સોમના મહિમા અને યાત્રાની આ કથા એવી રીતે શરૂ થાય છે કે ગુંજતા સોમ રસ ગાયોની સાથે પાત્રમાં દબાવવામાં આવે છે. પછી તે છાણમાંથી પસાર થાય છે, અપવિત્રતાને દૂર કરે છે અને શુદ્ધ થઈને, જેમ ઘોડો જૂથમાંથી મુક્ત થાય છે તેમ, ઈન્દ્રના પેટમાં પ્રવેશ કરે છે. હે અમૃત સમાન સોમ, તું દેવત્વના જન્મ માટે મીઠો વહે, ઈન્દ્ર માટે મીઠો વહે, દાન આપનાર ઈન્દ્રને પ્રસન્ન કર. મિત્ર, વર્ણ, વાયુ અને બૃહસ્પતિ માટે પણ મીઠો વહે, હે અક્ષય, મધુર સોમ. પાત્રમાં દસ આંગળીઓથી તને શુદ્ધ કરવામાં આવે છે. પ્રેરિત ઋષિઓના વિચારો તને સ્તુતિથી મોકલે છે. શુદ્ધ થયેલા લોકો તને પ્રશંસા સાથે આવકાર કરે છે. અને એ આનંદદાયક સોમા ઈન્દ્રમાં પ્રવેશ કરે છે. શુદ્ધ થઈને, તું મહાન શક્તિ તરફ, વિશાળ ગૌ-સંપન્ન ક્ષેત્ર તરફ, વિશાળ આશ્રય તરફ આગળ વધે છે. હે સોમ, તારા આશ્રયમાં અમને કોઈ અવરોધ ન રોકે અને તારી સાથે અમને ધન પર ધન પ્રાપ્ત થાય. જ્ઞાની વૃષભ આકાશમાં ચડી ગયો છે, ઋષિએ બંને તેજસ્વી લોકમાં પ્રકાશ ફેલાવ્યો છે. રાજા ગર્જના સાથે છાણમાંથી પસાર થાય છે, અને દ્રષ્ટિવાન પુરુષો સ્વર્ગના અમૃતને ખેંચે છે. આકાશના ગર્ભમાં, મધુર ભાષા ધરાવનારા તેજસ્વીઓ પર્વત પર વસતા વૃષભને દૂધ આપે છે. જળમાં વધતો ટીપો, સમુદ્રમાં, નદીના તરંગમાંથી, મધુર છાણમાં પ્રવેશ કરે છે. આકાશમાં અનેક પ્રાચીન સ્તુતિઓ ઉડતા ગીધને વખાણે છે. વિચારો સોનાના પંખી, તેજસ્વી બાળક, ધરતી પર ઊભેલા તેજસ્વીને શોધે છે. ઊંચે, ગંધર્વ આકાશમાં પોતાનું સ્થાન ધરાવે છે, સર્વ રૂપોને જોઈ શકે છે. તેની શુદ્ધ કાંતિથી, પવિત્રતાથી, તેણે બંને માતાઓ—પૃથ્વી અને દ્યૌસ—ને પ્રકાશિત કર્યા છે. હે શુદ્ધ સોમ, તારા ઉત્સાહભર્યા પ્રવાહો તીવ્ર ઘોડા જેવી ઝડપથી વહે છે. દેવત્વથી ભરેલા મધુર સોમા પાત્રની આસપાસ એકત્ર થાય છે. તારા ઉત્સાહભર્યા, મદક, ઝડપી પ્રવાહો પોતપોતાના માર્ગે રથની જેમ વહે છે. જેમ ગાય તેના વાછરડા સાથે દૂધ વહાવે છે, તેમ મધુર સોમા ઈન્દ્ર, વજ્રધારી માટે દૂધ વહાવે છે. ઘોડા જેમ ઇનામ માટે દોડે છે, તેમ તું પણ પાત્ર, પથ્થર અને સ્વર્ગથી ઉતરેલી માતા તરફ દોડી આવે છે. વૃષભ સોમા, અક્ષય ઢાળ પર શુદ્ધ થાય છે, શક્તિ માટે, ઈન્દ્રના આનંદ માટે. શુદ્ધ થયેલા તારા દેવત્વભર્યા પ્રવાહો દૂધ સાથે પાત્રમાં વહે છે. પ્રાચીન ઋષિઓ, જેમણે તને શુદ્ધ કર્યું છે, તેઓ તને મોકલે છે, હે જ્ઞાની. હે રિભુઓ, સર્વગામી સૌમ્ય રશ્મિઓ તને ચારેકોર ફરે છે. હે સોમ, તું નિયમથી શુદ્ધ થાય છે, સર્વ જીવનો સ્વામી અને રાજા છે. શુદ્ધ, સ્થિર સોમાની રશ્મિઓ બંને તરફ ફરે છે. જ્યારે પીળો સોમ છાણમાં શુદ્ધ થાય છે, ત્યારે તે પાત્રમાં પોતાની જગ્યા પર બેસે છે. યજ્ઞનું ચિહ્ન, સારી રીતે ગોઠવાયેલો શુદ્ધ સોમા, દેવોના આસન તરફ આવે છે. હજારો પ્રવાહો સાથે તે પાત્રને ચારેકોર ફરે છે, વૃષભ ગર્જના સાથે છાણમાંથી પસાર થાય છે. રાજા સમુદ્રમાં પ્રવેશે છે, નદીઓ અલગ વહે છે. તે જળના તરંગ સાથે એક થાય છે, નદીઓમાં સ્થિર થાય છે. શુદ્ધ થયેલો સોમા અક્ષય શિખર પર, પૃથ્વીના નાભિમાં, મહાન દ્યૌસના આધારસ્થાને પોતાનું સ્થાન લે છે. આકાશના શિખર જેવો ગર્જનાવાળો, ધ્વનિત સોમા, જેમની નિયમ પૃથ્વી અને આકાશ પણ માને છે; શુદ્ધ સોમા પાત્રમાં બેઠો છે, ઈન્દ્રની મિત્રતા શોધે છે. યજ્ઞનો તેજસ્વી, મધુર અને પ્રિય સોમા, દેવોના પિતા, સર્જક, સર્વવ્યાપી છે. તે અમૂલ્ય ખજાનો આપે છે, બંને પ્રકારના યજ્ઞ માટે યોગ્ય, મદક, શક્તિશાળી અને સારથી ભરપૂર છે. ગર્જના સાથે તે પાત્ર તરફ દોડી આવે છે, ઈનામ શોધે છે, સ્વર્ગના સ્વામી, હજારો પ્રવાહોથી, સમજદારીથી. પીળો સોમા મિત્રના નિવાસમાં બેસે છે, નદીઓથી શુદ્ધ થાય છે, પ્રવાહોમાં વૃષભ છે. નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ, શુદ્ધ સોમા ઝડપથી વહે છે; વાણીમાં શ્રેષ્ઠ, ગાયોમાં જાય છે; શક્તિમાં શ્રેષ્ઠ, મોટું ધન મેળવે છે, પોતાની શક્તિથી સજ્જ, દબાવનારાઓથી શુદ્ધ થયેલો વૃષભ છે. પ્રેરિત સોમા, મુક્ત પંખી જેવો, તરંગમાં વહે છે; હે ઋષિ, તારી ઈચ્છાથી, શુદ્ધ દૃષ્ટિવાળા સોમા, તું ઈન્દ્ર માટે આકાશ-પૃથ્વી વચ્ચે વહે છે. પ્રભામય વસ્ત્ર પહેરી, ભક્ત સુધી પહોંચીને, આકાશને સ્પર્શી, લોકોમાં સ્થિત, સૂર્યને જાણતો, વાદળોમાંથી ઉપર ચડી ગયો છે, દૂરથી પ્રાચીન પિતાને બોલાવે છે. તે પોતાના ભક્તને મહાન રક્ષા આપે છે, જેને સૌપ્રથમ તેના નિવાસનું જ્ઞાન થયું. તેનું પગલું સર્વોચ્ચ આકાશમાં છે, ત્યાંથી તે સર્વને જોડે છે. ઇન્દુ, ઈન્દ્રના શુદ્ધિકરણ માટે આગળ વધે છે, મિત્ર જે મિત્રતા છોડતો નથી, યુવક જેવો યુવતીઓમાં મળે છે તેમ, સોમા પાત્રમાં હજારો માર્ગે વહે છે. તારા આનંદદાયક, જ્ઞાની અને ફળદાયક વિચારો સભામાં પ્રવેશી ગયા છે; તેઓ ઈચ્છા સાથે સોમાને શોધે છે, સ્તુતિ ગાય છે, ગાયો દૂધ શોધે તેમ પોષક સોમા પાસે આવે છે. હે સોમા, અમને પુષ્કળ, પોષણદાયક પ્રવાહ આપ. હે ઇન્દુ, તું ત્વરિત રીતે શુદ્ધ થા, હે શુદ્ધિકરણ કરનારા. જે અમને રોજ ત્રણવાર મળે છે, સતત વહે છે, ફળદાયક, મધુર, શૂરવીર શક્તિ આપે છે. વિચારોમાં શ્રેષ્ઠ, જ્ઞાની સોમા, વહે છે; સવારે દબાવવામાં આવે છે, તે આકાશના પ્રભાત સાથે ઝગમગે છે. ગર્જના સાથે નદીઓના પાત્રમાં પ્રવેશે છે, ઘડામાં ભરાય છે, ભક્તિથી ઈન્દ્રના હૃદયમાં જાય છે. પ્રેરિત ઋષિ સાથે, પ્રાચીન જ્ઞાની વહે છે, સ્ત્રીઓ વચ્ચે ગર્જના કરે છે. તે ત્રિતાનું નામ સર્જે છે, મધુર મધ વહાવે છે, ઈન્દ્ર અને વાયુની મિત્રતા માટે. આ શુદ્ધ થતો સોમા પ્રભાતને તેજ આપે છે; નદીઓમાં જગ્યા બનાવે છે. આ સોમાએ ત્રણ વાર સાત વખત પોષક રસ દૂધિયું છે; તે મનોહર અને આનંદદાયક છે, હૃદય માટે શુદ્ધ થાય છે. શુદ્ધ થા, હે સોમા, દેવલોકમાં; હે ઇન્દુ, છાણમાંથી પાત્રમાં વહે. ગર્જના સાથે ઈન્દ્રના પેટમાં બેસ, ભક્તો તને માર્ગદર્શિત કરે; આકાશમાં સૂર્યને ઊંચો ઉઠાવ. પથ્થરો વડે દબાવાયેલો તું, સોમા, છાણમાંથી વહે છે; ઈન્દ્રના પેટમાં પ્રવેશે છે. મનુષ્યોમાં જ્ઞાની બને છે; સોમા, તું અંગિરસો માટે ગૌશાળા ખુલ્લી કરી. તને, સોમા, આત્મશુદ્ધ, પ્રેરિત લોકોએ આનંદપૂર્વક સેવ્યો છે, સહાયની આશા રાખી. તેજસ્વી પંખી તને આકાશમાંથી લાવ્યો, સોમા, સર્વ વિચારોથી શોભિત. સાત ગાયો, પીળા સોમા માટે તરસે છે, શુદ્ધ સોમાને તરંગ જેવાં પ્રવાહોથી ઘેરી લે છે. જળની ગોદમાં, પથ્થરો ઋષિને શોધે છે, મહાનને, સત્યની ગર્ભમાં. શુદ્ધ ટીપો તમામ વિઘ્નો પાર કરે છે, ભક્ત માટે શુભ માર્ગો બનાવે છે. ગાયો સર્જે છે, માર્ગ ખુલ્લો કરે છે, આનંદદાયક ઋષિ, રમતાં ઘોડા જેવો, ઘેરા આસપાસ વહે છે. ચારે બાજુથી, સોમાના હજારો પ્રવાહો તેજસ્વી સોમાને શોધે છે, જેમ જળ પોતાના માર્ગે દોડી જાય છે; ઝડપી દબાવનારાઓ તેને ધોઈને, ગાયો સાથે, ત્રીજી પીઠ પર, તેજસ્વી સ્વર્ગમાં લઈ જાય છે. આ સંતાન તારા છે, દૈવી બીજમાંથી; તું સર્વ લોકનો શાસક છે. આ સમગ્ર સૃષ્ટિ, હે શુદ્ધિકરણ કરનારા, તારા વશમાં છે; તું પ્રથમ છે, જે નિવાસ ધરાવે છે. તું મહાસાગર છે, સર્વજ્ઞાની ઋષિ; તારા માટે પાંચો દિશાઓ સ્થિર છે. તું આકાશ અને પૃથ્વીને આવરી લીધો છે; તારું પ્રકાશ, હે શુદ્ધિકરણ કરનારા, એ સૂર્ય છે. પાત્રમાં છાણમાંથી શુદ્ધ થયેલો સોમા દેવો માટે પવિત્ર થાય છે, દ્યુલોકના ક્રમમાં સ્થિત થાય છે; પ્રથમ જન્મેલા ઋષિઓએ તને પકડ્યો, અને તારા માટે સર્વ લોકોએ જોતાં જોતાં પોતાને તારા માટે જોડ્યા. શક્તિશાળી, ગર્જનાવાળો સોમા, સતત અવરોધ પાર કરે છે; પીળો સોમા વન વચ્ચે પોતાનું ચક્ર ગોઠવે છે. પ્રેરિત વિચારો, તરસ્યા, સાથે મળીને આગળ વધે છે; સ્તુતિઓ શુદ્ધ થનારા બાળક સોમાને દબાવે છે. તે સૂર્યની કિરણોથી તાંતણું વણ્યો છે, કુશળતાથી ત્રણ રીતે તેને ફેલાવે છે. સત્યના નવા નિયમો આગળ લાવે છે, પ્રાણીઓના સ્વામી શુદ્ધિકરણના સ્થાન તરફ આગળ વધે છે. આ રીતે સોમા, દેવતા, ઋષિઓ અને મનુષ્યોના હૃદયમાં પ્રવેશી, આકાશ અને પૃથ્વી વચ્ચે પ્રકાશ ફેલાવે છે, સૌને પોષે છે અને યજ્ઞને પૂર્ણ કરે છે.