ધ્રુવં ધ્રુવેણ હવિષાભિ સોમં મૃશામસિ । અથો ત ઇન્દ્રઃ કેવલીર્વિશો બલિહૃતસ્કરત્
અડગ હવનથી અમે સોમને સ્પર્શીએ છીએ; પછી, હે ઇન્દ્ર, તું સર્વ જાતિઓને વશમાં કરે છે અને તેમની ભેટ લે છે.
અભીવર્તેન હવિષા યેનેન્દ્રો અભિવાવૃતે । તેનાસ્માન્બ્રહ્મણસ્પતેઽભિ રાષ્ટ્રાય વર્તય
જે વિજયી હવનથી ઇન્દ્રે વિજય મેળવ્યો, એ જ હવનથી, હે બ્રહ્મણસ્પતિ, અમારો રાજસત્તા માટે વળાવ.
અભિવૃત્ય સપત્નાનભિ યા નો અરાતયઃ । અભિ પૃતન્યન્તં તિષ્ઠાભિ યો ન ઇરસ્યતિ
અમારા શત્રુઓ અને દુશ્મનોને જીત્યા પછી, જે અમને સામે આવે છે, તેના સામે અડગ ઊભા રહો.
અભિ ત્વા દેવઃ સવિતાભિ સોમો અવીવૃતત્ । અભિ ત્વા વિશ્વા ભૂતાન્યભીવર્તો યથાસસિ
દેવતા સવિતા અને સોમ તમારો સર્વે તરફથી સંરક્ષણ કરે. જેમ તમે ઇચ્છો છો તેમ સર્વે જીવાત્માઓ તમારી આસપાસ રહે.
યેનેન્દ્રો હવિષા કૃત્વ્યભવદ્દ્યુમ્ન્યુત્તમઃ । ઇદં તદક્રિ દેવા અસપત્નઃ કિલાભુવમ્
જે હવનથી ઇન્દ્ર સર્વોપરી અને મહાન થયો, એ જ હવનથી દેવોએ મને બિનસ્પર્ધક બનાવ્યો છે, ખરેખર હવે હું એવો થયો છું.
અસપત્નઃ સપત્નહાભિરાષ્ટ્રો વિષાસહિઃ । યથાહમેષાં ભૂતાનાં વિરાજાનિ જનસ્ય ચ
હું સ્પર્ધાવિહિન, શત્રુવિનાશક, મજબૂત રાજ્યવાળો અને વિજયી રહું, જેથી આ સર્વે જીવાત્માઓ અને લોકોમાં હું પ્રખ્યાત થાઉં.
પ્ર વો ગ્રાવાણઃ સવિતા દેવઃ સુવતુ ધર્મણા । ધૂર્ષુ યુજ્યધ્વં સુનુત
દેવતા સવિતા ધર્મપૂર્વક તમને આશીર્વાદ આપે, હે પથ્થરો, જૂથમાં જોડાવ અને સોમને દબાવો.
ગ્રાવાણો અપ દુચ્છુનામપ સેધત દુર્મતિમ્ । ઉસ્રાઃ કર્તન ભેષજમ્
હે પથ્થરો, દુષ્કથન અને દુર્વિચાર દૂર કરો, અને પ્રકાશરૂપ આરોગ્ય લાવો.
ગ્રાવાણ ઉપરેષ્વા મહીયન્તે સજોષસઃ । વૃષ્ણે દધતો વૃષ્ણ્યમ્
પથ્થરો એકતા સાથે ઉપરના વિધિસ્થળે મહાન બને છે; તેઓ બલવાન માટે બલ ધરાવે છે.
ગ્રાવાણઃ સવિતા નુ વો દેવઃ સુવતુ ધર્મણા । યજમાનાય સુન્વતે
દેવતા સવિતા હવે તમને ધર્મપૂર્વક આશીર્વાદ આપે, હે પથ્થરો, યજમાન માટે જે સોમ દબાવે છે.
પ્ર સૂનવ ઋભૂણાં બૃહન્નવન્ત વૃજના । ક્ષામા યે વિશ્વધાયસોઽશ્નન્ધેનું ન માતરમ્
ઋભુઓના પુત્રો, મહાન અને વિજયી, આગળ આવો; જેમણે સમગ્ર પૃથ્વીને ગાયે માતાને જેવું આનંદપૂર્વક ભોગવ્યું છે.
પ્ર દેવં દેવ્યા ધિયા ભરતા જાતવેદસમ્ । હવ્યા નો વક્ષદાનુષક્
દેવીની ભક્તિથી દેવતા જાતવેદસને લાવો; તે અમારી હવન સામગ્રી ક્રમશઃ લઈ જાય.
અયમુ ષ્ય પ્ર દેવયુર્હોતા યજ્ઞાય નીયતે । રથો ન યોરભીવૃતો ઘૃણીવાઞ્ચેતતિ ત્મના
આ યજ્ઞકર્મ માટે દેવપ્રેમી હોતા આગળ ધપાવવામાં આવે છે; સારી રીતે જોડાયેલ રથ જેવો, તેજસ્વી અને સ્વેચ્છાએ ચાલે છે.
અયમગ્નિરુરુષ્યત્યમૃતાદિવ જન્મનઃ । સહસશ્ચિત્સહીયાન્દેવો જીવાતવે કૃતઃ
આ અગ્નિ અમર જન્મથી વ્યાપક બને છે; જીવન માટે બનાવેલો દેવ, શક્તિ કરતાં પણ વધુ શક્તિશાળી છે.
પતંગમક્તમસુરસ્ય માયયા હૃદા પશ્યન્તિ મનસા વિપશ્ચિતઃ । સમુદ્રે અન્તઃ કવયો વિ ચક્ષતે મરીચીનાં પદમિચ્છન્તિ વેધસઃ
વિદ્વાનો હૃદય અને મનથી અસુરની માયાથી ઢંકાયેલા પંખીધારીને જુએ છે; મહાસાગરમાં કવિઓ તેને જુએ છે, તેઓ કિરણોના માર્ગ અને સર્જનહારના પદને શોધે છે.
પતંગો વાચં મનસા બિભર્તિ તાં ગન્ધર્વોઽવદદ્ગર્ભે અન્તઃ । તાં દ્યોતમાનાં સ્વર્યં મનીષામૃતસ્ય પદે કવયો નિ પાન્તિ
પંખીધારી મનમાં વાણી ધારણ કરે છે; ગંધર્વે તેને ગર્ભમાં જાહેર કરી; તેજસ્વી સ્વર્ગીય જ્ઞાનને કવિઓ અમરતાના સ્થાન પર રક્ષે છે.
અપશ્યં ગોપામનિપદ્યમાનમા ચ પરા ચ પથિભિશ્ચરન્તમ્ । સ સધ્રીચીઃ સ વિષૂચીર્વસાન આ વરીવર્તિ ભુવનેષ્વન્તઃ
હું એ ગોપાળકને જોયો, જે કદી પડી નથી, બંને માર્ગે ફરતો રહે છે; એ સમાન અને જુદા-જુદા વસ્ત્ર પહેરીને જગતમાં ફરતો રહે છે.
ત્યમૂ ષુ વાજિનં દેવજૂતં સહાવાનં તરુતારં રથાનામ્ । અરિષ્ટનેમિં પૃતનાજમાશું સ્વસ્તયે તાર્ક્ષ્યમિહા હુવેમ
ચાલો, આપણે અહીં કલ્યાણ માટે તાક્ષ્યને બોલાવીએ, જે બલવાન, દેવો દ્વારા મોકલાયેલ, વિજયી, રથોમાં ઝડપી અને અખંડિત ચક્રીય છે.
ઇન્દ્રસ્યેવ રાતિમાજોહુવાનાઃ સ્વસ્તયે નાવમિવા રુહેમ । ઉર્વી ન પૃથ્વી બહુલે ગભીરે મા વામેતૌ મા પરેતૌ રિષામ
કલ્યાણ માટે, આપણે ઇન્દ્રની કૃપા માંગીએ; જેમ નાવ પાર જાય તેમ આપણે પાર જઈએ; વિશાળ અને ઊંડા પૃથ્વી અમને અહીં કે પરલોકમાં ક્યારેય નુકસાન ન કરે.
સદ્યશ્ચિદ્યઃ શવસા પઞ્ચ કૃષ્ટીઃ સૂર્ય ઇવ જ્યોતિષાપસ્તતાન । સહસ્રસાઃ શતસા અસ્ય રંહિર્ન સ્મા વરન્તે યુવતિં ન શર્યામ્
જે એક ક્ષણે પોતાની શક્તિથી પાંચ જાતિઓને સૂર્યની જેમ પ્રકાશથી વ્યાપી લે છે; તેની સંપત્તિ હજારો અને સૈંકડો છે, ક્યારેય ઓછું પડતું નથી, યુવાન કન્યાની જેમ હંમેશા તાજી રહે છે.
ઉત્તિષ્ઠતાવ પશ્યતેન્દ્રસ્ય ભાગમૃત્વિયમ્ । યદિ શ્રાતો જુહોતન યદ્યશ્રાતો મમત્તન
ઉઠો, ઇન્દ્રનો ભાગ જુઓ, હે ઋત્વિજો; જો તૈયાર હોવ તો હવન કરો, અને જો તૈયાર ન હોવ તો તેને ઇચ્છો.
શ્રાતં હવિરો ષ્વિન્દ્ર પ્ર યાહિ જગામ સૂરો અધ્વનો વિમધ્યમ્ । પરિ ત્વાસતે નિધિભિઃ સખાયઃ કુલપા ન વ્રાજપતિં ચરન્તમ્
હે ઇન્દ્ર, આ હવન સાંભળો અને અહીં પધારો; સૂર્યે પોતાના માર્ગે ચાલીને મધ્ય સુધી પહોંચી ગયો છે. તમારી આસપાસ મિત્રો ધનસંપત્તિ સાથે ભેગા થાય છે, જેમ ઘરના મુખ્ય માણસને ઘરના લોકો ઘેરવે છે.
શ્રાતં મન્ય ઊધનિ શ્રાતમગ્નૌ સુશ્રાતં મન્યે તદૃતં નવીયઃ । માધ્યંદિનસ્ય સવનસ્ય દધ્નઃ પિબેન્દ્ર વજ્રિન્પુરુકૃજ્જુષાણઃ
હું માનું છું કે પાત્રમાં ધરાયેલ હવન શુદ્ધ છે, અગ્નિમાં ધરાયેલ પણ શુદ્ધ છે અને તાજા સત્યયુક્ત યજ્ઞમાં તો સર્વથી વધુ શુદ્ધ છે. હે ઇન્દ્ર, વજ્રધારી, મધ્યાહ્નના દહીંથી બનેલા સોમરસને આનંદપૂર્વક પીવો.
પ્ર સસાહિષે પુરુહૂત શત્રૂઞ્જ્યેષ્ઠસ્તે શુષ્મ ઇહ રાતિરસ્તુ । ઇન્દ્રા ભર દક્ષિણેના વસૂનિ પતિઃ સિન્ધૂનામસિ રેવતીનામ્
હે બહુવાર પોકારવામાં આવતા ઇન્દ્ર, તમે દુશ્મનોને હરાવ્યા છે; તમારું મહાન બળ અમને અહીં દાન આપે. હે ઇન્દ્ર, તમારાં જમણા હાથથી અમને ધન આપો; તમે નદીઓના સ્વામી અને સમૃદ્ધિના ધારક છો.
મૃગો ન ભીમઃ કુચરો ગિરિષ્ઠાઃ પરાવત આ જગન્થા પરસ્યાઃ । સૃકં સંશાય પવિમિન્દ્ર તિગ્મં વિ શત્રૂન્તાળ્હિ વિ મૃધો નુદસ્વ
તમે પહાડોમાં ફરતો ભયાનક જાનવર જેવો દૂર દૂરના પ્રદેશોમાંથી આવ્યા છો. હે ઇન્દ્ર, તીખા ધારવાળું વજ્ર પકડીને દુશ્મનોને તોડી નાખો અને શત્રુતા દૂર કરો.
ઇન્દ્ર ક્ષત્રમભિ વામમોજોઽજાયથા વૃષભ ચર્ષણીનામ્ । અપાનુદો જનમમિત્રયન્તમુરું દેવેભ્યો અકૃણોરુ લોકમ્
હે ઇન્દ્ર, તમે મહાન શક્તિ અને બળ સાથે જન્મ્યા છો, લોકોમાં વરિષ્ઠ વાછરડા છો. તમે અમિત્ર જાતિને દૂર કરી છે અને દેવતાઓ માટે વિશાળ જગ્યા બનાવી છે.
પ્રથશ્ચ યસ્ય સપ્રથશ્ચ નામાનુષ્ટુભસ્ય હવિષો હવિર્યત્ । ધાતુર્દ્યુતાનાત્સવિતુશ્ચ વિષ્ણો રથંતરમા જભારા વસિષ્ઠઃ
જેનું નામ પ્રથ અને સપ્રથ છે, અનુષ્ઠુપ છંદવાળું, અને જેનું હવન હવિ છે—વશિષ્ઠે ધાતા, સવિતા અને વિષ્ણુના તેજમાંથી રથંતર સંહારી લીધું.
અવિન્દન્તે અતિહિતં યદાસીદ્યજ્ઞસ્ય ધામ પરમં ગુહા યત્ । ધાતુર્દ્યુતાનાત્સવિતુશ્ચ વિષ્ણોર્ભરદ્વાજો બૃહદા ચક્રે અગ્નેઃ
જ્યારે યજ્ઞનું પરમ અને ગુપ્ત સ્થાન હતું, ત્યારે તેમણે તેને શોધી કાઢ્યું. ભરદ્વાજે ધાતા, સવિતા અને વિષ્ણુના તેજમાંથી અગ્નિ માટે બૃહત રચ્યું.
તેઽવિન્દન્મનસા દીધ્યાના યજુ ષ્કન્નં પ્રથમં દેવયાનમ્ । ધાતુર્દ્યુતાનાત્સવિતુશ્ચ વિષ્ણોરા સૂર્યાદભરન્ઘર્મમેતે
તેઓએ તેજસ્વી મનથી યજ્ઞનું પ્રથમ દેવમાર્ગ, યજુરમય, શોધી કાઢ્યું. ધાતા, સવિતા અને વિષ્ણુના તેજમાંથી તેમણે સૂર્યમાંથી ઘર્મા (તપ્ત પદાર્થ) લાવ્યું.
બૃહસ્પતિર્નયતુ દુર્ગહા તિરઃ પુનર્નેષદઘશંસાય મન્મ । ક્ષિપદશસ્તિમપ દુર્મતિં હન્નથા કરદ્યજમાનાય શં યોઃ
બૃહસ્પતિ અમને મુશ્કેલ રસ્તાઓ પાર કરાવે, અમને ફરીથી દુર્ભાષણના શાપથી દૂર પાછા લાવે. તે દુશ્મનાવટને દૂર કરે, દુર્ભાવનાને હટાવે અને યજમાનને કલ્યાણ આપે.