સોમદેવને સંબોધિત કરીને ઋષિ પ્રાર્થના કરે છે: "હે સોમ, મને ત્યાં અમરતા આપજે, જ્યાં ધર્મરાજ યમ વસે છે, જ્યાં સ્વર્ગનું પરિઘ છે, જ્યાં નદીઓ વહે છે. હે સોમ, તું ઇન્દ્ર માટે વહે." પછી તેઓ કહેછે: "જ્યાં સંપૂર્ણ મુક્તિ છે, ત્રણેય સ્વર્ગોમાં, ત્રણેય આકાશોમાં, જ્યાં જગત પ્રકાશથી ભરેલું છે, ત્યાં મને અમરતા આપજે. હે સોમ, તું ઇન્દ્ર માટે વહે." "જ્યાં ઇચ્છાઓ અને પૂર્ણ થયેલી ઇચ્છાઓ છે, જ્યાં તેજસ્વી દેવનો પ્રદેશ છે, જ્યાં જીવન અને તૃપ્તિ છે, એ સ્થળે મને અમરતા આપજે. હે સોમ, તું ઇન્દ્ર માટે વહે." "જ્યાં આનંદ અને સુખ, મહાન આનંદ, અને ઇચ્છાઓની સિદ્ધિ છે, ત્યાં મને અમરતા આપજે. હે સોમ, તું ઇન્દ્ર માટે વહે." પછી ઋષિ કહે છે: "જે સોમના વહેતા માર્ગોનું અનુસરણ કરે છે, તેને ઉત્તમ કુળમાં ગણવામાં આવે છે. હે બુદ્ધિમાન સોમ, તું ઇન્દ્રને ઘેરી વહે." "કશ્યપ ઋષિએ, મહાન ઋષિઓના સ્તોત્રો દ્વારા, અંગિરસનું સ્તુતિ કરી છે. ચાલો આપણે સોમરાજને વંદન કરીએ, જે વનસ્પતિઓના રાજા રૂપે જન્મ્યા છે. હે ઈંદુ, તું ઇન્દ્રને ઘેરી વહે." "સાત દિશાઓમાં વિવિધ સૂર્યો છે, સાત યજ્ઞકર્તા પુરોહિતો છે. હે સોમ, એ સાત અદિત્ય દેવતાઓથી અમને રક્ષા કર. તું ઇન્દ્રને ઘેરી વહે." "હે રાજસ્વી, શુદ્ધ સોમ, તારી યજ્ઞભેટથી અમને રક્ષા કર. કોઈ દુશ્મન અમને પાર ન કરી શકે, અમને કોઈ નુકસાન ન થાય. તું ઇન્દ્રને ઘેરી વહે." આ પછી, સૃષ્ટિની શરૂઆતની વાત આવે છે. જ્યારે ઉષાઓ વચ્ચે મહાન દેવ ઊભો રહ્યો, તેણે અંધકારને દૂર કરી પ્રકાશ સાથે બહાર આવ્યાં. તેજસ્વી રૂપે અગ્નિ જન્મ્યો અને બધાં ગૃહોમાં પહોંચ્યો. જન્મેલા અગ્નિ, પૃથ્વી અને આકાશના અંકુર છે, સુંદર છે, વનસ્પતિઓમાં વહે છે. તેજસ્વી સંતાન, માતાઓ ઉપરથી અવાજ કરે છે અને અંધકારને દૂર કરે છે. વિષ્ણુ પણ, સર્વોચ્ચ જાણનારો, મહાન શક્તિથી જન્મે છે અને ત્રીજા લોકની રક્ષા કરે છે. જ્યારે વિદ્વાનો એનું દૂધ તૈયાર કરે છે, ત્યારે તેઓ પોતાના દ્વારા તેને પૂજે છે. પોષક માતાઓ, જ્યારે અન્ન લઈને આવે છે, ત્યારે તું, અગ્નિ, વધે છે અને પોષણથી ચાલે છે. તું બીજા રૂપે પાછો આવે છે અને માનવોમાં પુરોહિત બની રહે છે. તું તેજસ્વી રથવાળો પુરોહિત છે, યજ્ઞનું ચિહ્ન છે, દિવ્ય મહિમાથી વિરોધીને હરાવે છે. અગ્નિ, તું લોકપ્રિય અતિથિ છે. અગ્નિ, પૃથ્વીના નાભિરૂપે, વસ્ત્ર અને આભૂષણ પહેરે છે. ઈલાના પાદે તેજસ્વી જન્મે છે, મુખ્ય પુરોહિત, રાજા બની દેવતાઓનું રાજ્ય કરે છે. આકાશ અને પૃથ્વી, હંમેશા તને પુત્ર સમાન પોષે છે. હે યુવાન અગ્નિ, તેજ સાથે પ્રગટ થા અને તારી શક્તિથી અહીં દેવતાઓને લાવ. "હે યુવાન, તેજસ્વી અગ્નિ, ઋતુઓના જ્ઞાતા, દેવતાઓને તૃપ્ત કર. તું દેવ પુરોહિતોમાં સર્વોપરી છે." "તું લોકોનો પુરોહિત અને શુદ્ધિકર્તા, ધન આપનાર, ધર્મમય છે. 'સ્વાહા' સાથે આપણે હવન કરીએ. દેવ અગ્નિ, દેવોને યથાયોગ્ય પૂજે છે." "અમે દેવમાર્ગે આવ્યા છીએ. જેટલું શક્ય છે, તેમ કરીએ. અગ્નિ, જ્ઞાતા, યજ્ઞ અને ઋતુઓનું આયોજન કરે છે." "જ્યારે અમે, ઓ દેવો, તમારી પ્રતિજ્ઞા ઉલ્લંઘન કરીએ, ત્યારે અગ્નિ બધું ભરે છે અને ઋતુઓથી દેવતાઓનું આયોજન કરે છે." "જ્યારે મનુષ્યો, બલહીન મનવાળા અને અશક્ત, યજ્ઞમાં ધ્યાન નથી આપતા, ત્યારે અગ્નિ પુરોહિત બની, શક્તિના જ્ઞાતા, સર્વોપરી અને ઋતુ અનુસાર દેવોને પૂજે છે." "બધાં યજ્ઞોમાં, તું દેખાતું ચિહ્ન, તેજસ્વી ધ્વજ, સર્જનહાર તને ઉત્પન્ન કરે છે. મહાન લોકોના માર્ગે ચાલીને તું ઇચ્છિત, સમૃદ્ધિ અને સર્વત્ર દાન આપે છે." "તને આકાશ અને પૃથ્વી, જળ, ત્વષ્ટા અને સુજાતોએ ઉત્પન્ન કર્યું છે. પૌરાણિક માર્ગે, અગ્નિ, તેજસ્વી બની, પ્રગટ થા." પછી અગ્નિનું વર્ણન આવે છે: "હે રાજા, આનંદ પ્રગટ થયો છે, કૌશલ માટે તીવ્ર, તેજસ્વી અને સ્પષ્ટ; વિદ્વાન, મહાન પ્રકાશથી ઝળકે છે, સફેદતા યુક્ત, જે પ્રશંસનીય છે." "જ્યારે કાળી સ્વરૂપે સ્ત્રી મહાન પિતા પાસેથી પુત્રીને જન્મ આપે છે, ત્યારે તે સૂર્યપ્રકાશને ઉંચે ઉઠાવે છે, અને આનંદ સ્વર્ગના ખજાનાઓ સાથે પ્રકાશિત થાય છે." "શુભકર્મી આવે છે, શુભકર્મીઓ સાથે જોડાય છે; પ્રેમી પોતાની બહેન પાસે જાય છે; અગ્નિ સ્પષ્ટ ચિહ્નો અને સ્વર્ગીય રંગો સાથે સુંદરતાથી સ્થિર થાય છે." "તેના ગતિઓ મહાન છે, છુપાઈ નથી; અગ્નિના શુભ સાથીઓ પ્રગટ થાય છે; મહાન, પ્રશંસનીય, તેના શ્વાસ રાત્રિમાં વિવિધ તેજથી ઝળકે છે." "તેના શ્વાસ, ગર્જના કરતા, તેજસ્વી, મહાન અને પ્રકાશથી ભરેલા છે; વૃદ્ધ, શક્તિશાળી, રમૂજી, અને અનેક કિરણો સાથે, તે આકાશને નુકસાન પહોંચાડતો નથી." "તેની શક્તિઓ સ્પષ્ટ છે, છુપાયેલી નથી; ગર્જના કરતા સહાયકો સાથે પ્રયત્ન કરે છે; પ્રાચીન, તેજસ્વી, દિવ્ય અને આનંદિત, આનંદ વ્યાપક રીતે પ્રકાશિત થાય છે." "અગ્નિ અમને વહન કરશે, અમારું સાથ આપશે, સ્વર્ગ અને પૃથ્વીનો આનંદ, યુવાન; સુજાત અગ્નિ, સુજાત ઘોડાઓ સાથે, ઝડપી, અહીં આવો." "હું તને અર્પણ કરું છું, મારા વિચારો મોકલું છું, જેથી તું યજ્ઞમાં અમારા સ્તવન માટે યોગ્ય બન. રણમાં પાણી જેવું, તું ઉપાસક માટે મૂળ છે, પ્રાચીન રાજા અગ્નિ." "જેમ લોકો બછડાનું તાપ માણવા આવે છે, તેમ તેઓ તને મળે છે, યુવાન; તું દેવ અને મનુષ્યોનો દૂત છે, મોટાં પ્રકાશોમાં ફરતો છે." "બાળક જેવો, તું પોષાય છે, માતા તને વહે છે, સાથી શોધે છે; તું નદીઓના માર્ગે ઉત્સાહી, પ્રયત્નશીલ, મુક્ત પશુ જેવો વહે છે." "અમે મૂર્ખ નથી, પણ વિદ્વાન છીએ; અમને તારી મહિમા ખબર છે, અગ્નિ; તું વાડામાં સ્થિત છે, જીભથી ચાલે છે, ગૃહપતિ યુવાન સ્ત્રી પાસે જાય છે." "તે ગૃહોમાં જન્મે છે, નવો, જંગલમાં ઊભો રહે છે, ધૂમ્રપટ્ટાવાળો; અતૃપ્ત, વાછરડા જેવો, આગળ વધે છે, વિદ્વાનો અને મનુષ્યો તેને દિશા આપે છે." "દેહચોર જેવો, જંગલમાં છુપાયેલો, દસ બંધનોથી બંધાયેલો; હે અગ્નિ, તારો નવો વિચાર છે, તેજસ્વી ભાગોવાળું રથ જોત." "પ્રાર્થના અને વંદના તને, જન્મના જ્ઞાતા, અને આ ગીત હંમેશા પોષક રહે. અમારા સંતાન અને વંશને રક્ષા કર, અગ્નિ, અમને અને અમારા શરીરને સતત રક્ષા કર." પછી, સૃષ્ટિની ઊંડાણમાં, એક મહાસાગર છે, ધનની આધારશિલા, જે અનેક જન્મોથી, આપણા હૃદયથી જુએ છે; તે દ્વિ-માતાનું દૂધ ઉમે છે, સ્ત્રોતની ગોદમાં, પક્ષીનો માર્ગ નિર્ધારિત કરે છે. "વૃષભો, સમાન વસ્ત્રોમાં, કન્યાઓ સાથે જોડાય છે; કવિઓ સત્યના માર્ગની રક્ષા કરે છે, ગુપ્ત રીતે નામો રાખે છે, દૂરનાં." "સત્ય અને માયા એક થાય છે, બાળકને જન્મ આપે છે અને પોષે છે; સર્વના નાભિ પર ગતિશીલ, સ્થિર, કવિઓ મનથી સૂત્ર વણે છે." "સત્યના માર્ગ માટે, સુજાત, યજ્ઞો એક થાય છે, સ્વર્ગથી બળ મળે છે; બંને જગત, અલંકૃત, ઘૃત અને મધુર ભોજનથી પોષાય છે." આ રીતે, ઋષિઓ સોમ અને અગ્નિના મહિમા, દેવતાઓના યજ્ઞ અને સૃષ્ટિના રહસ્યોનું વર્ણન કરે છે—પ્રભુતાની પ્રાર્થના, અમરતા માટેની કામના, અને દેવતાઓના પ્રકાશમય માર્ગ ઉપર માનવજીવનના યજ્ઞમય ઉત્કર્ષનું આલેખન કરે છે.