શ્રિયે તે પૃશ્નિરુપસેચની ભૂચ્છ્રિયે દર્વિરરેપાઃ । યયા સ્વે પાત્રે સિઞ્ચસ ઉત્
તારી શોભા માટે, ચિતરેલી ગાય તારી અર્પણ બને; તારી શોભા માટે, તેજસ્વી ચમચી શુદ્ધ રહે, જેના દ્વારા તું તારા પાત્રમાં રસ રેડે છે.
શતં વા યદસુર્ય પ્રતિ ત્વા સુમિત્ર ઇત્થાસ્તૌદ્દુર્મિત્ર ઇત્થાસ્તૌત્ । આવો યદ્દસ્યુહત્યે કુત્સપુત્રં પ્રાવો યદ્દસ્યુહત્યે કુત્સવત્સમ્
હે અસુર્ય, સુમિત્રાએ કે દુરમિત્રાએ તને અનેકવાર વખાણ્યો હોય; જ્યારે તું કુત્સપુત્રને દુશ્મન વિનાશમાં મદદ કરી, કે કુત્સાને પણ દુશ્મન વિનાશમાં મદદ કરી.
ઉભા ઉ નૂનં તદિદર્થયેથે વિ તન્વાથે ધિયો વસ્ત્રાપસેવ । સધ્રીચીના યાતવે પ્રેમજીગઃ સુદિનેવ પૃક્ષ આ તંસયેથે
તમેઓ બંને ખરેખર આ ઇચ્છો છો, તમારું શરીર અને મન વણકર જેમ તાંતણા ખેંચે તેમ ખેંચો છો; એકસાથે સુમેળથી જવા ઇચ્છો છો, સારા દિવસે ગાયોની જેમ, તમે તેની નજીક જાઓ છો.
ઉષ્ટારેવ ફર્વરેષુ શ્રયેથે પ્રાયોગેવ શ્વાત્ર્યા શાસુરેથઃ । દૂતેવ હિ ષ્ઠો યશસા જનેષુ માપ સ્થાતં મહિષેવાવપાનાત્
ઊંટની જેમ જંગલમાં આરામ કરો છો, ઘોડીની જેમ દોરીથી ચલાવો છો; દૂતની જેમ લોકમાં પ્રસિદ્ધ છો, પાણી પીધા પછી મહિષ જેવી ઊભા ન રહો.
સાકંયુજા શકુનસ્યેવ પક્ષા પશ્વેવ ચિત્રા યજુરા ગમિષ્ટમ્ । અગ્નિરિવ દેવયોર્દીદિવાંસા પરિજ્માનેવ યજથઃ પુરુત્રા
એકસાથે જોડાયેલા, પક્ષીની પાંખ જેવી, પશુની રંગબેરંગી ચામડી જેવી, તમે જવા ઉત્સુક છો; અગ્નિ જેવી દેવોમાં તેજસ્વી, રથચાલક જેવી અનેક યજ્ઞો કરો છો.
આપી વો અસ્મે પિતરેવ પુત્રોગ્રેવ રુચા નૃપતીવ તુર્યૈ । ઇર્યેવ પુષ્ટ્યૈ કિરણેવ ભુજ્યૈ શ્રુષ્ટીવાનેવ હવમા ગમિષ્ટમ્
તમે અમારાં પિતા પાસે પુત્ર જેવો, તેજસ્વી વીર જેવો, રાજા વિજય મેળવવા જાય તેમ આવો. સમૃદ્ધિ માટે મજબૂત પુરુષ જેવો, હાથમાં પ્રકાશની કિરણ જેવો, બોલાવનારની વાત સાંભળતા જેવો, અમારા આહ્વાન પર ઉત્સાહથી પધારો.
વંસગેવ પૂષર્યા શિમ્બાતા મિત્રેવ ઋતા શતરા શાતપન્તા । વાજેવોચ્ચા વયસા ઘર્મ્યેષ્ઠા મેષેવેષા સપર્યા પુરીષા
પોષક માટે શાખા જેવી, મિત્ર માટે ફળી જેવી, સારા કર્મ માટે અનેક ગુણો જેવી, ઝડપી દોડનારને ઇનામ જેવી, તાપમાં તાકાત જેવી, ઝુંડમાં મેષ જેવી, પૂજા માટે ભક્ત જેવી રીતે અમારી પાસે આવો.
સૃણ્યેવ જર્ભરી તુર્ફરીતૂ નૈતોશેવ તુર્ફરી પર્ફરીકા । ઉદન્યજેવ જેમના મદેરૂ તા મે જરાય્વજરં મરાયુ
ખેતરમાં હળ જેવી, દોડમાં ઝડપી દોડનાર જેવી, સ્પર્ધામાં મજબૂત જેવી, પાણી માટે પાત્ર જેવી, મદિરા માટે પ્યાસી જેવી, એ રીતે મને વૃદ્ધાવસ્થામાં પણ અક્ષય તાકાત અને અમર જીવન આપો.
પજ્રેવ ચર્ચરં જારં મરાયુ ક્ષદ્મેવાર્થેષુ તર્તરીથ ઉગ્રા । ઋભૂ નાપત્ખરમજ્રા ખરજ્રુર્વાયુર્ન પર્ફરત્ક્ષયદ્રયીણામ્
પ્રિયજન માટે પ્રેમી જેવી, ધ્યેય માટે શક્તિશાળી જેવી, કામ માટે કુશળકાર જેવી, રથ માટે ઘોડો જેવી, હે મહાન, તાકાતના પુત્રો જેવી, અવિરત, ધનની જગ્યા પર તમે કદી થાકો નહીં.
ઘર્મેવ મધુ જઠરે સનેરૂ ભગેવિતા તુર્ફરી ફારિવારમ્ । પતરેવ ચચરા ચન્દ્રનિર્ણિઙ્મનઋઙ્ગા મનન્યા ન જગ્મી
ગરમીમાં મધ જેવી, પેટમાં ખજાનો જેવી, ભાગ્યશાળી માટે ભાગ જેવી, શરીરને ઢાંકી લેતી આવરણ જેવી, પંખી માટે ઘોંસલો જેવી, ચમકતા માટે ચાંદ્ર જેવી, મન માટે ધ્યેય જેવી, એ રીતે અમારી પાસે આવો.
બૃહન્તેવ ગમ્ભરેષુ પ્રતિષ્ઠાં પાદેવ ગાધં તરતે વિદાથઃ । કર્ણેવ શાસુરનુ હિ સ્મરાથોઽંશેવ નો ભજતં ચિત્રમપ્નઃ
ગહન સ્થાને મહાનતા જેવી, પગમાં સ્થિરતા જેવી, મુશ્કેલીઓ પાર કરનાર જેવી, સાંભળનાર માટે કાન જેવી, અમને યાદ રાખો; ભાગ જેવી, અમને સુંદર ફળ આપો.
આરઙ્ગરેવ મધ્વેરયેથે સારઘેવ ગવિ નીચીનબારે । કીનારેવ સ્વેદમાસિષ્વિદાના ક્ષામેવોર્જા સૂયવસાત્સચેથે
મધથી ભરેલા પાત્ર જેવી, નીચી વાડમાં ગાય જેવી, કિનારે પરસેવાથી ભીંજાયેલી જેવી, ઉર્વર જમીનમાંથી મળતી તાકાત જેવી, તમે પોષણ સાથે જોડાયેલા છો.
ઋધ્યામ સ્તોમં સનુયામ વાજમા નો મન્ત્રં સરથેહોપ યાતમ્ । યશો ન પક્વં મધુ ગોષ્વન્તરા ભૂતાંશો અશ્વિનોઃ કામમપ્રાઃ
અમે સ્તુતિમાં સમૃદ્ધિ મેળવીએ, ઇનામ મેળવીએ; હે રથસ્વાર, અમારી પ્રાર્થના સાથે પધારો. અમારી યશ ગાયોમાં મધ જેવી પાકી થાય, અમને અશ્વિનીદેવોની ઇચ્છિત વસ્તુ પ્રાપ્ત થાય.
આવિરભૂન્મહિ માઘોનમેષાં વિશ્વં જીવં તમસો નિરમોચિ । મહિ જ્યોતિઃ પિતૃભિર્દત્તમાગાદુરુઃ પન્થા દક્ષિણાયા અદર્શિ
આ મહાન દાન સૌને પ્રકાશમાં લાવનાર બની ગયું છે, બધાં જીવને અંધકારમાંથી મુક્ત કરે છે. પિતૃઓએ આપેલું મહાન પ્રકાશ આવ્યું છે; દાનનો વિશાળ માર્ગ ખુલ્લો થયો છે.
ઉચ્ચા દિવિ દક્ષિણાવન્તો અસ્થુર્યે અશ્વદાઃ સહ તે સૂર્યેણ । હિરણ્યદા અમૃતત્વં ભજન્તે વાસોદાઃ સોમ પ્ર તિરન્ત આયુઃ
આકાશમાં ઊંચા દાતાઓ ઊભા છે, ઘોડા આપનારા, સૂર્ય જેવી શક્તિ ધરાવનારા. સોનુ આપનારા અમરતા મેળવે છે, વસ્ત્ર આપનારા, હે સોમ, તેમનું આયુષ્ય વધે છે.
દૈવી પૂર્તિર્દક્ષિણા દેવયજ્યા ન કવારિભ્યો નહિ તે પૃણન્તિ । અથા નરઃ પ્રયતદક્ષિણાસોઽવદ્યભિયા બહવઃ પૃણન્તિ
દેવોને પ્રસન્ન કરતું દાન દેવમૂલ્ય છે, યોગ્યને રોકાતું નથી; પણ જે પુરુષ શ્રદ્ધાપૂર્વક દાન આપે છે, તેઓ અનેકને કલ્યાણથી ભરપૂર કરે છે.
શતધારં વાયુમર્કં સ્વર્વિદં નૃચક્ષસસ્તે અભિ ચક્ષતે હવિઃ । યે પૃણન્તિ પ્ર ચ યચ્છન્તિ સંગમે તે દક્ષિણાં દુહતે સપ્તમાતરમ્
તેઓ અનેક પ્રવાહવાળા પવન, પ્રકાશ આપનારા સૂર્ય અને દ્રષ્ટાવાન પુરુષોને હવનથી પ્રસન્ન કરે છે; જે લોકો મેળામાં આપે છે અને વહેંચે છે, તેઓ સાત માતાવાળી દક્ષિણાનું દૂધ દોહે છે.
દક્ષિણાવાન્પ્રથમો હૂત એતિ દક્ષિણાવાન્ગ્રામણીરગ્રમેતિ । તમેવ મન્યે નૃપતિં જનાનાં યઃ પ્રથમો દક્ષિણામાવિવાય
દાતા સૌપ્રથમ બોલાવાય છે, દાતા સભામાં સર્વોપરી છે; હું એ વ્યક્તિને સર્વનો સ્વામી માનું છું, જે સૌપ્રથમ દાન આપે છે.
તમેવ ઋષિં તમુ બ્રહ્માણમાહુર્યજ્ઞન્યં સામગામુક્થશાસમ્ । સ શુક્રસ્ય તન્વો વેદ તિસ્રો યઃ પ્રથમો દક્ષિણયા રરાધ
તેણે જ ઋષિ, બ્રાહ્મણ, યજ્ઞગાયક અને સ્તોત્રપાઠક કહેવાય છે; તેજસ્વી દેવના ત્રણ સ્વરૂપ જાણે છે, જે સૌપ્રથમ દાનથી પ્રસન્ન થાય છે.
દક્ષિણાશ્વં દક્ષિણા ગાં દદાતિ દક્ષિણા ચન્દ્રમુત યદ્ધિરણ્યમ્ । દક્ષિણાન્નં વનુતે યો ન આત્મા દક્ષિણાં વર્મ કૃણુતે વિજાનન્
દાનથી ઘોડો મળે છે, દાનથી ગાય મળે છે, દાનથી ચાંદ્ર અને સોનુ મળે છે; જે પોતાનાં માટે અન્ન ઇચ્છે છે, વિવેકી દાનને પોતાનું કવચ બનાવે છે.
ન ભોજા મમ્રુર્ન ન્યર્થમીયુર્ન રિષ્યન્તિ ન વ્યથન્તે હ ભોજાઃ । ઇદં યદ્વિશ્વં ભુવનં સ્વશ્ચૈતત્સર્વં દક્ષિણૈભ્યો દદાતિ
ઉદાર લોકો કદી નાશ પામતા નથી, તેઓ કદી દુઃખી થતા નથી, તેમને કશું નુકસાન થતું નથી, હે ઉદાર લોકો, આખું જગત, બધું તેજસ્વી, દાતાઓને મળે છે.
ભોજા જિગ્યુઃ સુરભિં યોનિમગ્રે ભોજા જિગ્યુર્વધ્વં યા સુવાસાઃ । ભોજા જિગ્યુરન્તઃપેયં સુરાયા ભોજા જિગ્યુર્યે અહૂતાઃ પ્રયન્તિ
ઉદારોએ શરૂઆતમાં સુગંધિત ગર્ભ મેળવ્યો છે, ઉદારોએ સુંદર વસ્ત્ર પહેરેલી વહુઓ મેળવી છે; ઉદારોએ આંતરિક પાન મળ્યું છે, ઉદારોએ આમંત્રણ વિના આવનારા પણ જીત્યા છે.
ભોજાયાશ્વં સં મૃજન્ત્યાશું ભોજાયાસ્તે કન્યા શુમ્ભમાના । ભોજસ્યેદં પુષ્કરિણીવ વેશ્મ પરિષ્કૃતં દેવમાનેવ ચિત્રમ્
ઉદાર માટે ઝડપી ઘોડા તૈયાર થાય છે, ઉદાર માટે કન્યાઓ શોભાયમાન થાય છે; ઉદારનું ઘર કમળની સરોવર જેવું સુંદર સજાવટ ધરાવે છે, દેવમંદિર જેવી તેજસ્વી છે.
ભોજમશ્વાઃ સુષ્ઠુવાહો વહન્તિ સુવૃદ્રથો વર્તતે દક્ષિણાયાઃ । ભોજં દેવાસોઽવતા ભરેષુ ભોજઃ શત્રૂન્સમનીકેષુ જેતા
ભોજના ઘોડા સુંદર રીતે જોડાયેલા છે, તેઓ ભોજને લઈ જાય છે; તેની શાનદાર રથ દક્ષિણાની ભેટથી આગળ વધે છે. દેવતાઓ યુદ્ધમાં ભોજની રક્ષા કરે છે; સભામાં ભોજ દુશ્મનોને હરાવનાર છે.
કિમિચ્છન્તી સરમા પ્રેદમાનડ્દૂરે હ્યધ્વા જગુરિઃ પરાચૈઃ । કાસ્મેહિતિઃ કા પરિતક્મ્યાસીત્કથં રસાયા અતરઃ પયાંસિ
શરમા, તું શું ઈચ્છીને દૂર દૂર સુધી ગઈ હતી? તું રસ્તો છોડીને દૂરના પ્રદેશોમાં કેમ ભટકી? તારી મનમાં શું હતું, તારો નિશ્ચય શું હતો? તું રસાની નદીઓ કેવી રીતે પાર કરી?
ઇન્દ્રસ્ય દૂતીરિષિતા ચરામિ મહ ઇચ્છન્તી પણયો નિધીન્વઃ । અતિષ્કદો ભિયસા તન્ન આવત્તથા રસાયા અતરં પયાંસિ
હું ઇન્દ્રનો દૂત બનીને, પાણિઓએ છુપાવેલા મોટાં ખજાનાની ઈચ્છા રાખીને ફરું છું. ભયને કારણે હું ત્યાંથી પસાર થઈ; એ રીતે હું રસાની નદીઓ પાર કરી.
કીદૃઙ્ઙિન્દ્રઃ સરમે કા દૃશીકા યસ્યેદં દૂતીરસરઃ પરાકાત્ । આ ચ ગચ્છાન્મિત્રમેના દધામાથા ગવાં ગોપતિર્નો ભવાતિ
શરમા, ઇન્દ્ર કેવો છે? તેની કયા પ્રકારની છબી છે, જેના માટે તું દૂત બનીને દૂરથી આવી છે? ચાલ, આપણે મિત્રતા કરીએ; પછી એ આપણા માટે ગાયોના માલિક બની રહે.
નાહં તં વેદ દભ્યં દભત્સ યસ્યેદં દૂતીરસરં પરાકાત્ । ન તં ગૂહન્તિ સ્રવતો ગભીરા હતા ઇન્દ્રેણ પણયઃ શયધ્વે
જે ભયાનક છે, અને જેણે મને દૂત બનાવી દૂર મોકલ્યો, તેને હું ઓળખતી નથી. ઊંડા વહેતા પ્રવાહો પણ તેને છુપાવી શકતા નથી; પાણિઓ, તમે ઇન્દ્રના હાથથી હરાવાયા છો.
ઇમા ગાવઃ સરમે યા ઐચ્છઃ પરિ દિવો અન્તાન્સુભગે પતન્તી । કસ્ત એના અવ સૃજાદયુધ્વ્યુતાસ્માકમાયુધા સન્તિ તિગ્મા
શરમા, તું જે ગાયો શોધી રહી હતી, એ આકાશના છેડે-છેડે ઉડી રહી છે, સુભાગ્યવતી. કોણ તેમને અમારી માટે મુક્ત કરશે, કારણ કે તેઓ શસ્ત્રધારી છે? અમારા પણ શસ્ત્રો તીક્ષ્ણ છે.
અસેન્યા વઃ પણયો વચાંસ્યનિષવ્યાસ્તન્વઃ સન્તુ પાપીઃ । અધૃષ્ટો વ એતવા અસ્તુ પન્થા બૃહસ્પતિર્વ ઉભયા ન મૃળાત્
પાણિઓ, તમારું બોલવું યોગ્ય નથી; તમારાં શરીર નબળાં અને અસ્થિર રહે. તમારો રસ્તો અપરિચિત અને અઘરો રહે; બૃહસ્પતિ અમને બંનેને સુખ આપે.