ત્વં તાન્સં ચ પ્રતિ ચાસિ મજ્મનાગ્ને સુજાત પ્ર ચ દેવ રિચ્યસે । પૃક્ષો યદત્ર મહિના વિ તે ભુવદનુ દ્યાવાપૃથિવી રોદસી ઉભે
હે સુજાત અગ્નિ, તમે તમારી શક્તિથી બંને પક્ષે પહોંચો છો અને દેવો તમને વખાણે છે. જ્યારે તમારી મહાનતા અહીં પ્રગટ થાય છે, ત્યારે આકાશ અને પૃથ્વી બંને તમારો અનુસરણ કરે છે.
યે સ્તોતૃભ્યો ગોઅગ્રામશ્વપેશસમગ્ને રાતિમુપસૃજન્તિ સૂરયઃ । અસ્માઞ્ચ તાઁશ્ચ પ્ર હિ નેષિ વસ્ય આ બૃહદ્વદેમ વિદથે સુવીરાઃ
જે દાતાઓ ગાય, ગામ અને સુંદર ઘોડાં ગાયકને આપે છે, હે અગ્નિ, તેઓ અને અમે બંને ધન પ્રાપ્ત કરીએ. ચાલો, સભામાં અમે મહાન બળથી બોલી શકીએ.
યજ્ઞેન વર્ધત જાતવેદસમગ્નિં યજધ્વં હવિષા તના ગિરા । સમિધાનં સુપ્રયસં સ્વર્ણરં દ્યુક્ષં હોતારં વૃજનેષુ ધૂર્ષદમ્
યજ્ઞ દ્વારા જાતવેદા અગ્નિને વધાવો; હવન, શરીર અને ગીતથી અગ્નિની પૂજા કરો. તેને સારી રીતે પ્રજ્વલિત કરો, તેજસ્વી અને શુદ્ધ બનાવો, જે સ્વર્ગીય છે અને લોકોમાં અડગ હોતાર છે.
અભિ ત્વા નક્તીરુષસો વવાશિરેઽગ્ને વત્સં ન સ્વસરેષુ ધેનવઃ । દિવ ઇવેદરતિર્માનુષા યુગા ક્ષપો ભાસિ પુરુવાર સંયતઃ
હે અગ્નિ, રાત અને ઉષા તમને બોલાવે છે, જેમ ગાયો પોતાના વાછરડા પાસે આવે છે. તમે આકાશમાં સૂર્ય જેવો મનુષ્યોને દેખાવો છો; રાત્રીમાં પણ તમે તેજથી પ્રકાશિત થાઓ છો, હે દાતાર અગ્નિ, હંમેશા સંયમી.
તં દેવા બુધ્ને રજસઃ સુદંસસં દિવસ્પૃથિવ્યોરરતિં ન્યેરિરે । રથમિવ વેદ્યં શુક્રશોચિષમગ્નિં મિત્રં ન ક્ષિતિષુ પ્રશંસ્યમ્
દેવોએ તેને વિશાળ જગતના આધારરૂપ, આકાશ અને ધરતીના આધાર તરીકે સ્થિર કર્યો છે. જેમ રથને જોડવામાં આવે છે, તેમ તેજસ્વી જ્યોતિ ધરાવતો અગ્નિ, લોકોમાં મિત્ર જેવો વખાણવા યોગ્ય છે.
તમુક્ષમાણં રજસિ સ્વ આ દમે ચન્દ્રમિવ સુરુચં હ્વાર આ દધુઃ । પૃશ્ન્યાઃ પતરં ચિતયન્તમક્ષભિઃ પાથો ન પાયું જનસી ઉભે અનુ
તે પોતાનાં ઘરનાં વિશાળ આકાશમાં ચમકતો છે, ચાંદની જેવો તેજ ધરાવે છે, અને લાકડામાં સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે. પૃશ્નીના પુત્ર, પોતાની દ્રષ્ટિથી સર્વેને ઓળખે છે, પાણીના રક્ષક જેવો બંને જગતને અનુસરે છે.
સ હોતા વિશ્વં પરિ ભૂત્વધ્વરં તમુ હવ્યૈર્મનુષ ઋઞ્જતે ગિરા । હિરિશિપ્રો વૃધસાનાસુ જર્ભુરદ્દ્યૌર્ન સ્તૃભિશ્ચિતયદ્રોદસી અનુ
એ હોતાર સર્વ યજ્ઞોમાં વ્યાપક છે; મનુષ્યો તેને હવન અને સ્તુતિથી શોધે છે. પીળા વાળ ધરાવતો, શક્તિશાળી લોકોમાં ગતિશીલ, ઘોડા જેવો પગલાંથી બંને જગતને ઓળખે છે.
સ નો રેવત્સમિધાનઃ સ્વસ્તયે સંદદસ્વાન્રયિમસ્માસુ દીદિહિ । આ નઃ કૃણુષ્વ સુવિતાય રોદસી અગ્ને હવ્યા મનુષો દેવ વીતયે
એ દાનશીલ અગ્નિ, અમારા કલ્યાણ માટે પ્રગટ થયેલો, અમને ધન આપે અને અમારી વચ્ચે તેજ આપે. હે અગ્નિ, બંને જગત અમારે સુખાકારી માટે અનુકૂળ કર, અને મનુષ્યોના હવન દેવો સુધી પહોંચાડ.
દા નો અગ્ને બૃહતો દાઃ સહસ્રિણો દુરો ન વાજં શ્રુત્યા અપા વૃધિ । પ્રાચી દ્યાવાપૃથિવી બ્રહ્મણા કૃધિ સ્વર્ણ શુક્રમુષસો વિ દિદ્યુતઃ
હે અગ્નિ, અમને મહાન અને હજારો ગુણું દાન આપ, ગૌપાળક જેવો અમારો લાભ વધાર. આપણી પ્રાર્થનાથી આકાશ અને ધરતી અનુકૂળ થાઓ, અને તેજસ્વી ઉષાઓ પ્રકાશિત થાઓ.
સ ઇધાન ઉષસો રામ્યા અનુ સ્વર્ણ દીદેદરુષેણ ભાનુના । હોત્રાભિરગ્નિર્મનુષઃ સ્વધ્વરો રાજા વિશામતિથિશ્ચારુરાયવે
પ્રગટ થયેલો એ અગ્નિ સુંદર ઉષાઓનું અનુસરણ કરે છે, લાલिमा અને તેજથી ચમકે છે. પોતાની યજ્ઞક્રિયાથી એ મનુષ્યોનો રાજા અને સૌમ્ય અતિથિ છે, ધન માટે સૌને પ્રિય છે.
એવા નો અગ્ને અમૃતેષુ પૂર્વ્ય ધીષ્પીપાય બૃહદ્દિવેષુ માનુષા । દુહાના ધેનુર્વૃજનેષુ કારવે ત્મના શતિનં પુરુરૂપમિષણિ
હે અગ્નિ, અમર દેવોમાં તું હંમેશા શ્રેષ્ઠ રહ્યો છે, અને મનુષ્યો માટે વિશાળ આકાશને ભરી દીધો છે. ગાય જેવું દુધ આપતું, તું કવિઓના મેળામાં સર્વેને અનેક પ્રકારના ધન આપે છે.
વયમગ્ને અર્વતા વા સુવીર્યં બ્રહ્મણા વા ચિતયેમા જનાઁ અતિ । અસ્માકં દ્યુમ્નમધિ પઞ્ચ કૃષ્ટિષૂચ્ચા સ્વર્ણ શુશુચીત દુષ્ટરમ્
હે અગ્નિ, અમે તારી કૃપાથી ઝડપી ઘોડા કે પ્રાર્થનાથી શૌર્ય મેળવવા ઈચ્છીએ છીએ. અમારા યશ પાંચ જાતિમાં ઊંચે ચમકે, અને અજેય તેજસ્વી પ્રકાશ ફેલાય.
સ નો બોધિ સહસ્ય પ્રશંસ્યો યસ્મિન્સુજાતા ઇષયન્ત સૂરયઃ । યમગ્ને યજ્ઞમુપયન્તિ વાજિનો નિત્યે તોકે દીદિવાંસં સ્વે દમે
હે શક્તિશાળી અગ્નિ, અમારો સદા સ્મરણ કર, કેમ કે તારા આશ્રયે સજ્જન સુખ પામે છે. યજ્ઞ માટે શક્તિશાળી લોકો તને પામે છે, અને તું પોતાના કુળમાં હંમેશા પ્રકાશિત રહે છે.
ઉભયાસો જાતવેદઃ સ્યામ તે સ્તોતારો અગ્ને સૂરયશ્ચ શર્મણિ । વસ્વો રાયઃ પુરુશ્ચન્દ્રસ્ય ભૂયસઃ પ્રજાવતઃ સ્વપત્યસ્ય શગ્ધિ નઃ
હે જાતવેદ, અમે તારા સ્તોતાર અને તારી છત્રછાયામાં સુખી રહીએ. અમને સંતાનવાળું, સતત વધતું, દયાળુઓનું ધન અને સાચું સુખ આપ.
યે સ્તોતૃભ્યો ગોઅગ્રામશ્વપેશસમગ્ને રાતિમુપસૃજન્તિ સૂરયઃ । અસ્માઞ્ચ તાઁશ્ચ પ્ર હિ નેષિ વસ્ય આ બૃહદ્વદેમ વિદથે સુવીરાઃ
જે દયાળુઓ સ્તોતાઓને ગાય, ગામ અને સુંદર ઘોડા આપે છે, હે અગ્નિ, અમને અને તેમને સુખાકારી તરફ લઈ જા, જેથી અમે સભામાં વિજયી થઈને મહાન વાત કરી શકીએ.
સમિદ્ધો અગ્નિર્નિહિતઃ પૃથિવ્યાં પ્રત્યઙ્વિશ્વાનિ ભુવનાન્યસ્થાત્ । હોતા પાવકઃ પ્રદિવઃ સુમેધા દેવો દેવાન્યજત્વગ્નિરર્હન્
પૃથ્વી પર પ્રગટ થયેલો અગ્નિ સર્વે લોક સામે સ્થિર થયો છે. સ્વર્ગથી પવિત્ર અને બુદ્ધિશાળી હોતાર દેવ અગ્નિ, દેવોને યોગ્ય રીતે પૂજે.
નરાશંસઃ પ્રતિ ધામાન્યઞ્જન્તિસ્રો દિવઃ પ્રતિ મહ્ના સ્વર્ચિઃ । ઘૃતપ્રુષા મનસા હવ્યમુન્દન્મૂર્ધન્યજ્ઞસ્ય સમનક્તુ દેવાન્
નરાશંસ ત્રણ સ્વર્ગસ્થ સ્થાન નિર્ધારિત કરે છે, તેની મહિમાથી તેજ ફેલાવે છે. ઘીથી છાંટાયેલો, મનથી હવન લઈ જાય છે, અને યજ્ઞના શિખરે દેવોને એક કરે છે.
ઈળિતો અગ્ને મનસા નો અર્હન્દેવાન્યક્ષિ માનુષાત્પૂર્વો અદ્ય । સ આ વહ મરુતાં શર્ધો અચ્યુતમિન્દ્રં નરો બર્હિષદં યજધ્વમ્
હે અગ્નિ, અમારા મનથી તારી સ્તુતિ કરવામાં આવે છે, તું યોગ્ય છે. આજે તું દેવોને, મનુષ્યોને નહિ, આગળ લઈ ગયો છે. મરુતોની અડગ સેના અહીં લાવ, અને હે પુરૂષો, ઈન્દ્રને કૂશ પર બેસાડીને પૂજો.
દેવ બર્હિર્વર્ધમાનં સુવીરં સ્તીર્ણં રાયે સુભરં વેદ્યસ્યામ્ । ઘૃતેનાક્તં વસવઃ સીદતેદં વિશ્વે દેવા આદિત્યા યજ્ઞિયાસઃ
હે દેવ, ધન માટે વિસ્તૃત અને મજબૂત બનેલું દેવકુશ જાણી શકાય એવું હોવું જોઈએ. ઘીથી અભિષેક કરેલું, વસુઓ, સર્વ દેવો અને આદિત્યો અહીં બેસે, યજ્ઞ માટે યોગ્ય છે.
વિ શ્રયન્તામુર્વિયા હૂયમાના દ્વારો દેવીઃ સુપ્રાયણા નમોભિઃ । વ્યચસ્વતીર્વિ પ્રથન્તામજુર્યા વર્ણં પુનાના યશસં સુવીરમ્
દૈવી દ્વારો વિશાળ અને સરળતાથી પસાર થવાની, નમ્રતાથી ખુલ્લી રહે. તેજસ્વી, વિશાળ ફેલાયેલી, અવિનાશી, પોતાનું રૂપ શુદ્ધ કરતી, યશસ્વી અને શૂરવીર બની રહે.
સાધ્વપાંસિ સનતા ન ઉક્ષિતે ઉષાસાનક્તા વય્યેવ રણ્વિતે । તન્તું તતં સંવયન્તી સમીચી યજ્ઞસ્ય પેશઃ સુદુઘે પયસ્વતી
અમારા માટે માર્ગો ગાય માટે જેમ સરળ હોય તેમ રહે. ઉષા અને રાત્રિ બે સ્ત્રીઓ જેવી અમને પ્રેરણા આપે છે. ખેંચાયેલા તાંતણાને જોડીને, યજ્ઞની સુંદરતા તૈયાર કરે છે, જે હંમેશા દુધથી ભરપૂર છે.
દૈવ્યા હોતારા પ્રથમા વિદુષ્ટર ઋજુ યક્ષતઃ સમૃચા વપુષ્ટરા । દેવાન્યજન્તાવૃતુથા સમઞ્જતો નાભા પૃથિવ્યા અધિ સાનુષુ ત્રિષુ
દૈવી હોતાર, પ્રથમ અને સર્વજ્ઞ, સીધા અને સુંદર રીતે યજ્ઞ કરે છે. તેઓ પૃથ્વીના નાભિ પર, ત્રણ શિખરો પર, નિયમસર દેવોની પૂજા કરે છે.
સરસ્વતી સાધયન્તી ધિયં ન ઇળા દેવી ભારતી વિશ્વતૂર્તિઃ । તિસ્રો દેવીઃ સ્વધયા બર્હિરેદમચ્છિદ્રં પાન્તુ શરણં નિષદ્ય
સરસ્વતી, ઈલા અને ભારતી — આ ત્રણેય દેવીઓ પોતાની શક્તિથી પવિત્ર કુશ પર બેસીને, અમારું અખંડ આશ્રય રક્ષે.
પિશઙ્ગરૂપઃ સુભરો વયોધાઃ શ્રુષ્ટી વીરો જાયતે દેવકામઃ । પ્રજાં ત્વષ્ટા વિ ષ્યતુ નાભિમસ્મે અથા દેવાનામપ્યેતુ પાથઃ
પિંગળા રૂપવાળો, સમૃદ્ધિ લાવનાર, બળવાન પુત્ર, દેવોની ઈચ્છા રાખે છે; ત્વષ્ટા અમારો વંશ વધારે અને દેવમાર્ગ અમારે આવે.
વનસ્પતિરવસૃજન્નુપ સ્થાદગ્નિર્હવિઃ સૂદયાતિ પ્ર ધીભિઃ । ત્રિધા સમક્તં નયતુ પ્રજાનન્દેવેભ્યો દૈવ્યઃ શમિતોપ હવ્યમ્
વનસ્પતિએ વહાવ્યું છે, અગ્નિ નજીક આવ્યો છે; તે પોતાના મનથી હવન રાંધે છે; દૈવી યજમાન ત્રણ ભાગમાં વિતરણ કરેલું હવન દેવોને પહોંચાડે.
ઘૃતં મિમિક્ષે ઘૃતમસ્ય યોનિર્ઘૃતે શ્રિતો ઘૃતમ્વસ્ય ધામ । અનુષ્વધમા વહ માદયસ્વ સ્વાહાકૃતં વૃષભ વક્ષિ હવ્યમ્
ઘી ઉત્પન્ન થયું છે, ઘી એનું ગર્ભસ્થાન છે, ઘીમાં જ એ સ્થિર છે, ઘી એનું નિવાસ છે; વૃષભ, તું આનંદથી સ્વાહા સાથે કરેલું હવન લાવ.
હુવે વઃ સુદ્યોત્માનં સુવૃક્તિં વિશામગ્નિમતિથિં સુપ્રયસમ્ । મિત્ર ઇવ યો દિધિષાય્યો ભૂદ્દેવ આદેવે જને જાતવેદાઃ
હું તેજસ્વી, સુંદર સ્તુતિઓથી વંદન કરાયેલ, લોકોમાં અગ્નિને, સારા માર્ગદર્શક અને મિત્ર જેવો, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા જાતવેદાને બોલાવું છું.
ઇમં વિધન્તો અપાં સધસ્થે દ્વિતાદધુર્ભૃગવો વિક્ષ્વાયોઃ । એષ વિશ્વાન્યભ્યસ્તુ ભૂમા દેવાનામગ્નિરરતિર્જીરાશ્વઃ
ભૃગુઓએ તેને જળના સ્થાન પર સ્થાપિત કર્યો, અને બે વાર લોકોમાં સ્થાપ્યો; આ અગ્નિ, હંમેશા યુવાન અને ઘોડા જેટલો ઝડપી, દેવોના બધા ક્ષેત્રોને વ્યાપે છે.
અગ્નિં દેવાસો માનુષીષુ વિક્ષુ પ્રિયં ધુઃ ક્ષેષ્યન્તો ન મિત્રમ્ । સ દીદયદુશતીરૂર્મ્યા આ દક્ષાય્યો યો દાસ્વતે દમ આ
દેવોએ અગ્નિને માનવ જાતિમાં પ્રિય બનાવ્યો છે, મિત્રની જેમ, ઘરમા વસવા ઇચ્છે છે; તે પોતાની જ્યોતિથી પ્રકાશિત થાય, દક્ષતાવાન બની, દાનશીલના ઘરમાં આવે.
અસ્ય રણ્વા સ્વસ્યેવ પુષ્ટિઃ સંદૃષ્ટિરસ્ય હિયાનસ્ય દક્ષોઃ । વિ યો ભરિભ્રદોષધીષુ જિહ્વામત્યો ન રથ્યો દોધવીતિ વારાન્
તેની સમૃદ્ધિ એના પોતાના ધન જેવી છે, તેની દૃષ્ટિ જ્ઞાની જેવી છે, તેની દક્ષતા કદી ઘટતી નથી; જે ભેટો લઈને ઔષધિઓમાં જાય છે, તેની જીભ રથચાલક જેવી જળને હલાવે છે.