યજ્ઞસ્થળે ઋષિઓએ મહાન ઇન્દ્રનું સ્મરણ કર્યું, જે વૃત્રના સંહારક છે, પ્રાચીન સમયમાં અનેક મહિમાવંત નામોથી પૃથ્વી પર વિખ્યાત થયા છે. પૌરુવંશી એ શક્તિશાળી દેવને, જે દરેક કાર્ય સિદ્ધ કરે છે, તેઓએ આ યજ્ઞમાં આમંત્રિત કર્યો. પછી કવિએ સૂર્યના ગૃહમાં વહેતી મહાન જળશક્તિને સ્તુતિ કરી. સાત નદીઓ ત્રણ માર્ગે વહે છે, તેમા સૌથી શક્તિશાળી, ઝડપી અને મહિમાવંત છે સિંધુ. વરુણે તારા માટે માર્ગો ઉઘાડ્યા છે, હે સિંધુ, જ્યારે તું તારા તરંગો સાથે ધસી આવે છે, પૃથ્વીની ઢાળ અને કાંઠે, તું સર્વ પ્રવાહી નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ છે. જ્યારે તું વહે છે, ત્યારે આકાશમાં ગર્જના થાય છે, પૃથ્વી ઉપરથી ઊંચે ઉઠે છે, અને તારી તેજસ્વી શક્તિથી તું સર્વત્ર પ્રસરી જાય છે. વાદળમાંથી વરસાદ પડે તેવી, તું બળદની જેમ ગર્જે છે. માતાઓ ગાયની જેમ તારી પાસે દોડી આવે છે, દૂધ માટે વ્યાકુલ વાછરડાને શોધે તેવી. તું રાજાની જેમ આગળ વધે છે, અને તારા સાથે જોડાયેલી નદીઓને ક્યારેય પાછળ છોડતી નથી. મારી સ્તુતિમાં ગંગા, યમુના, સરસ્વતી, સુતુદ્રી, પરુષ્ણી, તેમજ અસિક્ની, મરુદ્વૃધા, વિતસ્થા, અર્જિક્યા અને સુશોમા જોડાય છે. ત્રિષ્ટામા, સુસર્તુ, રસા, શ્વેતા, કુભા, ગોમતી અને ક્રુમુ જેવી નદીઓ પણ પોતાની મહાનતા સાથે રથોની જેમ આગળ વધે છે. આ નદીઓ તેજસ્વી છે, ગતિશીલ છે, અને અવિરત વહે છે, અવરોધોને દૂર કરે છે અને અદ્ભુત રૂપ ધારણ કરે છે. એ ઘોડાઓની જેમ સુંદર, રથોથી સુશોભિત, સોનાની જેમ તેજસ્વી, યુવાન અને પુષ્કળ ધનની ધારાવાહિની છે. એ અશ્વિનીકુમારો માટે મૃદુ રથ જોડે છે અને સ્પર્ધામાં વિજય મેળવે છે. પછી ઋષિઓએ મરુતોને પુકાર્યા—હે મરુતગણો, શક્તિભર્યા ઉષા સમયે આવો; હે ઇન્દ્ર અને મરુત, આપ બંને લોકને આવરણ આપો. જેમ દિવસ-રાત અમારી સાથે છે, તેમ અમને પ્રકાશમય માર્ગ, આવાસ અને સ્થિરતા આપો. શ્રેષ્ઠ સોમરસ તૈયાર કરો, અને વિજય, બલ, ધન અને તેજસ્વી બુદ્ધિ આપો. આ જ સોમરસ મનુ માટે પણ વહાવ્યો હતો; ગૌશાળામાં, અશ્વગૃહમાં અને યજ્ઞસ્થળે ભક્તોએ તેને શોધ્યો. દુષ્ટો અને વિનાશક દૈત્યોને દૂર કરો, દુર્ભાગ્ય અને અજ્ઞાનને ખેદો, અને અમને ધન અને વીર આપો. પર્વતો જેવા દ્રવ્યો ગર્વથી ગુંજે છે, જ્યાં મનુષ્યો મધ મેળવવા માટે પ્રયત્ન કરે છે. આ દ્રવ્યો સોમને પિડે છે, યજ્ઞ માટે રસ કાઢે છે, અને ભક્તો હાથે હવન માટે દ્રવ્ય તૈયાર કરે છે. વિદ્વાન ભક્તો યજ્ઞકર્મમાં નિપુણ છે; દરેક પથ પર સોમ ઇન્દ્ર માટે પિડો. મરુતગણોની સ્તુતિ વરસાદની જેમ વરસે છે; યુવાનો મરુતોની જેમ તેજસ્વી થવા માટે શોભા પામે છે. એ સ્વર્ગપુત્રો, અદિત્યગણ, ક્યારેય થાકી નથી; તેઓ પૃથ્વી અને આકાશમાં સૂર્યની જેમ પ્રકાશિત થાય છે, વાદળો દૂર કરે છે, અને યુવાનોની જેમ નિર્દોષ છે. યજ્ઞમાં, જેમ જળની તળેટીમાં બધું અખંડિત રહે છે, તેમ સર્વવ્યાપી યજ્ઞ તમારો નજીક આવે છે. તમે રશ્મિઓની જેમ જોડાયેલા, તેજસ્વી, વિજયી અને ઝડપથી ગતિ કરો છો. જ્યારે મરુતો દાનશીલ સમ્વરણનું ધન દૂરથી લાવે છે, ત્યારે તેઓ દ્વેષ દૂર કરે છે. જે યજ્ઞકાળે મરુતોને અર્પણ કરે છે, તે ધનવાન અને વંશવૃદ્ધિ પામે છે; દેવો તેની રક્ષા કરે છે. એ યજ્ઞમાં અદિત્યગણ સૌમ્ય અને રક્ષક છે; તેઓ અમારા ચિંતનને સુરક્ષિત રાખે. મરુતગણો પ્રેરિત ઋષિઓ જેવી છે, સ્વયંશાસિત, દેવોની જેમ જાગૃત, રાજાઓ જેવી શોભા ધરાવે છે. તેઓ અગ્નિ જેવી તેજસ્વી, પવન જેવી સક્રિય, વૃદ્ધોની જેમ માર્ગદર્શક અને સત્યપ્રયાસી છે. પવનની જેમ ઝડપી, અગ્નિની જ્વાળાની જેમ તેજસ્વી, યુદ્ધમાં શૂરવીર, અને પૂર્વજોની સ્તુતિની જેમ દાનશીલ છે. રથના ચક્રની જેમ અનંત, યુદ્ધમાં વિજયી, ઘીથી અભિષેકિત યુવાનો, અને ગીતગાન કરતાં ગાયકની જેમ છે. શ્રેષ્ઠ ઘોડાઓ, દાનશીલ રથીઓ, વહેતી નદીઓ, અને વિવિધ રૂપે સંગીત કરતા અંગિરસોની જેમ છે. પથ્થર જેવી શક્તિશાળી, રમતી સંતાનો જેવી પોષિત, અને મહાન દળ જેવી છે. ઉષા જેવી તેજસ્વી, નદીઓ જેવી વહેતી, દુરગામી મુસાફરો જેવી, અને યજ્ઞમાં શોભાવંત છે. દેવો અમને ધન્ય, દાનશીલ અને મરુતોની કૃપાથી સમૃદ્ધ કરે. પછી ઋષિઓએ અગ્નિની મહાનતાનું દર્શન કર્યું—તેની વિવિધ જાંઘો છે, સ્પર્ધામાં એકબીજાને દંશે છે. તેનું શિર્ષ ગુપ્ત છે, તે વનસ્પતિઓને જીભથી ભક્ષે છે. લોકો તેના માટે પદથી, હાથે, શ્રદ્ધાથી અર્પણ કરે છે. તે માતાની ગુપ્ત પથ શોધે છે, બાળકની જેમ વનસ્પતિમાં ખોરાક શોધે છે, અને શત્રુની ગોદમાં શોભે છે. "હે અમર, હે દ્યાવાપૃથ્વી, જે જન્મે છે તે માતાને ભક્ષે છે—આ હું માની શકતો નથી; અગ્નિ સર્વજ્ઞ છે." જે અગ્નિને તરસમાં ઘીથી તૃપ્ત કરે છે, તેને અગ્નિ સહસ્ત્ર નેત્રોથી સર્વ દિશામાં જુએ છે. "હે અગ્નિ, તું દેવોમાં શું દોષ કર્યો? હું અજાણ છું. રમતમાં કે ગંભીરમાં, તું અર્પણ ભક્ષે છે; બંધનમાં પણ તું મુક્તિ આપે છે, ગાયને છોડાવવાની જેમ." આ રીતે, ઋષિઓએ ઇન્દ્ર, નદીઓ, મરુતગણ અને અગ્નિની મહિમા, તેમનો યજ્ઞમાં પ્રભાવ અને ભક્તિથી પ્રાપ્ત થતી કૃપા વણવી, અને સમગ્ર જગતને તેમના આશીર્વાદથી સમૃદ્ધ કર્યું.