ઋષિઓ જ્યારે ધર્મના માર્ગે આરૂઢ થયા, તેઓ એકલા ઘોડાની પીઠ પર બેઠા હતા. એ સમયે મારા મનએ મારા હૃદય સાથે વાત કરી હતી, અને તેમના સાથીઓ પોતાના સંતાન સાથે આનંદિત થયા હતા. એ સમયે, generous ઇન્દ્રના બધા કાર્યો, જે તેમણે સોમ પિંડન કરતી વખતે કર્યા હતા, જાહેર કરવામાં આવ્યા—જ્યારે તેમણે શરભા માટે, જે ઋષિનો મિત્ર હતો, દૂર અને સારી રીતે રક્ષિત ધનનો દ્વાર ખોલ્યો હતો. હવે, જે અહીં અટકાવવામાં આવ્યા છે, તેઓ અલગ-અલગ દોડો; કારણ કે ઇન્દ્રએ પોતાના વજ્ર વડે વૃત્રના મુખ્ય સ્થાને પ્રહાર કર્યો હતો. ઇન્દ્ર વિચારો જેટલા ઝડપી હતા, એટલી ઝડપથી લોહના કિલ્લાને પાર કરીને, મહાન પંખી જેવો આકાશમાં ગયા અને સોમને વીજધારી પાસે લાવ્યા. સમુદ્રની અંદર વજ્ર છુપાયેલું હતું, પાણીથી ઢંકાયેલું. વિવિધ સ્ત્રોતોમાંથી વહેતા પ્રવાહો તેમને શ્રદ્ધાંજલિ લાવે છે. જ્યારે વાણી સમજણ વિના બોલે છે, ત્યારે દેવી દેવીઓની રાણી આનંદથી બેઠી રહે છે. તેણે શક્તિના ચાર પ્રવાહોનું દૂધ કાઢ્યું—પણ તેની સર્વોચ્ચ શક્તિ ક્યાં ગઈ? દેવતાઓએ દિવ્ય વાણીનું સર્જન કર્યું; સર્વપ્રકારના પ્રાણીઓ તેને બોલે છે. તે વાણી, જે અમારે માટે મધુર શક્તિનું દૂધ આપે છે, તે ગાય સમાન અમને સ્તુતિ સાથે પ્રાપ્ત થાય. હે મિત્ર વિષ્ણુ, તું વિશાળ પગલા ભરે; વીજધારી માટે આકાશમાં જગ્યા આપ. ચાલો, આપણે વૃત્રને સંહારીએ, નદીઓને જીતીએ; અને ઇન્દ્રના પ્રેરણા વડે નદીઓ મુક્ત થઈ વહેવા લાગે. જે મનુષ્ય દેવી-દેવતાઓની કૃપા મેળવવા પ્રયત્ન કરે છે, તે સફળ થાય છે—જે હવે મિત્ર અને વરુણ માટે યજ્ઞની તૈયારી કરે છે. રાજાઓ—સર્વશક્તિમાન, દુરંદેશી, લાંબા સમયથી પ્રસિદ્ધ—તેમના હાથ અસાધ્ય છે, તેઓ રથના યોકર અને સૂર્યકિરણો સાથે જોડાયેલા છે. મિત્ર અને વરુણના દૂત ઝડપથી દોડ્યા, લોખંડના મસ્તકવાળા, સોમ પાન માટે ઉત્સુક. જે પુનઃ પુછતા નથી, ન બોલાવે, ન સંવાદમાં આનંદ પામે—તેમના જેવી ભૂલથી, હે દેવતાઓ, અમને દૂર રાખો; તમારી બાહુઓથી અમને સુરક્ષિત રાખો. હવે મૈત્રીપૂર્ણ, શાશ્વત, અમર દેવતા મિત્રણાં માટે સાચી અને યોગ્ય સ્તુતિ ગાઓ; વરુણ માટે, રાજાઓમાં રક્ષક માટે, ભવ્ય સ્તુતિ અર્પણ કરો. તેઓ લાલ ચમકતા, વિજયી, ત્રણ ધનવાન માતાઓના એકમાત્ર પુત્રને પ્રેરણા આપે છે; તે અમર દેવતાઓ નિર્વિકાર છે અને મરણહારાઓના નિવાસસ્થાનોને જોવે છે. મારા શબ્દો અહીં છે, ઉજ્જવળ અને કુશળતાપૂર્વક રચાયેલા; બંને અશ્વિનીકુમારો, સહમતિથી, અમારું યજ્ઞ સ્વીકારો. જ્યારે અમે તમારી દયાળુ, અપરાજિત કૃપા માટે પ્રાર્થના કરીએ, અથવા ઘોડા આપનાર એવા તમે બંને માટે, તો પૂર્વ દિશાના અવલંબન સાથે, જમદગ્નિ સાથે, અમને આશીર્વાદ આપો. હે વાયુ, શુભ વિચારો સાથે અમારાં આકાશને સ્પર્શતા યજ્ઞમાં આવો; શુદ્ધિકર્તામાં, ઉપર, હું તેજસ્વી, તમને મળવા આવું છું. અધ્વર્યુ સીધા માર્ગે ચાલે છે, યજ્ઞ માટે અર્પણ લાવે છે; પછી, તમારી ટીમ સાથે, બંને માટે દૂધમાં મિશ્રિત શુદ્ધ સોમ પીઓ. સૂર્ય, મહાન, આદિત્ય, તું મહાન છે; તારી મહાનતા પ્રસિદ્ધ છે—સાચે, હે દેવ, તું મહાન છે. હે સૂર્ય, તું પ્રસિદ્ધિમાં મહાન છે, દેવોમાં સાચે મહાન છે; દેવોના મહાન પુરોહિત તરીકે, હે અસુર, તું સર્વવ્યાપી પ્રકાશ, અજય છે. આ જે નીચું અને તેજસ્વી છે, તે રોહિણીના સ્વરૂપમાં રચાયું છે; તેજસ્વી પ્રતિમા સમાન, દસ દિશામાં પ્રસરે છે. ત્રણ પેઢીઓ પસાર થઈ ગઈ છે, જ્યારે બીજી બાજુથી કેટલાક સ્તુતિમાં પ્રવેશ્યા છે; વિશાળ એ એક જગતમાં ઊભો છે, શુદ્ધિકર્તા, સોનેરી એ અંદર પ્રવેશ્યો છે. રુદ્રોની માતા, વસુઓની પુત્રી, આદિત્યોની બહેન, અમરતા નાભિ—હું બુદ્ધિશાળી મનુષ્યો માટે કહેવું છું: અધિતિને હાનિ ન થવા દો, એને આઘાત ન પહોંચે. વાણી બોલતી, જાણતી, સર્વ વિચારો સાથે, દેવી દેવતાઓમાં વિહાર કરે છે—અલ્પ બુદ્ધિ ધરાવતો કોઈ પણ ગાયને અવરોધ ન કરે. હે અગ્નિ, તું વિશાળ શક્તિ ધરાવતો દેવ છે, ઉપાસક માટે; બુદ્ધિશાળી, ગૃહપતિ, હંમેશા યુવાન. હે દેવતાઓ, અગ્નિ, તમારી કૃપાથી અમને સેવા મળે; જ્ઞાન અને તેજ સાથે અમને જોડો. હે નાના, તમારી શક્તિથી, અમે બળ મેળવવા પ્રયત્ન કરીએ છીએ. ઔર્વ, ભૃગુ, શુચિ, અપ્નવાનની જેમ, હું અગ્નિને પોકારું છું, જે સમુદ્રમાં વસે છે. હું અગ્નિને પોકારું છું, જે સમુદ્રમાં વસે છે, પવનના સ્વર સાથે બુદ્ધિશાળી, પરજ્યન્ય જેવો ગર્જનારા. જેમ સવિતૃના પિંડન માટે, ભાગના હિસ્સા માટે પોકારવામાં આવે, તેમ હું સમુદ્રમાં વસતા અગ્નિને પોકારું છું. અગ્નિ, યજ્ઞ વધારનાર, અતિઉદાર, શક્તિશાળી વંશજને અમે આપણી વાણી અર્પણ કરીએ છીએ. જેમ શિલ્પી રચે છે, તેમ એ અમારા માટે દેવની ઇચ્છાથી આવ્યો છે. દેવોમાં અગ્નિ, સર્વ તેજસ્વી, અમને ઇનામ સાથે મળે. અહીં સર્વ યજ્ઞોમાં પ્રાચીન, પ્રસિદ્ધ અગ્નિને સ્તુતિ કરો. શુદ્ધ જ્યોત્સ્નાવાળા, ઘરમાઁ વડીલા, તે તેજથી દિપે છે, સર્વત્ર પ્રસિદ્ધ છે. દોડતા ઘોડા જેવો, પ્રેરિત અને શક્તિશાળી, મિત્ર જેવો માર્ગદર્શક, એ અગ્નિને ગાવો. સ્ત્રીઓ પોતાની વાણી અર્પણ કરે છે, અર્પણો લઈને; તેઓ વાયુના ક્ષેત્રમાં સ્થાયી થાય છે. જેના ત્રિસ્તરિય પવિત્ર કુશ પર, મજબુતીથી ગોઠવાયેલ, પાણી પણ પોતાનું પગલું મૂકે છે. દયાળુ દેવના પગલાં, અપરાજિત સહાયથી, શુભ, સૂર્ય જેવા દર્શનયોગ્ય છે. હે તેજસ્વી અગ્નિ, ઘૃતના વિચારો સાથે, તમારી જ્યોતથી, દેવતાઓને અહીં લાવો અને પૂજા કરો.