર્વયમ્ । અરિષ્યન્તઃ સચેમહ્યભિ ષ્યામ પૃતન્યતઃ
અગ્નિ, ઇન્દ્ર, સોમ અને દેવતાઓની શક્તિથી અમે નિર્ભય રહી એકતાથી દુશ્મનો પર વિજય મેળવીએ.
નિ હોતા હોતૃષદને વિદાનસ્ત્વેષો દીદિવાઁ અસદત્સુદક્ષઃ । અદબ્ધવ્રતપ્રમતિર્વસિષ્ઠઃ સહસ્રમ્ભરઃ શુચિજિહ્વો અગ્નિઃ
હોતાર તરીકે જ્ઞાનથી યજ્ઞસ્થળે બેઠેલો, તીવ્ર અને તેજસ્વી, કુશળતાથી ભરપૂર, અડગ પ્રતિજ્ઞાવાળો, બુદ્ધિશાળી, હજારોનું દાન આપનારો અને શુદ્ધ જીભ ધરાવતો અગ્નિ છે.
ત્વં દૂતસ્ત્વમુ નઃ પરસ્પાસ્ત્વં વસ્ય આ વૃષભ પ્રણેતા । અગ્ને તોકસ્ય નસ્તને તનૂનામપ્રયુચ્છન્દીદ્યદ્બોધિ ગોપાઃ
તુ જ દૂત છે, તુ જ અમારો રક્ષક છે, તુ જ અમને ધન આપનારો મહાન નેતા છે; અગ્નિ, અમારા સંતાન અને શરીરનો ક્યારેય ન થાકતો રક્ષક બની રહે.
વિધેમ તે પરમે જન્મન્નગ્ને વિધેમ સ્તોમૈરવરે સધસ્થે । યસ્માદ્યોનેરુદારિથા યજે તં પ્ર ત્વે હવીંષિ જુહુરે સમિદ્ધે
અગ્નિ, અમે તને સર્વોચ્ચ સ્થાન પર અને નીચા સ્થાન પર પણ સ્તુતિઓથી અર્પણ કરીએ છીએ; જ્યાંથી તું પ્રગટ થયો, ત્યાંથી પ્રગટ થયેલા તને હવન અર્પણ થાય છે.
અગ્ને યજસ્વ હવિષા યજીયાઞ્છ્રુષ્ટી દેષ્ણમભિ ગૃણીહિ રાધઃ । ત્વં હ્યસિ રયિપતી રયીણાં ત્વં શુક્રસ્ય વચસો મનોતા
અગ્નિ, શ્રેષ્ઠ હવન સ્વીકાર અને ભક્તને પુષ્કળ દાન આપ; તું ખરેખર સંપત્તિનો સ્વામી અને તેજસ્વી વાણીનો પ્રેરક છે.
ઉભયં તે ન ક્ષીયતે વસવ્યં દિવેદિવે જાયમાનસ્ય દસ્મ । કૃધિ ક્ષુમન્તં જરિતારમગ્ને કૃધિ પતિં સ્વપત્યસ્ય રાયઃ
હે અજોડ અગ્નિ, તારા બંને દાન રોજે રોજ જન્મતા કદી ઓછા થતા નથી; ગાયકને સમૃદ્ધિ આપ અને ઇચ્છિત ધનની માલિકી આપ.
સૈનાનીકેન સુવિદત્રો અસ્મે યષ્ટા દેવાઁ આયજિષ્ઠઃ સ્વસ્તિ । અદબ્ધો ગોપા ઉત નઃ પરસ્પા અગ્ને દ્યુમદુત રેવદ્દિદીહિ
યુદ્ધમાં દેવતાઓની કૃપાથી અમારો નેતા બની, અગ્નિ, અમને કલ્યાણ આપ; અપરાજિત રક્ષક બની અમારો રક્ષણ કર અને તેજસ્વી તથા સમૃદ્ધિથી પ્રકાશિત થા.
જોહૂત્રો અગ્નિઃ પ્રથમઃ પિતેવેળસ્પદે મનુષા યત્સમિદ્ધઃ । શ્રિયં વસાનો અમૃતો વિચેતા મર્મૃજેન્યઃ શ્રવસ્યઃ સ વાજી
માણસો જ્યારે ઘરમાં અગ્નિને પ્રગટાવે છે, ત્યારે તે પિતાજી જેવો પ્રથમ બોલાવાય છે; તે તેજસ્વી, અમર, બુદ્ધિશાળી, વખાણપાત્ર અને સ્પર્ધામાં મજબૂત છે.
શ્રૂયા અગ્નિશ્ચિત્રભાનુર્હવં મે વિશ્વાભિર્ગીર્ભિરમૃતો વિચેતાઃ । શ્યાવા રથં વહતો રોહિતા વોતારુષાહ ચક્રે વિભૃત્રઃ
હે તેજસ્વી અગ્નિ, અમર અને વિદ્વાન, મારી પ્રાર્થના સાંભળ; સર્વ સ્તુતિઓથી તું પ્રસન્ન થા; તારા પીળા ઘોડાઓ રથ ખેંચે છે, લાલ ઘોડાઓ તેને વહન કરે છે, અને તું ઉષા-પ્રભાતને રક્ષક બનાવ્યા છે.
ઉત્તાનાયામજનયન્સુષૂતં ભુવદગ્નિઃ પુરુપેશાસુ ગર્ભઃ । શિરિણાયાં ચિદક્તુના મહોભિરપરીવૃતો વસતિ પ્રચેતાઃ
તેઓએ સારી રીતે પોષાયેલો, સીધો અગ્નિ ઉત્પન્ન કર્યો; અગ્નિ અનેક રૂપે બીજ બની રહ્યો; સુકા લાકડામાં પણ તે પોતાની શક્તિથી વિઘ્નરહિત અને બુદ્ધિશાળી રીતે વસે છે.
જિઘર્મ્યગ્નિં હવિષા ઘૃતેન પ્રતિક્ષિયન્તં ભુવનાનિ વિશ્વા । પૃથું તિરશ્ચા વયસા બૃહન્તં વ્યચિષ્ઠમન્નૈ રભસં દૃશાનમ્
હું ઘી અને હવનથી અગ્નિને નજીક જઉં છું, જે સર્વ લોકમાં વ્યાપક છે; તે વિશાળ, ફેલાયેલો, શક્તિથી મહાન, અન્નમાં સૌથી ઉદાર અને ઝડપી દેખાવાળો છે.
આ વિશ્વતઃ પ્રત્યઞ્ચં જિઘર્મ્યરક્ષસા મનસા તજ્જુષેત । મર્યશ્રી સ્પૃહયદ્વર્ણો અગ્નિર્નાભિમૃશે તન્વા જર્ભુરાણઃ
હું સર્વ દિશાથી એ અગ્નિ પાસે જઉં છું, જે દુષ્ટતાને દૂર કરે છે; તે મનથી આ પ્રાર્થના સ્વીકારે; યુવાન અને આકર્ષક રૂપ ધરાવતો અગ્નિ, સતત વધતો, હું તેને સ્પર્શું છું.
જ્ઞેયા ભાગં સહસાનો વરેણ ત્વાદૂતાસો મનુવદ્વદેમ । અનૂનમગ્નિં જુહ્વા વચસ્યા મધુપૃચં ધનસા જોહવીમિ
અમે પસંદ કરેલા શબ્દોથી, portion જાણીને, મજબૂતપણે, તારા દૂત બની, મનુની રીત પ્રમાણે વાત કરીએ; હું કદી ન થાકતા, મધુર સ્તુતિથી અને વાણીથી, ધન માટે અગ્નિને બોલાવું છું.
શ્રુધી હવમિન્દ્ર મા રિષણ્યઃ સ્યામ તે દાવને વસૂનામ્ । ઇમા હિ ત્વામૂર્જો વર્ધયન્તિ વસૂયવઃ સિન્ધવો ન ક્ષરન્તઃ
હે ઇન્દ્ર, અમારી પ્રાર્થના સાંભળ, અમને કોઈ નુકસાન ન થાય; તું જેમને ધનવાન બનાવે છે, તેમાં અમારો સમાવેશ થાય; કેમ કે આ સ્તુતિઓ, વહેતા નદીઓ જેવી, તારી શક્તિ વધારે છે, હે ધન આપનારા.
સૃજો મહીરિન્દ્ર યા અપિન્વઃ પરિષ્ઠિતા અહિના શૂર પૂર્વીઃ । અમર્ત્યં ચિદ્દાસં મન્યમાનમવાભિનદુક્થૈર્વાવૃધાનઃ
હે ઇન્દ્ર, તું મહાન નદીઓને મુક્ત કરી, જે અહિ નામના સાપે અટકાવી રાખી હતી. હે વીર, તું પોતાને અમર માનનારા દાસને પણ તારી સ્તુતિથી વધીને, તારા બળથી હરાવી નાખ્યો.
ઉક્થેષ્વિન્નુ શૂર યેષુ ચાકન્સ્તોમેષ્વિન્દ્ર રુદ્રિયેષુ ચ । તુભ્યેદેતા યાસુ મન્દસાનઃ પ્ર વાયવે સિસ્રતે ન શુભ્રાઃ
હે વીર ઇન્દ્ર, જે સ્તુતિઓ અને પ્રાર્થનાઓમાં તું આનંદ પામે છે, એ બધું તારી જ માટે છે. જેમ શુભ્ર નદીઓ વાયુ માટે વહે છે, તેમ તારા માટે આ સ્તુતિઓ વહે છે.
શુભ્રં નુ તે શુષ્મં વર્ધયન્તઃ શુભ્રં વજ્રં બાહ્વોર્દધાનાઃ । શુભ્રસ્ત્વમિન્દ્ર વાવૃધાનો અસ્મે દાસીર્વિશઃ સૂર્યેણ સહ્યાઃ
હે ઇન્દ્ર, અમે તારી તેજસ્વી શક્તિ વધારીએ છીએ. તારા બાહુમાં રહેલો તેજસ્વી વજ્ર પણ તેજસ્વી છે. તું અમારે વચ્ચે તેજથી ભરાયો છે અને તું દાસોની ટોળીને સૂર્ય સાથે મળીને હરાવી નાખે છે.
ગુહા હિતં ગુહ્યં ગૂળ્હમપ્સ્વપીવૃતં માયિનં ક્ષિયન્તમ્ । ઉતો અપો દ્યાં તસ્તભ્વાંસમહન્નહિં શૂર વીર્યેણ
પાણીમાં છુપાયેલો, ગુપ્ત અને માયાથી ઢંકાયેલો સાપ હતો, પણ હે વીર, તારા બળથી તું એ સાપને માર્યો અને પાણી છોડાવ્યું, આકાશને સ્થિર કર્યું.