ત્વમગ્ને ત્વષ્ટા વિધતે સુવીર્યં તવ ગ્નાવો મિત્રમહઃ સજાત્યમ્ । ત્વમાશુહેમા રરિષે સ્વશ્વ્યં ત્વં નરાં શર્ધો અસિ પુરૂવસુઃ
હે અગ્નિ, તમે ત્વષ્ટા છો, જે ઉત્તમ શક્તિ આપે છે; તમારી બહેનો દેવીઓ છે અને મિત્રરૂપ સાથીઓ પણ તમારા છે. તમે તેજસ્વી સોનાં અને સુંદર ઘોડાં પ્રાપ્ત કર્યા છે; તમે અનેક ધન-સંપત્તિ ધરાવતા મનુષ્યોના નેતા છો.
ત્વમગ્ને રુદ્રો અસુરો મહો દિવસ્ત્વં શર્ધો મારુતં પૃક્ષ ઈશિષે । ત્વં વાતૈરરુણૈર્યાસિ શંગયસ્ત્વં પૂષા વિધતઃ પાસિ નુ ત્મના
હે અગ્નિ, તમે મહાન આકાશના રુદ્ર અને અસુર છો; તમે મારુતો અને પોષક દેવતાઓના નેતા છો. તમે લાલચટ્ટ પવન સાથે આનંદ લાવો છો; તમે સ્વભાવથી જ રક્ષક પૂષણ છો.
ત્વમગ્ને દ્રવિણોદા અરંકૃતે ત્વં દેવઃ સવિતા રત્નધા અસિ । ત્વં ભગો નૃપતે વસ્વ ઈશિષે ત્વં પાયુર્દમે યસ્તેઽવિધત્
હે અગ્નિ, તમે ધન આપનાર છો અને કાર્ય માટે હંમેશા તૈયાર છો; તમે રત્ન આપનાર દેવ સવિતા છો. તમે મનુષ્યોના સ્વામી ભાગ છો અને ધનની પણ હકદાર છો; તમે ઘરમાં રક્ષક બનીને રહો છો.
ત્વામગ્ને દમ આ વિશ્પતિં વિશસ્ત્વાં રાજાનં સુવિદત્રમૃઞ્જતે । ત્વં વિશ્વાનિ સ્વનીક પત્યસે ત્વં સહસ્રાણિ શતા દશ પ્રતિ
હે અગ્નિ, તમને ઘરનાં મુખ્ય તરીકે બોલાવવામાં આવે છે; જાતિઓ તમને પોતાના રાજા અને સુજ્ઞાની માને છે. તમે સર્વ સંપત્તિના સ્વામી છો, હે તેજસ્વી; તમે હજારો, સૈંકડો અને દસ-દસ વિતરો છો.
ત્વામગ્ને પિતરમિષ્ટિભિર્નરસ્ત્વાં ભ્રાત્રાય શમ્યા તનૂરુચમ્ । ત્વં પુત્રો ભવસિ યસ્તેઽવિધત્ત્વં સખા સુશેવઃ પાસ્યાધૃષઃ
હે અગ્નિ, તમે પુરૂષોને હવનથી પિતા સમાન છો; તમે ભાઈ જેવો પ્રેમાળ અને તેજસ્વી સ્વરૂપ ધરાવો છો. જે તમને સ્થાપે છે, તેના માટે તમે પુત્ર બની જાવ છો; તમે સારા મિત્ર અને અડગ રક્ષક છો.
ત્વમગ્ન ઋભુરાકે નમસ્યસ્ત્વં વાજસ્ય ક્ષુમતો રાય ઈશિષે । ત્વં વિ ભાસ્યનુ દક્ષિ દાવને ત્વં વિશિક્ષુરસિ યજ્ઞમાતનિઃ
હે અગ્નિ, તમે કુશળ ઋભુ જેવા પૂજનીય છો; તમે બળ અને ધનના વિજેતા છો. તમે જ્વલનથી દાયાં તરફ પ્રકાશ ફેલાવો છો; તમે યજ્ઞના વ્યવસ્થાપક અને વિસ્તૃત કરનાર છો.
ત્વમગ્ને અદિતિર્દેવ દાશુષે ત્વં હોત્રા ભારતી વર્ધસે ગિરા । ત્વમિળા શતહિમાસિ દક્ષસે ત્વં વૃત્રહા વસુપતે સરસ્વતી
હે અગ્નિ, તમે ભક્ત માટે આદિતિ છો; તમે ગીત દ્વારા ભારતી હોત્રી તરીકે વધો છો. તમે દાનમાં સમૃદ્ધ ઇલા છો, અને કૌશલ્ય માટે જરૂરી છો; તમે વૃત્રનો વિનાશક, ધનના સ્વામી અને સરસ્વતી પણ છો.
ત્વમગ્ને સુભૃત ઉત્તમં વયસ્તવ સ્પાર્હે વર્ણ આ સંદૃશિ શ્રિયઃ । ત્વં વાજઃ પ્રતરણો બૃહન્નસિ ત્વં રયિર્બહુલો વિશ્વતસ્પૃથુઃ
હે અગ્નિ, તમે સારી રીતે પોષાયેલી સર્વોચ્ચ શક્તિ છો; તમારી સુંદર કાંતિમાં સૌમ્ય રૂપ દેખાય છે. તમે વિજય અને મહાન ઉદ્ધારક છો; તમે સર્વત્ર વ્યાપક અને ધનથી ભરપૂર છો.
ત્વામગ્ન આદિત્યાસ આસ્યં ત્વાં જિહ્વાં શુચયશ્ચક્રિરે કવે । ત્વાં રાતિષાચો અધ્વરેષુ સશ્ચિરે ત્વે દેવા હવિરદન્ત્યાહુતમ્
હે અગ્નિ, આદિત્યોએ તમને પોતાના મુખ બનાવ્યા; શુદ્ધ દેવોએ તમને પોતાની જીભ બનાવ્યા, હે વિદ્વાન. દાન આપનારોએ યજ્ઞમાં તમને જોડ્યા છે; દેવતાઓ તમારી તરફ અર્પિત હવન ગ્રહણ કરે છે.
ત્વે અગ્ને વિશ્વે અમૃતાસો અદ્રુહ આસા દેવા હવિરદન્ત્યાહુતમ્ । ત્વયા મર્તાસઃ સ્વદન્ત આસુતિં ત્વં ગર્ભો વીરુધાં જજ્ઞિષે શુચિઃ
હે અગ્નિ, બધા અમર અને નિષ્કપટ દેવતાઓ તમારી અંદર અર્પિત હવન ગ્રહણ કરે છે. તમારી માધ્યમથી મનુષ્યો પોષણ મેળવે છે; તમે વનસ્પતિઓમાંથી જન્મેલો શુદ્ધ બીજ છો.
ત્વં તાન્સં ચ પ્રતિ ચાસિ મજ્મનાગ્ને સુજાત પ્ર ચ દેવ રિચ્યસે । પૃક્ષો યદત્ર મહિના વિ તે ભુવદનુ દ્યાવાપૃથિવી રોદસી ઉભે
હે સુજાત અગ્નિ, તમે તમારી શક્તિથી બંને પક્ષે પહોંચો છો અને દેવો તમને વખાણે છે. જ્યારે તમારી મહાનતા અહીં પ્રગટ થાય છે, ત્યારે આકાશ અને પૃથ્વી બંને તમારો અનુસરણ કરે છે.
યે સ્તોતૃભ્યો ગોઅગ્રામશ્વપેશસમગ્ને રાતિમુપસૃજન્તિ સૂરયઃ । અસ્માઞ્ચ તાઁશ્ચ પ્ર હિ નેષિ વસ્ય આ બૃહદ્વદેમ વિદથે સુવીરાઃ
જે દાતાઓ ગાય, ગામ અને સુંદર ઘોડાં ગાયકને આપે છે, હે અગ્નિ, તેઓ અને અમે બંને ધન પ્રાપ્ત કરીએ. ચાલો, સભામાં અમે મહાન બળથી બોલી શકીએ.
યજ્ઞેન વર્ધત જાતવેદસમગ્નિં યજધ્વં હવિષા તના ગિરા । સમિધાનં સુપ્રયસં સ્વર્ણરં દ્યુક્ષં હોતારં વૃજનેષુ ધૂર્ષદમ્
યજ્ઞ દ્વારા જાતવેદા અગ્નિને વધાવો; હવન, શરીર અને ગીતથી અગ્નિની પૂજા કરો. તેને સારી રીતે પ્રજ્વલિત કરો, તેજસ્વી અને શુદ્ધ બનાવો, જે સ્વર્ગીય છે અને લોકોમાં અડગ હોતાર છે.
અભિ ત્વા નક્તીરુષસો વવાશિરેઽગ્ને વત્સં ન સ્વસરેષુ ધેનવઃ । દિવ ઇવેદરતિર્માનુષા યુગા ક્ષપો ભાસિ પુરુવાર સંયતઃ
હે અગ્નિ, રાત અને ઉષા તમને બોલાવે છે, જેમ ગાયો પોતાના વાછરડા પાસે આવે છે. તમે આકાશમાં સૂર્ય જેવો મનુષ્યોને દેખાવો છો; રાત્રીમાં પણ તમે તેજથી પ્રકાશિત થાઓ છો, હે દાતાર અગ્નિ, હંમેશા સંયમી.
તં દેવા બુધ્ને રજસઃ સુદંસસં દિવસ્પૃથિવ્યોરરતિં ન્યેરિરે । રથમિવ વેદ્યં શુક્રશોચિષમગ્નિં મિત્રં ન ક્ષિતિષુ પ્રશંસ્યમ્
દેવોએ તેને વિશાળ જગતના આધારરૂપ, આકાશ અને ધરતીના આધાર તરીકે સ્થિર કર્યો છે. જેમ રથને જોડવામાં આવે છે, તેમ તેજસ્વી જ્યોતિ ધરાવતો અગ્નિ, લોકોમાં મિત્ર જેવો વખાણવા યોગ્ય છે.
તમુક્ષમાણં રજસિ સ્વ આ દમે ચન્દ્રમિવ સુરુચં હ્વાર આ દધુઃ । પૃશ્ન્યાઃ પતરં ચિતયન્તમક્ષભિઃ પાથો ન પાયું જનસી ઉભે અનુ
તે પોતાનાં ઘરનાં વિશાળ આકાશમાં ચમકતો છે, ચાંદની જેવો તેજ ધરાવે છે, અને લાકડામાં સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે. પૃશ્નીના પુત્ર, પોતાની દ્રષ્ટિથી સર્વેને ઓળખે છે, પાણીના રક્ષક જેવો બંને જગતને અનુસરે છે.
સ હોતા વિશ્વં પરિ ભૂત્વધ્વરં તમુ હવ્યૈર્મનુષ ઋઞ્જતે ગિરા । હિરિશિપ્રો વૃધસાનાસુ જર્ભુરદ્દ્યૌર્ન સ્તૃભિશ્ચિતયદ્રોદસી અનુ
એ હોતાર સર્વ યજ્ઞોમાં વ્યાપક છે; મનુષ્યો તેને હવન અને સ્તુતિથી શોધે છે. પીળા વાળ ધરાવતો, શક્તિશાળી લોકોમાં ગતિશીલ, ઘોડા જેવો પગલાંથી બંને જગતને ઓળખે છે.
સ નો રેવત્સમિધાનઃ સ્વસ્તયે સંદદસ્વાન્રયિમસ્માસુ દીદિહિ । આ નઃ કૃણુષ્વ સુવિતાય રોદસી અગ્ને હવ્યા મનુષો દેવ વીતયે
એ દાનશીલ અગ્નિ, અમારા કલ્યાણ માટે પ્રગટ થયેલો, અમને ધન આપે અને અમારી વચ્ચે તેજ આપે. હે અગ્નિ, બંને જગત અમારે સુખાકારી માટે અનુકૂળ કર, અને મનુષ્યોના હવન દેવો સુધી પહોંચાડ.
દા નો અગ્ને બૃહતો દાઃ સહસ્રિણો દુરો ન વાજં શ્રુત્યા અપા વૃધિ । પ્રાચી દ્યાવાપૃથિવી બ્રહ્મણા કૃધિ સ્વર્ણ શુક્રમુષસો વિ દિદ્યુતઃ
હે અગ્નિ, અમને મહાન અને હજારો ગુણું દાન આપ, ગૌપાળક જેવો અમારો લાભ વધાર. આપણી પ્રાર્થનાથી આકાશ અને ધરતી અનુકૂળ થાઓ, અને તેજસ્વી ઉષાઓ પ્રકાશિત થાઓ.
સ ઇધાન ઉષસો રામ્યા અનુ સ્વર્ણ દીદેદરુષેણ ભાનુના । હોત્રાભિરગ્નિર્મનુષઃ સ્વધ્વરો રાજા વિશામતિથિશ્ચારુરાયવે
પ્રગટ થયેલો એ અગ્નિ સુંદર ઉષાઓનું અનુસરણ કરે છે, લાલिमा અને તેજથી ચમકે છે. પોતાની યજ્ઞક્રિયાથી એ મનુષ્યોનો રાજા અને સૌમ્ય અતિથિ છે, ધન માટે સૌને પ્રિય છે.
એવા નો અગ્ને અમૃતેષુ પૂર્વ્ય ધીષ્પીપાય બૃહદ્દિવેષુ માનુષા । દુહાના ધેનુર્વૃજનેષુ કારવે ત્મના શતિનં પુરુરૂપમિષણિ
હે અગ્નિ, અમર દેવોમાં તું હંમેશા શ્રેષ્ઠ રહ્યો છે, અને મનુષ્યો માટે વિશાળ આકાશને ભરી દીધો છે. ગાય જેવું દુધ આપતું, તું કવિઓના મેળામાં સર્વેને અનેક પ્રકારના ધન આપે છે.
વયમગ્ને અર્વતા વા સુવીર્યં બ્રહ્મણા વા ચિતયેમા જનાઁ અતિ । અસ્માકં દ્યુમ્નમધિ પઞ્ચ કૃષ્ટિષૂચ્ચા સ્વર્ણ શુશુચીત દુષ્ટરમ્
હે અગ્નિ, અમે તારી કૃપાથી ઝડપી ઘોડા કે પ્રાર્થનાથી શૌર્ય મેળવવા ઈચ્છીએ છીએ. અમારા યશ પાંચ જાતિમાં ઊંચે ચમકે, અને અજેય તેજસ્વી પ્રકાશ ફેલાય.
સ નો બોધિ સહસ્ય પ્રશંસ્યો યસ્મિન્સુજાતા ઇષયન્ત સૂરયઃ । યમગ્ને યજ્ઞમુપયન્તિ વાજિનો નિત્યે તોકે દીદિવાંસં સ્વે દમે
હે શક્તિશાળી અગ્નિ, અમારો સદા સ્મરણ કર, કેમ કે તારા આશ્રયે સજ્જન સુખ પામે છે. યજ્ઞ માટે શક્તિશાળી લોકો તને પામે છે, અને તું પોતાના કુળમાં હંમેશા પ્રકાશિત રહે છે.
ઉભયાસો જાતવેદઃ સ્યામ તે સ્તોતારો અગ્ને સૂરયશ્ચ શર્મણિ । વસ્વો રાયઃ પુરુશ્ચન્દ્રસ્ય ભૂયસઃ પ્રજાવતઃ સ્વપત્યસ્ય શગ્ધિ નઃ
હે જાતવેદ, અમે તારા સ્તોતાર અને તારી છત્રછાયામાં સુખી રહીએ. અમને સંતાનવાળું, સતત વધતું, દયાળુઓનું ધન અને સાચું સુખ આપ.
યે સ્તોતૃભ્યો ગોઅગ્રામશ્વપેશસમગ્ને રાતિમુપસૃજન્તિ સૂરયઃ । અસ્માઞ્ચ તાઁશ્ચ પ્ર હિ નેષિ વસ્ય આ બૃહદ્વદેમ વિદથે સુવીરાઃ
જે દયાળુઓ સ્તોતાઓને ગાય, ગામ અને સુંદર ઘોડા આપે છે, હે અગ્નિ, અમને અને તેમને સુખાકારી તરફ લઈ જા, જેથી અમે સભામાં વિજયી થઈને મહાન વાત કરી શકીએ.
સમિદ્ધો અગ્નિર્નિહિતઃ પૃથિવ્યાં પ્રત્યઙ્વિશ્વાનિ ભુવનાન્યસ્થાત્ । હોતા પાવકઃ પ્રદિવઃ સુમેધા દેવો દેવાન્યજત્વગ્નિરર્હન્
પૃથ્વી પર પ્રગટ થયેલો અગ્નિ સર્વે લોક સામે સ્થિર થયો છે. સ્વર્ગથી પવિત્ર અને બુદ્ધિશાળી હોતાર દેવ અગ્નિ, દેવોને યોગ્ય રીતે પૂજે.
નરાશંસઃ પ્રતિ ધામાન્યઞ્જન્તિસ્રો દિવઃ પ્રતિ મહ્ના સ્વર્ચિઃ । ઘૃતપ્રુષા મનસા હવ્યમુન્દન્મૂર્ધન્યજ્ઞસ્ય સમનક્તુ દેવાન્
નરાશંસ ત્રણ સ્વર્ગસ્થ સ્થાન નિર્ધારિત કરે છે, તેની મહિમાથી તેજ ફેલાવે છે. ઘીથી છાંટાયેલો, મનથી હવન લઈ જાય છે, અને યજ્ઞના શિખરે દેવોને એક કરે છે.
ઈળિતો અગ્ને મનસા નો અર્હન્દેવાન્યક્ષિ માનુષાત્પૂર્વો અદ્ય । સ આ વહ મરુતાં શર્ધો અચ્યુતમિન્દ્રં નરો બર્હિષદં યજધ્વમ્
હે અગ્નિ, અમારા મનથી તારી સ્તુતિ કરવામાં આવે છે, તું યોગ્ય છે. આજે તું દેવોને, મનુષ્યોને નહિ, આગળ લઈ ગયો છે. મરુતોની અડગ સેના અહીં લાવ, અને હે પુરૂષો, ઈન્દ્રને કૂશ પર બેસાડીને પૂજો.
દેવ બર્હિર્વર્ધમાનં સુવીરં સ્તીર્ણં રાયે સુભરં વેદ્યસ્યામ્ । ઘૃતેનાક્તં વસવઃ સીદતેદં વિશ્વે દેવા આદિત્યા યજ્ઞિયાસઃ
હે દેવ, ધન માટે વિસ્તૃત અને મજબૂત બનેલું દેવકુશ જાણી શકાય એવું હોવું જોઈએ. ઘીથી અભિષેક કરેલું, વસુઓ, સર્વ દેવો અને આદિત્યો અહીં બેસે, યજ્ઞ માટે યોગ્ય છે.
વિ શ્રયન્તામુર્વિયા હૂયમાના દ્વારો દેવીઃ સુપ્રાયણા નમોભિઃ । વ્યચસ્વતીર્વિ પ્રથન્તામજુર્યા વર્ણં પુનાના યશસં સુવીરમ્
દૈવી દ્વારો વિશાળ અને સરળતાથી પસાર થવાની, નમ્રતાથી ખુલ્લી રહે. તેજસ્વી, વિશાળ ફેલાયેલી, અવિનાશી, પોતાનું રૂપ શુદ્ધ કરતી, યશસ્વી અને શૂરવીર બની રહે.