પ્રાચીન કાળથી, સોમ દેવને સમર્પિત યજ્ઞમાં, ઋષિ-મુનિઓએ સાવધાનીપૂર્વક ઘાસ વિછાવી, મહાન બળ અને યશ માટે પોતાના મનને એકાગ્ર કર્યું. હે સોમ, તું ખરા અર્થમાં વીર છે, અમને પણ વીરતામાં પ્રેરણા આપ. આ સોમ, આકાશમાંથી પાવન અને પોષક સરિતાની જેમ નીચે વહેતો આવ્યો છે; જ્યારે ઇન્દ્રનો જન્મ થયો ત્યારે દેવતાઓએ સંગીતમાં તેની પ્રશંસા કરી હતી. પવિત્ર સોમ, તારી શક્તિથી આ આખું જગત અને બંને લોક આવરી લેવામાં આવે છે; તું વાછરડાની જેમ, બધા વચ્ચે અડગ ઊભો છે. તું અખૂટ પાત્રમાં પવિત્ર થતો, રમતો બાળક, વહેતો મદિરા, હજારો ધારા અને અનેક પુરસ્કારો ધરાવતો છે. આ મધમેળી પવિત્ર તારો ટીપો, સાચા માર્ગે વહેતો, ઇન્દ્ર માટે આનંદદાયક છે અને બળ તથા વિશાળતાની દિશાઓ જાણે છે. હે સોમ, તું પોતે પવિત્ર થા, દુશ્મનોને હરાવી, દૈત્યોને દૂર કરી, કિલ્લાઓ તોડી નાખ. તારા પોતાના શસ્ત્રથી શત્રુઓને જીત. તું કાંસ્ય રંગે ચમકતો, પોતાની જ શક્તિથી બધાં વિરોધોને હરાવતો, સૂર્યની કિરણોની જેમ તેજ પામે છે. પિછડેલા સોમના પ્રવાહમાં તેજ છે, અને તે સાત મુખવાળા સ્તોત્રોથી સર્વરૂપે ફરતો રહે છે. તારે વેપારીઓનું ધન જાણીને, માતાઓ સાથે તારા ઘરે પવિત્ર કરવાનું છે, સત્યના વિચારો સાથે. દૂરના ગીતની જેમ, જ્યાં વિચારો સ્પર્ધા કરે છે, ત્યાં તું ત્રિવર્ણી તેજથી પ્રકાશ ફેલાવ. તું પૂર્વ દિશા તરફ discern કરીને, પોતાની કિરણોથી પ્રયત્નશીલ થા; દ્રશ્ય દેવયાન, દ્રશ્ય રથ. ઇન્દ્રની વિજય માટે સ્તોત્રો આવ્યા. જ્યારે તું વજ્ર બને છે, ત્યારે તું કદી હારતો નથી. માનવોના વિચારો વિવિધ છે, તેમની વ્રતો પણ અલગ છે. કોઈ વઢારું રથ બનાવે છે, કોઈ વૈદ્ય રોગ હટાવે છે, અને પુરૂહિત ઇન્દ્ર માટે સોમ પિડે છે—હે સોમ, તું ઇન્દ્ર માટે વહે. વૃદ્ધ ઔષધિઓ, પક્ષીઓની પાંખ, લુહારના પથ્થરો અને દૈવી સોનાથી પણ લોકો ઇન્દ્ર માટે સોમ પિડે છે. હું કવિ છું, પછી વૈદ્ય, એકઠા કરનાર, વહેંચનાર, ઘોષણા કરનાર—અમે બધા ધનની ઇચ્છા રાખી, ગાયોની જેમ ઉભા છીએ. ઘોડો સુખદાયક રથ ખેંચે છે, હસતો, સાથી છે; તેની પૂંછડી, બે તોડનાર, પાણીમાં દેડકો—all ઇન્દ્ર માટે સોમ પિડે છે. શર્યાણવતી કાંઠે, ઇન્દ્ર, વૃત્રનાશક, સોમ પાન કરે છે અને પોતામાં બળ સ્થાપે છે, મહાન વીરતાનું મનન કરે છે. હે સોમ, તું ઇન્દ્ર માટે વહે. પૂર્વ દિશાથી તું વહે, સત્યના વચન, શ્રદ્ધા અને તપથી દબાયેલ સોમ, ઇન્દ્ર માટે વહે. સૂર્યકન્યા પરજનીયથી વઢેલો મહાન સોમ લાવે છે; ગંધર્વોએ તેને સ્વીકાર્યો અને રસ સોમમાં મૂકી દીધો. સત્ય બોલનારો, સત્યનો તેજ ધરાવનાર, સત્ય કર્મો કરનારો, શ્રદ્ધા બોલનારો, સોમરાજા, સર્જનહાર દ્વારા ઘડાયેલ—એ સોમ, ઇન્દ્ર માટે વહે. સત્યથી રસો વહે છે, સર્વ રસો ભેગા થાય છે, સ્તોત્રથી પવિત્ર થતાં—all તાંબડા રંગ ધરાવનારા, ઇન્દ્ર માટે વહે. જ્યાં પુરૂહિત છંદથી સ્તોત્ર ગાય છે, પથ્થરથી સોમ ઉંચે ચઢે છે, અને આનંદ થાય છે—ત્યાં પણ સોમ ઇન્દ્ર માટે વહે. જ્યાં શાશ્વત પ્રકાશ છે, જ્યાં સ્વર્ગ સ્થાપિત છે, હે પવિત્ર સોમ, મને અમરલોકમાં સ્થિર કર—જ્યાં કદી ક્ષય નથી. જ્યાં યમરાજ છે, સ્વર્ગની સીમા છે, નદીઓ વહે છે, ત્યાં મને અમર કર. જ્યાં ત્રિ-આકાશ છે, ત્રિ-દિવસ છે, પ્રકાશથી ભરેલા લોક છે, ત્યાં મને અમર કર. જ્યાં ઇચ્છાઓ અને પૂર્ણ ઇચ્છાઓ છે, તેજસ્વીનું રાજ્ય છે, પોષણ અને સંતોષ છે, ત્યાં મને અમર કર. જ્યાં આનંદ અને સુખ, મહાસુખ, ઇચ્છાઓ પ્રાપ્ત થાય છે, ત્યાં મને અમર કર. જે સોમના માર્ગે ચાલે છે, તેને લોક સુપુત્ર કહે છે; હે સોમ, તારા જ્ઞાનથી ઇન્દ્રની આસપાસ વહે. કશ્યપ ઋષિએ કવિઓના સ્તોત્રોથી અંગિરસની મહિમા ગાઈ; ચાલો, આપણે વનસ્પતિઓના રાજા સોમની આરાધના કરીએ. સાત દિશાઓમાં વિવિધ સૂર્ય છે, સાત પુરૂહિતો યજ્ઞ કરે છે; હે સોમ, એ સાત આદિત્યો દ્વારા અમારો રક્ષા કર, અને ઇન્દ્રની આસપાસ વહે. રાજસીય, પવિત્ર અર્પણથી, અમને રક્ષા કર; કોઈ દુશ્મન અમને પાર ન કરે, અમને કોઈ નુકસાન ન થાય. પ્રભાતની શરૂઆતમાં, મહાન અગ્નિ ઊભો રહ્યો, અંધકારને દૂર કરી, પ્રકાશ સાથે પ્રગટ થયો. તેજસ્વી રૂપે અગ્નિ જન્મ્યો અને સર્વ ઘરોમાં પહોંચ્યો. જન્મે, અગ્નિ પૃથ્વી અને આકાશનો બીજ છે, વનસ્પતિઓમાં વહે છે; તેજસ્વી બાળક માતાઓ ઉપરથી બૂમ પાડે છે અને અંધકાર દૂર કરે છે. એ રીતે, વિષ્ણુ, સર્વોચ્ચ જાણનારો, મહાન બની તૃતીય લોકનું રક્ષણ કરે છે; વિદ્વાનો જ્યારે તેની દૂધ દોહે છે, ત્યારે અહીંના જ્ઞાની તેને પૂજે છે. પોષક માતાઓ તને ભોજનથી પોષે છે, તું પોષણથી વધે છે અને રૂપ બદલાવી પાછો આવે છે; માનવગણમાં તું પુરૂહિત છે. પ્રભાસભર રથવાળો પુરૂહિત, યજ્ઞનું ચિહ્ન, દેવતાના મહિમાથી તેજસ્વી, અગ્નિ, તું લોકમિત્ર છે. અગ્નિ, પૃથ્વીનો નાભિ બની, વસ્ત્ર અને આભૂષણ ધારણ કરે છે; ઇલા ના પદે જન્મેલો, મુખ્ય પુરૂહિત, રાજા બની અહીં દેવતાઓનું શાસન કરે છે. આકાશ અને પૃથ્વી તને સદાય પુત્રની જેમ પોષે છે; હે યુવાન અગ્નિ, તેજસ્વી બની, તારી શક્તિથી અહીં દેવતાઓને લાવ. હે યુવાન, તેજસ્વી અગ્નિ, તું ઋતુઓને જાણે છે, દેવતાઓને તૃપ્ત કર, અહીં પૂજા કર; તું દેવપુરૂહિતોમાં શ્રેષ્ઠ છે. તું પ્રજાનો પુરૂહિત, પવિત્રકર્તા, ધનદાતા, ધર્મનિષ્ઠ છે; 'સ્વાહા' સાથે અર્પણ કરીએ, અગ્નિ દેવ, દેવતાઓની આરાધના કરો. અમે દેવયાન માર્ગે આવ્યા છીએ; જેટલું શક્ય હોય, એ પ્રમાણે આગળ વધીએ; અગ્નિ, તું જાણનારો, પુરૂહિત બની યજ્ઞ અને ઋતુઓ ગોઠવે છે. જ્યારે અમે, દેવો, તારા નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરીએ છીએ, જ્ઞાનમાં ઓછા છીએ; તું, અગ્નિ, સર્વને ભરે છે અને ઋતુઓથી દેવતાઓ ગોઠવે છે. જ્યારે મનુષ્યો દુર્બળ બુદ્ધિ અને અશક્તિથી યજ્ઞમાં ધ્યાન નથી આપતા, ત્યારે અગ્નિ, પુરૂહિત બની, શક્તિ જાણે છે અને ઋતુઓ પ્રમાણે દેવતાઓની પૂજા કરે છે. આ રીતે, સોમ અને અગ્નિ, બંને દેવતાઓના પ્રસન્નતા માટે યજ્ઞમાં વહે છે, જગતને પોષે છે, અમને અમરત્વ તરફ દોરી જાય છે, અને દેવતાઓને અહીં લાવે છે.