પરાવતꣳ નાસત્યાનુદેથામ્ ઉચ્ચાબુધ્નꣳ ચક્રથુર્ જિહ્મબારમ્ । ક્ષરન્ન્ આપો ન પાયનાય રાયે સહસ્રાય તૃષ્યતે ગોતમસ્ય
હે નાસત્ય, તમે દૂર રહેલા વ્યક્તિનું અનુસરણ કર્યું, અને ઊંડા કાંઠાવાળા કૂવામાંથી પાણી બહાર લાવ્યું. એ પાણી ગોતમ માટે, તેની હજારો સંપત્તિ માટે, વહેતી નદીઓની જેમ વહેવું લાગ્યું અને તેની તરસ બુઝાવી.
જુજુરુષો નાસત્યોત વવ્રિમ્ પ્રામુઞ્ચતꣳ દ્રાપિમ્ ઇવ ચ્યવાનાત્ । પ્રાતિરતꣳ જહિતસ્યાયુર્ દસ્રાદ્ ઇત્ પતિમ્ અકૃણુતꣳ કનીનામ્
હે નાસત્ય, તમે જીવવા ઇચ્છતા વ્યક્તિને બંધનમાંથી મુક્ત કર્યો, જેમ તમે ચ્યવનને કપડાંમાંથી મુક્ત કર્યો હતો. તમે છોડી દેવાયેલા માણસને ફરીથી જીવન આપ્યું અને, હે અદ્ભુત, તેને કન્યાઓનો સ્વામી બનાવ્યો.
તદ્ વાꣳ નરા શꣳસ્યꣳ રાધ્યꣳ ચાભિષ્ટિમન્ નાસત્યા વરૂથમ્ । યદ્ વિદ્વાꣳસા નિધિમ્ ઇવાપગૂળ્હમ્ ઉદ્ દર્શતાદ્ ઊપથુર્ વન્દનાય
હે નર, એ તમારું વખાણ કરવા યોગ્ય અને ઇચ્છનીય દાન છે, હે નાસત્ય, તમારું રક્ષણ છે; જ્યારે તમે જાણીને, પૂજા માટે, છુપાયેલા ખજાનાની જેમ, છુપાયેલું બહાર લાવ્યું.
તદ્ વાꣳ નરા સનયે દꣳસ ઉગ્રમ્ આવિષ્ કૃણોમિ તન્યતુર્ ન વૃષ્ટિમ્ । દધ્યઙ્ હ યન્ મધ્વ્ આથર્વણો વામ્ અશ્વસ્ય શીર્ષ્ણા પ્ર યદ્ ઈમ્ ઉવાચ
હે નર, એ હું સ્પષ્ટપણે લાભ માટે, જોરદાર સ્તુતિ સાથે જાહેર કરું છું, જેમ વીજળી વરસાદ લાવે છે; જ્યારે દધ્યઙ્ગ અથર્વણે ઘોડાની કપાળથી તમને જે શીખ્યું હતું તે કહ્યું હતું.
અજોહવીન્ નાસત્યા કરા વામ્ મહે યામન્ પુરુભુજા પુરꣳધિઃ । શ્રુતꣳ તચ્ છાસુર્ ઇવ વધ્રિમત્યા હિરણ્યહસ્તમ્ અશ્વિનાવ્ અદત્તમ્
પુરુભુજા નામની દયાળુ સ્ત્રીએ, હે નાસત્ય, તમારી મહાન મદદ માટે હાથ જોડીને તમને બોલાવ્યા હતા; તમે, વધ્રિની પત્ની જેવી, તેની પ્રાર્થના સાંભળી અને અશ્વિનો, સુવર્ણ હાથવાળી સ્ત્રીને આપ્યા.
આસ્નો વૃકસ્ય વર્તિકામ્ અભીકે યુવꣳ નરા નાસત્યામુમુક્તમ્ । ઉતો કવિમ્ પુરુભુજા યુવꣳ હ કૃપમાણમ્ અકૃણુતꣳ વિચક્ષે
હે નાસત્ય, તમે બેઠેલી ચકલીને વાઘના મોંમાંથી છોડાવી; અને હે દયાળુઓ, દુઃખી છતાં બુદ્ધિશાળી કવિને પણ સમજદારી આપી.
ચરિત્રꣳ હિ વેર્ ઇવાચ્છેદિ પર્ણમ્ આજા ખેલસ્ય પરિતક્મ્યાયામ્ । સદ્યો જઙ્ઘામ્ આયસીꣳ વિશ્પલાયૈ ધને હિતે સર્તવે પ્રત્ય્ અધત્તમ્
જેમ પક્ષી પોતાનું પાંખ ગુમાવે છે તેમ, તમે રાત્રિના રમણમાં વિશ્પલાની પગ કાપી નાખી; પણ તરત જ, હે અશ્વિનો, તમે તેને લોખંડની પગ લગાડી, જેથી તે ધન મેળવવાની દોડમાં જીતે.
શતમ્ મેષાન્ વૃક્યે ચક્ષદાનમ્ ઋજ્રાશ્વꣳ તમ્ પિતાન્ધꣳ ચકાર । તસ્મા અક્ષી નાસત્યા વિચક્ષ આધત્તꣳ દસ્રા ભિષજાવ્ અનર્વન્
તમે અંધ ઋજ્રાશ્વને સો ઘેટાં આપ્યા; તેના પિતાએ તેને અંધ બનાવ્યો હતો, પણ હે અદ્ભુત અશ્વિનો, નિર્દોષ વૈદ્યો, તમે તેને આંખોની દ્રષ્ટિ પાછી આપી.
આ વાꣳ રથꣳ દુહિતા સૂર્યસ્ય કાર્ષ્મેવાતિષ્ઠદ્ અર્વતા જયન્તી । વિશ્વે દેવા અન્વ્ અમન્યન્ત હૃદ્ભિઃ સમ્ ઉ શ્રિયા નાસત્યા સચેથે
સૂર્યની પુત્રી, અશ્વિનીકુમારો, તમારી રથ પર ચઢી, કુશળ કારગરના કામ જેવું તેજસ્વી બની, પોતાના ઘોડા સાથે વિજયી બનીને બેઠી હતી. બધા દેવતાઓએ પોતાના હૃદયથી તેને સ્વીકારી, અને તમે બંને, અશ્વિનીકુમારો, તેની મહિમામાં ભાગીદાર બન્યા.
યદ્ અયાતꣳ દિવોદાસાય વર્તિર્ ભરદ્વાજાયાશ્વિના હયન્તા । રેવદ્ ઉવાહ સચનો રથો વાꣳ વૃષભશ્ ચ શિꣳશુમારશ્ ચ યુક્તા
જ્યારે તમે, અશ્વિનીકુમારો, દિવોદાસ અને ભરદ્વાજ માટે પ્રકાશ લઈને આવ્યા, ત્યારે તમારો રથ, જે વાછરડા અને શિંશુમાર જોડીને જોડાયો હતો, સમૃદ્ધિ લાવ્યો અને સુમેળથી આગળ વધ્યો.
રયિꣳ સુક્ષત્રꣳ સ્વપત્યમ્ આયુઃ સુવીર્યꣳ નાસત્યા વહન્તા । આ જહ્નાવીꣳ સમનસોપ વાજૈસ્ ત્રિર્ અહ્નો ભાગꣳ દધતીમ્ અયાતમ્
નાસત્ય, તમે ધન, ઉત્તમ રાજ્ય, સંતાન, દીર્ઘ આયુષ્ય અને વીરતા આપી; તમે બધા મળીને જહ્નવી પાસે પહોંચ્યા, વિજય સાથે, અને તેને દિવસના ત્રણ ભાગનું ફળ આપ્યું.
પરિવિષ્ટꣳ જાહુષꣳ વિશ્વતઃ સીꣳ સુગેભિર્ નક્તમ્ ઊહથૂ રજોભિઃ । વિભિન્દુના નાસત્યા રથેન વિ પર્વતાꣳ અજરયૂ અયાતમ્
નાસત્ય, તમે ચારે બાજુથી ઘેરાયેલા જાહુષને, તમારી ઝડપી રથોથી રાત્રે સુરક્ષિત રીતે લઈ ગયા; અને તમારી વિભાજક રથ સાથે, તમે ક્યારેય ન જૂના થનારા પર્વતોને પાર કર્યા.
એકસ્યા વસ્તોર્ આવતꣳ રણાય વશમ્ અશ્વિના સનયે સહસ્રા । નિર્ અહતꣳ દુચ્છુના ઇન્દ્રવન્તા પૃથુશ્રવસો વૃષણાવ્ અરાતીઃ
એક વ્યક્તિના ઘર માટે, હે અશ્વિનીકુમારો, તમે યુદ્ધ માટે ધન અને હજારો સંપત્તિ લાવી. ઇન્દ્રની સાથે, હે મહાન અને પ્રસિદ્ધ, તમે દુશ્મનોને દૂર હાંકી કાઢ્યા અને તેમને પરાજિત કર્યા.
શરસ્ય ચિદ્ આર્ચત્કસ્યાવતાદ્ આ નીચાદ્ ઉચ્ચા ચક્રથુઃ પાતવે વાઃ । શયવે ચિન્ નાસત્યા શચીભિર્ જસુરયે સ્તર્યમ્ પિપ્યથુર્ ગામ્
એક તીર માટે પણ, તમે મદદ માટે આવ્યા; નીચે કે ઉપરથી, તમે તમારા ઘોડાઓને રક્ષણ માટે તૈયાર કર્યા. હે નાસત્ય, એક પડેલા યુવાન માટે પણ, તમારી શક્તિથી, તમે ગાયને દૂધથી ભરપૂર કરી.
અવસ્યતે સ્તુવતે કૃષ્ણિયાય ઋજૂયતે નાસત્યા શચીભિઃ । પશુꣳ ન નષ્ટમ્ ઇવ દર્શનાય વિષ્ણાપ્વꣳ દદથુર્ વિશ્વકાય
જે બોલાવે છે, જે સ્તુતિ કરે છે, તેમને, હે નાસત્ય, તમે તમારી શક્તિથી જવાબ આપો છો; જેમ ગુમ થયેલું પશુ ફરી મળે છે, તેમ તમે શોધનારને ઇચ્છિત વસ્તુ આપો છો.
દશ રાત્રીર્ અશિવેના નવ દ્યૂન્ અવનદ્ધꣳ શ્નથિતમ્ અપ્સ્વ્ અ૧ન્તઃ । વિપ્રુતꣳ રેભમ્ ઉદનિ પ્રવૃક્તમ્ ઉન્ નિન્યથુઃ સોમમ્ ઇવ સ્રુવેણ
દસ રાત અને નવ દિવસ સુધી, પાણીમાં બંધાઈને અને બાંધવામાં આવેલા રેબ્હાને, જે અલગ પડ્યો હતો અને ઉંચે બોલતો હતો, હે અશ્વિનીકુમારો, તમે બહાર કાઢ્યો, જેમ સોમને ચમચીથી બહાર કાઢવામાં આવે છે.
પ્ર વાꣳ દꣳસાꣳસ્ય્ અશ્વિનાવ્ અવોચમ્ અસ્ય પતિઃ સ્યાꣳ સુગવઃ સુવીરઃ । ઉત પશ્યન્ન્ અશ્નુવન્ દીર્ઘમ્ આયુર્ અસ્તમ્ ઇવેજ્ જરિમાણꣳ જગમ્યામ્
હે અશ્વિનદેવો, મેં તમારાં અદ્ભુત કાર્યોનું વર્ણન કર્યું છે. મને સારા પશુઓ અને સારા વીર પુત્રોનો સ્વામી થવાનું સૌભાગ્ય મળે. હું જોઈને અને ભોજન કરીને લાંબી આયુષ્ય પ્રાપ્ત કરું, અને જેમ સાંજના સમયે સૂર્ય અસ્ત થાય છે તેમ, હું વૃદ્ધાવસ્થામાં શાંતિથી જાઉં.
મધ્વઃ સોમસ્યાશ્વિના મદાય પ્રત્નો હોતા વિવાસતે વામ્ । બર્હિષ્મતી રાતિર્વિશ્રિતા ગીરિષા યાતં નાસત્યોપ વાજૈઃ
મીઠા સોમના આનંદ માટે, પ્રાચીન યજમાન, ઓ અશ્વિનદેવો, તમને બોલાવે છે. સુંદર કુશથી સજ્જ, પ્રસિદ્ધ આહુતિ તૈયાર છે—નાસત્યદેવો, કૃપા કરીને વિજય સાથે પધારો.
યો વામશ્વિના મનસો જવીયાન્રથઃ સ્વશ્વો વિશ આજિગાતિ । યેન ગચ્છથઃ સુકૃતો દુરોણં તેન નરા વર્તિરસ્મભ્યં યાતમ્
તમારી રથ, ઓ અશ્વિનદેવો, મનથી પણ ઝડપી, ઉત્તમ ઘોડાઓ સાથે, લોકો સુધી પહોંચે છે; એ જ રથથી તમે સારા લોકોના ઘરમાં આવો છો—એ જ માર્ગ અમને પણ આપો.
ઋષિં નરાવંહસઃ પાઞ્ચજન્યમૃબીસાદત્રિં મુઞ્ચથો ગણેન । મિનન્તા દસ્યોરશિવસ્ય માયા અનુપૂર્વં વૃષણા ચોદયન્તા
તમે, ઓ દેવો, પંચજનના પુત્ર ઋષિ અત્રિને મુશ્કેલીમાંથી મુક્ત કર્યા, તમારી મંડળી સાથે; દુશ્મનના દુષ્ટ કાર્યોને તમે ક્રમશઃ દબાવીને દૂર કર્યા.
અશ્વં ન ગૂળ્હમશ્વિના દુરેવૈરૃષિં નરા વૃષણા રેભમપ્સુ । સં તં રિણીથો વિપ્રુતં દંસોભિર્ન વાં જૂર્યન્તિ પૂર્વ્યા કૃતાનિ
જેમ દૂર છુપાયેલો ઘોડો હોય, એમ જ, ઓ અશ્વિનદેવો, મહાન ઋષિ રેભ પાણીમાં ફસાયા હતા; તમે તેમને તમારી શક્તિથી મુક્ત કર્યા—તમારા પ્રાચીન કાર્યો ક્યારેય નિષ્ફળ નથી જતા.
સુષુપ્વાંસં ન નિરૃતેરુપસ્થે સૂર્યં ન દસ્રા તમસિ ક્ષિયન્તમ્ । શુભે રુક્મં ન દર્શતં નિખાતમુદૂપથુરશ્વિના વન્દનાય
જે વિનાશના કાંઠે ઊંઘતો હતો, અંધકારમાં રહેલા સૂર્ય જેવો, એવા વ્યક્તિને, ઓ અશ્વિનદેવો, તમે ચમકતા સોનાના ગહનાની જેમ બહાર લાવ્યા અને પ્રશંસા માટે પ્રગટ કર્યા.
તદ્વાં નરા શંસ્યં પજ્રિયેણ કક્ષીવતા નાસત્યા પરિજ્મન્ । શફાદશ્વસ્ય વાજિનો જનાય શતં કુમ્ભાઁ અસિઞ્ચતં મધૂનામ્
કક્ષીવત પજ્રીય માટે, ઓ દેવો, તમારે જે પ્રશંસનીય કાર્ય કર્યું, એ યાદગાર છે; તમારા ઝડપી ઘોડાના ખુરમાંથી તમે લોકો માટે શહદથી ભરેલા સો ઘડા વહાવ્યા.
યુવં નરા સ્તુવતે કૃષ્ણિયાય વિષ્ણાપ્વં દદથુર્વિશ્વકાય । ઘોષાયૈ ચિત્પિતૃષદે દુરોણે પતિં જૂર્યન્ત્યા અશ્વિનાવદત્તમ્
તમારી સ્તુતિ કરનાર કૃષ્ણીયને, ઓ દેવો, તમે વિશ્નાપ્વને આપ્યા, સૌને જોવા મળે તે માટે; ઘોષા માટે, તેના પિતાના ઘરમાં, વૃદ્ધાવસ્થામાં પણ પતિ આપ્યો, ઓ અશ્વિનદેવો.
યુવં શ્યાવાય રુશતીમદત્તં મહઃ ક્ષોણસ્યાશ્વિના કણ્વાય । પ્રવાચ્યં તદ્વૃષણા કૃતં વાં યન્નાર્ષદાય શ્રવો અધ્યધત્તમ્
શ્યાવને તમે તેજસ્વી વર આપ્યો, ઓ અશ્વિનદેવો, અને કણ્વને ધરતી પર મહાનતા આપી; નાર્ષદાને જયારે તમે યશ આપ્યું, એ તમારું કાર્ય વખાણવા યોગ્ય છે.
પુરૂ વર્પાંસ્યશ્વિના દધાના નિ પેદવ ઊહથુરાશુમશ્વમ્ । સહસ્રસાં વાજિનમપ્રતીતમહિહનં શ્રવસ્યં તરુત્રમ્
નાનાં-મોટાં અનેક રૂપ ધારણ કરી, ઓ અશ્વિનદેવો, તમે પેદુને ઝડપી ઘોડા પર બેસાડી, સહસ્ર શક્તિઓથી ભરેલા, અજેય અને સર્પવિનાશક એવા વિજયી ઘોડા પર લઈ ગયા.
એતાનિ વાં શ્રવસ્યા સુદાનૂ બ્રહ્માઙ્ગૂષં સદનં રોદસ્યોઃ । યદ્વાં પજ્રાસો અશ્વિના હવન્તે યાતમિષા ચ વિદુષે ચ વાજમ્
આ બધા યશસ્વી અને દયાળુ કાર્યો, ઓ અશ્વિનદેવો, તમારું ગીત, સ્તુતિ અને આકાશ-પૃથ્વી વચ્ચેનું સ્થાન છે; જ્યારે પજ્રા તમને બોલાવે, ત્યારે જ્ઞાન અને સમૃદ્ધિ સાથે પધારો.
સૂનોર્માનેનાશ્વિના ગૃણાના વાજં વિપ્રાય ભુરણા રદન્તા । અગસ્ત્યે બ્રહ્મણા વાવૃધાના સં વિશ્પલાં નાસત્યારિણીતમ્
સૂર્યની જેમ માપીને, ઓ અશ્વિનદેવો, તમે ભક્તોને બળ આપો છો; અગસ્ત્યના સ્તોત્રથી વધીને, નાસત્યદેવો, તમે વિશ્પલાને ફરીથી એકત્ર કરી, સુખ આપ્યું.
કુહ યાન્તા સુષ્ટુતિં કાવ્યસ્ય દિવો નપાતા વૃષણા શયુત્રા । હિરણ્યસ્યેવ કલશં નિખાતમુદૂપથુર્દશમે અશ્વિનાહન્
ક્યાં જઈ રહ્યા છો, ઓ દયાળુ અને શક્તિશાળી સ્વર્ગપુત્રો, જે પ્રશંસા લાયક છો? દસમા દિવસે, તમે સોનાની કળશ જેવી છુપાયેલી વસ્તુ બહાર લાવી, પ્રકાશિત કરી.
યુવં ચ્યવાનમશ્વિના જરન્તં પુનર્યુવાનં ચક્રથુઃ શચીભિઃ । યુવો રથં દુહિતા સૂર્યસ્ય સહ શ્રિયા નાસત્યાવૃણીત
ચ્યવનને, જે વૃદ્ધ થયા હતા, ઓ અશ્વિનદેવો, તમે તમારી શક્તિથી ફરી યુવાન બનાવ્યા; સૂર્યકન્યાએ પણ તમારી રથને તેજ સાથે પસંદ કર્યો, ઓ નાસત્યદેવો.