ચાલો, આપણે એક પવિત્ર અને દિવ્ય યાત્રામાં પ્રવેશીએ, જ્યાં ઋષિઓએ સુંદર સ્તુતિઓ દ્વારા સોમદેવની મહિમાનો ગાન કર્યો છે. સૌ પ્રથમ, ઋષિઓ દેવતાઓનો સન્માન કરવા અને મહાન સંપત્તિ માટે શુદ્ધ સોમરસને દબાવે છે. એ સુમધુર સોમ, દરેક છાણીને પાર કરીને વહે છે અને દેવીય પાત્રમાં સ્થાન પામે છે. એ બિંદુ, દેવમિત્રતા માટે આતુર, હજારો રીતે આનંદ માટે વહે છે; પુરુષો તેને સ્તુતિ કરે છે અને એ પ્રાચીન માર્ગે ચાલે છે, અંતે ઈન્દ્રને મહાન કલ્યાણ માટે પહોંચે છે. પુનઃ, એ પીળા અને શુદ્ધ સોમને ધન અને યશ માટે વહેવા દેવામાં આવે છે; એ આનંદ ઈન્દ્ર સુધી પહોંચે, એ માટે ઋષિઓ પ્રાર્થના કરે છે. દેવતાઓ સાથે ઈન્દ્રને દયાળુતા અને આશીર્વાદથી અમારી રક્ષા કરવા આમંત્રણ આપવામાં આવે છે. સોમદેવ ઉશનાસ જેવા કવિની જેમ દેવતાઓના મૂળને પ્રકાશિત કરે છે; એ મહાન પ્રતિજ્ઞા ધરાવનાર, તેજસ્વી અને ગર્જનારા વરાહ તરીકે પ્રગટ થાય છે. મજબૂત હંસ અને વાછરો જેવા દેવમિત્રો પણ આવે છે, તેમની ઇચ્છા પૂર્ણ થાય છે; મિત્રો એકસાથે દબાણની વાત કરે છે અને સોમના વહેતા અવાજ સાથે આનંદ અનુભવે છે. એ સોમ મહાન સ્તુતિ તરફ દોડી જાય છે, અને ગાયો તેની રમતમાં અવરોધ લાવે નહીં. તીક્ષ્ણ શિંગાવાળો, એ દાયાળે દેખાય છે અને રાત્રે શુદ્ધ રહે છે. એ બિંદુ, ગાયો જેવી સમૃદ્ધિ સાથે, ઈન્દ્ર માટે દબાવવામાં આવે છે અને દુશ્મનનો વિનાશ કરે છે, વિઘ્નો દૂર કરે છે અને પ્રજાજનોનો રાજા બની માર્ગ બનાવે છે. પથ્થરે દબાવેલો, મધ સાથે મિશ્રિત સોમ, પહાડમાંથી દૂધની જેમ વહે છે; એ ઈન્દ્રના મિત્ર તરીકે આનંદથી વહે છે. પુનઃ, એ દેવ પોતાનું તત્વ લઈને વહે છે અને દેવતાઓને પ્રિય વસ્તુથી ભરપૂર કરે છે. એ બિંદુ યોગ્ય ક્રમમાં પોતાને આવરી, અડગ શિખર પર દસ ધારોમાં પ્રસરે છે. એ તાકાતવાન લાલ સોમ ગર્જના કરે છે, પૃથ્વી અને આકાશ ધ્વનિત થાય છે; યુદ્ધમાં ઈન્દ્રની અગ્નિ જેવો એ સાંભળાય છે. એ રસથી ભરપૂર, દૂધથી સમૃદ્ધ સોમ, સૌથી મીઠા બિંદુઓને હલાવે છે અને શુદ્ધ થઈ ઈન્દ્ર માટે વહે છે. એ આનંદદાયક સોમ દુશ્મનોને નમાવે છે અને તેજસ્વી ધારા સાથે પાત્રને ઘેરી વહે છે. પછી, એ બિંદુ અમારા માટે શુભ માર્ગે ચાલે છે, દુઃખને દૂર કરે છે અને સુખમય માર્ગો બનાવે છે. એ હથોડાની જેમ બધાં દુઃખોને તોડી નાખે છે અને અડગ શિખરે ધારા વહે છે. એ સ્વર્ગીય વરસાદ વરસાવે છે, પોષક અને સુખદાયી, લાંબાગાળાની સમૃદ્ધિ આપે છે. પુનઃ, એ બંધનને ખોલે છે, વાંકડા માર્ગોને સીધા કરે છે અને યુવાન દેવ ઘોડા જેવો દોડે છે, ઘરનો સ્વામી બને છે. એ દેવજન્ય બિંદુ અડગ શિખરે હજારો સુગંધિત અને અખંડ ધારાઓમાં વહે છે, જે શૂરવીર માટે વિજય લાવે છે. પછી, રાસપ્રેમી, બાંધેલા વગરના સોમના ધારા સ્પર્ધામાં દોડે છે; તેજસ્વી બિંદુઓ વહે છે અને દેવતાઓને પીવા આમંત્રણ આપે છે. એ દેવમય સોમ અમને આશીર્વાદ આપે છે, પાત્રોમાં સ્વર્ગથી વહે છે અને વાંછિત, મહાન, શૂરવીર અને શક્તિશાળી સંપત્તિ આપે છે. જ્યારે શ્રેષ્ઠ કારીગર, મન, ગીત, કે શ્રેષ્ઠ વાણી ધર્મ અનુસાર કાર્ય કરે છે, ત્યારે ગાયો પોતાના સ્વામી સોમને પાત્રમાં લાવે છે. એ દાતાર, દેવમય સોમ, દાન આપે છે, સત્ય માટે પોતાને શુદ્ધ કરે છે, અને દસ કિરણોથી અમને સમૃદ્ધ બનાવે છે. પુનઃ, પાત્રમાં શુદ્ધ થયેલો સોમ દેવ અને મનુષ્યોનો રાજા બને છે; એ અમર અને સુંદર સોમને પ્રગટ કરે છે. ઝડપથી દોડનાર ઘોડા જેવો, એ ઈન્દ્ર અને વાયુના માર્ગે આગળ વધે છે અને અમને હજારો સમૃદ્ધિઓ આપે છે. દેવમય સોમ અમને ચિરસ્થાયી શક્તિ અને કલ્યાણ આપે છે; તેઓ યજ્ઞયોગ્ય છે અને સર્વ લોકહિત માટે આશીર્વાદ આપે છે. સોમ, તું દેવતાઓ માટે મહાન હવન માટે શુદ્ધ થા; અમે તારી સ્પર્ધામાં સહયોગી છીએ, બંને લોકને શ્રેષ્ઠ સ્થાન પર શુદ્ધ કર. અમારો સોમ ઉર્જાવાન ઘોડા, બળવાન વાછરો અને સિંહ જેવો છે, મન કરતાં ઝડપી છે. તું નજીકના માર્ગે વહે, અમને આનંદ આપ. હજારો ધારા, દેવજન્મા, વહે છે; ઋષિઓ સોમને હજાર શક્તિઓથી શુદ્ધ કરે છે. સોમ, તું સ્વર્ગથી વહે, મહાન સંપત્તિના પાયાનું નેતૃત્વ કર. સ્વર્ગની નદીઓ જેવી, બુદ્ધિશાળી રાજા મિત્રને ઓછો કરતો નથી; પુત્ર પિતાને જેમ કર્મ દ્વારા માર્ગદર્શિત થાય છે, તેમ સોમ, તું પરિવારના વિજય માટે વહે. તારી મીઠી, શુદ્ધ ધારા અવરોધોને પાર કરીને વહે છે; તું ગાયોના નિવાસસ્થાન છે, તું સૂર્યની રચના કરી છે અને સ્તુતિઓથી તેને ભરે છે. તું અમરત્વના માર્ગે ધ્વનિત થઈ આગળ વધે છે; તેજસ્વી બની અમરતાનું નિવાસ સ્થાન પ્રકાશિત કરે છે. તું ઈન્દ્ર માટે આનંદથી વહે છે, ઋષિઓના વચન અને વિચારોને ઉદ્યોજિત કરે છે. દિવ્ય સોમ સુંદર પક્ષી જેવો છે, દેવસેવામાં પ્રવૃત્તિથી ધારો ભરે છે; તું પાત્રમાં પ્રવેશ, સૂર્યકિરણ તરફ આગળ વધ. અગ્નિ ત્રણ વાણીઓ મોકલે છે—સત્યની પ્રેરણા અને પુરોહિતની બુદ્ધિ; ગાયો પોતાના સ્વામી પાસે જાય છે, વિચાર સોમ તરફ દોડે છે. ગાયો, દૂધ આપનારી ગાયો, ઉત્સુક બની સોમ પાસે જાય છે; ઋષિઓ પણ પોતાના વિચારો સોમ તરફ દોડાવે છે. દબાયેલો અને શુદ્ધ થયેલો સોમ સ્પષ્ટ થાય છે; તેમાં સ્તુતિઓ અને તૃષ્ટુપ્ છંદો નવિન થાય છે. એ રીતે, અમાર માટે વહેતો સોમ શુદ્ધ બની કલ્યાણ લાવે છે; એ ઈન્દ્રને પોતાની ધ્વનિથી મજબૂત કરે છે, વાણી ઉત્પન્ન કરે છે અને સમૃદ્ધિ સર્જે છે. જાગૃત અને શુદ્ધ સોમ સભામાં બેઠો છે, બુદ્ધિશાળી લોકોના વિચારોથી પ્રેરિત છે; યજ્ઞકર્તા કુશળતાથી તેને દબાવે છે, જોડી પથ્થરો ઉત્સાહથી તેને પીસે છે. શુદ્ધ થયેલો સોમ સૂર્યના નિવાસસ્થાને પહોંચે છે, બંને લોકને ભરે છે; પોતાના પ્રિય લોકો માટે એ દયાળુ બની સંપત્તિ આપે છે. સોમ, વૃદ્ધિ અને પોષણ આપનાર, પ્રકાશથી અમને આશીર્વાદ આપે છે; પ્રાચીન પિતૃઓએ તેની મદદથી માર્ગ અને પ્રકાશ શોધ્યો અને પથ્થરોને પાર કર્યો. સમુદ્રના અજેય સોમે આરંભમાં વ્યવસ્થા સ્થાપી, સંતાન ઉત્પન્ન કર્યા અને જગતના રાજા બન્યા; એ મહાબલવાન વાછરો શુદ્ધ ઢાળ પર વધ્યો છે. એ મહાન સોમ, મહીસૂર, જળના અંડાનુરૂપે દેવોને પસંદ કર્યા; શુદ્ધ થયેલા સોમે ઈન્દ્રમાં શક્તિ મૂકી અને બિંદુએ સૂર્યમાં પ્રકાશ ઉત્પન્ન કર્યો. વાયુ, મિત્ર, વરુણ, મરુતગણ, દેવતાઓ, આકાશ અને પૃથ્વી—તમામને સોમ આનંદ આપે છે, તેઓ આનંદથી પુણ્ય મેળવે છે. સોમ સીધો વહે, વાંકડા માર્ગો દૂર કરે, દુશ્મન અને રોગને દૂર કરે; દૂધથી ભરપૂર, એ ઈન્દ્રનો છે અને અમે એના મિત્ર છીએ. આ રીતે, ઋગ્વેદના આ પવિત્ર મંત્રોમાં સોમદેવની મહિમા, તેની શુદ્ધતા, શક્તિ, દેવમૈત્રી, અને અમને મળતા આશીર્વાદોનું સુંદર વર્ણન થાય છે.