તદ્રાધો અદ્ય સવિતુર્વરેણ્યં વયં દેવસ્ય પ્રસવે મનામહે । અસ્મભ્યં દ્યાવાપૃથિવી સુચેતુના રયિં ધત્તં વસુમન્તં શતગ્વિનમ્
આજે અમે દેવ સ્વરૂપ સવિતાનું શ્રેષ્ઠ આશીર્વાદ ઈચ્છીએ છીએ; હે આકાશ અને ધરતી, અમને સારી સમજણથી ધન, સંપત્તિ અને અનેક ગાયો આપો.
તે હિ દ્યાવાપૃથિવી વિશ્વશમ્ભુવ ઋતાવરી રજસો ધારયત્કવી । સુજન્મની ધિષણે અન્તરીયતે દેવો દેવી ધર્મણા સૂર્યઃ શુચિઃ
હે આકાશ અને ધરતી, તમે સર્વે માટે કલ્યાણકારી, નિયમ પાળનારા અને બુદ્ધિશાળી છો, તમે વિશાળ જગતને ધારણ કરો છો; સુશીલ ધિષણા, તમે દેવ અને દેવી તરીકે નિયમથી શુદ્ધ સૂર્યમાં વિહાર કરો છો.
ઉરુવ્યચસા મહિની અસશ્ચતા પિતા માતા ચ ભુવનાનિ રક્ષતઃ । સુધૃષ્ટમે વપુષ્યે ન રોદસી પિતા યત્સીમભિ રૂપૈરવાસયત્
વિશાળ અને શક્તિશાળી પિતા-માતા સતત સક્રિય રહીને જગતની રક્ષા કરે છે; મજબૂત શક્તિથી, અજોડ રૂપોથી, પિતાએ આ બંને ક્ષેત્રોને સ્થાપિત કર્યા.
સ વહ્નિઃ પુત્રઃ પિત્રોઃ પવિત્રવાન્પુનાતિ ધીરો ભુવનાનિ માયયા । ધેનું ચ પૃશ્નિં વૃષભં સુરેતસં વિશ્વાહા શુક્રં પયો અસ્ય દુક્ષત
એ અગ્નિ, પિતા-માતાનો પુત્ર, શુદ્ધિકારક છે અને પોતાની શક્તિથી જગતને પવિત્ર કરે છે; ગાય પૃશ્નિ અને વીર્યવાન વાછરડા હંમેશાં તેનું તેજસ્વી દૂધ આપે છે.
અયં દેવાનામપસામપસ્તમો યો જજાન રોદસી વિશ્વશમ્ભુવા । વિ યો મમે રજસી સુક્રતૂયયાજરેભિ સ્કમ્ભનેભિઃ સમાનૃચે
દેવોમાં સૌથી નાનો, સહાયકોમાં પણ, એ જ છે જેણે બંને લોકને ઉત્પન્ન કર્યા, સર્વે માટે કલ્યાણકારી; જેણે બુદ્ધિપૂર્વક ક્ષેત્રોને માપ્યા અને પ્રાચીન આધારોથી સ્તુતિને સ્થિર કરી.
તે નો ગૃણાને મહિની મહિ શ્રવઃ ક્ષત્રં દ્યાવાપૃથિવી ધાસથો બૃહત્ । યેનાભિ કૃષ્ટીસ્તતનામ વિશ્વહા પનાય્યમોજો અસ્મે સમિન્વતમ્
હે આકાશ અને ધરતી, મહાનતાવાળા, અમને મહાન યશ અને શક્તિ આપો, જેના દ્વારા તમે હંમેશાં પ્રજાઓને ફેલાવો છો; અમને બળ અને તાકાત આપો.
કિમુ શ્રેષ્ઠઃ કિં યવિષ્ઠો ન આજગન્કિમીયતે દૂત્યં કદ્યદૂચિમ । ન નિન્દિમ ચમસં યો મહાકુલોઽગ્ને ભ્રાતર્દ્રુણ ઇદ્ભૂતિમૂદિમ
કયું શ્રેષ્ઠ છે, કયું સૌથી નવું છે, હજુ આવ્યું નથી? કોણ દૂત બની મોકલાયું છે, શું કહીએ? અમે એ પાત્રને નિંદા કરતા નથી, જે મહાન વંશનું છે; હે અગ્નિ ભાઈ, લાકડાની સમૃદ્ધિનું સ્તુતિ કરીએ.
એકં ચમસં ચતુરઃ કૃણોતન તદ્વો દેવા અબ્રુવન્તદ્વ આગમમ્ । સૌધન્વના યદ્યેવા કરિષ્યથ સાકં દેવૈર્યજ્ઞિયાસો ભવિષ્યથ
એક પાત્રને ચાર બનાવો, આવું દેવોએ તમને કહ્યું; તેથી તમે આવ્યા. જો તમે, સૌધન્વનોએ, આવું કરો, તો દેવો સાથે યજ્ઞ માટે યોગ્ય બની જશો.
અગ્નિં દૂતં પ્રતિ યદબ્રવીતનાશ્વઃ કર્ત્વો રથ ઉતેહ કર્ત્વઃ । ધેનુઃ કર્ત્વા યુવશા કર્ત્વા દ્વા તાનિ ભ્રાતરનુ વઃ કૃત્વ્યેમસિ
જ્યારે તમે અગ્નિ દૂતને કહ્યું: 'અહીં ઘોડો બનાવીએ, રથ બનાવીએ, ગાય બનાવીએ, યુવાન બનાવીએ', ભાઈઓ, આ બધું અમે તમારા માટે કર્યું.
ચકૃવાંસ ઋભવસ્તદપૃચ્છત ક્વેદભૂદ્યઃ સ્ય દૂતો ન આજગન્ । યદાવાખ્યચ્ચમસાઞ્ચતુરઃ કૃતાનાદિત્ત્વષ્ટા ગ્નાસ્વન્તર્ન્યાનજે
આ બધું કર્યા પછી ઋભુોએ પૂછ્યું: 'આજે એ દૂત ક્યાં છે, જે આવ્યો નથી?' જ્યારે ચાર પાત્રો બનાવ્યા એ જાહેર કર્યું, ત્યારે ત્વષ્ટા દેવીઓમાં પ્રવેશ્યા.
હનામૈનાઁ ઇતિ ત્વષ્ટા યદબ્રવીચ્ચમસં યે દેવપાનમનિન્દિષુઃ । અન્યા નામાનિ કૃણ્વતે સુતે સચાઁ અન્યૈરેનાન્કન્યા નામભિ સ્પરત્
'આને મારી નાખીએ,' એમ ત્વષ્ટાએ કહ્યું, જ્યારે દેવોના પાનારા એ પાત્રનું માન રાખ્યું નહીં; બીજા પત્રમાં નવા નામ આપે છે, બીજાઓ કન્યાના નામથી તેને સ્પર્શે છે.
ઇન્દ્રો હરી યુયુજે અશ્વિના રથં બૃહસ્પતિર્વિશ્વરૂપામુપાજત । ઋભુર્વિભ્વા વાજો દેવાઁ અગચ્છત સ્વપસો યજ્ઞિયં ભાગમૈતન
ઇન્દ્રે પોતાના બે ઘોડા જોડ્યા, અશ્વિનોએ પોતાનો રથ જોડ્યો, બૃહસ્પતિ સર્વરૂપ પાસે પહોંચ્યા; ઋભુ, વિભ્વાન, વાજા, દેવો યજ્ઞના ભાગ માટે કુશળતાથી આવ્યા.
નિશ્ચર્મણો ગામરિણીત ધીતિભિર્યા જરન્તા યુવશા તાકૃણોતન । સૌધન્વના અશ્વાદશ્વમતક્ષત યુક્ત્વા રથમુપ દેવાઁ અયાતન
તેમની બુદ્ધિથી તેમણે ચામડામાંથી ગાય બનાવી, જે વૃદ્ધ હતી તેને યુવાન કરી; સૌધન્વનોએ ઘોડામાંથી ઘોડો બનાવ્યો, રથ જોડીને દેવો પાસે આવ્યા.
ઇદમુદકં પિબતેત્યબ્રવીતનેદં વા ઘા પિબતા મુઞ્જનેજનમ્ । સૌધન્વના યદિ તન્નેવ હર્યથ તૃતીયે ઘા સવને માદયાધ્વૈ
'આ પાણી પીવો,' એમ તેમણે કહ્યું, 'અથવા આ મુંજના રસ પીવો.' જો તમે, સૌધન્વનો, એ જ ઇચ્છો, તો ત્રીજા સવને આનંદ માણો.
આપો ભૂયિષ્ઠા ઇત્યેકો અબ્રવીદગ્નિર્ભૂયિષ્ઠ ઇત્યન્યો અબ્રવીત્ । વધર્યન્તીં બહુભ્યઃ પ્રૈકો અબ્રવીદૃતા વદન્તશ્ચમસાઁ અપિંશત
'પાણી વધારે હોવું જોઈએ,' એકએ કહ્યું; 'અગ્નિ વધારે હોવો જોઈએ,' બીજાએ કહ્યું; 'પાત્ર ઘણાને વહેંચવું જોઈએ,' ત્રીજાએ કહ્યું; સાચું બોલીને, તેમણે પાત્રો ભરી દીધા.
શ્રોણામેક ઉદકં ગામવાજતિ માંસમેકઃ પિંશતિ સૂનયાભૃતમ્ । આ નિમ્રુચઃ શકૃદેકો અપાભરત્કિં સ્વિત્પુત્રેભ્યઃ પિતરા ઉપાવતુઃ
એક જણ ગાયના પાંજરમાંથી પાણી લઈ જાય છે, બીજો તેના માંસને કૂતરાને આપવા માટે કાપે છે, ત્રીજો એકલો ગાયનું ગંધક દૂર કરે છે; તો માતા-પિતાએ પોતાના દીકરાઓ માટે શું કર્યું હશે?
ઉદ્વત્સ્વસ્મા અકૃણોતના તૃણં નિવત્સ્વપઃ સ્વપસ્યયા નરઃ । અગોહ્યસ્ય યદસસ્તના ગૃહે તદદ્યેદમૃભવો નાનુ ગચ્છથ
જ્યારે ગાયને બહાર લઈ ગયા ત્યારે અમને ઘાસ આપ્યું, અને પાછા લાવ્યા ત્યારે પોતાની કળા વડે પાણી આપ્યું. એ અજ્ઞાતના ઘરમાં જે છે, એમાં આજે તમે, ઋભુઓ, ભાગ ન લો.
સમ્મીલ્ય યદ્ભુવના પર્યસર્પત ક્વ સ્વિત્તાત્યા પિતરા વ આસતુઃ । અશપત યઃ કરસ્નં વ આદદે યઃ પ્રાબ્રવીત્પ્રો તસ્મા અબ્રવીતન
જ્યારે તમે આખા જગતને ઘેરીને ફર્યા, ત્યારે એ માતા-પિતા ક્યાં બેઠા હતા કે ક્યાં ગયા? જેમણે આખું હાથ લઈ લીધું તેને શાપ આપ્યો; અને જેમણે બોલવું હતું, તેમને બોલવા દો.
સુષુપ્વાંસ ઋભવસ્તદપૃચ્છતાગોહ્ય ક ઇદં નો અબૂબુધત્ । શ્વાનં બસ્તો બોધયિતારમબ્રવીત્સંવત્સર ઇદમદ્યા વ્યખ્યત
ઋભુઓ ઊંઘી રહ્યા ત્યારે પૂછ્યું: 'અજ્ઞાત દેવ, અમને કોણે જગાડ્યા?' તો મેષએ કૂતરાને, જે જગાડનાર છે, કહ્યું: 'આ વાત આજે એક વર્ષ પછી ખુલ્લી પડી છે.'
દિવા યાન્તિ મરુતો ભૂમ્યાગ્નિરયં વાતો અન્તરિક્ષેણ યાતિ । અદ્ભિર્યાતિ વરુણઃ સમુદ્રૈર્યુષ્માઁ ઇચ્છન્તઃ શવસો નપાતઃ
દિવસે મારુતો ચાલે છે, પૃથ્વી પર અગ્નિ છે, આ પવન આકાશમાં વહે છે; વરુણ પાણી અને સમુદ્ર સાથે જાય છે—તમને ઇચ્છતા, હે શક્તિના પુત્રો.
મા નો મિત્રો વરુણો અર્યમાયુરિન્દ્ર ઋભુક્ષા મરુતઃ પરિ ખ્યન્ । યદ્વાજિનો દેવજાતસ્ય સપ્તેઃ પ્રવક્ષ્યામો વિદથે વીર્યાણિ
મિત્ર, વરુણ, અર્યમા, ઇન્દ્ર, ઋભુક્ષ, અને મારુતો અમારો દોષ શોધે નહીં, કારણ કે અમે દેવજન્ય ઘોડાની વિરતા સભામાં વર્ણવી રહ્યા છીએ.
યન્નિર્ણિજા રેક્ણસા પ્રાવૃતસ્ય રાતિં ગૃભીતાં મુખતો નયન્તિ । સુપ્રાઙજો મેમ્યદ્વિશ્વરૂપ ઇન્દ્રાપૂષ્ણોઃ પ્રિયમપ્યેતિ પાથઃ
જ્યારે ઢાંકી દેવામાં આવેલ ઘોડાના મોઢામાંથી ઉપાડેલી ભેટને આગળ લઈ જાય છે, ત્યારે સુવ્યવસ્થિત, સર્વરૂપ અને ઇન્દ્ર-પૂષણને પ્રિય એવી પંથ આગળ વધે.
એષ ચ્છાગઃ પુરો અશ્વેન વાજિના પૂષ્ણો ભાગો નીયતે વિશ્વદેવ્યઃ । અભિપ્રિયં યત્પુરોળાશમર્વતા ત્વષ્ટેદેનં સૌશ્રવસાય જિન્વતિ
આ છાગ, પૂષણનો ભાગ, ઝડપી ઘોડા પહેલા સર્વ દેવતાઓ માટે લઈ જાય છે; જેમ પ્રિય પકવાન ઝડપી માટે છે, તેમ ત્વષ્ટા તેને સૌશ્રવસ માટે પ્રેરે છે.
યદ્ધવિષ્યમૃતુશો દેવયાનં ત્રિર્માનુષાઃ પર્યશ્વં નયન્તિ । અત્રા પૂષ્ણઃ પ્રથમો ભાગ એતિ યજ્ઞં દેવેભ્યઃ પ્રતિવેદયન્નજઃ
જ્યારે યોગ્ય સમયે મનુષ્યો ઘોડાને ત્રણ વાર દેવતાઓ માટે ફરાવે છે, ત્યારે અહીં પૂષણનો પહેલો ભાગ જાય છે, અને બકરો યજ્ઞને દેવતાઓ સુધી પહોંચાડે છે.
હોતાધ્વર્યુરાવયા અગ્નિમિન્ધો ગ્રાવગ્રાભ ઉત શંસ્તા સુવિપ્રઃ । તેન યજ્ઞેન સ્વરંકૃતેન સ્વિષ્ટેન વક્ષણા આ પૃણધ્વમ્
હોતૃ, અધ્વર્યુ, અગ્નિ પ્રજ્વલિત કરનાર, પથ્થર પકડનાર અને વિદ્વાન સ્તોતાર—આ સારી રીતે ગોઠવાયેલા, યોગ્ય યજ્ઞથી તમે તમારા ઘર ભરી દો.
યૂપવ્રસ્કા ઉત યે યૂપવાહાશ્ચષાલં યે અશ્વયૂપાય તક્ષતિ । યે ચાર્વતે પચનં સમ્ભરન્ત્યુતો તેષામભિગૂર્તિર્ન ઇન્વતુ
જે યૂપના થાંભલા તૈયાર કરે છે, જે યૂપ લાવે છે, જે ઘોડાના યૂપ બનાવે છે અને જે ઝડપી માટે રસોઈ ભેગી કરે છે—તેમની પ્રશંસા અમને મળે.
ઉપ પ્રાગાત્સુમન્મેઽધાયિ મન્મ દેવાનામાશા ઉપ વીતપૃષ્ઠઃ । અન્વેનં વિપ્રા ઋષયો મદન્તિ દેવાનાં પુષ્ટે ચકૃમા સુબન્ધુમ્
મારો પ્રેરિત વિચાર દેવતાઓ સમક્ષ સારી રીતે સ્થિર થાય, જેમ ઈચ્છા આવે છે, જેમ વિદ્વાન ઋષિઓ તેમાં આનંદ મેળવે છે; અમે ઘોડાને દેવતાઓના પોષણ માટે પ્રિય મિત્ર બનાવ્યો છે.
યદ્વાજિનો દામ સંદાનમર્વતો યા શીર્ષણ્યા રશના રજ્જુરસ્ય । યદ્વા ઘાસ્ય પ્રભૃતમાસ્યે તૃણં સર્વા તા તે અપિ દેવેષ્વસ્તુ
ઝડપદાર ઘોડાની દોરી, બાંધવાની રશી, માથાની દોરી, લગામ કે મોઢામાં મૂકેલું ઘાસ—આ બધું તારે માટે દેવતાઓ પાસે રહે.
યદશ્વસ્ય ક્રવિષો મક્ષિકાશ યદ્વા સ્વરૌ સ્વધિતૌ રિપ્તમસ્તિ । યદ્ધસ્તયોઃ શમિતુર્યન્નખેષુ સર્વા તા તે અપિ દેવેષ્વસ્તુ
ઘોડાના માંસને જે માખીઓએ અડ્યું છે, કે છરી કે કુહાડીથી જે કાપાયું છે, કે કાપનારના હાથ પર કે નખ નીચે જે છે—આ બધું તારે માટે દેવતાઓ પાસે રહે.
યદૂવધ્યમુદરસ્યાપવાતિ ય આમસ્ય ક્રવિષો ગન્ધો અસ્તિ । સુકૃતા તચ્છમિતારઃ કૃણ્વન્તૂત મેધં શૃતપાકં પચન્તુ
પેટમાંથી જે કાઢી નાખવાનું છે, કાચા માંસની જે વાસ છે, તે કુશળ કાપનાર તૈયાર કરે અને યજ્ઞ માટે સારી રીતે રાંધે.