આવિષ્ટ્યો વર્ધતે ચારુરાસુ જિહ્માનામૂર્ધ્વઃ સ્વયશા ઉપસ્થે । ઉભે ત્વષ્ટુર્બિભ્યતુર્જાયમાનાત્પ્રતીચી સિંહં પ્રતિ જોષયેતે
જે પ્રગટ થવાનો છે, તે તેમા સુંદર રીતે વધે છે, વાંકાવાળા વચ્ચે સીધો અને મધ્યમાં તેજસ્વી છે. ત્વષ્ટ્રની બંને પત્નીઓ તેના જન્મે ડરી ગઈ; સામેથી તેઓ સિંહનું સ્વાગત કરે છે.
* ઉભે ભદ્રે જોષયેતે ન મેને ગાવો ન વાશ્રા ઉપ તસ્થુરેવૈઃ । સ દક્ષાણાં દક્ષપતિર્બભૂવાઞ્જન્તિ યં દક્ષિણતો હવિર્ભિઃ
બંને શુભ સ્ત્રીઓ તેનું સ્વાગત કરે છે, એમ મને લાગે છે; ગાય અને વાછરડીઓ સાથે આવી છે. તે શક્તિઓનો સ્વામી બન્યો, જેને તેઓ જમણેથી હવન સાથે આવે છે.
ઉદ્યંયમીતિ સવિતેવ બાહૂ ઉભે સિચૌ યતતે ભીમ ઋઞ્જન્ । ઉચ્છુક્રમત્કમજતે સિમસ્માન્નવા માતૃભ્યો વસના જહાતિ
સૂર્યદેવ જેમ ઉગે છે, એમ એ બંને હાથ ફેલાવીને, ભયાનક રીતે પ્રયત્ન કરે છે અને આ બંને લોકને રંગે છે. એ તેજસ્વી બનીને ઊંચે ચઢે છે અને આપણા વચ્ચે ફરતો જાય છે, પોતાની માતાઓના વસ્ત્રો પાછળ છોડી દે છે.
ત્વેષં રૂપં કૃણુત ઉત્તરં યત્સમ્પૃઞ્ચાનઃ સદને ગોભિરદ્ભિઃ । કવિર્બુધ્નં પરિ મર્મૃજ્યતે ધીઃ સા દેવતાતા સમિતિર્બભૂવ
એ ઉપર સુંદર રૂપ બનાવે છે, ગાય અને પાણી સાથે ઘરમાટે ભળી જાય છે. જ્ઞાની પોતાની બુદ્ધિથી મૂળને શુદ્ધ કરે છે, અને એ જ બુદ્ધિ દેવતાઓની સભા બની જાય છે.
ઉરુ તે જ્રયઃ પર્યેતિ બુધ્નં વિરોચમાનં મહિષસ્ય ધામ । વિશ્વેભિરગ્ને સ્વયશોભિરિદ્ધોઽદબ્ધેભિઃ પાયુભિઃ પાહ્યસ્માન્
હે અગ્નિ, તારો વિસ્તાર ઘણો વિશાળ છે, જે પૃથ્વીના મૂળને ઘેરી લે છે અને મહાન તેજવાળું સ્થાન છે. તું સર્વેના દ્વારા પ્રજ્વલિત થીને, તારા પોતાના યશથી અમને અડગ રક્ષાથી બચાવ.
ધન્વન્સ્રોતઃ કૃણુતે ગાતુમૂર્મિં શુક્રૈરૂર્મિભિરભિ નક્ષતિ ક્ષામ્ । વિશ્વા સનાનિ જઠરેષુ ધત્તેઽન્તર્નવાસુ ચરતિ પ્રસૂષુ
એ રણમાં વહેતી નદી માટે રસ્તો બનાવે છે, તેજસ્વી તરંગોથી ધરતીને આંચરે છે. એ પોતાના પેટમાં બધાં ખજાના રાખે છે અને પાણીમાં તથા સ્ત્રોતોમાં ફરતો રહે છે.
એવા નો અગ્ને સમિધા વૃધાનો રેવત્પાવક શ્રવસે વિ ભાહિ । તન્નો મિત્રો વરુણો મામહન્તામદિતિઃ સિન્ધુઃ પૃથિવી ઉત દ્યૌઃ
હે અગ્નિ, અમારી હવનથી વધીને, તેજસ્વી અને શુદ્ધ બનીને, યશ માટે પ્રકાશિત થા. મિત્ર, વરુણ, અદિતિ, સિંધુ, પૃથ્વી અને આકાશ અમને કોઈ નુકસાન ન કરે.
સ પ્રત્નથા સહસા જાયમાનઃ સદ્યઃ કાવ્યાનિ બળધત્ત વિશ્વા । આપશ્ચ મિત્રં ધિષણા ચ સાધન્દેવા અગ્નિં ધારયન્દ્રવિણોદામ્
એ, પ્રાચીન અને નવજાત, પોતાની શક્તિથી તરત જ બધાં જ્ઞાનને ધારણ કરે છે. પાણી, મિત્ર અને ધિષણા, ધન આપનાર અગ્નિને આધાર આપે છે.
સ પૂર્વયા નિવિદા કવ્યતાયોરિમાઃ પ્રજા અજનયન્મનૂનામ્ । વિવસ્વતા ચક્ષસા દ્યામપશ્ચ દેવા અગ્નિં ધારયન્દ્રવિણોદામ્
એ પ્રાચીન જ્ઞાનની પ્રેરણા દ્વારા, મનુષ્યોની આ સંતાનને ઉત્પન્ન કરે છે. વિવસ્વાનની દૃષ્ટિથી, દેવતાઓ ધન આપનાર અગ્નિને આધાર આપે છે.
તમીળત પ્રથમં યજ્ઞસાધં વિશ આરીરાહુતમૃઞ્જસાનમ્ । ઊર્જઃ પુત્રં ભરતં સૃપ્રદાનું દેવા અગ્નિં ધારયન્દ્રવિણોદામ્
લોકો એ yagnaના મુખ્ય દેવતાને, સીધા ચાલનારા અને બોલાવાયેલા અગ્નિને પૂજે છે. શક્તિના પુત્ર, ભાર વહેનારા અને દાનશીલ, દેવતાઓ ધન આપનાર અગ્નિને આધાર આપે છે.
સ માતરિશ્વા પુરુવારપુષ્ટિર્વિદદ્ગાતું તનયાય સ્વર્વિત્ । વિશાં ગોપા જનિતા રોદસ્યોર્દેવા અગ્નિં ધારયન્દ્રવિણોદામ્
માતરિશ્વાન, અનેક દાનથી સમૃદ્ધ, પોતાના સંતાન માટે માર્ગ શોધે છે. એ લોકોનો રક્ષક અને આકાશ-પૃથ્વીનો સર્જક છે, દેવતાઓ ધન આપનાર અગ્નિને આધાર આપે છે.
નક્તોષાસા વર્ણમામેમ્યાને ધાપયેતે શિશુમેકં સમીચી । દ્યાવાક્ષામા રુક્મો અન્તર્વિ ભાતિ દેવા અગ્નિં ધારયન્દ્રવિણોદામ્
રાત અને સવારે પોતાના રંગથી એક જ બાળકને સાથે મળીને પોષે છે. આકાશ અને પૃથ્વી, સોનાની જેમ, અંદર તેજ આપે છે, દેવતાઓ ધન આપનાર અગ્નિને આધાર આપે છે.
રાયો બુધ્નઃ સંગમનો વસૂનાં યજ્ઞસ્ય કેતુર્મન્મસાધનો વેઃ । અમૃતત્વં રક્ષમાણાસ એનં દેવા અગ્નિં ધારયન્દ્રવિણોદામ્
એ ધનની જડ છે, ખજાનાઓનું મિલનસ્થાન છે, યજ્ઞનું ચિહ્ન છે અને મનની ઇચ્છા પૂરી કરે છે. અમરત્વની રક્ષા કરતા, દેવતાઓ ધન આપનાર અગ્નિને આધાર આપે છે.
નૂ ચ પુરા ચ સદનં રયીણાં જાતસ્ય ચ જાયમાનસ્ય ચ ક્ષામ્ । સતશ્ચ ગોપાં ભવતશ્ચ ભૂરેર્દેવા અગ્નિં ધારયન્દ્રવિણોદામ્
હમણાં અને પહેલાં પણ, જન્મેલા અને જન્મતા, પૃથ્વી પર ધનની વસાહત છે. જે છે અને જે ઘણું છે, એનો રક્ષક, દેવતાઓ ધન આપનાર અગ્નિને આધાર આપે છે.
દ્રવિણોદા દ્રવિણસસ્તુરસ્ય દ્રવિણોદાઃ સનરસ્ય પ્ર યંસત્ । દ્રવિણોદા વીરવતીમિષં નો દ્રવિણોદા રાસતે દીર્ઘમાયુઃ
ધન આપનાર, શક્તિશાળી ને ધન આપનાર, ધન આપનાર, લોકો તારી પ્રશંસા કરે. ધન આપનાર, અમને વીરતા ભરેલું અન્ન આપ, ધન આપનાર, અમને દીર્ઘ આયુષ્ય આપ.
એવા નો અગ્ને સમિધા વૃધાનો રેવત્પાવક શ્રવસે વિ ભાહિ । તન્નો મિત્રો વરુણો મામહન્તામદિતિઃ સિન્ધુઃ પૃથિવી ઉત દ્યૌઃ
હે અગ્નિ, અમારી હવનથી વધીને, તેજસ્વી અને શુદ્ધ બનીને, યશ માટે પ્રકાશિત થા. મિત્ર, વરુણ, અદિતિ, સિંધુ, પૃથ્વી અને આકાશ અમને કોઈ નુકસાન ન કરે.
અપ નઃ શોશુચદઘમગ્ને શુશુગ્ધ્યા રયિમ્ । અપ નઃ શોશુચદઘમ્
હે અગ્નિ, અમારો દુઃખદાયક પાપ દૂર કર, અમારું દારિદ્ર્ય પણ દહાવી નાખ. અમારો દુઃખદાયક પાપ દૂર કર.
સુક્ષેત્રિયા સુગાતુયા વસૂયા ચ યજામહે । અપ નઃ શોશુચદઘમ્
સારા ખેતરો, સારા માર્ગો અને ધન સાથે અમે તને પૂજીયે છીએ. અમારો દુઃખદાયક પાપ દૂર કર.
પ્ર યદ્ભન્દિષ્ઠ એષાં પ્રાસ્માકાસશ્ચ સૂરયઃ । અપ નઃ શોશુચદઘમ્
જ્યારે તું, સૌથી દાનશીલ, તેમને અને અમારા સ્વજનોને આપે છે, ત્યારે અમારો દુઃખદાયક પાપ દૂર કર.
પ્ર યત્તે અગ્ને સૂરયો જાયેમહિ પ્ર તે વયમ્ । અપ નઃ શોશુચદઘમ્
હે અગ્નિ, જ્યારે તારા સ્વામી જન્મે છે, ત્યારે અમે પણ તારી સાથે જન્મીએ. અમારો દુઃખદાયક પાપ દૂર કર.
પ્ર યદગ્નેઃ સહસ્વતો વિશ્વતો યન્તિ ભાનવઃ । અપ નઃ શોશુચદઘમ્
જ્યારે અગ્નિની શક્તિશાળી કિરણો ચારેય દિશામાં ફેલાય છે, ત્યારે એ અમારાં દુષ્કર્મોનું દુઃખ દૂર કરે.
ત્વં હિ વિશ્વતોમુખ વિશ્વતઃ પરિભૂરસિ । અપ નઃ શોશુચદઘમ્
હે અગ્નિ, તું સર્વત્ર હાજર છે, બધું ઘેરી લે છે; તું અમારાં દુષ્કર્મોનું દુઃખ દૂર કર.
દ્વિષો નો વિશ્વતોમુખાતિ નાવેવ પારય । અપ નઃ શોશુચદઘમ્
તારા સર્વત્ર વ્યાપક મુખથી, અમારા શત્રુઓમાંથી અમને નાવની જેમ પાર ઉતાર; અમારાં દુષ્કર્મોનું દુઃખ દૂર કર.
સ નઃ સિન્ધુમિવ નાવયાતિ પર્ષા સ્વસ્તયે । અપ નઃ શોશુચદઘમ્
તે અમને નદીની જેમ નાવમાં બેસાડી સુખ-શાંતિ સુધી પહોંચાડે; અમારાં દુષ્કર્મોનું દુઃખ દૂર કરે.
વૈશ્વાનરસ્ય સુમતૌ સ્યામ રાજા હિ કં ભુવનાનામભિશ્રીઃ । ઇતો જાતો વિશ્વમિદં વિ ચષ્ટે વૈશ્વાનરો યતતે સૂર્યેણ
વૈશ્વાનર રાજાની કૃપામાં અમને સ્થાન મળે; એ સર્વ જીવનો શોભા છે, અહીં જન્મેલો છે અને આખું જગત જુએ છે; વૈશ્વાનર સૂર્ય સાથે પ્રયત્ન કરે છે.
પૃષ્ટો દિવિ પૃષ્ટો અગ્નિઃ પૃથિવ્યાં પૃષ્ટો વિશ્વા ઓષધીરા વિવેશ । વૈશ્વાનરઃ સહસા પૃષ્ટો અગ્નિઃ સ નો દિવા સ રિષઃ પાતુ નક્તમ્
અગ્નિ આકાશમાં, પૃથ્વી પર અને દરેક ઔષધિમાં વ્યાપી છે; વૈશ્વાનર અગ્નિએ શક્તિથી સ્થાન લીધું છે—એ અમને દિવસ-રાત દુઃખથી બચાવે.
વૈશ્વાનર તવ તત્સત્યમસ્ત્વસ્માન્રાયો મઘવાનઃ સચન્તામ્ । તન્નો મિત્રો વરુણો મામહન્તામદિતિઃ સિન્ધુઃ પૃથિવી ઉત દ્યૌઃ
વૈશ્વાનર, તારી એ સત્યતા અમારે માટે રહે; દયાળુઓ અમારે ધન જોડે; મિત્ર, વરુણ, અદિતિ, સિંધુ, પૃથ્વી અને આકાશ અમને નુકસાન ન કરે.
જાતવેદસે સુનવામ સોમમરાતીયતો નિ દહાતિ વેદઃ । સ નઃ પર્ષદતિ દુર્ગાણિ વિશ્વા નાવેવ સિન્ધું દુરિતાત્યગ્નિઃ
જાતવેદસ માટે અમે સોમ રસ અર્પણ કરીએ છીએ, જે દુશ્મનને જાણીને ભસ્મ કરે છે; એ અમને અગ્નિ, નદીની જેમ તમામ મુશ્કેલીઓમાંથી પાર ઉતારે અને દુઃખ દૂર કરે.
સ યો વૃષા વૃષ્ણ્યેભિઃ સમોકા મહો દિવઃ પૃથિવ્યાશ્ચ સમ્રાટ્ । સતીનસત્વા હવ્યો ભરેષુ મરુત્વાન્નો ભવત્વિન્દ્ર ઊતી
જે મહાન શક્તિશાળી છે, બળવાનો સાથે રહે છે, આકાશ અને પૃથ્વીનો રાજા છે; એ ઇન્દ્ર, મારુતો સાથે, અમારી લડાઈઓમાં સાચો અને સહાયક બને.
યસ્યાનાપ્તઃ સૂર્યસ્યેવ યામો ભરેભરે વૃત્રહા શુષ્મો અસ્તિ । વૃષન્તમઃ સખિભિઃ સ્વેભિરેવૈર્મરુત્વાન્નો ભવત્વિન્દ્ર ઊતી
જેનાં બળને કોઈ હરાવી શકતું નથી, જે સૂર્યના માર્ગ જેવું છે, દરેક યુદ્ધમાં દુશ્મનને હરાવે છે; પોતાના મિત્રોની સાથે સૌથી બળવાન—એ ઇન્દ્ર, મારુતો સાથે, અમારો સહારો બને.