જગતની ઉત્પત્તિ અને દેવતાઓની મહિમા વિશે રુચિ અને શ્રદ્ધા સાથે વાર્તા શરૂ થાય છે: પુરુષના મનમાંથી ચંદ્ર જન્મે છે, અને તેની આંખમાંથી સૂર્ય ઉગે છે. તેના મુખમાંથી ઇન્દ્ર અને અગ્નિ પ્રગટે છે, અને શ્વાસમાંથી વાયુનો જન્મ થાય છે. તેના નાભિમાંથી મધ્યલોક, માથાથી આકાશ, પગથી પૃથ્વી અને કાનથી દિશાઓ રચાય છે—આ રીતે જગતના વિવિધ ભાગો અને લોકની રચના થાય છે. આ પુરુષના યજ્ઞમાં દેવોએ સાત લાકડીઓથી ઘેરાવ અને ત્રણ-સાત (એકવીસ) સમિદ્ધો ગોઠવી. દેવોએ યજ્ઞ કરી, પુરુષને યજ્ઞપશુ તરીકે બાંધ્યો, અને એ પ્રથમ પવિત્ર વિધિઓ હતા. યજ્ઞ દ્વારા દેવોએ સ્વર્ગની ઉંચાઈઓ પ્રાપ્ત કરી, જ્યાં પ્રાચીન સાધ્ય દેવતાઓ વાસ કરે છે. પછી અગ્નિની મહિમા વર્ણવાય છે: અગ્નિ જાગ્રત લોકો દ્વારા ઘરમાં પ્રગટાવવામાં આવે છે, ઘરમાં ઉર્જા અને પ્રેરણા આપે છે, દરેક ઘરમાં, દરેક વનમાં, કૌશલ્યપૂર્વક વસે છે, અને દરેક જાતિમાં, દરેક લોકોમાં, કોઈને અવગણતો નથી. અગ્નિ જ્ઞાનમાં પંડિત, કૌશલ્યમાં કુશળ, દ્રષ્ટિમાં ઋષિ છે—સર્વજ્ઞ, ધનના સ્વામી, અને સ્વર્ગ-પૃથ્વીનો વિકાસ કરનાર છે. અગ્નિના ઉત્પત્તિનું જ્ઞાન ધરાવતા, યજ્ઞસ્થળે ઘીથી સમૃદ્ધ, તેજસ્વી દેવતાઓ, સૂર્યકિરણોની જેમ શુદ્ધ, અગ્નિ પાસે આવે છે. અગ્નિના તેજ, વરસાદની જેમ, તેની જ્વાળાઓ માતાની જેમ છે; જ્યારે અગ્નિ છોડ અને વન સુધી પહોંચે છે, તે પોતે જ ખોરાક મેળવે છે. પાંદડીઓ યજ્ઞના બીજને ધરાવે છે, અને જળે અગ્નિને ઉત્પન્ન કરે છે—તે જ અગ્નિ, વૃક્ષો અને પાંદડીઓ સતત જન્મ આપે છે. પવનથી ચલિત, ઈચ્છાથી પ્રેરિત, અગ્નિ ત્રણ પ્રકારના ખોરાકમાં ફરતો રહે છે, અને રથચાલકો તેને ઈનામ તરીકે મેળવે છે; તેની જ્વાળાઓ જુદી જુદી રીતે બળે છે. અગ્નિ, વિવેક અને વિદ્યા આપનાર, સભાનો શણગાર, યજ્ઞનો પત્ર, વિચારને પ્રેરણા આપનાર, તે જ અગ્નિને લોકો મહાનતા માટે પસંદ કરે છે, અને બીજા કોઈને નહીં. અગ્નિને જ અહીં સભામાં પત્ર તરીકે પસંદ કરવામાં આવે છે; યજ્ઞકર્તાઓ, મનુજાતિ, પવિત્ર કૂશ સાથે, દેવોને સમર્પિત થઈ, અર્પણ કરે છે. અગ્નિનું પત્રત્વ, સહાયકપદ, યજ્ઞકાર્ય, આમંત્રક, અગ્નિપ્રગટક—યજ્ઞનો નિયંત્રક, બ્રાહ્મણ, અને ઘરના ગૃહસ્થ—all roles embodied by Agni. જે કોઈ અગ્નિને, અમર દેવને, ઈંધણ કે અર્પણથી પૂજે છે, અગ્નિ તેની પત્ર બની, દૂત બની, યજ્ઞમાં પૂજકના વતી બોલે છે. આ વિચારો, શબ્દો, સ્તુતિઓ—all come together for Agni, seeking ધન, સર્વજ્ઞ, અને જે વધે છે, તેનામાં આનંદ પામે છે. આ પ્રાચીન, ઉત્તમ, અને સતત નવી સ્તુતિ, અમે અગ્નિ માટે બોલીએ છીએ; તે અમને સાંભળે, હૃદયમાં વસે, જેમ શ્રદ્ધાળુ પત્ની પતિના ઘરમાં શણગારથી રહે છે. ઘોડા, બળદ, ગાય, અને ભેંસ—all offered as oblations for the wise Agni who delights in Soma; હૃદયથી સુંદર વિચાર અગ્નિ માટે ઉત્પન્ન થાય છે. અર્પણ અગ્નિ માટે છે; ઘી ચમચા, સોમ પાત્ર બની, અમને શક્તિશાળી, બહાદુર, પ્રસિદ્ધ અને મહાન ધન આપે. અગ્નિ, યજ્ઞના સ્વામી, રથચાલક, લોકોના નેતા, હોતર, પૂજકના મહેમાન, તેજસ્વી, સુકાં લાકડીઓમાં પ્રગટ, શક્તિશાળી, યજ્ઞનું ચિહ્ન, આકાશને વિસ્તારે છે. બંને જાતિએ (દૈવી અને માનવી) અગ્નિને ધર્મમાં સ્થિર, સભા પૂર્ણ કરનાર, મજબૂત બળદ, ઉષા-પત્ર, શક્તિનો પુત્ર, પીળો, ગૃહપત્ર બનાવ્યો. અમે શક્તિશાળી અગ્નિની માર્ગદર્શન અને ધન-રક્ષકના માર્ગની શોધ કરીએ છીએ; તેની કૉલથી, અમને તેના સ્વામિત્વની ઇચ્છા થાય છે. જંગલમાં વાસ કરનાર, દયાળુ, દેવોને યજ્ઞ દ્વારા અમરતા પ્રાપ્ત કરાવનાર, તેમના સ્તુતિથી દૈવી લોકો વિખેરાય છે. સત્યનો માર્ગ વિશાળ છે, આકાશ વ્યાપક છે, અને શ્રદ્ધા મહાન છે. ઈન્દ્ર, મિત્ર, વરુણ, ભાગ, અને સવિત્ર—all pure in insight, have considered it. રુદ્રના નેતૃત્વમાં, નદીઓ વ્યાપક વહે છે, અને તેમની ગર્ભમાં સર્વમુક્ત થાય છે. રુદ્રો, મારુતો, સર્વ લોકો, દૈવી ગૃધ્રો, શક્તિશાળી રક્ષક—વરુણ, મિત્ર, આર્યમન, ઈન્દ્ર અને swift gods, સર્વે બધું નિરીક્ષે છે. ઈન્દ્રના હાથ પર ઉત્સુકો આધાર રાખે છે; સૂર્ય દ્રષ્ટિમાં, શક્તિશાળી પુરૂષમાં. કુશળોએ મનુષ્ય માટે યોગ્ય વજ્ર રચ્યો છે. સૂર્ય પણ ઈન્દ્રની શક્તિમાં આનંદ પામે છે; કોઈ ઈન્દ્રથી વધુ ભયજનક નથી. ભયાનક બળદના ગર્ભમાંથી, વજ્રદારી, રોજ રોજ ગર્જના કરે છે, દુશ્મનને દૂર કરે છે. આજે રુદ્ર, શક્તિશાળી, વીર રક્ષક, કૃપા અને ભવ્યતા સાથે, પોતે પોતાના ગૃહ સાથે, સ્વર્ગ પર પોતે જ રાજ કરે છે—તેની સ્તુતિ કરો. તેમણે પોતાના સંતાન માટે વ્યાપક યશ પામ્યું—બૃહસ્પતિ, બળદ, સોમથી જન્મ્યો. અથર્વન યજ્ઞથી દેવોને uphold કર્યાં, ભૃગુઓએ કૌશલ્યથી વિચાર્યું. આકાશ અને પૃથ્વી, બીજથી સમૃદ્ધ, નરસંસ, ચતુર યમ, અદિતિ, ત્વષ્ટૃ, ધનદાતા, કુશળ ઋભુઓ—દુઈ લોક, મારુત, વિષ્ણુ—all are invoked. વિવેકી સર્પ, દુરદર્શી, ગહનવાસી, અમારી પ્રાર્થના સાંભળે; સૂર્ય અને ઉષા, સ્વર્ગમાં ગૃહોમાં ફરતા, શમી અને નાહૂષ, પત્ર તરીકે જાગે. પૂષણ, સર્વ દેવતાઓ, જળપુત્ર, વાયુ—અમારી કલ્યાણ માટે રક્ષણ કરે. ધનવાનના શ્વાસની સ્તુતિ કરો; બંને અશ્વિની, સહેલાઈથી બોલાવવામાં આવતાં, યાત્રા દરમિયાન અમારી પ્રાર્થના સાંભળે. અમે સર્વ લોકોના સ્વામી, નિર્ભય, સ્વયંપ્રભા, સર્વ દેવીઓ, અદિતિ, નિર્દોષ, યુવાન, વિવેકી, ગૃહપતિ—all are praised. પ્રાચીન અંગિરસો, જન્મથી, પથ્થરો, યજ્ઞ તરફ દૃષ્ટિ ઉઠાવે છે; તેમને કારણે, વિવેકી દુરદર્શી બને છે, બંધન ત્યાગે છે, દૃઢ ઇચ્છા, વનમાં આનંદ પામે છે. મહાન આકાશ અને પૃથ્વી, બે સ્ત્રીઓની જેમ, બે શક્તિશાળી, અમારા આશ્રય બની, દુશ્મનથી રક્ષણ કરે. દરેક યજ્ઞમાં, માનવ દેવતાઓની પૂજા કરે છે; જે શ્રદ્ધાપૂર્વક, પ્રસિદ્ધ, અર્પણથી તેમનું આહ્વાન કરે છે. મહાન દેવતાઓ, ઝડપી, શક્તિશાળી, યજ્ઞમાં પૂજનીય છે; સર્વે મહાન છે, યજ્ઞમાં સન્માનિત છે. આ indeed રાજાઓ છે—આર્યમન, મિત્ર, વરુણ, પરિજમન, ઝડપી રુદ્ર, માનવોમાં પ્રસિદ્ધ, મારુત, પૂષણ, ભાગ. મહાન, દયાળુ, રાત્રિ અને જળના સ્વામી, સૂર્ય, ઉષા, આપણી સાથે રહે; બુધ્ન્ય, ગહનવાસી, તેમનું સંગાથ કરે. દૈવી અશ્વિની, સૌંદર્યના સ્વામી, મિત્ર અને વરુણ, તેમની શક્તિથી, અમને વ્યાપક રક્ષણ આપે; જે ધન શોધે છે, તે કષ્ટો પાર કરે, જાણે રણ પાર કરવું. આ રીતે, રુચિ, શ્રદ્ધા, અને સ્તુતિ સાથે, જગતની ઉત્પત્તિ, દેવતાઓની મહિમા, અને અગ્નિ, ઈન્દ્ર, રુદ્ર, અને અન્ય દેવોની ઉપાસના, યજ્ઞ અને પ્રાર્થના દ્વારા, સર્વે જાગ્રત, સમૃદ્ધ અને સુરક્ષિત જીવન માટે, પવિત્ર વાર્તા બની રહે છે.