યસ્મૈ પુત્રાસો અદિતેઃ પ્ર જીવસે મર્ત્યાય । જ્યોતિર્યચ્છન્ત્યજસ્રમ્
જેને અદિતિના પુત્રો જીવવા માટે કાયમનું પ્રકાશ આપે છે, એ મરનાર માટે એ પ્રકાશ સતત રહે છે.
વાત આ વાતુ ભેષજં શમ્ભુ મયોભુ નો હૃદે । પ્ર ણ આયૂંષિ તારિષત્
પવન અમને ઔષધી લાવે, જે હૃદયને આનંદ આપે અને સુખદાયી બને; એ અમારું આયુષ્ય વધારતો રહે.
ઉત વાત પિતાસિ ન ઉત ભ્રાતોત નઃ સખા । સ નો જીવાતવે કૃધિ
પવન, તું અમારો પિતા છે, તું અમારો ભાઈ છે, તું અમારો મિત્ર છે; અમને સારું આયુષ્ય આપ.
યદદો વાત તે ગૃહેઽમૃતસ્ય નિધિર્હિતઃ । તતો નો દેહિ જીવસે
પવન, તારા ઘરે જે અમૃતનો ખજાનો છે, એમાંથી અમને જીવન માટે આપ.
પ્રાગ્નયે વાચમીરય વૃષભાય ક્ષિતીનામ્ । સ નઃ પર્ષદતિ દ્વિષઃ
હું અગ્નિ માટે વાણી ઉચ્છારીશ, જે પ્રજાઓમાં વર છે; એ અમને દ્વેષમાંથી પાર પાડે.
યઃ પરસ્યાઃ પરાવતસ્તિરો ધન્વાતિરોચતે । સ નઃ પર્ષદતિ દ્વિષઃ
જે દૂર દૂર સુધી તેજથી ઝળકે છે, રણને પાર કરે છે, એ અમને દ્વેષમાંથી પાર પાડે.
યો રક્ષાંસિ નિજૂર્વતિ વૃષા શુક્રેણ શોચિષા । સ નઃ પર્ષદતિ દ્વિષઃ
જે શુદ્ધ તેજથી દૈત્યોને વશ કરે છે, જે વર છે, એ અમને દ્વેષમાંથી પાર પાડે.
યો વિશ્વાભિ વિપશ્યતિ ભુવના સં ચ પશ્યતિ । સ નઃ પર્ષદતિ દ્વિષઃ
જે સર્વેને સમજથી જુએ છે અને બધા જીવને એકસાથે નિહાળે છે, એ અમને દ્વેષમાંથી પાર પાડે.
યો અસ્ય પારે રજસઃ શુક્રો અગ્નિરજાયત । સ નઃ પર્ષદતિ દ્વિષઃ
જે તેજસ્વી અગ્નિ છે, જે રાજાના પાર જન્મ્યો છે, એ અમને દ્વેષમાંથી પાર પાડે.
પ્ર નૂનં જાતવેદસમશ્વં હિનોત વાજિનમ્ । ઇદં નો બર્હિરાસદે
હવે, જાતવેદસ માટે ઝડપી ઘોડો અર્પણ કરો; આ આસન અમારું રહે.
અસ્ય પ્ર જાતવેદસો વિપ્રવીરસ્ય મીળ્હુષઃ । મહીમિયર્મિ સુષ્ટુતિમ્
આ જ્ઞાની અને દાનશીલ જાતવેદસ માટે હું મહાન સ્તુતિ અર્પણ કરું છું.
યા રુચો જાતવેદસો દેવત્રા હવ્યવાહનીઃ । તાભિર્નો યજ્ઞમિન્વતુ
જાતવેદસના જે પ્રકાશ દેવતાઓ સુધી હવન પહોંચાડે છે, એ અમારા યજ્ઞને પ્રેરણા આપે.
આયં ગૌઃ પૃશ્નિરક્રમીદસદન્માતરં પુરઃ । પિતરં ચ પ્રયન્સ્વઃ
આ ચિતરેલી ગાય આગળ વધીને, પોતાની માતા પાસે બેઠી છે અને પિતાને મળવા માટે, સૂર્યની ઈચ્છાથી, ગઈ છે.
અન્તશ્ચરતિ રોચનાસ્ય પ્રાણાદપાનતી । વ્યખ્યન્મહિષો દિવમ્
એ તેજસ્વી લોકોમાં ફરતી રહે છે, શ્વાસ લે છે અને છોડે છે; મહાન વૃષભે આકાશને પ્રગટ કર્યું.
ત્રિંશદ્ધામ વિ રાજતિ વાક્પતંગાય ધીયતે । પ્રતિ વસ્તોરહ દ્યુભિઃ
એ ત્રીસ સ્થાનોએ પ્રકાશે છે; વાણી ઝડપી એક માટે નિર્ધારિત છે; સવારે, દિવસો સાથે, એ પ્રકાશે છે.
ઋતં ચ સત્યં ચાભીદ્ધાત્તપસોઽધ્યજાયત । તતો રાત્ર્યજાયત તતઃ સમુદ્રો અર્ણવઃ
ઋત અને સત્ય તપથી જન્મ્યા; ત્યારબાદ રાતી જન્મી અને રાતમાંથી વહેતો સમુદ્ર પેદા થયો.
સમુદ્રાદર્ણવાદધિ સંવત્સરો અજાયત । અહોરાત્રાણિ વિદધદ્વિશ્વસ્ય મિષતો વશી
સમુદ્ર અને વહેતા જળમાંથી વર્ષ પેદા થયું; એ દિવસે અને રાતને વહેંચે છે, સર્વે જીવંત વસ્તુઓનો સ્વામી છે.
સૂર્યાચન્દ્રમસૌ ધાતા યથાપૂર્વમકલ્પયત્ । દિવં ચ પૃથિવીં ચાન્તરિક્ષમથો સ્વઃ
સૂર્ય અને ચંદ્રને જેમ પહેલા રચાયા હતા તેમ again સર્જનહારે ગોઠવ્યા; આકાશ, ધરતી, મધ્યલોક અને સ્વર્ગ પણ એમણે સ્થાપ્યા.
સંસમિદ્યુવસે વૃષન્નગ્ને વિશ્વાન્યર્ય આ । ઇળસ્પદે સમિધ્યસે સ નો વસૂન્યા ભર
એ તેજસ્વી અગ્નિ, જે સભામાં વખાણાય છે, દરેક ઘરમાં પ્રજ્વલિત થાય છે; તું યજ્ઞમાં પ્રગટે છે, અમને સર્વ પ્રકારના ધન-દોલત આપ.
સં ગચ્છધ્વં સં વદધ્વં સં વો મનાંસિ જાનતામ્ । દેવા ભાગં યથા પૂર્વે સંજાનાના ઉપાસતે
તમારે સૌએ સાથે ચાલવું, સાથે બોલવું અને તમારું મન પણ એક કરવું; જેમ દેવતાઓએ એકતા સાથે પોતાનો ભાગ ભક્તિપૂર્વક મેળવ્યો હતો.
સમાનો મન્ત્રઃ સમિતિઃ સમાની સમાનં મનઃ સહ ચિત્તમેષામ્ । સમાનં મન્ત્રમભિ મન્ત્રયે વઃ સમાનેન વો હવિષા જુહોમિ
તમારો સંકલ્પ એક, સભા એક, મન એક રહે, જેથી તમારો વિચાર પણ એક થાય; હું પણ એક મનથી અને એક ભાવથી તમારું હવન અર્પણ કરું છું.
સમાની વ આકૂતિઃ સમાના હૃદયાનિ વઃ । સમાનમસ્તુ વો મનો યથા વઃ સુસહાસતિ
તમારી ઈચ્છા એક, હૃદય એક અને મન પણ એક રહે; જેથી તમે સૌ સુખથી અને સહકારથી જીવો.