પરા શુભ્રા અયાસો યવ્યા સાધારણ્યેવ મરુતો મિમિક્ષુઃ । ન રોદસી અપ નુદન્ત ઘોરા જુષન્ત વૃધં સખ્યાય દેવાઃ
તેજસ્વી અને ઝડપી એવા મરુતો સામાન્ય માર્ગે ચાલનારા જેવા આગળ વધ્યા છે. ભયાનક એવા દેવો પૃથ્વી અને આકાશને દૂર નથી કરતા; તેઓ વૃદ્ધને મિત્રતા માટે સ્વીકારી લે છે.
જોષદ્યદીમસુર્યા સચધ્યૈ વિષિતસ્તુકા રોદસી નૃમણાઃ । આ સૂર્યેવ વિધતો રથં ગાત્ત્વેષપ્રતીકા નભસો નેત્યા
જ્યારે તે સૂર્ય સાથે જોડાવાની ઈચ્છા કરે છે, ત્યારે તે ઝડપી અને વખાણપાત્ર દેવ પોતાની શક્તિથી આકાશ અને ધરતીને ભરપૂર કરે છે; સૂર્યની જેમ, તે કુશળતાપૂર્વક રથને દિશા આપે છે, તેની તીવ્ર દૃષ્ટિ તેને આકાશમાં આગળ ચલાવે છે.
આસ્થાપયન્ત યુવતિં યુવાનઃ શુભે નિમિશ્લાં વિદથેષુ પજ્રામ્ । અર્કો યદ્વો મરુતો હવિષ્માન્ગાયદ્ગાથં સુતસોમો દુવસ્યન્
યુવાનોએ સુંદર અને ઝબકતી કન્યાને સભામાં સ્થાપી છે; જયારે તમને, મારુતો, હવન સાથે ગીત ગવાય છે, ત્યારે સોમ પિરસનાર ભક્તિપૂર્વક સ્તુતિ ગાય છે.
પ્ર તં વિવક્મિ વક્મ્યો ય એષાં મરુતાં મહિમા સત્યો અસ્તિ । સચા યદીં વૃષમણા અહંયુ સ્થિરા ચિજ્જનીર્વહતે સુભાગાઃ
હું એમની મહાનતાનો પ્રસંગ કહું છું, જે ખરેખર મારુતોની મહિમા છે; જ્યારે એ શક્તિશાળી દેવો એક થાય છે, ત્યારે પણ દૃઢ જન્મેલા અને શુભલક્ષી લોકો એમની શક્તિથી આગળ વધે છે.
પાન્તિ મિત્રાવરુણાવવદ્યાચ્ચયત ઈમર્યમો અપ્રશસ્તાન્ । ઉત ચ્યવન્તે અચ્યુતા ધ્રુવાણિ વાવૃધ ઈં મરુતો દાતિવારઃ
મિત્ર અને વરુણ અમને અપયશથી બચાવે છે, અને યમ અયોગ્ય લોકોને દૂર કરે છે; દૃઢ અને અડગ વસ્તુઓ પણ હલાવી દે છે, કારણ કે મારુતો, દયાળુ દેવો, આપ આપીને વધે છે.
નહી નુ વો મરુતો અન્ત્યસ્મે આરાત્તાચ્ચિચ્છવસો અન્તમાપુઃ । તે ધૃષ્ણુના શવસા શૂશુવાંસોઽર્ણો ન દ્વેષો ધૃષતા પરિ ષ્ઠુઃ
મારુતો, આપમાંના કોઈ પણ અમારે માટે અંતિમ નથી; દુરથી પણ આપની શક્તિ સીમા સુધી પહોંચે છે; આપની તાકાતથી, તેજસ્વી બની, આપ ગર્જના કરો છો, તરંગોની જેમ, ભયાનક બનીને ચારે તરફ શક્તિ ફેલાવો છો.
વયમદ્યેન્દ્રસ્ય પ્રેષ્ઠા વયં શ્વો વોચેમહિ સમર્યે । વયં પુરા મહિ ચ નો અનુ દ્યૂન્તન્ન ઋભુક્ષા નરામનુ ષ્યાત્
આજે અમે ઇન્દ્રના પ્રિય છીએ, અને કાલે સ્પર્ધામાં બોલીશું; ભૂતકાળમાં અને આવનારા દિવસોમાં પણ, મહાન ઋભુઓ અમારો સાથ આપે એવી અમારી ઇચ્છા છે.
એષ વ સ્તોમો મરુત ઇયં ગીર્માન્દાર્યસ્ય માન્યસ્ય કારોઃ । એષા યાસીષ્ટ તન્વે વયાં વિદ્યામેષં વૃજનં જીરદાનુમ્
મારુતો, આ સ્તુતિ, આ ગાન માનદાર્ય નામના માન્ય કવિ તરફથી છે; આ અમારા સંતાનને પ્રાપ્ત થાય અને અમે આ લાંબુ આયુષ્ય ધરાવતા લોકો જાણી શકીએ એવી આશા છે.
યજ્ઞાયજ્ઞા વઃ સમના તુતુર્વણિર્ધિયંધિયં વો દેવયા ઉ દધિધ્વે । આ વોઽર્વાચઃ સુવિતાય રોદસ્યોર્મહે વવૃત્યામવસે સુવૃક્તિભિઃ
યજ્ઞ પછી યજ્ઞ, એક મનથી, તમે દેવો જ્ઞાન ફેલાવ્યું છે; અમે તમને સુખાકારી માટે, નજીકથી, મજબૂત સ્તુતિઓ સાથે બોલાવીએ છીએ, મહાન સહાય માટે.
વવ્રાસો ન યે સ્વજાઃ સ્વતવસ ઇષં સ્વરભિજાયન્ત ધૂતયઃ । સહસ્રિયાસો અપાં નોર્મય આસા ગાવો વન્દ્યાસો નોક્ષણઃ
જેમ પોતાના બળથી જન્મેલા વાછરડા, તેમ નદીઓએ પોષણ અને પ્રકાશ ઉત્પન્ન કર્યો છે; એ શક્તિશાળી, પાણી પર ચાલે છે, એ ગાયો પ્રશંસનીય છે અને ક્યારેય અટકતી નથી.
સોમાસો ન યે સુતાસ્તૃપ્તાંશવો હૃત્સુ પીતાસો દુવસો નાસતે । ઐષામંસેષુ રમ્ભિણીવ રારભે હસ્તેષુ ખાદિશ્ચ કૃતિશ્ચ સં દધે
જેમ પિરસાયેલા સોમ, સંતોષથી ભરપૂર, તેમ એ આશીર્વાદિતો હૃદયમાં પીવે છે અને બેઠા રહે છે; એમના માંસમાં, લીલીછમ લતા જેવી આનંદ આપે છે, અને એમના હાથમાં ખોરાક અને કામ બંને મળે છે.
અવ સ્વયુક્તા દિવ આ વૃથા યયુરમર્ત્યાઃ કશયા ચોદત ત્મના । અરેણવસ્તુવિજાતા અચુચ્યવુર્દૃળ્હાનિ ચિન્મરુતો ભ્રાજદૃષ્ટયઃ
આકાશમાંથી પોતે જ જોડાયેલા અમર દેવો ઝડપથી આવ્યા છે, પોતાના ઇચ્છાથી પ્રેરિત; ધૂળમાંથી જન્મેલા, એ તેજસ્વી દૃષ્ટિવાળા મારુતો દૃઢ વસ્તુઓને પણ હલાવી દે છે.
કો વોઽન્તર્મરુત ઋષ્ટિવિદ્યુતો રેજતિ ત્મના હન્વેવ જિહ્વયા । ધન્વચ્યુત ઇષાં ન યામનિ પુરુપ્રૈષા અહન્યો નૈતશઃ
તમામાંથી કોણ, મારુતો, અંદરના વીજળી જેવી ઝબકે છે, પોતાની ઇચ્છાથી હલનચલન કરે છે, જીભ જેવી ચપળતાથી; રેતી પર ચાલે છે, પોષણની શોધમાં, અનેક માર્ગે, વાછરડા જેવી અહીં-ત્યાં જાય છે.
ક્વ સ્વિદસ્ય રજસો મહસ્પરં ક્વાવરં મરુતો યસ્મિન્નાયય । યચ્ચ્યાવયથ વિથુરેવ સંહિતં વ્યદ્રિણા પતથ ત્વેષમર્ણવમ્
આ વિશાળ જગતની સીમા ક્યાં છે, એ આશ્રય ક્યાં છે જ્યાં મારુતો આવ્યા છે; જયારે તમે એકઠા કરેલી વસ્તુઓને ઝાડવા જેવી રીતે હલાવો છો, ત્યારે તમે તીવ્ર શક્તિથી મહાન સમુદ્ર પર ઉડી જાઓ છો.
સાતિર્ન વોઽમવતી સ્વર્વતી ત્વેષા વિપાકા મરુતઃ પિપિષ્વતી । ભદ્રા વો રાતિઃ પૃણતો ન દક્ષિણા પૃથુજ્રયી અસુર્યેવ જઞ્જતી
તમારી રક્ષા સહાયક છે, પ્રકાશથી ભરેલી, તીવ્ર અને પરિપક્વ, મારુતો, પોષણની ઇચ્છાવાળી; તમારી દાનશીલતા શુભ છે, દાતા જેવી, વ્યાપક અને શક્તિશાળી, સ્વામી જેવી ચંચળ છે.
પ્રતિ ષ્ટોભન્તિ સિન્ધવઃ પવિભ્યો યદભ્રિયાં વાચમુદીરયન્તિ । અવ સ્મયન્ત વિદ્યુતઃ પૃથિવ્યાં યદી ઘૃતં મરુતઃ પ્રુષ્ણુવન્તિ
નદીઓ પવનને જવાબ આપે છે, જયારે એ ભરપૂર વાણી ઉચ્ચારે છે; વીજળી ધરતી પર ઝબકે છે, જયારે મારુતો ઘી વરસાવે છે.
અસૂત પૃશ્નિર્મહતે રણાય ત્વેષમયાસાં મરુતામનીકમ્ । તે સપ્સરાસોઽજનયન્તાભ્વમાદિત્સ્વધામિષિરાં પર્યપશ્યન્
પૃશ્નીએ મહાન યુદ્ધ માટે, તીવ્ર મારુતોના સમૂહને જન્મ આપ્યો છે; એ ઝબકતા દેવોએ પાણી ઉત્પન્ન કર્યું છે, પોષણની શોધમાં, એ સર્વત્ર ભોજનને નિહાળે છે.
એષ વ સ્તોમો મરુત ઇયં ગીર્માન્દાર્યસ્ય માન્યસ્ય કારોઃ । એષા યાસીષ્ટ તન્વે વયાં વિદ્યામેષં વૃજનં જીરદાનુમ્
મારુતો, આ સ્તુતિ, આ ગાન માનદાર્ય નામના માન્ય કવિ તરફથી છે; આ અમારા સંતાનને પ્રાપ્ત થાય અને અમે આ લાંબુ આયુષ્ય ધરાવતા લોકો જાણી શકીએ એવી આશા છે.
મહશ્ચિત્ત્વમિન્દ્ર યત એતાન્મહશ્ચિદસિ ત્યજસો વરૂતા । સ નો વેધો મરુતાં ચિકિત્વાન્સુમ્ના વનુષ્વ તવ હિ પ્રેષ્ઠા
હે ઇન્દ્ર, તમે મહાન છો અને આપ પાસેથી આ મહાન દેવો આવ્યા છે; તમે શક્તિશાળાઓના રક્ષક છો; વિદ્વાન સર્જનહાર, જે મારુતોને ઓળખે છે, તે અમારે પર કૃપા કરે, કેમ કે અમે તમારા પ્રિય છીએ.
અયુજ્રન્ત ઇન્દ્ર વિશ્વકૃષ્ટીર્વિદાનાસો નિષ્ષિધો મર્ત્યત્રા । મરુતાં પૃત્સુતિર્હાસમાના સ્વર્મીળ્હસ્ય પ્રધનસ્ય સાતૌ
હે ઇન્દ્ર, જેઓ અણજોતેલા છે, તેમણે બધાં લોકોમાં ચળપળ પેદા કરી છે; જ્ઞાની, જે મરતાંઓથી અડચણ ન આવે એવા છે, અને મરુતોની સ્પર્ધા, તેજસ્વી બની, સૂર્યથી ભરેલી વિજય માટેના યુદ્ધમાં પ્રકાશિત થાય છે.
અમ્યક્સા ત ઇન્દ્ર ઋષ્ટિરસ્મે સનેમ્યભ્વં મરુતો જુનન્તિ । અગ્નિશ્ચિદ્ધિ ષ્માતસે શુશુક્વાનાપો ન દ્વીપં દધતિ પ્રયાંસિ
હે ઇન્દ્ર, તારી રક્ષા અહીં અમારે માટે હાજર છે; મરુતો પોતાની શક્તિથી દુશ્મનને દૂર કરે છે. અગ્નિ પણ, તેજથી પ્રગટ, તારો સહારો આપે છે; જેમ પાણી ટાપુને વહન કરે છે, તેમ તેઓ તારા માર્ગોને આગળ ધપાવે છે.
ત્વં તૂ ન ઇન્દ્ર તં રયિં દા ઓજિષ્ઠયા દક્ષિણયેવ રાતિમ્ । સ્તુતશ્ચ યાસ્તે ચકનન્ત વાયો સ્તનં ન મધ્વઃ પીપયન્ત વાજૈઃ
હે ઇન્દ્ર, તું અમને એ મહાન ધન આપે છે, જે તારી દક્ષિણાની જેમ ઉદાર ભેટ છે. અને વાયો, જેમને તું સ્તુતિ કરી છે, એ પવનો મધથી ભરેલા પ્રવાહ જેવા ધનથી હૃદયને પરિપૂર્ણ કરે છે.
ત્વે રાય ઇન્દ્ર તોશતમાઃ પ્રણેતારઃ કસ્ય ચિદૃતાયોઃ । તે ષુ ણો મરુતો મૃળયન્તુ યે સ્મા પુરા ગાતૂયન્તીવ દેવાઃ
હે ઇન્દ્ર, તારા અંદર સૌથી આનંદદાયક ધન છે, જે ધર્મી લોકોના નેતા છે, કોઈ પણ હોય. એ મરુતો અમ પર કૃપા કરે, જે પ્રાચીન દેવતાઓની જેમ હંમેશા માર્ગદર્શન આપે છે.
પ્રતિ પ્ર યાહીન્દ્ર મીળ્હુષો નૄન્મહઃ પાર્થિવે સદને યતસ્વ । અધ યદેષાં પૃથુબુધ્નાસ એતાસ્તીર્થે નાર્યઃ પૌંસ્યાનિ તસ્થુઃ
હે ઇન્દ્ર, દાનશીલ મનુષ્યો પાસે આવો; પૃથ્વી પર મહાનતા માટે પ્રયત્ન કરો. અહીં, વિશાળ આધાર ધરાવનારા આ મહાન લોકો, પરાક્રમના માર્ગ પર મજબૂતીથી ઊભા રહ્યા છે.
પ્રતિ ઘોરાણામેતાનામયાસાં મરુતાં શૃણ્વ આયતામુપબ્દિઃ । યે મર્ત્યં પૃતનાયન્તમૂમૈરૃણાવાનં ન પતયન્ત સર્ગૈઃ
હે ઇન્દ્ર, આ ભયાનક અને અવિરત મરુતોની પોકાર સાંભળો; જવાબ નજીક આવે. તેઓ પોતાની શક્તિથી યુદ્ધ ઇચ્છનારા મનુષ્યને પડવા દેતા નથી, પણ પોતાની શક્તિથી તેની રક્ષા કરે છે.
ત્વં માનેભ્ય ઇન્દ્ર વિશ્વજન્યા રદા મરુદ્ભિઃ શુરુધો ગોઅગ્રાઃ । સ્તવાનેભિ સ્તવસે દેવ દેવૈર્વિદ્યામેષં વૃજનં જીરદાનુમ્
હે ઇન્દ્ર, તું મરુતો સાથે, જે તને સ્તુતિ કરે છે, એવા લોકોને બધી જાતનું ધન આપે છે, જે યુદ્ધમાં વાછરડાં જેવી તાકાત ધરાવે છે. આ સ્તુતિઓથી તારી પ્રશંસા થાય છે, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ દેવ; અમે આ લોકો, દીર્ઘાયુ અને વિજયી, જાણી શકીએ.
ન નૂનમસ્તિ નો શ્વઃ કસ્તદ્વેદ યદદ્ભુતમ્ । અન્યસ્ય ચિત્તમભિ સંચરેણ્યમુતાધીતં વિ નશ્યતિ
ન તો આજે છે, ન આવતીકાલ છે; કોણ જાણે શું અદ્ભુત છે? બીજાના મનને સમજવું મુશ્કેલ છે; શીખેલું પણ ભૂલાઈ જાય છે.
કિં ન ઇન્દ્ર જિઘાંસસિ ભ્રાતરો મરુતસ્તવ । તેભિઃ કલ્પસ્વ સાધુયા મા નઃ સમરણે વધીઃ
હે ઇન્દ્ર, તું અમને શા માટે નુકસાન પહોંચાડવા ઇચ્છે છે? મરુતો તો તારા ભાઈ છે. તું તેમના સાથે મળીને સારા કાર્યો કર; યુદ્ધમાં અમને ન માર.
કિં નો ભ્રાતરગસ્ત્ય સખા સન્નતિ મન્યસે । વિદ્મા હિ તે યથા મનોઽસ્મભ્યમિન્ન દિત્સસિ
હે ભાઈ અગસ્ત્ય, તું મિત્ર હોવા છતાં અમને શા માટે દુઃખ આપે છે? અમે જાણીએ છીએ કે તું અમને આપવું નથી ઇચ્છતો.
અરં કૃણ્વન્તુ વેદિં સમગ્નિમિન્ધતાં પુરઃ । તત્રામૃતસ્ય ચેતનં યજ્ઞં તે તનવાવહૈ
યજ્ઞવેદી સારી રીતે તૈયાર કરો અને આગળ અગ્નિ પ્રગટાવો. ત્યાં અમૃતના જ્ઞાન સાથે તને યજ્ઞ અર્પણ કરીએ.