સાધ્વપાંસિ સનતા ન ઉક્ષિતે ઉષાસાનક્તા વય્યેવ રણ્વિતે । તન્તું તતં સંવયન્તી સમીચી યજ્ઞસ્ય પેશઃ સુદુઘે પયસ્વતી
અમારા માટે માર્ગો ગાય માટે જેમ સરળ હોય તેમ રહે. ઉષા અને રાત્રિ બે સ્ત્રીઓ જેવી અમને પ્રેરણા આપે છે. ખેંચાયેલા તાંતણાને જોડીને, યજ્ઞની સુંદરતા તૈયાર કરે છે, જે હંમેશા દુધથી ભરપૂર છે.
દૈવ્યા હોતારા પ્રથમા વિદુષ્ટર ઋજુ યક્ષતઃ સમૃચા વપુષ્ટરા । દેવાન્યજન્તાવૃતુથા સમઞ્જતો નાભા પૃથિવ્યા અધિ સાનુષુ ત્રિષુ
દૈવી હોતાર, પ્રથમ અને સર્વજ્ઞ, સીધા અને સુંદર રીતે યજ્ઞ કરે છે. તેઓ પૃથ્વીના નાભિ પર, ત્રણ શિખરો પર, નિયમસર દેવોની પૂજા કરે છે.
સરસ્વતી સાધયન્તી ધિયં ન ઇળા દેવી ભારતી વિશ્વતૂર્તિઃ । તિસ્રો દેવીઃ સ્વધયા બર્હિરેદમચ્છિદ્રં પાન્તુ શરણં નિષદ્ય
સરસ્વતી, ઈલા અને ભારતી — આ ત્રણેય દેવીઓ પોતાની શક્તિથી પવિત્ર કુશ પર બેસીને, અમારું અખંડ આશ્રય રક્ષે.
પિશઙ્ગરૂપઃ સુભરો વયોધાઃ શ્રુષ્ટી વીરો જાયતે દેવકામઃ । પ્રજાં ત્વષ્ટા વિ ષ્યતુ નાભિમસ્મે અથા દેવાનામપ્યેતુ પાથઃ
પિંગળા રૂપવાળો, સમૃદ્ધિ લાવનાર, બળવાન પુત્ર, દેવોની ઈચ્છા રાખે છે; ત્વષ્ટા અમારો વંશ વધારે અને દેવમાર્ગ અમારે આવે.
વનસ્પતિરવસૃજન્નુપ સ્થાદગ્નિર્હવિઃ સૂદયાતિ પ્ર ધીભિઃ । ત્રિધા સમક્તં નયતુ પ્રજાનન્દેવેભ્યો દૈવ્યઃ શમિતોપ હવ્યમ્
વનસ્પતિએ વહાવ્યું છે, અગ્નિ નજીક આવ્યો છે; તે પોતાના મનથી હવન રાંધે છે; દૈવી યજમાન ત્રણ ભાગમાં વિતરણ કરેલું હવન દેવોને પહોંચાડે.
ઘૃતં મિમિક્ષે ઘૃતમસ્ય યોનિર્ઘૃતે શ્રિતો ઘૃતમ્વસ્ય ધામ । અનુષ્વધમા વહ માદયસ્વ સ્વાહાકૃતં વૃષભ વક્ષિ હવ્યમ્
ઘી ઉત્પન્ન થયું છે, ઘી એનું ગર્ભસ્થાન છે, ઘીમાં જ એ સ્થિર છે, ઘી એનું નિવાસ છે; વૃષભ, તું આનંદથી સ્વાહા સાથે કરેલું હવન લાવ.
હુવે વઃ સુદ્યોત્માનં સુવૃક્તિં વિશામગ્નિમતિથિં સુપ્રયસમ્ । મિત્ર ઇવ યો દિધિષાય્યો ભૂદ્દેવ આદેવે જને જાતવેદાઃ
હું તેજસ્વી, સુંદર સ્તુતિઓથી વંદન કરાયેલ, લોકોમાં અગ્નિને, સારા માર્ગદર્શક અને મિત્ર જેવો, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા જાતવેદાને બોલાવું છું.
ઇમં વિધન્તો અપાં સધસ્થે દ્વિતાદધુર્ભૃગવો વિક્ષ્વાયોઃ । એષ વિશ્વાન્યભ્યસ્તુ ભૂમા દેવાનામગ્નિરરતિર્જીરાશ્વઃ
ભૃગુઓએ તેને જળના સ્થાન પર સ્થાપિત કર્યો, અને બે વાર લોકોમાં સ્થાપ્યો; આ અગ્નિ, હંમેશા યુવાન અને ઘોડા જેટલો ઝડપી, દેવોના બધા ક્ષેત્રોને વ્યાપે છે.
અગ્નિં દેવાસો માનુષીષુ વિક્ષુ પ્રિયં ધુઃ ક્ષેષ્યન્તો ન મિત્રમ્ । સ દીદયદુશતીરૂર્મ્યા આ દક્ષાય્યો યો દાસ્વતે દમ આ
દેવોએ અગ્નિને માનવ જાતિમાં પ્રિય બનાવ્યો છે, મિત્રની જેમ, ઘરમા વસવા ઇચ્છે છે; તે પોતાની જ્યોતિથી પ્રકાશિત થાય, દક્ષતાવાન બની, દાનશીલના ઘરમાં આવે.
અસ્ય રણ્વા સ્વસ્યેવ પુષ્ટિઃ સંદૃષ્ટિરસ્ય હિયાનસ્ય દક્ષોઃ । વિ યો ભરિભ્રદોષધીષુ જિહ્વામત્યો ન રથ્યો દોધવીતિ વારાન્
તેની સમૃદ્ધિ એના પોતાના ધન જેવી છે, તેની દૃષ્ટિ જ્ઞાની જેવી છે, તેની દક્ષતા કદી ઘટતી નથી; જે ભેટો લઈને ઔષધિઓમાં જાય છે, તેની જીભ રથચાલક જેવી જળને હલાવે છે.
આ યન્મે અભ્વં વનદઃ પનન્તોશિગ્ભ્યો નામિમીત વર્ણમ્ । સ ચિત્રેણ ચિકિતે રંસુ ભાસા જુજુર્વાઁ યો મુહુરા યુવા ભૂત્
જ્યારે વનવાસી, અવરોધો તોડી, રાખમાંથી રંગ માપે છે; તેજથી ઓળખી, આનંદિત થાય છે, જે યુવાન હોવા છતાં વારંવાર નવો બને છે.
આ યો વના તાતૃષાણો ન ભાતિ વાર્ણ પથા રથ્યેવ સ્વાનીત્ । કૃષ્ણાધ્વા તપૂ રણ્વશ્ચિકેત દ્યૌરિવ સ્મયમાનો નભોભિઃ
જે ઉತ್ಸુક થઈ વનમાં પ્રકાશિત થાય છે, રથચાલકની જેમ માર્ગે ચાલે છે; કાળી અને ભયાનક પંથને ઓળખે છે, આકાશમાં વાદળો સાથે હસે છે.
સ યો વ્યસ્થાદભિ દક્ષદુર્વીં પશુર્નૈતિ સ્વયુરગોપાઃ । અગ્નિઃ શોચિષ્માઁ અતસાન્યુષ્ણન્કૃષ્ણવ્યથિરસ્વદયન્ન ભૂમ
જેને દક્ષતાનો વિશાળ વિસ્તાર આપ્યો છે, ત્યાં ગાયો સ્વયં, રખેવાળ વિના આવે છે; તેજસ્વી અગ્નિ સુકાઈ ગયેલા અને કાળા ભાગને બળાવે છે, ધરતીને સુખદ બનાવે છે.
નૂ તે પૂર્વસ્યાવસો અધીતૌ તૃતીયે વિદથે મન્મ શંસિ । અસ્મે અગ્ને સંયદ્વીરં બૃહન્તં ક્ષુમન્તં વાજં સ્વપત્યં રયિં દાઃ
હવે ત્રીજી સ્તુતિમાં, હું તારો પહેલાનો ઉપકાર યાદ કરું છું, અગ્નિ; અમને એકતાવાળું, વિશાળ અને સમૃદ્ધ બળ, વીરતા અને ધન આપ.
ત્વયા યથા ગૃત્સમદાસો અગ્ને ગુહા વન્વન્ત ઉપરાઁ અભિ ષ્યુઃ । સુવીરાસો અભિમાતિષાહઃ સ્મત્સૂરિભ્યો ગૃણતે તદ્વયો ધાઃ
જેમ તારી સાથે ગૃત્સમદોએ છુપાઈને શત્રુઓને હરાવ્યા, તેમ અમારા સ્તુતિ કરનારને તું વિજયી અને પરાક્રમી પુત્રો આપ.
હોતાજનિષ્ટ ચેતનઃ પિતા પિતૃભ્ય ઊતયે । પ્રયક્ષઞ્જેન્યં વસુ શકેમ વાજિનો યમમ્
હોતાર, જાગૃત અને પિતૃઓ માટે પિતા બની, સહાય માટે જન્મે છે; અમે દેખાતું ધન જોઈ, ઝડપી પુરસ્કાર પ્રાપ્ત કરીએ.
આ યસ્મિન્સપ્ત રશ્મયસ્તતા યજ્ઞસ્ય નેતરિ । મનુષ્વદ્દૈવ્યમષ્ટમં પોતા વિશ્વં તદિન્વતિ
જેમા સાત કિરણો ફેલાય છે, તે યજ્ઞનો નેતા છે; મનુષ્યોમાં આઠમો, દૈવી પૌતાર, તે બધું જ સંભાળે છે.
દધન્વે વા યદીમનુ વોચદ્બ્રહ્માણિ વેરુ તત્ । પરિ વિશ્વાનિ કાવ્યા નેમિશ્ચક્રમિવાભવત્
જે જ્ઞાની અહીં સ્થાપે છે, તે પવિત્ર વચન બોલે; બધાં જ્ઞાનના કામો આસપાસ, ચક્રની નાની ધાર જેવી થઈ જાય છે.
સાકં હિ શુચિના શુચિઃ પ્રશાસ્તા ક્રતુનાજનિ । વિદ્વાઁ અસ્ય વ્રતા ધ્રુવા વયા ઇવાનુ રોહતે
પવિત્ર સાથે પવિત્ર જન્મે છે, તે ઇચ્છાથી શાસક બને છે; તેની અડગ today જાણીને, તે પાંખ જેવી વધે છે.
તા અસ્ય વર્ણમાયુવો નેષ્ટુઃ સચન્ત ધેનવઃ । કુવિત્તિસૃભ્ય આ વરં સ્વસારો યા ઇદં યયુઃ
ગાયો, એના રૂપ અને આયુષ્ય, નેતાને અનુસરે છે; કદાચ ત્રણમાંથી શ્રેષ્ઠ પસંદ કરવા આવેલી બહેનો અહીં આવે છે.
યદી માતુરુપ સ્વસા ઘૃતં ભરન્ત્યસ્થિત । તાસામધ્વર્યુરાગતૌ યવો વૃષ્ટીવ મોદતે
જેમ બહેનો પોતાની માતા પાસે ઊભી રહીને ઘી લાવે છે, તેમ યજમાન જ્યારે આવે છે ત્યારે યજ્ઞકર્તા એ રીતે આનંદ અનુભવે છે, જેમ કોઈને જોરદાર જવાર વરસે.
સ્વઃ સ્વાય ધાયસે કૃણુતામૃત્વિગૃત્વિજમ્ । સ્તોમં યજ્ઞં ચાદરં વનેમા રરિમા વયમ્
આકાશ પોતાના હિત માટે યજ્ઞ માટે યોગ્ય પુજારી પસંદ કરે; આપણે સ્તુતિ, યજ્ઞ અને ભક્તિ પ્રાપ્ત કરીએ અને પૂર્ણતા પામીએ.
યથા વિદ્વાઁ અરં કરદ્વિશ્વેભ્યો યજતેભ્યઃ । અયમગ્ને ત્વે અપિ યં યજ્ઞં ચકૃમા વયમ્
જેમ જ્ઞાનવાન સર્વે ઉપાસકોના કલ્યાણ માટે કાર્ય કરે છે, તેમ, હે અગ્નિ, તું પણ અમારી તારી માટે કરેલી યજ્ઞસેવા સ્વીકાર.
ઇમાં મે અગ્ને સમિધમિમામુપસદં વનેઃ । ઇમા ઉ ષુ શ્રુધી ગિરઃ
હે અગ્નિ, મારી આ સમિધ અને આ ઉપસનાને સ્વીકાર; હવે મારી આ પ્રાર્થનાઓ સાંભળ.
અયા તે અગ્ને વિધેમોર્જો નપાદશ્વમિષ્ટે । એના સૂક્તેન સુજાત
હે અગ્નિ, તું શક્તિના સંતાન છે, અમે આ સ્તુતિથી તને શ્રેષ્ઠ ઘોડો અર્પણ કરીએ છીએ; આ સ્તુતિથી, હે સુજાત, તને અર્પણ કરીએ છીએ.
તં ત્વા ગીર્ભિર્ગિર્વણસં દ્રવિણસ્યું દ્રવિણોદઃ । સપર્યેમ સપર્યવઃ
હે ગીતપ્રેમી, ધન આપનાર, સંપત્તિ આપનાર, અમે તારી ભક્તિપૂર્વક સ્તુતિ કરીએ છીએ.
સ બોધિ સૂરિર્મઘવા વસુપતે વસુદાવન્ । યુયોધ્યસ્મદ્દ્વેષાંસિ
હે બુદ્ધિશાળી, દયાળુ અને ધનના સ્વામી, સંપત્તિ આપનાર, તું જાગૃત રહે અને અમારો દ્વેષ દૂર કર.
સ નો વૃષ્ટિં દિવસ્પરિ સ નો વાજમનર્વાણમ્ । સ નઃ સહસ્રિણીરિષઃ
તેણે અમને આકાશમાંથી વરસાદ આપો, અમને અવરોધરહિત બળ આપો અને અમને હજારો સંપત્તિ આપો.
ઈળાનાયાવસ્યવે યવિષ્ઠ દૂત નો ગિરા । યજિષ્ઠ હોતરા ગહિ
જેમને ઈચ્છા છે અને જે બોલાવે છે, હે યુવાન દૂત, તું અમારી પ્રાર્થના સાથે આવ; યજ્ઞ માટે યોગ્ય પુજારી, તું આવ.
અન્તર્હ્યગ્ન ઈયસે વિદ્વાઞ્જન્મોભયા કવે । દૂતો જન્યેવ મિત્ર્યઃ
હે અગ્નિ, તું અંદર-બહાર બંને જન્મોમાં જ્ઞાનવાન છે; દૂત તરીકે તું બંને જાતિઓનો મિત્ર છે.