આ યદ્દુવસ્યાદ્દુવસે ન કારુરસ્માઞ્ચક્રે માન્યસ્ય મેધા । ઓ ષુ વર્ત્ત મરુતો વિપ્રમચ્છેમા બ્રહ્માણિ જરિતા વો અર્ચત્
જ્યારે કવિ દિવસે માટે, દિવસ માટે સ્તુતિ કરે છે, ત્યારે તેણે પોતાની બુદ્ધિથી અમને માન્ય બનાવ્યા. હવે, મારુતો, પ્રેરિત વ્યક્તિ આવે; ગાયક આ ભજનો વડે તમારી સ્તુતિ કરે.
એષ વ સ્તોમો મરુત ઇયં ગીર્માન્દાર્યસ્ય માન્યસ્ય કારોઃ । એષા યાસીષ્ટ તન્વે વયાં વિદ્યામેષં વૃજનં જીરદાનુમ્
આ તમારી સ્તુતિ છે, મારુતો, આ કવિનું ગાન, માન્ય ગાયકનું. આ પોતાને માટે આગળ વધે; આપણે આ લાંબા આયુષ્ય ધરાવતી પ્રજાને જાણી લઈએ.
તન્નુ વોચામ રભસાય જન્મને પૂર્વં મહિત્વં વૃષભસ્ય કેતવે । ઐધેવ યામન્મરુતસ્તુવિષ્વણો યુધેવ શક્રાસ્તવિષાણિ કર્તન
ચાલો હવે આપણે એ પ્રાચીન મહિમાની વાત કરીએ, ઉત્સુક માટે, વૃષભના જન્મ અને સંકેત માટે. અગ્નિ જેમ પ્રગટે, મારુતો જેવી શક્તિથી, યુદ્ધમાં વીર જેમ, હે શક્તિશાળી, મહાન કાર્યો કરો.
નિત્યં ન સૂનું મધુ બિભ્રત ઉપ ક્રીળન્તિ ક્રીળા વિદથેષુ ઘૃષ્વયઃ । નક્ષન્તિ રુદ્રા અવસા નમસ્વિનં ન મર્ધન્તિ સ્વતવસો હવિષ્કૃતમ્
સદાય પોતાના પુત્ર માટે મધુરતા ધરાવતા, તે તેજસ્વી લોકો સભાઓમાં આનંદથી રમે છે. રુદ્રો, જે ભક્તિપૂર્વક નમન કરે છે, તેમને પોતાની કૃપાથી ક્યારેય નુકસાન પહોંચાડતા નથી, અને સ્વયં શક્તિશાળી લોકો યજ્ઞ અર્પણ કરનારને હાનિ કરતા નથી.
યસ્મા ઊમાસો અમૃતા અરાસત રાયસ્પોષં ચ હવિષા દદાશુષે । ઉક્ષન્ત્યસ્મૈ મરુતો હિતા ઇવ પુરૂ રજાંસિ પયસા મયોભુવઃ
જેનાં માટે અમર દેવીઓએ ધન અને પોષણ આપ્યું છે અને જે શ્રદ્ધાથી હવન કરે છે, તેના માટે મરુતો મિત્રો જેવું વર્તન કરીને અનેક પ્રદેશોમાં પ્રસન્નતા અને આશીર્વાદરૂપે જળ વરસાવે છે.
આ યે રજાંસિ તવિષીભિરવ્યત પ્ર વ એવાસઃ સ્વયતાસો અધ્રજન્ । ભયન્તે વિશ્વા ભુવનાનિ હર્મ્યા ચિત્રો વો યામઃ પ્રયતાસ્વૃષ્ટિષુ
તેમણે પોતાની મહાન શક્તિથી આકાશના વિસ્તારો ફેલાવી દીધા છે; તેમની સ્વયં શક્તિ અવરોધ વિના આગળ વધે છે. બધા જીવ અને ઘર-મકાનો તેમના ભયથી કાંપી ઉઠે છે; વરસાદની ધારા સાથે તમારું આગમન અદ્ભુત લાગે છે.
યત્ત્વેષયામા નદયન્ત પર્વતાન્દિવો વા પૃષ્ઠં નર્યા અચુચ્યવુઃ । વિશ્વો વો અજ્મન્ભયતે વનસ્પતી રથીયન્તીવ પ્ર જિહીત ઓષધિઃ
જ્યારે તેઓ પોતાની તીવ્રતા વડે પર્વતોને ગુંજાવે છે અથવા મહાન આકાશને ધ્રુજાવે છે, ત્યારે તમારા બધા કાર્યો વૃક્ષોને કંપાવી નાખે છે અને ઔષધિઓ રથની જેમ દોડતી ભાગી જાય છે.
યૂયં ન ઉગ્રા મરુતઃ સુચેતુનારિષ્ટગ્રામાઃ સુમતિં પિપર્તન । યત્રા વો દિદ્યુદ્રદતિ ક્રિવિર્દતી રિણાતિ પશ્વઃ સુધિતેવ બર્હણા
હે શક્તિશાળી મરુતો, તમે સુજ્ઞાનથી અખંડિત સમૂહોની રક્ષા કરો છો અને શુભ દયા આપો છો. જ્યાં તમારી વીજળી ચમકે છે, વાવાઝોડું ગર્જે છે અને પશુઓ સારી રીતે બનાવેલા આશ્રય જેવી રીતે વિખેરી જાય છે.
પ્ર સ્કમ્ભદેષ્ણા અનવભ્રરાધસોઽલાતૃણાસો વિદથેષુ સુષ્ટુતાઃ । અર્ચન્ત્યર્કં મદિરસ્ય પીતયે વિદુર્વીરસ્ય પ્રથમાનિ પૌંસ્યા
મજબૂત શક્તિ ધરાવતા, ક્યારેય થાકતા નહીં, સભાઓમાં વખાણ પામતા, તેઓ આનંદદાયક પાન માટે સૂર્યની સ્તુતિ કરે છે. તેઓ વીર પુરુષના શ્રેષ્ઠ કાર્યો જાણે છે.
શતભુજિભિસ્તમભિહ્રુતેરઘાત્પૂર્ભી રક્ષતા મરુતો યમાવત । જનં યમુગ્રાસ્તવસો વિરપ્શિનઃ પાથના શંસાત્તનયસ્ય પુષ્ટિષુ
શતબાહુઓ સાથે, તેઓ દુઃખથી રક્ષા કરે છે; મરુતો જેમને પસંદ કરે છે, તેમની સુરક્ષા કરે છે. ભયાનક, શક્તિશાળી, તેજસ્વી લોકો પ્રજાની રક્ષા કરે છે અને સંતાનને સુખ અને સમૃદ્ધિ આપે છે.
વિશ્વાનિ ભદ્રા મરુતો રથેષુ વો મિથસ્પૃધ્યેવ તવિષાણ્યાહિતા । અંસેષ્વા વઃ પ્રપથેષુ ખાદયોઽક્ષો વશ્ચક્રા સમયા વિ વાવૃતે
તમારા રથોમાં બધા શુભ શક્તિઓ સંગ્રહિત છે, મરુતો, જેમ કે સ્પર્ધકોએ તીવ્રતાથી પ્રયત્ન કર્યો હોય. તમારા ખભા પર અને માર્ગોમાં અલંકારો છે; ધૂરી અને ચકરા સાથે સાથે ફરતા, દૂર સુધી પ્રસરે છે.
ભૂરીણિ ભદ્રા નર્યેષુ બાહુષુ વક્ષસ્સુ રુક્મા રભસાસો અઞ્જયઃ । અંસેષ્વેતાઃ પવિષુ ક્ષુરા અધિ વયો ન પક્ષાન્વ્યનુ શ્રિયો ધિરે
તમારા મહાન બાહુઓ પર અનેક સુંદર આભૂષણો છે, છાતી પર ચમકતા સોનાના ગહનો છે. ખભા અને રથની ધૂરીઓ પર ધારદાર કટારીઓ છે; પક્ષીઓના પાંખ જેવી તમારી ભવ્યતા વિહરાયેલી છે.
મહાન્તો મહ્ના વિભ્વો વિભૂતયો દૂરેદૃશો યે દિવ્યા ઇવ સ્તૃભિઃ । મન્દ્રાઃ સુજિહ્વાઃ સ્વરિતાર આસભિઃ સમ્મિશ્લા ઇન્દ્રે મરુતઃ પરિષ્ટુભઃ
મહાનતામાં મહાન, સમૃદ્ધિમાં સમૃદ્ધ, દૂર જોનાર, દૈવી સૌંદર્ય ધરાવતા. આનંદદાયક, મીઠા બોલતા, સંગીતથી ગુંજતા, ઇન્દ્ર સાથે મિલીને, હે મરુતો, તમે સ્તોત્ર ગાઓ છો.
તદ્વઃ સુજાતા મરુતો મહિત્વનં દીર્ઘં વો દાત્રમદિતેરિવ વ્રતમ્ । ઇન્દ્રશ્ચન ત્યજસા વિ હ્રુણાતિ તજ્જનાય યસ્મૈ સુકૃતે અરાધ્વમ્
હે મરુતો, આ તમારી મહાનતા છે, આ તમારો લાંબો દાન છે, આ તમારો આદિતી જેવો વ્રત છે. ઇન્દ્ર પણ તેને બળથી પાર કરી શકતો નથી; તમે સારા કર્મ કરનારને કૃપા આપો છો.
તદ્વો જામિત્વં મરુતઃ પરે યુગે પુરૂ યચ્છંસમમૃતાસ આવત । અયા ધિયા મનવે શ્રુષ્ટિમાવ્યા સાકં નરો દંસનૈરા ચિકિત્રિરે
હે મરુતો, આ તમારો પ્રાચીન સંબંધ છે, જ્યારે તમે અમર લોકો આશીર્વાદ લાવો છો. આ વિચાર સાથે તમે મનુને ઓળખાવ્યા છો, અને પુરુષોએ તમારી તેજસ્વી શસ્ત્રો સાથે પોતાને પ્રગટ કર્યા છે.
યેન દીર્ઘં મરુતઃ શૂશવામ યુષ્માકેન પરીણસા તુરાસઃ । આ યત્તતનન્વૃજને જનાસ એભિર્યજ્ઞેભિસ્તદભીષ્ટિમશ્યામ્
જેનાથી, હે મરુતો, અમે લાંબા સમયથી તમારી સ્તુતિ કરી છે, તમારી રક્ષાથી, હે ઝડપી લોકો. જ્યારે લોકો ફેલાય છે, ત્યારે આ યજ્ઞોથી અમે ઇચ્છિત ફળ પ્રાપ્ત કરીએ.
એષ વ સ્તોમો મરુત ઇયં ગીર્માન્દાર્યસ્ય માન્યસ્ય કારોઃ । એષા યાસીષ્ટ તન્વે વયાં વિદ્યામેષં વૃજનં જીરદાનુમ્
આ સ્તુતિ તમારાં માટે છે, હે મરુતો, આ ગીત માન્ય કવિ માંદાર્યનું છે. આ આપણા શરીર માટે કલ્યાણદાયક રહે, અમે આ પ્રજાને, દીર્ઘાયુ અને બળવાન, જાણી શકીએ.
સહસ્રં ત ઇન્દ્રોતયો નઃ સહસ્રમિષો હરિવો ગૂર્તતમાઃ । સહસ્રં રાયો માદયધ્યૈ સહસ્રિણ ઉપ નો યન્તુ વાજાઃ
હે ઇન્દ્ર, તારી સહાય આપણાં માટે હજારો છે; હે સુવર્ણવર્ણ, તારી પાસે હજારો ધન છે, જે સર્વેમાં શ્રેષ્ઠ છે. આનંદ માટે હજારો આનંદ છે; હજારો ઘોડાવાળા રથો આપણા પાસે આવે.
આ નોઽવોભિર્મરુતો યાન્ત્વચ્છા જ્યેષ્ઠેભિર્વા બૃહદ્દિવૈઃ સુમાયાઃ । અધ યદેષાં નિયુતઃ પરમાઃ સમુદ્રસ્ય ચિદ્ધનયન્ત પારે
મરુતો, તમારી સહાયથી, વડીલો અને વિશાળ આકાશ સાથે, શુભ બુદ્ધિ સાથે અમારી પાસે આવો. જ્યારે તમારી સેના સૌથી દૂરના કિનારે પહોંચે છે, ત્યારે તેઓ સમુદ્રને પણ પાર કરી જાય છે.
મિમ્યક્ષ યેષુ સુધિતા ઘૃતાચી હિરણ્યનિર્ણિગુપરા ન ઋષ્ટિઃ । ગુહા ચરન્તી મનુષો ન યોષા સભાવતી વિદથ્યેવ સં વાક્
જેનામાં સુંદર રીતે બનેલા, ઘીથી ચમકતા રથો છે, સોનાના ભાગોથી સજ્જ, તીક્ષ્ણ ભાલા જેવા. જેમ સ્ત્રી પુરુષોમાં છુપાઈને ચાલે છે, તેમ સભામાં વાણી એકઠી થાય છે.
પરા શુભ્રા અયાસો યવ્યા સાધારણ્યેવ મરુતો મિમિક્ષુઃ । ન રોદસી અપ નુદન્ત ઘોરા જુષન્ત વૃધં સખ્યાય દેવાઃ
તેજસ્વી અને ઝડપી એવા મરુતો સામાન્ય માર્ગે ચાલનારા જેવા આગળ વધ્યા છે. ભયાનક એવા દેવો પૃથ્વી અને આકાશને દૂર નથી કરતા; તેઓ વૃદ્ધને મિત્રતા માટે સ્વીકારી લે છે.
જોષદ્યદીમસુર્યા સચધ્યૈ વિષિતસ્તુકા રોદસી નૃમણાઃ । આ સૂર્યેવ વિધતો રથં ગાત્ત્વેષપ્રતીકા નભસો નેત્યા
જ્યારે તે સૂર્ય સાથે જોડાવાની ઈચ્છા કરે છે, ત્યારે તે ઝડપી અને વખાણપાત્ર દેવ પોતાની શક્તિથી આકાશ અને ધરતીને ભરપૂર કરે છે; સૂર્યની જેમ, તે કુશળતાપૂર્વક રથને દિશા આપે છે, તેની તીવ્ર દૃષ્ટિ તેને આકાશમાં આગળ ચલાવે છે.
આસ્થાપયન્ત યુવતિં યુવાનઃ શુભે નિમિશ્લાં વિદથેષુ પજ્રામ્ । અર્કો યદ્વો મરુતો હવિષ્માન્ગાયદ્ગાથં સુતસોમો દુવસ્યન્
યુવાનોએ સુંદર અને ઝબકતી કન્યાને સભામાં સ્થાપી છે; જયારે તમને, મારુતો, હવન સાથે ગીત ગવાય છે, ત્યારે સોમ પિરસનાર ભક્તિપૂર્વક સ્તુતિ ગાય છે.
પ્ર તં વિવક્મિ વક્મ્યો ય એષાં મરુતાં મહિમા સત્યો અસ્તિ । સચા યદીં વૃષમણા અહંયુ સ્થિરા ચિજ્જનીર્વહતે સુભાગાઃ
હું એમની મહાનતાનો પ્રસંગ કહું છું, જે ખરેખર મારુતોની મહિમા છે; જ્યારે એ શક્તિશાળી દેવો એક થાય છે, ત્યારે પણ દૃઢ જન્મેલા અને શુભલક્ષી લોકો એમની શક્તિથી આગળ વધે છે.
પાન્તિ મિત્રાવરુણાવવદ્યાચ્ચયત ઈમર્યમો અપ્રશસ્તાન્ । ઉત ચ્યવન્તે અચ્યુતા ધ્રુવાણિ વાવૃધ ઈં મરુતો દાતિવારઃ
મિત્ર અને વરુણ અમને અપયશથી બચાવે છે, અને યમ અયોગ્ય લોકોને દૂર કરે છે; દૃઢ અને અડગ વસ્તુઓ પણ હલાવી દે છે, કારણ કે મારુતો, દયાળુ દેવો, આપ આપીને વધે છે.
નહી નુ વો મરુતો અન્ત્યસ્મે આરાત્તાચ્ચિચ્છવસો અન્તમાપુઃ । તે ધૃષ્ણુના શવસા શૂશુવાંસોઽર્ણો ન દ્વેષો ધૃષતા પરિ ષ્ઠુઃ
મારુતો, આપમાંના કોઈ પણ અમારે માટે અંતિમ નથી; દુરથી પણ આપની શક્તિ સીમા સુધી પહોંચે છે; આપની તાકાતથી, તેજસ્વી બની, આપ ગર્જના કરો છો, તરંગોની જેમ, ભયાનક બનીને ચારે તરફ શક્તિ ફેલાવો છો.
વયમદ્યેન્દ્રસ્ય પ્રેષ્ઠા વયં શ્વો વોચેમહિ સમર્યે । વયં પુરા મહિ ચ નો અનુ દ્યૂન્તન્ન ઋભુક્ષા નરામનુ ષ્યાત્
આજે અમે ઇન્દ્રના પ્રિય છીએ, અને કાલે સ્પર્ધામાં બોલીશું; ભૂતકાળમાં અને આવનારા દિવસોમાં પણ, મહાન ઋભુઓ અમારો સાથ આપે એવી અમારી ઇચ્છા છે.
એષ વ સ્તોમો મરુત ઇયં ગીર્માન્દાર્યસ્ય માન્યસ્ય કારોઃ । એષા યાસીષ્ટ તન્વે વયાં વિદ્યામેષં વૃજનં જીરદાનુમ્
મારુતો, આ સ્તુતિ, આ ગાન માનદાર્ય નામના માન્ય કવિ તરફથી છે; આ અમારા સંતાનને પ્રાપ્ત થાય અને અમે આ લાંબુ આયુષ્ય ધરાવતા લોકો જાણી શકીએ એવી આશા છે.
યજ્ઞાયજ્ઞા વઃ સમના તુતુર્વણિર્ધિયંધિયં વો દેવયા ઉ દધિધ્વે । આ વોઽર્વાચઃ સુવિતાય રોદસ્યોર્મહે વવૃત્યામવસે સુવૃક્તિભિઃ
યજ્ઞ પછી યજ્ઞ, એક મનથી, તમે દેવો જ્ઞાન ફેલાવ્યું છે; અમે તમને સુખાકારી માટે, નજીકથી, મજબૂત સ્તુતિઓ સાથે બોલાવીએ છીએ, મહાન સહાય માટે.
વવ્રાસો ન યે સ્વજાઃ સ્વતવસ ઇષં સ્વરભિજાયન્ત ધૂતયઃ । સહસ્રિયાસો અપાં નોર્મય આસા ગાવો વન્દ્યાસો નોક્ષણઃ
જેમ પોતાના બળથી જન્મેલા વાછરડા, તેમ નદીઓએ પોષણ અને પ્રકાશ ઉત્પન્ન કર્યો છે; એ શક્તિશાળી, પાણી પર ચાલે છે, એ ગાયો પ્રશંસનીય છે અને ક્યારેય અટકતી નથી.